Futbol Bilmeceleri ve Cevapları: Çocuklar İçin Eğlenceli Sorular

Futbol bilmeceleri nedir, çocuklara nasıl sorulur?

Futbol bilmeceleri, topu, sahayı, bir ekipmanı ya da bir oyun kuralını adını söylemeden anlatan ve cevabı çocuğa buldurtan kısa sorulardır. Okul öncesinde kısa ve ritimli bilmeceler, 6-8 yaşta ekipman ve saha soruları, 9 yaştan sonra kelime oyunu ve kural bilmeceleri iyi sonuç verir. Soruyu yavaş okuyun, ardından düşünme süresi tanıyın.

TDK'nin Güncel Türkçe Sözlük'ü bilmeceyi "bir şeyin adını anmadan niteliklerini üstü kapalı söyleyerek o şeyin ne olduğunu bulmayı dinleyene veya okuyana bırakan oyun" diye tanımlar. Futbol bu oyuna çok yakışır, çünkü çocuğun her gün gördüğü top, kale ve düdük kolay ipuçları üretir. Üstelik aynı bilmece hem sınıfta hem bahçede hem de bir doğum gününde işe yarar.

Bu yazıdaki bütün futbol bilmecelerini futbolokulu.net için sıfırdan yazdık. Bilmeceleri yaş gruplarına ayırdık ve her birinin cevabını hemen yanına koyduk. Özellikle kural ve ekipman bilmecelerinde cevapları, futbolun kural kitabını yayımlayan Uluslararası Futbol Birliği Kurulu'nun (IFAB) güncel metnine göre kontrol ettik. Ardından sınıfta, doğum gününde ve antrenmanda nasıl kullanacağınızı adım adım anlattık.

Bilmece oyununa başlamadan önce nelere dikkat etmelisiniz?

İyi bir bilmece oturumu, doğru soruyu doğru çocuğa sormakla başlar. Bu yüzden önce grubun yaşına ve dil düzeyine bakın. Ardından aşağıdaki küçük kuralları baştan konuşun; böylece oyun bir yarışa değil, ortak bir eğlenceye dönüşür.

• Düşünme süresi tanıyın. Bilmeceyi okuduktan sonra birkaç saniye sessiz kalın, çünkü ilk parmak kaldıranı hemen konuşturmak diğerlerinin düşüncesini keser.
• Cevabı fısıldatın. Bilen çocuk cevabı kulağınıza söylesin; böylece diğerleri de düşünmeye devam eder.
• Mantıklı cevapları kabul edin. Örneğin "yuvarlağım, zıplarım" diyen bir bilmeceye "balon" diyen çocuk da ipuçlarını doğru kullanmıştır.
• Herkese söz sırası verin. Özellikle sessiz çocuklar için kolay bir bilmece ayırın.
• Takım tutmayı dayatmayın. Yani bilmecelerde kulüp adı, taraftar sözü ya da rakibi küçümseyen bir espri olmasın.
• Görünüşle şaka yapmayın. Çünkü boy, kilo, saç ya da kıyafet üzerine kurulan bir bilmece çocuğu kırabilir.

Cevabı söyledikten sonra kısa bir açıklama ekleyin. Örneğin "tekmelik" cevabından sonra tekmeliğin maçta neden zorunlu olduğunu bir cümleyle anlatmak, bilmeceyi küçük bir derse çevirir.

3-5 yaş için hangi futbol bilmeceleri uygundur?

Okul öncesi çocuk için en iyi futbol bilmeceleri, görebildiği ve dokunabildiği nesneleri anlatır. Bu yüzden cümleler kısa, ipuçları somut olmalı; renk, ses ve hareket bu yaşın en güçlü ipuçlarıdır. Bilmeceyi bir tekerleme gibi ritimle okuyun; ardından cevabı bulan çocuk nesneyi göstersin ya da taklidini yapsın.

