Çocuklar İçin Futbol Hedef Belirleme: Küçük Adımlarla Büyük Gelişim

Bu tanımın üç parçası vardır, yani üç şey birlikte işler. Birincisi hedefin çocuğa ait olmasıdır. İkincisi hedefin çocuğun kontrol edebileceği bir davranışa bağlanmasıdır. Üçüncüsü ise hedefin sık sık gözden geçirilmesidir.

Peki neden bu kadar sade bir tanım seçiyoruz? Çünkü hedef konusunda aileler genellikle iki uca düşer. Bir kısmı hiç hedef konuşmaz, bir kısmı ise çocuğa yetişkin ölçüsünde bir plan yükler. Bu yüzden bu yazı, ikisinin arasındaki sağlıklı yolu anlatıyor.

Hedef belirlemek çocuğun gelişimine ne katar?

Hedef koymak çocuğa dikkatini nereye vereceğini gösterir. Üstelik çocuklar için futbol hedef belirleme, küçük bir başarıyı somut hâle getirdiği için motivasyonu da besler. "Daha iyi oynayacağım" cümlesi bir dilek olarak kalır. "Bu hafta sol ayakla yirmi pas deneyeceğim" cümlesi ise bir plana dönüşür.

Hedef belirleme kuramının öncü isimleri Edwin Locke ve Gary Latham, özel ve zorlayıcı hedeflerin "elinden geleni yap" gibi belirsiz hedeflerden daha yüksek performans getirdiğini yıllarca derledi. Araştırmacılar bu bulguları daha çok yetişkinlerde ve iş ortamlarında elde etti. Yine de çocuk sporuna uyarlandığında mantık aynıdır: net hedef dikkati yönlendirir, çabayı toplar ve geri bildirimi anlamlı kılar.

Ancak hedefin faydası yalnızca sahayla sınırlı kalmaz. Çocuk plan yapmayı, ölçmeyi ve yeniden denemeyi kavrar. Ayrıca küçük bir hedefi tamamlamanın verdiği "yapabiliyorum" hissi, bir sonraki antrenmana gönüllü gitmeyi kolaylaştırır.

Fakat burada önemli bir uyarı gerekir. Hedefin işe yaraması için çocuğun hedefe gerçekten bağlı olması şarttır. Dışarıdan dayatılan bir hedef, çocuğa yük olur ve çoğu zaman tersine etki yapar. Bu yüzden her bölümde sahiplenme fikrine geri döneceğiz.

Süreç hedefi ile sonuç hedefi arasındaki fark nedir?

Sonuç hedefi, çocuğun tek başına kontrol edemediği bir çıktıyı anlatır. "Sezonun en çok gol atanı olmak" ya da "takımda ilk onbirde oynamak" bunlara örnektir. Rakip, antrenörün tercihi ve takım arkadaşları işin içine girdiği için çocuk bu hedefin yarısını yönetemez.

Buna karşılık süreç hedefi, çocuğun her gün yapabileceği davranışı anlatır. "Her antrenmanda ilk dokunuşu yere indirmeye çalışmak" bir süreç hedefidir. Sonucu garanti etmez, fakat sonuca götüren işi ortaya koyar.

Aradaki farkı şu karşılaştırma toparlar:

Spor psikolojisi bu ayrımı çoğu zaman "görev odaklı" ve "ben odaklı" hedef kavramlarıyla anlatır. Araştırmacı John Nicholls'a göre görev odaklı çocuklar başarıyı kendi ilerlemesine bakarak değerlendirir. Ben odaklı çocuklar ise başkalarını geçmeye bakar, bu yüzden kıyas onlara daha ağır gelir. Gelişim ortamlarında hata yapmanın öğrenme fırsatı sayıldığı, yani ustalık iklimi denen havanın çocuklar için daha sağlıklı olduğu görüşü spor psikolojisi yazınında yaygındır.

