İçeriğe geç
Dünya Futbolu

Tribündeki Tezahürat Kesme Kararı: Kim Verir, Kimi Etkiler?

Tezahürat kesme kararı sahada nasıl ilerler? Hakem, TFF talimatı, 6222 sayılı Kanun ve çocuk kenarı için kaynaklı, adım adım rehber.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
23
Okuma
14 dk
Tribündeki Tezahürat Kesme Kararı: Kim Verir, Kimi Etkiler?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Tezahürat kesme kararı nedir ve kim verir?

Tezahürat kesme kararı, tribündeki hakaret, ayrımcılık veya tehdit içeren toplu sesi durdurmak için alınan adımlar zinciridir. Tek bir kişi tek bir anda vermez. Anons, güvenlik ve temsilci devreye girer. Oyunu durdurma, askıya alma ve maçı bırakma yetkisi ise yalnızca hakemdedir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.22 bölüm · 14 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu yazı iki şeyi ayırıyor. Birincisi, saha içinde hakemin ne yaptığı. İkincisi, maçtan sonra disiplin kurulunun ve mahkemenin ne yaptığı. Aynı tezahürat iki ayrı hattan geçer ve iki hattın dili farklıdır. Ayrıca bu sayfada futbol okulu velisi ve antrenör için kenar davranışı bölümü var.

Cezaların ayrıntısı için tribün cezası rehberimize, kurulun işleyişi için PFDK yazımıza bakın. Burada onları tekrar yazmıyoruz. Bu yazının konusu, kararın maç sırasında nasıl aşama aşama ilerlediği.

Reklamlar
Reklamlar

Bu yazı hangi anlamları birbirinden ayırıyor?

Gündelik dilde "tezahürat kesmek" üç farklı şeye gelir. Üçünün hukuki ve pratik sonucu farklıdır.

  • Maçı yönetmek: Hakem veya organizasyon, hakaret ya da ayrımcılık içeren sesi anonsla ve gerekirse oyunu durdurarak keser.
  • Disiplin sonrası yaptırım: Maç biter, kurul raporları okur, kulübe ve bloka yaptırım uygular.
  • Yayın karışımı: Televizyon yayınında tribün sesinin kısılması. Bu bir yayın teknik tercihidir ve bu yazının konusu değildir.

Bu ayrım önemlidir, çünkü bir tezahürat yayında hiç duyulmayabilir, buna rağmen temsilci raporuna girebilir. Tersine, yayında çok net duyulan bir ses de kural ihlali olmayabilir. Neyin ihlal olduğunu yayının sesi değil, kuralın metni belirler.

Kural kitabı tezahürat konusunda ne diyor, ne demiyor?

Güncel IFAB kural kitapçığı hakemin yetkisini Kanun 5'te anlatır. Metin, hakemin kuralları uygulamak için tam yetkiye sahip olduğunu söyler. Hakem, kural ihlalleri nedeniyle ya da dış müdahale yüzünden maçı durdurabilir, askıya alabilir veya yarıda bırakabilir. IFAB Kanun 5 sayfası bu yetkiyi doğrudan verir.

Ancak tezahüratı adıyla düzenleyen bir hüküm yoktur. Kitapçık "şu sözler yasaktır" demez. İçerik yasağı federasyon, kıta ve ulusal mevzuat düzeyindedir. Kitapçığın verdiği şey, yasağı sahada uygulatacak yetkidir.

Aynı bölümde seyirci kaynaklı sorunlara dair bir cümle daha var. Hakemin, seyirci müdahalesi veya tribün bölgesindeki bir sorun nedeniyle maçı durdurma ya da durdurmama kararı, kitapçığa göre hakem için sorumluluk gerekçesi olmaz. Yani karar takdirdir ve kitapçık bu takdiri korur.

Bu nedenle bu kural yazının omurgasıdır. Hakem kural kitabıyla yetkilidir. İçerik ölçütünü ise TFF talimatları ve kanun koyar.