1. Yuvarlağım, zıp zıp zıplarım; elim ayağım yok ama çimende koşarım. Ayağın bana değince kaleye doğru uçarım. Ben neyim? Cevap: Top.
2. İki ayağım, bir şapkam var ama hiç yürümem. Sırtımda ağdan bir torba taşırım; top içime girince herkes sevinçle bağırır. Ben neyim? Cevap: Kale.
3. Küçücüğüm, cebe sığarım; hakem beni üfleyince ötüveririm. Boyum minik ama sesimi duyan herkes bana kulak verir. Ben neyim? Cevap: Düdük.
4. Beş parmağım var ama elim yok, kalecinin ellerinde dururum. Top üstüne gelince onu sımsıkı yakalarım. Ben neyim? Cevap: Eldiven.
5. Altımda minik dişlerim var, bu sayede çimde kaymazsın. Bağcığımı sıkı bağlarsan seninle her yere gelirim. Ben neyim? Cevap: Krampon.
6. Molada koşup bana gelirsin, çünkü içim serin suyla dolu. Bir yudum içince yeniden oyuna hazırsın. Ben neyim? Cevap: Su şişesi.
7. Turuncu, sivri şapkalı küçük bir bekçiyim; sahada sıra sıra dururum. Etrafımda dolaşırsın ama bana çarpmazsın. Ben neyim? Cevap: Huni.
8. Sırtımda kocaman bir sayı var; takım arkadaşın da benim kardeşimi giyer. Maçtan önce beni üstüne geçirirsin. Ben neyim? Cevap: Forma.

Cevabı bilen çocuğu alkışlayın, ama bilemeyeni de "Hadi birlikte bulalım" diyerek oyuna katın. Topla tanışma yaşındaki çocuklara yönelik programları İstanbul minikler futbol okulu sayfasında inceleyebilirsiniz.

6-8 yaş için futbol bilmeceleri ve cevapları nelerdir?

Altı ile sekiz yaş arasındaki çocuk, sahadaki yerleri ve ekipmanın görevini merak etmeye başlar. Bu nedenle bilmeceler iki ya da üç ipucu taşıyabilir. Ayrıca tablodaki her bilmecenin yanında cevabı ve zorlanan çocuğa verebileceğiniz bir ipucu var.

Bazı cevaplar kuralın ilk adımıdır. Örneğin taç atışını gerçekten deneyen bir çocuk, iki ayağını yerde tutmayı bilmeceden sonra çok daha kolay hatırlar.

Mevki bilmeceleri kaleciden forvete hangi rolleri tanıtır?

Mevki bilmeceleri, çocuğa sahadaki görevleri oyunla tanıtır. Ancak küçük yaşta mevkiler kalıcı değildir; çocuk her rolü denedikçe oyunu daha iyi anlar. Bu yüzden bilmeceyi "Sen hangisisin?" diye değil, "Bugün hangisini denemek istersin?" diye bitirin.

• Kendi ceza sahamda topu eliyle tutabilen tek oyuncuyum; bu yüzden formamın rengi takım arkadaşlarımdan farklıdır. Cevap: Kaleci.
• Kaleme yaklaşan rakibin önüne geçerim; böylece kalecimin önünde bir kalkan olurum. Cevap: Savunma oyuncusu.
• Sahanın ortasında köprü kurarım; yani savunmadan aldığım topu hücuma taşırım. Cevap: Orta saha oyuncusu.
• Taç çizgisine yakın koşarım, ardından ceza sahasına orta açarım. Cevap: Kanat oyuncusu.
• Rakip kaleye en yakın koşan benim. Gol atmayı severim ama boştaki arkadaşıma pas vermeyi de unutmam. Cevap: Forvet.

Kaleci bilmecesinin küçük bir ayrıntısı var: Kaleci, takım arkadaşının bilerek ayakla verdiği pası ve takım arkadaşının taç atışından doğrudan gelen topu elle oynayamaz. Kaleciliği seven çocuklar için yaşa uygun çalışmaları İstanbul kaleci okulu sayfasında bulabilirsiniz.

Centilmenlik ve takım arkadaşlığı bilmeceleri nasıl olur?

Futbol bilmeceleri yalnız ekipmanı değil, sahadaki davranışları da anlatabilir. Üstelik centilmenlik bilmeceleri, kazanmak ve kaybetmek üzerine konuşmak için doğal bir kapı açar. Bu sayede çocuk, "iyi oyuncu" tanımını gol sayısından daha geniş tutmayı öğrenir.