Bu ayrım küçük görünür, ama çocuğun ruh hâlini doğrudan değiştirir. Pratik öneri basittir: her sonuç hedefinin yanına en az iki süreç hedefi yazın. Çocuk "Takımda forma istiyorum" diyorsa, buna "geri dönüş koşusunu her maçta yapmak" gibi kontrol edebileceği adımlar eşlik etsin.

Hedef sohbetine çocukla nasıl başlarsınız?

Özellikle hedef sohbeti bir sorgu değil, merak dolu bir konuşma olmalıdır. İlk soru "Hangi hedefi koyacaksın?" değil, "Futbolda en çok neyi yapmak hoşuna gidiyor?" olabilir. Çünkü iyi hedefler çoğu zaman çocuğun zaten sevdiği şeyden doğar.

Ayrıca soruları art arda sıralamak yerine, çocuğun cevabını dinleyip bir sonrakine geçmek gerekir. Konuşmayı kolaylaştıran birkaç soru şunlardır:

• Bu ay hangi hareketi daha iyi yapmak isterdin?
• Antrenmanda seni en çok neyin zorladığını düşünüyorsun?
• Bunu başardığını nasıl anlarız?
• Ben sana nasıl yardım edebilirim?
• Hedef çok kolay mı, çok zor mu, tam kıvamında mı?

Son soru özellikle işe yarar. Çocuk hedefin zorluğunu kendi ölçüyle değerlendirdiğinde, aile ile çocuk arasında rekabet değil iş birliği doğar.

Sohbette bir kural daha vardır: önce çocuk konuşur, aile sonra konuşur. Yetişkin ilk cümleyi kurduğunda çocuk çoğu zaman o cümleye uyar. Böylece hedef ailenin hedefine dönüşür ve çocuk geri durur.

SMART yöntemini çocuk için nasıl sadeleştirirsiniz?

SMART, hedefin belirli, ölçülebilir, ulaşılabilir, anlamlı ve zamana bağlı olmasını isteyen bir hedef çerçevesidir. Yetişkinler için tasarlandığından çocuğa olduğu gibi aktarmak zordur. Ancak dili sadeleştirmek, kriterleri üçe indirmek de mümkündür.

Aşağıdaki tablo, her harfi çocuk diline çevirir:

Örnek bir cümle şöyle olabilir: "Bu hafta üç antrenmanda sol ayağımla beşer pas deneyeceğim, çünkü sağ ayağıma fazla güveniyorum." Bu cümle belirli, sayılabilir ve süreli olduğu gibi çocuğun kendi nedenini de taşır.

Küçük yaşlarda yalnızca üç soru yeterlidir: ne, kaç kez, ne zamana kadar? Anlamlılık sorusunu "Neden istiyorum?" şeklinde eklemek ise çocuğun hedefi sahiplenmesini destekler. Böylece zor kavramlara boğulmadan en sade biçimi seçin.

Çocuklar için futbol hedef belirlemede yaşa göre örnekler nelerdir?

Çocuğun yaşı hedefin türünü, sayısını ve süresini belirler. Çünkü gelişim hızı çocuktan çocuğa değiştiği için aşağıdaki yaş aralıkları kesin sınır değil, başlangıç noktasıdır.

6-8 yaş: oyun gibi mikro hedefler

Bu yaşta hedef, oyunun içine saklanmalıdır. Bu yüzden yazılı bir plan yerine bir çıkartma panosu yeterlidir. Ayrıca hedefler tek cümlelik ve birkaç günlük olmalıdır. Aile ve antrenör, yaş grubunun ihtiyaçlarını anlatan 6 yaşında futbol antrenmanı nasıl olmalı yazısındaki oyun temelli yaklaşımı örnek alabilir.

• Bu hafta topu iki ayağımla da sürmeyi deneyeceğim.
• Antrenmanda bir arkadaşıma pas vereceğim.
• Her antrenmanda takım arkadaşıma "güzel pas" diyeceğim.