Hakem tezahürat için oyunu hemen durdurmak zorunda mı?

Hayır. İlgili metinlerde "şu söz duyulursa maç otomatik durur" diyen bir hüküm yok. Hakem, oyunun güvenle sürüp sürmediğine bakar ve takdir kullanır. Lazer yazımızda aynı mantığı bir başka seyirci müdahalesi için anlattık: kitapçık durdurma şartı koymaz, hakem etkiye bakar.

Hakemin pratikte sorduğu sorular şunlardır. Ancak bu liste kitapçıkta yer almaz; bir yorumdur.

  • Ses hedef gösteriyor mu, yoksa genel bir tepki mi?
  • Oyuncular, yardımcı hakemler ve dördüncü hakem bundan rahatsız oluyor mu?
  • Anons geldi mi, ses sürüyor mu?
  • Sorun kalabalığa ve sahaya sıçrıyor mu?
  • Güvenlik birimi durumu kontrol edebiliyor mu?

Cevaplar hafifse oyun sürer ve olay rapora girer. Cevaplar ağırsa hakem oyunu durdurur. Bu yüzden iki benzer maçta farklı sonuç görmek mümkündür. Bu bir çelişki değil, takdir yetkisinin doğal sonucudur.

Kararın adımları sırayla nasıl ilerler?

Türkiye'de profesyonel müsabakada genel akış şöyle işler. Bu akış tek bir resmî tabloya dayanmıyor; TFF Müsabaka Talimatı, hakem yetkisi ve uluslararası uygulama birlikte okunduğunda ortaya çıkan bir yorumdur.

  1. Hakem, yardımcı hakem veya dördüncü hakem sesi fark eder ve temsilciyle güvenlik amirini bilgilendirir.
  2. Temsilci ve güvenlik, sesin hangi bloktan geldiğini belirlemeye çalışır.
  3. Stadyum anonsu seyirciyi uyarır. Hakem gerekirse oyunu kısa süre durdurur.
  4. Ses sürerse ikinci uyarı gelir. Ağır durumlarda takımlar soyunma odasına gidebilir.
  5. Davranış yine sürer ve güvenlik riski büyürse hakem maçı tatil edebilir.

Ancak her maç beşinci adıma gelmez. Çoğu olay ikinci adımda biter. Yine de her adım rapora geçebilir. Bu, ceza bakımından önemlidir: anons geldi mi, ses sürdü mü sorularının cevabı sonradan kurul dosyasında yer alabilir.

Reklamlar
Reklamlar

Ayrımcılık varsa hangi uluslararası üç adım geçerli olur?

Irkçı veya ayrımcı sese karşı FIFA ve UEFA aynı mantıkta üç adımlı bir yol tanımlar. FIFA ayrımcılık karşıtı sayfası birinci adımı şöyle özetler: hakem oyunu durdurur ve stadyum anonsuyla davranışın bitmesini ister. İkinci adımda davranış sürerse hakem, ikinci uyarı anonsundan sonra maçı davranış durana kadar askıya alabilir. Üçüncü adımda davranış hâlâ sürerse maçı bırakmaya karar verebilir.

UEFA üç adım açıklaması ek bir ayrıntı verir: askıya alma sırasında takımlar soyunma odasına gider ve hakem maç delegesi, güvenlik sorumlusu ve polisle görüşür. Maçı bırakma kararı, diğer tüm önlemler denendikten ve oyuncu ile seyirci güvenliğine etkisi tartıldıktan sonra son çare olarak gelir. Dakika süreleri için kaynakların güncel metnini okumadan rakam vermiyoruz.

Bu üç adım ayrımcılık içindir. Her çirkin tezahürat için otomatik olarak geçerli olmaz. Yine de kararın bu kadar basamaklı olması, amacın maçı bitirmek değil davranışı durdurmak olduğunu gösterir.

Maç tatil edilirse sonucu kim belirler?