1. Maç bitince yaparız, kazansak da kaybetsek de; sen elini uzatırsın, rakibin de uzatır. Bu nedir? Cevap: Tokalaşma.
2. Ağzım yok ama sesim var, çünkü iki el birleşince doğarım. Güzel bir pastan sonra kenardan da sahadan da yükselirim. Ben neyim? Cevap: Alkış.
3. Rakibin yere düştü, sen de kalkması için elini uzattın; peki bu davranışın adı ne? Cevap: Centilmenlik.
4. Tek başına gol de savunma da zordur, ama herkes benimle güç bulur ve kimse yalnız kalmaz. Ben neyim? Cevap: Takım ruhu.
5. İki kelimeden oluşurum ve hata yapınca söylersin; böylece arkadaşın da sen de rahatlarsın. Ben neyim? Cevap: Özür dilerim.
6. Hakem bir karar verdi ve sen beğenmedin, ama bağırmak yerine beni seçersin. Ben neyim? Cevap: Saygı.

Bilmeceden sonra çocuğa kısa bir soru sorun: "Sen en son ne zaman bir rakibine yardım ettin?" Böylece bilmece bir öğüde değil, çocuğun kendi deneyimiyle ilerleyen bir sohbete dönüşür. Kazandığında şımarmayan, kaybettiğinde küsmeyen oyuncuyu örnek göstermek de bu sohbeti tamamlar. Futbolda bu tutuma kısaca fair play denir.

9-12 yaş için kelime oyunlu futbol bilmeceleri hangileridir?

Dokuz yaşından sonra çocuklar kelimelerin iki anlamıyla oynamaktan keyif alır. Futbolun dili de bu oyun için zengin malzeme sunar, çünkü taç, kale, devre ve kart gibi kelimeler gündelik hayatta başka şeyler anlatır. Bu yüzden aşağıdaki futbol bilmeceleri çift anlamı ipucu olarak kullanır.

• Taştan yapılmadım, surlarım yok, içimde kral yaşamaz. Adım yine de kale. Ben neyim? Cevap: Futbol kalesi.
• Kralın başında da adım geçer, sahanın kenarında da; ama sahada beni iki elle atarsın. Ben neyim? Cevap: Taç.
• Elektrikçinin de bende işi var, futbolcunun da. Bir maçta benden iki tane var ve aramızdaki molada dinlenirsin. Ben neyim? Cevap: Devre.
• Adım "serbest" ama önümde çoğu zaman bir duvar durur. Ben neyim? Cevap: Serbest vuruş.
• Elektrik direği gibi dik dururum ama bana kablo değil top çarpar. Rengim her zaman beyazdır. Ben neyim? Cevap: Kale direği.
• Noktayım ama cümlenin sonunda durmam, kaleden 11 metre uzakta beklerim. Ben neyim? Cevap: Penaltı noktası.
• Doğum gününde beni sevinçle açarsın, ama sahada hakem beni cebinden çıkarınca kimse gülümsemez. Ben neyim? Cevap: Kart.
• Ormanda küçük bir ahşap evim, ama sahada yedek oyuncular bende oturup sırasını bekler. Ben neyim? Cevap: Yedek kulübesi.

Daha sonra çocuklar kendi çift anlamlı kelimelerini arayabilir. Örneğin "köşe" kelimesinin evdeki ve sahadaki anlamlarını karşılaştırmak, yeni bir bilmecenin ilk adımı olur.

Saha ve çizgi bilmeceleri hangi ölçüleri öğretir?

Saha bilmeceleri, matematik ile futbolu buluşturur. Bilmecenin içine bir ölçü saklayın; böylece çocuk hem yeri hem sayıyı bulsun. Tablodaki ölçüler IFAB'ın oyun alanı kuralına dayanır.

Çocuk liglerinde saha, kale ve top küçülebilir, çünkü IFAB gençlik futbolunda bu ölçülerin uyarlanmasına izin verir. Bu yüzden "Bizim sahamız daha küçük!" diyen çocuğa hak verin ve tabloyu büyükler sahası için kullanın. Çizgilerin her birinin görevini saha çizgileri rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Ekipman bilmeceleri tekmelikten eldivene neyi öğretir?