9-12 yaş: beceri odaklı hedefler

Bu yaşta çocuk sayıları, tabloları ve haftalık planı anlayabilir. Örneğin teknik bir beceriyi seçmek ve dört haftalık bir süreye yaymak uygundur. Takım arkadaşlarıyla kıyas yapmayı ise bilinçli olarak dışarıda bırakın.

• Bu ay zayıf ayakla pas isabetimi kendi defterimde artırmak.
• Topu almadan önce etrafıma bakmayı her maçta bir kez yapmak.
• Haftada iki gün evde on dakika top sürmek.

13 yaş ve üzeri: taktik ve zihinsel hedefler

Ergenlik çağında hedef, hem becerileri hem de karar vermeyi kapsayabilir. Ayrıca genç oyuncu kendi videosunu izleyip bir eksik seçebilir. Ayrıca uyku, toparlanma ve maç öncesi rutin gibi alışkanlıklar da hedefe dönüşebilir.

• Baskı altında topu ilk dokunuşla yönlendirme sayımı yapmak.
• Maç sonrası kendi performansım için üç satır yazmak.
• Haftada iki gün esneme ve ısınma rutinine uymak.

Her yaş grubunda ilke aynıdır: hedefi çocuk seçsin, yetişkin sadeleştirsin ve süreyi kısa tutsun. Yaş büyüdükçe süre uzar, ancak çocuğun sahiplenmesi bütün yaşlarda ön koşuldur.

Hedef defteri tutmak nasıl bir fark yaratır?

Hedef defteri, çocuğun hedefini, günlük küçük notlarını ve haftalık değerlendirmesini tek yerde topladığı basit bir defterdir. Pahalı bir uygulama gerekmez. Düz bir defter ya da bir çocuk planlayıcısı işi görür.

Her sayfa dört bölümden oluşabilir:

• Bu haftanın hedefi
• Bugün denediğim şey
• Bugün işe yarayan ya da zorlayan şey
• Bir sonraki antrenmanda deneyeceğim şey

Yazı yazmak zor gelen küçük çocuklar için bu bölümler çizimle ya da yüz ifadeleriyle doldurulabilir. Defterin amacı mükemmel bir arşiv değil, çocuğun düşünmesini kolaylaştırmaktır.

Bir noktaya dikkat edin. Defter bir denetim aracı hâline gelirse çocuk onu doldurmak istemez. Bu yüzden aile defteri okuyacağı zaman çocuktan izin istemeli, yargılamadan okumalıdır. Eleştirel bir yorum yerine "Burada ne öğrendin?" sorusu yeterlidir.

Haftalık takip sohbeti nasıl işler?

Haftalık takip, hedefin canlı kalmasını sağlayan on dakikalık bir sohbettir. Her hafta aynı gün ve aynı saatte yapılması, bunu bir alışkanlığa çevirir. Örneğin pazar akşamı çay eşliğinde yapılan bir konuşma, kısa ve rahat bir ritüel olabilir.

Aşağıdaki şablon, takip sohbetinin iskeletini verir:

Tablodaki ilk satır yalnızca bir örnektir, rakamlar çocuğa göre değişir. Önemli olan sayının büyüklüğü değil, çocuğun kendi ilerlemesini görmesidir.

Haftalık sohbette ilk iki dakika yalnızca iyi giden şeylere ayrılabilir. Ardından zorlayan noktayı birlikte konuşursunuz. En sonda ise çocuk gelecek hafta için tek bir değişiklik seçer. Birden fazla değişiklik yüklemek, hedefi dağıtır.

Çocuğa ilerlemesini nasıl gösterirsiniz?

Çocuk ilerlemeyi göremezse çaba bir yerde sönmeye başlar. Bu yüzden ilerlemeyi gözle görmek gerekir. En kolay yol, aynı beceriyi başlangıçta ve birkaç hafta sonra karşılaştırmaktır.