TFF Futbol Müsabaka Talimatı'na göre seyirciler stadyum düzenini, disiplini veya güvenliği bireysel ya da toplu ihlal eder ve oynamak ya da sürdürmek mümkün kalmazsa, hakem müsabakayı tatil ettiğini ilan eder. Metni TFF talimatlar sayfası üzerinden açabilirsiniz.

Tatil, sonucu hakemin kararıyla bitirmez. TFF Yönetim Kurulu ihlale sebep olan takımlardan birinin ya da ikisinin hükmen yenik sayılmasına karar verebilir. Disiplin kurulları ayrıca puan tenzili uygulayabilir. Yönetim Kurulu tatil kararını uygun görmezse, maçı başka bir günde yarıda kaldığı şartlarla tamamlatabilir, yeniden oynatabilir veya yarıda kaldığı sonuçla tescil edebilir.

Karar verirken Yönetim Kurulu hakem, gözlemci, temsilci ve disiplin müfettişi raporlarını ve her türlü delili göz önüne alır. Yani saha içindeki not tutma işi sonuç için gerçek ağırlık taşır.

TFF talimatı çirkin ve kötü tezahüratı nasıl tanımlıyor?

Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi stadyumlarda topluluk halinde söz veya hareketle aşağılayıcı, tahrik veya taciz edici nitelikte tezahüratı, devamlılık kıstası aranmaksızın yasaklar. Yani "üç kez tekrarlanmadı" ya da "birkaç saniyeydi" savunmasına tanım yer vermez.

Ayrıca tanım sözle sınırlı değil. "Hareketlerle ya da benzeri araçlarla" ifadesi, toplu jest ve işaretleri de kapsayabilir. Ayrıca etnik veya bölgesel ayrımcılık içeren ya da bir takımın mensuplarını suç failleri veya suç örgütleriyle özdeşleştiren toplu tezahürat ayrı fıkrada yasaklanmıştır.

Madde numarası TFF belgesinden alınmıştır. Talimat zaman zaman değişir. Güncel metin için TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

Tezahürat kesme kararı hangi tarafları nasıl etkiler?

Karar yalnızca sesi çıkaran kişiyi değil, birçok tarafı etkiler. Bu nedenle tabloda her tarafın somut karşılığını topladık.

TarafMaç sırasında etkiMaç sonrası etki
Sesi çıkaran seyirciAnonsla uyarılır, güvenlik çağrılabilir6222 kapsamında adli süreç ve seyirden yasaklanma gündeme gelebilir
Aynı bloktaki seyirciAnons ve duraklamayı yaşarElektronik biletli profesyonel maçlarda blok kartları bloke edilebilir
KulüpOyunun durmasına ve olası tatile hazırlanırTalimat tablolarına göre ihtar, para cezası, seyircisiz oynama veya saha kapatma
OyuncularRitim bozulur, soyunma odasına gidebilirlerHedef olan oyuncu için psikolojik yük, takım için olası hükmen sonuç
Hakem ekibiKarar baskısı altında kalır, rapor yazarHakeme karşı fiiller 6222'de ayrı korunur
Misafir kulüpAynı süreçlere tabidirCeza, misafir olarak oynayacağı maçlarda infaz edilir

Tablodaki her satır kural metninden gelir. Ancak hangi satırın hangi olayda gerçekten çalışacağı, kurulun dosyaya bakışına bağlıdır.

Reklamlar
Reklamlar

Kulüp taraftarın sesinden neden sorumlu olur?

Disiplin Talimatı'na göre kulüpler futbolcularının, görevlilerinin, yöneticilerinin, çalışanlarının, üyelerinin, özel güvenlik görevlilerinin ve taraftarlarının ihlallerinden objektif olarak sorumludur. Objektif sorumluluk, kulübün ayrıca kusurlu olması gerekmediği anlamına gelir.

Yine de bir çıkış yolu var. 53. madde, ihlalleri önlemek için azami gayreti gösterdiğini ya da olayların üçüncü kişilerce kötü niyetle gerçekleştirildiğini yeterli ve inandırıcı kanıtla ispat eden kulübe ceza verilmeyebileceğini söyler. Dolayısıyla kamera kaydı, görevli sayısı ve anons kayıtları kulüp açısından savunma malzemesidir.