Ekipman bilmeceleri, çocuğun spor çantasını hazırlarken de işe yarar. Çünkü IFAB'ın oyuncu ekipmanı kuralı, zorunlu ekipmanı beş ayrı parça olarak sayar: kollu forma, şort, çorap, tekmelik ve ayakkabı. Ayrıca tabloda sık sorulan birkaç ek eşya da var.

Bu arada tekmeliğin doğru ölçüsü ve takılışı için tekmelik rehberimize bakabilirsiniz.

Takı ve aksesuar bilmecesinin güncel cevabı nedir?

Kulakta, boyunda ya da bilekte dururum; tehlikeliysem maçtan önce beni çıkarırsın, üstüme bant sarmak da işe yaramaz. Ama tehlikeli değilsem, beni güvenli ve sağlam biçimde örtmen şartıyla sahaya gelebilirim. Ben neyim? Cevap: Takı ve aksesuar.

Bu bilmecenin cevabı, kural kitabının eski baskılarından farklıdır. Çünkü IFAB'ın güncel oyuncu ekipmanı kuralında eski "bütün takılar yasaktır" cümlesi artık yer almıyor. Yeni metne göre oyuncu tehlikeli bir ekipman kullanamaz ve tehlikeli bir şey takamaz. Buna karşılık aksesuarlar, tehlikeli değilse ve güvenli, sağlam biçimde örtülüyse serbesttir. Tehlikeli eşyayı ise oyuncu çıkarmalıdır; bantlayarak ya da örterek oynayamaz.

IFAB değişikliğin gerekçesini de açıklar. Eski yasak tartışma yaratıyor, her maçta aynı biçimde işlemiyor ve bazı eşyaları takmanın kültürel, dinî, tıbbi ve kişisel nedenlerini göz ardı ediyordu. Yine de son kararı hakem verir. Hakem maçtan önce oyuncuları, ardından oyuna girmeden önce yedekleri kontrol eder. Uygun olmayan eşyayı çıkarmayı reddeden ya da yeniden takan oyuncu sarı kart görür.

Kural kitabı saç lastiği ya da tokadan ayrıca söz etmez; asıl ölçüt eşyanın tehlikeli olup olmadığıdır. Ayrıca bu kural on bir kişilik futbolun kural kitabına aittir; futsal ve halı saha organizasyonlarının kuralları farklı olabilir. Antrenmanda ise güvenlik kararını antrenör verir; bu yüzden küçük çocukların kolye ve küpe gibi eşyalarını evde bırakmak çoğu zaman en kolay yoldur. Başlık ve kafa bandı ayrıntısı için kafa bandı yazımıza göz atın.

Hakem ve oyun kuralı bilmecelerinde neler sorulabilir?

Hakem bilmeceleri, çocuğun maç izlerken gördüğü işaretleri anlamlandırır. Ayrıca kuralı uygulayan kişiye saygıyı doğal yoldan öğretir. Bu yüzden tabloda her bilmecenin yanına kısa bir kural notu da ekledik.

Hangi kural bilmeceleri yetişkinleri bile şaşırtır?

Ergenler ve yetişkinler için en keyifli bilmeceler, cevabı ilk bakışta yanlış tahmin ettiren sorulardır. Örneğin aile masasında bunları "Evet mi, hayır mı?" turu olarak sorabilirsiniz. Cevapların hepsi IFAB'ın güncel kural kitabına dayanır.