Birkaç yöntem işe yarar:

• Çıkartma panosu veya renkli bir çizelge
• Aynı alıştırmanın ilk ve son deneme sayıları
• Telefonla çekilen kısa kayıt (çocuğun izniyle)
• Dönem sonunda defter sayfalarını birlikte gözden geçirmek

Burada övgünün şekli de önem taşır. "Harikasın" gibi genel bir cümle ilerlemeyi göstermez. "Üç hafta önce bu paslardan beşini yapıyordun, şimdi sekizini yapıyorsun" cümlesi ise çocuğa gerçek bir bilgi verir.

Aileler arasında yaygın bir hata, ilerlemeyi başka çocuklarla kıyaslayarak göstermektir. Oysa çocuğun tek rakibi geçen haftaki kendisi olmalıdır. Kıyaslama, görev odaklı havayı bozar ve çocuğu sonuç hedefine kaydırır.

Hedef tutmazsa ne yaparsınız?

Hedef tutmadığında ilk iş, çocuğu suçlamamak ve hedefi sorgulamaktır. Çünkü hedef tutmamasının nedeni çoğu zaman çocuğun çabası değil, hedefin kendisidir. Belki çıta fazla yüksektir, belki süre kısadır, belki de hedef çocuğun hedefi değildir.

Bu durumda aşağıdaki "öğrenme sohbeti" sorularına başvurabilirsiniz:

• Hedef sana uygun muydu, çok mu zordu?
• Hangi gün en çok denedin, neden?
• Seni engelleyen bir şey oldu mu?
• Hedefi küçültsek ya da süreyi uzatsak ne olurdu?

Sohbetin sonunda çocuk üç seçenekten birini seçer. Hedefi aynen sürdürür, küçültür ya da bırakıp yenisini koyar. Bu seçimi çocuğun yapması, hedef konusundaki özerklik duygusunu korur.

Zihniyet çalışmalarıyla tanınan psikolog Carol Dweck, hataya ve zorlanmaya bakışın öğrenmeyi etkilediğini ileri sürer. Bu yaklaşımı sahaya taşıdığınızda, tutmayan hedefi "başaramadım" yerine "henüz tutturamadım" diye adlandırabilirsiniz. Çocuk hedefi bırakmak yerine stratejisini değiştirmeyi kavrar.

Hedefler üst üste tutmuyor ve çocuk futboldan uzaklaşıyorsa, yalnızca hedefe değil genel motivasyona bakmak gerekir. Genç futbolcularda motivasyon kaybı yazısı bu konuda ayrıntılı bir çerçeve sunar.

Çocuklar için futbol hedef belirleme sürecinde ebeveyn neden geri durmalı?

Ebeveynin hedefi çocuğun hedefi gibi sunulduğunda çocuk iki şeyi birden kaybeder: seçme hakkını ve hatasız görünme özgürlüğünü. Aile iyi niyetlidir, ama "Bu sezon kaptan olacaksın" gibi cümleler çocuğa bir beklenti yükler.

Ayrımı fark etmek için şu iki cümleye bakın. "Senin için hedefim şu" ebeveynin sözüdür. "Senin hedefin ne olsun istersin?" ise çocuğun sözüdür. İlki baskı yaratır, ikincisi ortak bir zemin kurar.

Aşağıdaki tablo ebeveynin sık kurduğu cümleleri çocuğa yaklaşan biçimlere çevirir:

Aile beklentisinin çocuk üzerindeki ağırlığı ayrı bir konudur. Futbolda ebeveyn baskısı yazısı bu sınırı ayrıntılı çizer. Burada kısa bir kural yeter: hedefin sahibi çocuk, rehberi aile olmalıdır.

İçsel ve dışsal motivasyon hedefleri nasıl etkiler?

İçsel motivasyon, çocuğun bir şeyi zevk aldığı ya da anlamlı bulduğu için yapmasıdır. Dışsal motivasyon ise ödül, ceza ya da onay beklentisiyle yapmasıdır. İkisi birbirinin düşmanı değildir, ancak oran önemlidir.