Talimat ayrıca hakemin olayı görmemesinin disiplin cezasına engel olmadığını belirtir. Hakem sesi duymasa bile temsilci raporu ya da görüntü kaydı dosyayı açabilir.

Ev sahibi ve misafir tribünü farkı cezayı nasıl değiştirir?

Talimatın ekleri ev sahibi kulüp, misafir kulüp ve kupa maçları için ayrı ceza tabloları verir. Ev sahibi Süper Lig kulübü için tablodaki ilk ihlal ihtardır. Sonraki basamaklar para cezasına, daha ağır ihlallerde seyircisiz oynamaya uzanır. Tutarları burada yazmıyoruz, çünkü tablolar değişebilir.

Ev sahibi maçında kulübe gelen ceza, kulübün sonraki ev sahibi maçlarında işler. Misafir maçında gelen ceza ise misafir maçlarında işler. Lig cezası ligde, kupa cezası kupada kalır. Tarafsız sahada oynayan kulüplere talimat misafir kulüp muamelesi yapar.

Bu yapı, deplasman tribününün neden ayrı tutulduğunu anlamaya da yardım eder. Konuyu deplasman taraftarı yazımızda ayrıca işledik.

Irkçılık içeren tezahürat neden daha ağır sonuç doğurur?

Talimata göre tezahürat ırkçılık içerirse kurul sorumlu kulübe ilk ihlalde seyircisiz oynama cezası ve ek tablodaki para cezasını biçer. İkinci ihlalde iki maç seyircisiz oynama, üçüncü ihlalde üç puan indirme gelir. Para cezası tutarları değişebilir; güncel tutarı talimatın ek tablosundan kontrol edin.

Ayrımcılık yalnızca spor kuralına aykırı değildir, aynı zamanda ceza hukukunun konusudur. 6222 sayılı Kanun'un 14. maddesi, din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek hakaret oluşturan söz ve davranışlar için hapis cezası öngörür. Bu fıkra daha ağır bir suç oluşturmayan fiiller için geçerlidir.

Bu yüzden uluslararası üç adım yalnızca ayrımcılık için tanımlanmıştır. Basit bir küfür ile ayrımcı söylem aynı basamağa konmaz. Bu fark, kararın ne kadar hızlı ve sert ilerleyeceğini de belirler.

6222 sayılı Kanun tezahürat için ne söylüyor?

6222 sayılı Kanun metni spor alanında taraftarların grup halinde ya da tek başına, duyan veya gören kişilerce tehdit veya hakaret olarak algılanacak biçimde alenen söz ve davranışta bulunmasını, belirli bir kişiyi hedef alıp almamasına bakılmaksızın suç sayar. Daha ağır bir suç yoksa şikâyet aranmaksızın en az elli gün adli para cezası öngörür.

Pankart taşıma veya asma yoluyla işlenirse ceza yarı oranında artar. Kitle iletişim araçlarıyla işlenen aynı fiiller de kapsama girer. Kanun'un 3. maddesi spor alanını geniş tanımlar: seyir alanları, soyunma odaları ve müsabakaya gidiş-geliş güzergâhları dahildir.

18. madde güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklamayı düzenler. Soruşturma başlarsa şüpheli hakkında yasaklama tedbiri derhal uygulanabilir. 20. madde ise hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilcileri, görevleriyle bağlantılı suçlarda kamu görevlisi sayar. Hukuki değerlendirme için avukata danışın. Bu yazı hukuki tavsiye değildir.

Reklamlar
Reklamlar

Sık yapılan yanlış inançlar neler?

Konu hakkında dolaşan beş yanlış inanç, kaynaktaki karşılığıyla birlikte aşağıda.