1. Defne'nin taçtan attığı top doğrudan rakip kaleye girerse gol olur mu? Hayır, çünkü taçtan doğrudan gol olmaz. Top rakip kaleye girerse oyun kale vuruşuyla, atanın kendi kalesine girerse rakibin korneriyle devam eder. Ayrıntıyı taçtan gol olup olmadığını anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
2. Korner vuruşu doğrudan kaleye girerse ne olur? Gol olur, ama yalnız rakip kaleye. Aynı ilke kale vuruşu ve başlama vuruşu için de geçerlidir.
3. Kaleci Zeynep topu eliyle fırlattı ve top doğrudan rakip kaleye girdi; gol mü? Hayır. Kurala göre kaleci topu eliyle doğrudan rakip kaleye atarsa oyun kale vuruşuyla sürer.
4. Taç, korner ya da kale vuruşundan topu doğrudan alan oyuncu ofsayt olur mu? Hayır, çünkü bu üç duran toptan doğrudan gelen topta ofsayt yoktur. Kuralın geri kalanını ofsayt rehberimizde anlattık.
5. Ofsaytı belirlerken hakem vücudun hangi kısımlarına bakmaz? Eller ve kollara bakmaz; yani kaleciler de dahil hiçbir oyuncunun eli ve kolu hesaba girmez.
6. Top çizginin üstünde duruyor; oyun dışında mı? Hayır. Top çizgiyi bütünüyle geçmedikçe oyundadır; gol için de topun tamamı kale çizgisini geçmelidir.
7. Mert'in ayakkabısı kazara çıktı ve Mert tam o anda gol attı; gol geçerli mi? Evet. Ancak oyuncu ayakkabısını en geç top oyun dışına çıktığında yeniden giymelidir.

Penaltı, kaleci ve oyuncu sayısı bilmecelerinin cevabı nedir?

Bu bölümdeki bilmeceler, maç izlemeyi seven çocukların en çok merak ettiği konulara dayanır. Ayrıca cevabı söyledikten sonra "Neden böyle olabilir?" diye sormak, kuralın mantığını konuşmayı kolaylaştırır.

• Kaleci Arda topu elinde en fazla kaç saniye tutabilir? Sekiz saniye. Süre aşılırsa rakip takım korner kazanır; üstelik hakem son beş saniyeyi kaldırdığı eliyle sayar. Eski altı saniye bilgisinin neden geçerliliğini yitirdiğini kalecinin süre sınırı yazımızda anlattık.
• Elif penaltıyı topuk vuruşuyla atmak istiyor; bu serbest mi? Evet, ama yalnız top ileri giderse.
• Kerem penaltıyı attı ve top direkten döndü; Kerem topa yeniden vurabilir mi? Hayır. Top başka bir oyuncuya değmeden penaltıyı atan oyuncu ikinci kez oynayamaz.
• Penaltıda kaleci nerede durur? Vuruşa kadar kale çizgisinde, vurucuya dönük ve direklerin arasında bekler. Dahası vuruş anında en az bir ayağının bir kısmı çizgiye değmeli, çizgiyle aynı hizada ya da onun gerisinde olmalıdır.
• Bir takım kaç oyuncunun altına düşerse maç başlayamaz ya da devam edemez? Yedi. Öte yandan bir takım sahaya en çok on bir oyuncuyla çıkar ve bunlardan biri kalecidir.
• Maç sırasında top patlarsa ne olur? Hakem önce oyunu durdurur, ardından topu değiştirir ve oyunu hakem topuyla başlatır. Ancak top bir duran top anında patlarsa hakem o vuruşu ya da atışı tekrarlatır.
• Devre arası en fazla kaç dakika sürer? On beş dakika, yani çeyrek saat. Bununla birlikte çocuk liglerinde maç süresi yaşa göre kısalabilir.

Kız ve erkek çocuklarını eşit gören bilmece dili nasıl kurulur?

Bilmecenin dili, çocuğa sahada kime yer olduğunu sessizce anlatır. Bu yüzden kahramanları karışık seçin ve her rolü herkese açık tutun. Şu küçük alışkanlıklar büyük fark yaratır.

• Bilmecelerde Elif, Kerem, Zeynep ve Mert gibi farklı isimleri sırayla kullanın.
• Kaleci, kaptan ve golcü rollerini cinsiyete bağlamayın.
• "Kız gibi vuruyor" ya da "Erkek dediğin ağlamaz" gibi kalıpları oyuna sokmayın.
• Cevabı bilen çocuğu düşünme biçimiyle övün, örneğin "İpuçlarını ne güzel birleştirdin" diyerek.
• Karma gruplarda takımları cinsiyete göre değil, kurayla kurun.