Psikologlar Edward Deci ve Richard Ryan'ın öz belirleme kuramı bu konuda en bilinen çerçevedir. Kuram, insanın üç temel ihtiyacı olduğunu söyler: özerklik, yeterlik ve ilişkililik. Özerklik, davranışın kişinin kendi seçimi olduğunu hissetmesidir. Yeterlik, yapabildiğini hissetmesidir. İlişkililik ise önemsendiğini ve bir gruba ait olduğunu hissetmesidir.

Gençlik sporunda yapılan araştırmalar bu çerçeveyi test etti. Örneğin 13-17 yaşındaki futbolcuları inceleyen bir çalışmada, spordan ayrılma ile düşük özerklik ve ilişkililik doyumu, ayrıca yüksek dışsal baskı arasında bağlantı çıktı. Yeterlik bulguları ise çalışmalara göre daha tutarsız çıktı. Bu nedenle sonuçları kesin kural gibi değil, güçlü bir ipucu olarak okumak doğrudur.

Hedef belirlemeye uygulayalım:

• Özerklik için hedefi çocuk seçsin ya da seçeneklerden birini seçsin.
• Yeterlik için hedef ne çok kolay ne çok zor olsun.
• İlişkililik için hedef aile ve antrenörle paylaşılabilsin.

Dışsal ödülleri tamamen yasaklamak gerekmez. Fakat oyuncak ya da para gibi büyük ödüller, hedefin asıl sebebini gölgeleyebilir. Küçük bir kutlama, ortak bir yemek ya da beraber geçirilen zaman daha sağlıklı bir takdirdir.

Çocuğun "profesyonel olacağım" hedefi ne kadar gerçekçidir?

Bu hedef çocuk için çoğu zaman samimi bir hayaldir ve kırılmamalıdır. Aynı zamanda profesyonel futbolcu olmak çok sayıda çocuğun istediği, ama az sayıda çocuğun ulaşabildiği bir yoldur. Konuyu dürüstçe anlatmak, rakam vermekten daha sağlıklıdır.

Dürüst yaklaşımın iki ilkesi vardır. İlki hayali küçümsememek, ikincisi hayali bir sonuç hedefi olarak değil, bir yön olarak ele almaktır. "Profesyonel olmak" hedefi bir pusuladır, günlük plan değildir. Günlük plan, pusulanın gösterdiği yöne atılan küçük süreç adımlarından oluşur.

Gerçekçilik için aileye düşen üç iş vardır:

• Hayalin yanında futbol dışında da değer veren bir hayat kurmak (okul, arkadaşlık, başka ilgi alanları)
• Çocuğun seviyesini düzenli ve dürüst bir antrenör geri bildirimiyle takip etmek
• Gelişim yavaşlarsa ya da çocuğun ilgisi değişirse hayali yeniden konuşmaya açık olmak

Türkiye'de futbolun yapısı ve lig basamakları için Türkiye Futbol Federasyonu sitesine bakabilirsiniz. Ayrıca çocuğun yalnızca futbola yüklenmemesi için Dünya Sağlık Örgütü çocuklara günlük ortalama 60 dakika orta ile yüksek şiddette hareket önerir. Bu öneri, futbol dışı oyunların da hareket hedefine katkı sağladığını hatırlatır.

Konunun ergenlik ve karar boyutunu 14 yaşında futbolda kariyer planlaması yazısında okuyabilirsiniz. Genç oyuncuların profesyonel geçişte yaptığı hatalar için ise altyapıdan profesyonele geçiş yazısı faydalıdır.

Çocuğa söyleyebileceğiniz en güvenli cümle şudur: "Bu hayali ciddiye alıyorum. Şimdi birlikte bugün yapabileceğimiz küçük işlere bakalım." Böylece hayali koruyup baskı yaratmadan sahaya taşırsınız.

Hedef ile kazanma kaybetme arasında nasıl denge kurarsınız?