Yanlış inançKaynakta bulduğumuz karşılık
Üç kez tekrar etmeden ceza olmazTalimat devamlılık kıstası aramaz
Hakem duymadıysa ceza verilmezTalimat, hakemin görmemesinin cezaya engel olmadığını söyler
Her çirkin tezahürat maçı durdururKitapçık durdurma şartı koymaz, karar takdirdedir
Kulübün hiçbir savunması yokturAzami gayret ve üçüncü kişi kötü niyeti ispatlanırsa ceza verilmeyebilir
Kalabalıkta söyleyen kimse bulunamaz6222 kapsamında kişi sorumluluğu ayrıca doğabilir
Maç tatil olursa sonuç hemen kesinleşirYönetim Kurulu tamamlama, tekrar veya tescil kararı verebilir

Bu yanlışların çoğu, haber başlığındaki tek cümleyi kuralın tamamı sanmaktan doğar. Bir haberi okurken hangi maddenin, hangi kurulun ve hangi maçın konuşulduğuna bakmak işe yarar.

Çocuk ve amatör maçında bu karar zinciri nasıl işler?

Disiplin Talimatı'nın amacı amatör ve profesyonel futbol faaliyetlerinde disiplini sağlamaktır. Ancak ek ceza tabloları profesyonel lig ve kupa maçlarını hedefliyor. Alt yaş ve okullar arası organizasyonlarda cezaların uygulanışı organizasyona göre değişebilir; organizatörün talimatına ve TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

6222 sayılı Kanun spor alanını geniş tanımlar. Antrenman alanları da tanıma girer. Bu yüzden velinin kenardan söylediği hakaret, organizasyon cezasından bağımsız olarak ayrıca değerlendirilebilir. Bu bir hukuk yorumu değil, kanun metninin okunuşudur.

Pratikte çocuk maçında karar zinciri kısadır: hakem veya organizatör sorumlusu uyarır, ısrar olursa maçı durdurur, olay tutanağa girer. Kenar uzak görünse bile çocuk her sözü duyar. Aileler için kenar davranışını ebeveyn baskısı yazımızda ve antrenörle iletişimi antrenör veli iletişimi yazımızda anlattık.

Kenarda ses yükselirse çocuk ve ergen ne yaşar?

Seyirci sesinin performansa etkisi karışıktır. Seyirci baskısı yazımız bu bilimsel tabloyu ayrıntılı veriyor. Burada yalnız bir noktayı öne çıkarıyoruz: hakaret içeren ses, çocuk için eleştiriden farklı bir yük taşır. Çocuk hedef olursa sporu bırakma, hakeme karşı tutum geliştirme veya kenara bakmama gibi tepkiler görülebilir. Bunu saha gözlemi olarak yazıyoruz, kontrollü bir çalışma bulduğumuzu iddia etmiyoruz.

Bu yüzden çocuk futbolunda kenar için basit bir ilke işe yarar: yalnızca takımı destekleyen cümleler. Hakeme, rakip çocuğa ya da kendi çocuğuna yönelik aşağılama olmaz. Sorun yaşayan veli, maç sırasında hakemle tartışmaz; antrenöre ya da organizatöre maç sonunda iletir.

Çocuğun güvenliği için bir not daha: ses, itiş kakışa veya cisim atmaya dönerse çocukları kenardan uzaklaştırın ve yabancı cisim yazımızdaki adımları izleyin.

Antrenör bu durumu çocuklara nasıl öğretebilir?

Aşağıdaki iki drill, oyun içi karar zincirini ve kenar sakinliğini çocuklara tanıtır. İkisi de pratik önerilerdir; etkilerini inceleyen kontrollü çalışma sınırlıdır.

Drill 1: Duraklama ve kaptan oyunu (7v7, 8-10 dakika blok).