Hedef konuşulurken sonuç, yani kazanma ve kaybetme, konuşmanın dışında kalamaz. Çünkü çocuk maçı kaybettiğinde hedefinin nasıl etkilendiğini sorgular. Bu yüzden hedefi skordan ayırmak çocuğa güven verir.

Pratik bir yöntem, maç öncesi iki hedef koymaktır. Biri süreç hedefidir, örneğin "toplu oyunda boş alanı aramak". Diğeri ise çocuğun nasıl hissetmek istediğine dair bir niyettir, örneğin "hata yapınca hemen sonraki topa dönmek".

Maç bittiğinde ilk soru skor olmamalıdır. "Hedefine ne kadar yaklaştın?" sorusu skoru gündemden çıkarmaz ama onu ikinci sıraya alır. Kaybettiğiniz maçta bile süreç hedefini tutturmuş olabilirsiniz. Bu durum çocuğa kontrol edebildiği şeyi hatırlatır.

Kazanma ve kaybetme duygularıyla baş etmenin ayrıntıları için kazanma ve kaybetme ile başa çıkma yazısına bakabilirsiniz. Orada duygu yönetimi öne çıkar, burada ise hedef çerçevesi. İki yazı birbirini tamamlar.

Çocuk yedek kalırsa ya da gelişim durursa hedef nasıl değişir?

Yedek kalmak ya da gelişimde plato yaşamak, hedef sürecinin en zor anlarıdır. Çocuk için bu dönem "sonuç hedefi tutmadı" anlamına gelir. Yetişkin için ise hedefi yeniden tanımlama fırsatıdır.

Bu durumda sonuç hedefini bir süre dinlenmeye almak ve süreç hedeflerine daha çok yer vermek işe yarar. Yedekten çıkmak kontrol edilebilir bir şey değildir. Antrenmanda eksik gördüğü beceriyi çalışmak ise kontrol edilebilir.

Örnek bir geçiş şöyle olabilir:

• Eski hedef: İlk onbirde oynamak
• Yeni süreç hedefi: Antrenmanlarda her hafta bir becerinin sayımını tutmak
• Yeni iletişim hedefi: Antrenörle ayda bir kısa geri bildirim konuşması istemek

Böylece çocuk bekleme durumunu pasif geçirmek yerine aktif bir plana çevirir. Konunun aile tarafı için çocuğunuz futbolda yedek kalıyorsa yazısı faydalıdır.

Hedefler çocuğu giderek yoruyor, eğlenceyi gölgeliyorsa durup düşünmek gerekir. Spor tükenmişliği belirtilerini bilmek, hedefin çok ağır hâle geldiği anı fark etmeye yardımcı olur.

Hedefi antrenörle nasıl paylaşırsınız?

Hedefini antrenörle paylaşan çocuk daha fazla destek bulur ve hedef gerçekçi hâle gelir. Antrenör çocuğu sahada gözlemlediği için hedefin uygun olup olmadığı konusunda aileden farklı bir bakış sunar. Ancak bu paylaşımın doğru biçimde yapılması gerekir.

Önerilen yol şudur: önce çocuğun iznini alın, ardından hedefi çocukla birlikte antrenöre iletin. Antrenörden yalnızca iki şey isteyin: hedefin yaşa uygunluğu hakkında görüş ve antrenmanda bu hedefi destekleyecek küçük bir fırsat.

Antrenöre sorulabilecek sorular:

• Bu hedef çocuğun seviyesi için uygun mu?
• Antrenmanda bu beceriyi nerede çalışabilir?
• Gelişimini hangi göstergelerle birlikte takip edebiliriz?

Antrenörün dikkat ettiği başka bir nokta, takımdaki çocuklar için ortak hedeflerdir. Takım hedefi ve bireysel hedef çatışabilir. Örneğin bireysel gol hedefi, takım içi pas hedefiyle ters düşebilir. Bu tür durumları erkenden konuşmak sorunları önler.