  • Kurulum: 7v7 oyun, her takımın bir kaptanı var. Antrenör hakem rolünde.
  • Amaç: Durma sinyalinde sakin kalmak ve kaptanla iletişim kurmak.
  • Kural: Antrenör iki kez düdük öttürürse herkes topu bırakıp kaptanın etrafında toplanır. Kaptan antrenöre durumu tek cümleyle anlatır.
  • İlerleme: Önce düdükle, sonra sözlü sinyalle, en son kenardan gelen sesle başlatın.
  • Hata: Çocukların bağırarak tartışması. Düdükten sonra tek ses kuralını hatırlatın.

Drill 2: Kenar sözleşmesi (maç öncesi 5 dakika, veli ve çocuklarla).

  • Kurulum: Maçtan önce velilerle kenarda toplanın.
  • Amaç: Kenarda hangi cümlelerin söylenebileceğini birlikte belirlemek.
  • Kural: Üç olumlu cümle seçin, hakeme ve rakibe yönelik söz yok.
  • İlerleme: Sözleşmeyi her maç başında bir cümleyle hatırlatın.
  • Hata: Kuralı yalnız çocuklara anlatmak. Veliler olmadan işe yaramaz.

Çocuklarla ağrı, korku veya baskı belirtisi görürseniz oyunu durdurun. Hiçbir tekrar sayısı bir çocuğu zorlamak için gerekçe değildir.

Yaş grubuna göre bu içerik nasıl değişir?

Yaşa uygun ilerleme burada da geçerlidir. 6-9 yaşta çocuk "kural" yerine "sinyal" öğrenir: düdük çalınca dur, kaptana bak. 10-12 yaşta kaptanlık rolü ve kenar sözleşmesi anlam kazanır. 13 yaş ve üzerinde hakem kararına tepki, takım içi liderlik ve sosyal medya davranışı konuşulabilir.

Bu yaş eşleşmesi bilimsel bir sınıflama değildir. Oyun biçimleri ve yaşlara göre antrenman yükü için iletişim rehberinin yanında okulunuzun antrenörüne danışın. Antrenörün yetkisi ve talimatlar için TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

Tribün kültürünün kendisini anlamak isteyen ergenler için ultras kültürü yazımız tarafsız bir çerçeve sunar. Stadyuma ilk kez gidecek aileler için ilk maç rehberi ve stadyuma sokulabilecekler listesi işe yarar.

Reklamlar
Reklamlar

Oyuncu tezahürat kesme kararını beklemeden sahadan çıkabilir mi?

Hayır, kendi başına çıkmak risklidir. Hakem izin vermeden sahadan ayrılan oyuncunun durumunu izinsiz saha terki yazımızda anlattık. Ayrımcılığa uğrayan oyuncunun doğru yolu, olayı hakeme bildirmektir.

FIFA, oyuncuların hakeme ayrımcılığa uğradıklarını göstermesi için kolları çapraz tutma işaretini tanıtıyor. İşaret, hakemin üç adımlı yolu başlatmasına yardım eder. Bu bilgiyi FIFA ayrımcılık karşıtı sayfası üzerinden inceleyebilirsiniz.

Kaptanın rolü de burada başlar. Kaptan hakemle konuşabilen tek oyuncu gibi çalışır. Çocuk takımlarında bunu önceden denemek, ilk gergin anda kaosu azaltır.

Tezahürat kesme kararından sonra oyun nasıl yeniden başlar?

Yeniden başlama, oyunu neden durdurduğunuza bağlıdır. Hakem seyirci müdahalesi nedeniyle oyunu durdurduysa, hangi yeniden başlamanın geçerli olacağı kural kitapçığının ilgili bölümüne ve durumun ayrıntısına bağlıdır. Burada o ayrıntıyı tekrarlamıyoruz. Hakem topu yazımızda ilgili durumları adım adım anlattık.

Önemli olan şu: duraklama oyunun ritmini bozar. Oyuncular soğuyabilir ve kasları yeniden ısıtmak gerekebilir. Bu, araştırmadan çok saha gözlemine dayanır; çocuk antrenmanında da benzer şey olur: uzun mola sonrasında kısa bir hareket yeniden ısınma kazandırır.