Antrenör ile iletişim sorun yaşıyorsanız bu konuda adımlar atmadan önce okulun sürecini öğrenin. Çözüm bulunamayan durumlarda velilerin deneyimlerini paylaşabildiği futbol okulu şikayet sayfası, başvuru yolunu görmek için bir başlangıç olabilir.

Hedefe uygun okul veya grubu nasıl seçersiniz?

Hedef temelli bir yaklaşım, çocuğun bulunduğu ortamla uyumlu olmalıdır. Bir okulun ya da grubun hedef konusunda neler sunduğunu görmek, seçimde yardımcı olur. Bu yazı herhangi bir okulu önermez, ama veliye soracağı soruları verir.

Okul veya grup görüşmesinde sorulabilecek konular şunlardır:

• Antrenörler çocukla bireysel gelişim hedefi konuşuyor mu?
• Maç sonrası geri bildirim skor mu, süreç mi odaklı?
• Oyun süresi ve rotasyon nasıl işliyor?
• Aileden beklenen katılım ne düzeyde?

Küçük yaş grupları için oyun temelli ve sonuç baskısı düşük programlar daha uygundur. İstanbul özelinde seçenekleri incelemek isteyenler İstanbul minikler futbol okulları sayfasından, genel seçenekler için İstanbul futbol okulları sayfasından başlayabilir.

Gördüğünüz her program için not tutun, çocuğunuzun enerjisini gözlemleyin ve bir deneme dersi sonrası çocuğun hissini sorun. Çocuğun "yine gelmek istiyorum" demesi, en sağlam göstergedir.

Çocuklar için futbol hedef belirlemede hangi hatalara dikkat etmeli?

Aileler ve antrenörler hedef konusunda benzer tuzaklara düşer. Bu hataları bilmek, onlardan kaçınmayı kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo en yaygın hataları ve karşılık gelen düzeltmeleri gösterir:

Bunlar arasında en sinsi olanı, hedeflerin sayısının zamanla artmasıdır. Her hafta yeni bir hedef eklendiğinde çocuk bir noktadan sonra hiçbirine odaklanamaz. Bu yüzden yeni bir hedef eklemeden önce eskisinin tamamlanıp tamamlanmadığına bakın.

Hedef eğlenceyi gölgelerse ne olur?

Hedef çocuğun keyfini azaltmaya başladığı anda işlevini kaybeder. Çünkü futbolun ilk görevi çocuğa eğlence ve ait olma duygusu vermektir. Hedef bu amacın hizmetinde kalmalıdır.

Şu işaretler hedefin ağırlaştığını gösterebilir:

• Çocuk antrenman öncesi karnı ağrıyor ya da isteksiz olduğunu söylüyor.
• Defteri doldurmak yerine saklıyor veya unutuyor.
• Maç sonrası ilk sözü hedefiyle ilgili özür oluyor.
• Arkadaşlarıyla oynarken bile hedefi düşünüp gerginleşiyor.

Böyle bir durumda hedefi bir süre askıya almak güvenlidir. Çocuk serbest oyuna ve arkadaşlarıyla topa vurmaya dönebilir. Hedef, çocuk hazır hissettiğinde yeniden masaya gelir.

Yani çocuklar için futbol hedef belirleme bir performans programı değil, çocuğun öz güvenini besleyen bir araçtır. Araç işe yaramıyorsa değiştirilen çocuk değil, araç olmalıdır.

Bir aylık örnek hedef planı nasıl görünür?

Aşağıdaki şablon, 9-12 yaş aralığındaki bir çocuk için genel bir örnek sunar. Sayıları kendi çocuğunuza göre değiştirebilirsiniz.

Dördüncü hafta özellikle önemlidir. Çünkü çocuğun ilerlemesini görme ve yeni hedefi kendisinin seçme anı budur. Bu hafta çocuğa ilk haftadaki notlarını da gösterin.

Planın sonunda üç şeyi gözden geçirin: hedef tuttu mu, çocuk keyif aldı mı ve yeni hedef kimin seçimi? Üçüncü soru çoğu zaman en kritik olanıdır.