Duraklama uzarsa çocukları kenarda bekletmek yerine yerinde hafif hareket ettirin ve su içmelerine izin verin. Ağrı, baş dönmesi veya halsizlik belirtisi gören çocuk oyuna dönmez.

Veli tribünü için tezahürat kesme kararından hangi pratik ders çıkar?

Karar zinciri çocuk maçında da benzer mantıkla çalışır. Aşağıdaki beş adım bir veli grubu için önerilir.

  1. Maç öncesi velilere kenar kurallarını bir cümleyle hatırlatın.
  2. Sesi yükselen bir veliye önce antrenör, sonra organizatör sakin bir uyarı yapsın.
  3. Ses sürerse hakem kısa süre oyunu durdursun ve bölgeyi netleştirsin.
  4. Hakaret ayrımcılık içeriyorsa maçı organizatör yönetsin ve olayı tutanağa geçirsin.
  5. Maç sonunda aileyle kısa bir görüşme yapın, çocuğu kenarda tartışmaya sokmayın.

Çocuk, hakeme saygıyı kenardaki yetişkinden öğrenir. Bu yüzden bu adımların amacı ceza vermek değil, kenarı çocuk için güvenli tutmaktır. Anlaşmazlık büyürse okulun yazılı iletişim yolunu kullanın.

Hakem ekibi tribündeki sesi nasıl birlikte izler?

Tribüne bakan tek göz hakem değildir. Dördüncü hakem teknik alana ve yedeklere bakar, yardımcı hakemler çizgiye yakındır, temsilci ise tribün düzenini izler. Dördüncü hakemin görevleri yazımızda bu iş bölümünü anlattık. Çünkü ekip birlikte çalışır, hakem bilgiyi tek kişiden değil birkaçından toplar.

Bu yüzden bir tezahürat sırasında kulaklıktan veya el işaretinden gelen bilgi önem kazanır. Ancak kural metinlerinde "ekibin bu bilgiyi şu sırayla paylaşması gerekir" diyen bir tablo yer almaz. Sıra sahadaki uygulamaya bağlıdır ve maça göre değişebilir.

Ayrıca raporlar bunun kalıcı izidir. Müsabaka Talimatı, Yönetim Kurulu'nun hakem, gözlemci, temsilci ve disiplin müfettişi raporlarını birlikte değerlendirdiğini söyler. Dolayısıyla ekipten birinin tuttuğu not, sonraki kararda ağırlık taşıyabilir.

Stadyum anonsu karar zincirinde neden önemlidir?

Anons, zincirin en görünür halkasıdır. Seyirciye ne beklediğini söyler, davranışı düzeltmesi için bir fırsat verir ve kayıt oluşturur. FIFA ile UEFA'nın üç adımında da ilk adım anonstur. Bu ortak noktayı aşağıdaki gibi okuyabiliriz.

  • Seyirciye ne yaptığını açıkça söyler.
  • Davranışı değiştirmesi için ona zaman tanır, çünkü uyarı sesi duyulmuş olur.
  • Ayrıca sürecin hangi aşamada olduğunu rapora yazdırır.
  • Bu nedenle anons olmadan askıya alma ve bırakma adımlarını savunmak zorlaşır.

Son madde bir yorumdur: kaynaklarda anonsun cezayı zorunlu kıldığı belirtilmiyor. Yine de kulüp açısından anons kayıtları, azami gayret savunmasında işe yarayabilir. Bu da yukarıda anlattığımız 53. madde çıkışıyla örtüşür.

Haberde tezahürat kesme kararını okurken hangi soruları sormalısınız?

Bir haber başlığı çoğu zaman tek cümledir. Gerçek tabloyu görmek için şu soruları sorun. Böylece hem olayı hem sonucunu doğru yere koyarsınız.

  • Olay maç sırasında mı yaşandı, yoksa kurul kararı sonradan mı geldi?
  • Hangi kurul, hangi talimat ve hangi madde konuşuluyor?
  • Ceza kulübe mi, bloka mı, kişiye mi yönelik?
  • Maç tatil edildiyse Yönetim Kurulu henüz karar verdi mi?
  • Ayrımcılık iddiası varsa üç adımlı yol uygulandı mı?

Ancak bu soruların cevabı çoğunlukla resmî duyuruda bulunur. Dolayısıyla sosyal medya paylaşımı yerine TFF'nin güncel duyurusuna bakmak, hem yanlış bilgiyi hem gereksiz paniği önler.

Tezahürat kurallarının güncel metnini nereden kontrol edersiniz?

KonuBakılacak metin
Hakemin durdurma, askıya alma ve bırakma yetkisiIFAB kural kitapçığı, Kanun 5
Çirkin ve kötü tezahürat tanımı ve devamlılık kıstasının olmamasıTFF Futbol Disiplin Talimatı
Seyirci kaynaklı tatilde tamamlama, tekrar veya tescil seçenekleriTFF Futbol Müsabaka Talimatı
Tehdit veya hakaret içeren tezahürat suçu6222 sayılı Kanun
Ayrımcılıkta üç adımFIFA ve UEFA sayfaları

Kural ve yasa maddeleri her zaman kendi güncel metninden doğrulanmalıdır.

Şikâyet veya haksızlık durumunda süreç için futbol okulu şikâyet sayfasına bakabilirsiniz. Kurul kararlarını ise TFF'nin güncel duyurusundan takip edin.

Sıkça sorulan sorular

Tezahürat yüzünden maç tatil edilirse sonuç ne olur?

Hakem seyirci ihlali yüzünden oynamanın sürmesi mümkün kalmadığında maçı tatil eder. Sonrasında TFF Yönetim Kurulu raporlara bakar. Hükmen yenik sayma, puan tenzili, maçı kalan yerden tamamlatma, yeniden oynatma veya yarıda kalan sonucu tescil etme seçeneklerinden birine karar verir. Kesin sonuç ancak bu değerlendirmeden sonra belli olur.

Hakem tezahüratı duymadıysa ceza verilebilir mi?

Evet, verilebilir. Futbol Disiplin Talimatı, hakemin olayı görmemesi nedeniyle karar vermemiş olmasının disiplin cezası verilmesine engel olmadığını belirtir. Temsilci raporu, görüntü kaydı veya güvenlik tutanağı dosyayı kuruldan geçirebilir. Bu yüzden maç içinde anons yapılmamış olması cezasızlık anlamına gelmez. Ayrıntı için güncel talimat metnine bakın.

Çirkin tezahürat için kaç kez tekrar etmek gerekir?

Tekrar şartı yok. Talimatın 53. maddesi aşağılayıcı, tahrik veya taciz edici tezahüratı devamlılık kıstası uygulanmaksızın yasaklar. Yani kısa süreli bir toplu ses de ihlal sayılabilir. Ancak ceza tabloları ihlal sayısına göre basamaklanır ve ilk ihlalde ev sahibi Süper Lig kulübü için tabloda ihtar yer alır.

Veli çocuk maçında hakeme bağırırsa ne olur?

Hangi yaptırımın uygulanacağı organizatörün talimatına bağlıdır ve alt yaş organizasyonlarında farklılık gösterebilir. Pratikte hakem veya sorumlu uyarır, ısrar olursa maçı durdurabilir. Ayrıca 6222 sayılı Kanun spor alanında hakaret olarak algılanan alenen söz ve davranışı düzenler. Çocuk her sözü duyar, bu yüzden kenarda sakin kalmak en güvenli yoldur.

Televizyonda tezahürat sesi kısılırsa bu ceza anlamına mı gelir?

Hayır. Yayında tribün sesinin kısılması yayıncının teknik tercihidir. Disiplin süreci hakem ve temsilci raporlarına, görüntü kayıtlarına ve diğer delillere dayanır. Bir tezahüratın ihlal olup olmadığını yayın sesi değil, talimat metni ve kurul değerlendirmesi belirler.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Dünya Futbolu yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.