Bilmece: Kadın ve erkek takımları aynı kurallarla oynar, üstelik ikisi de aynı ölçüdeki kaleye şut çeker. Bu kalenin genişliği kaç metredir? Cevap: 7,32 metre. IFAB kale ölçüsünü cinsiyete göre ayırmaz; ölçü uyarlamasına izin verdiği gruplar gençlik, veteran, engelli ve taban futboludur. Ayrıntıyı kadın futbolunda kale ve saha ölçüleri yazımızda bulabilirsiniz.

Kız çocuklarına yönelik grupları merak ediyorsanız İstanbul kız futbol okulu sayfasına göz atabilirsiniz. Peki çocuğunuz bir okulda cinsiyeti nedeniyle dışlandığını anlatırsa ne yapmalısınız? Önce antrenörle konuşun. Okul içinde çözülemeyen sorunlarda izleyebileceğiniz yolları futbol okulu şikâyet sayfamızda topladık.

Öğretmenler futbol bilmecelerini sınıfta nasıl kullanabilir?

Öğretmen için futbol bilmeceleri, beş dakikalık bir ders açılışından tam bir etkinliğe kadar esneyebilir. Konu futbol olsa da kazanım çoğu zaman dil, dikkat ve iş birliğidir. Derse göre aşağıdaki uyarlamaları deneyebilirsiniz.

• Türkçe. Çocuklar bir ekipman seçip ona "ben" diye konuşan üç cümlelik bir bilmece yazsın; böylece sıfat ve benzetme kullanmayı oyunla çalışırlar.
• Matematik. Kale bilmecesinden sonra 7,32 metre ile 2,44 metreyi çarptırın; bu sayede çocuklar kale ağzının yaklaşık 17,86 metrekare olduğunu kendileri bulur.
• Beden eğitimi. Cevabı bilen takım, o cevaba uygun kısa bir hareket yapsın; örneğin "taç atışı" cevabından sonra doğru taç atışını göstersin.
• Hayat bilgisi. Centilmenlik bilmecelerini sınıf kurallarıyla eşleştirin; örneğin sıra beklemek ile hakem kararına saygıyı yan yana konuşun.
• Okul öncesi. Bilmeceyi sesli okuyun, ardından çocuklar cevabı resim çizerek ya da nesneyi göstererek versin.

Sınıf yönetimi açısından takım çalışması işe yarar. Her takıma bir cevap kartı verin; takım fısıldaşıp tek cevap yazsın. Böylece hızlı çocuk tek başına öne geçmez, sessiz çocuk da fikrini söyler. Hatta puan yerine doğru cevaba bir sonraki bilmeceyi seçme hakkı vermek rekabeti yumuşatır.

Doğum gününde futbol bilmeceleriyle hangi oyunları kurabilirsiniz?

Futbol temalı bir doğum gününde bilmeceler, koşu oyunlarının arasına sakin bir mola koyar. Özellikle pasta öncesinde oturarak oynanan bir bilmece turu, heyecanı yumuşatır. Şu dört oyunu kurmak kolaydır ve az malzeme ister.

1. Hazine avı. Her kartın cevabı bir sonraki kartın saklandığı yeri göstersin. Örneğin "kale" cevabı çocukları mini kalenin arkasına, "top" cevabı top sepetine götürür. Bu arada kartları merdiven, priz ve mutfak gibi riskli yerlerden uzak tutun.
2. Bilmece penaltısı. Doğru cevap bir ipucu puanı kazandırsın, ama cevabı ne olursa olsun herkes bir penaltı atsın. Böylece kimse oyunun dışında kalmaz.
3. Takım yarışı. Kurayla karma takımlar kurun ve her takım kendine bir isim seçsin. Ardından takımlar sırayla birbirine bilmece sorsun.
4. Bilmece pastası. Pasta kesilmeden önce doğum günü çocuğu en sevdiği bilmeceyi sorsun, misafirler cevabı bulsun.

Parti akışı, ikram güvenliği ve davetiye metinleri için futbol temalı doğum günü partisi rehberimize bakabilirsiniz. Ayrıca kartları önceden hazırlarsanız oyun istasyonlarından birini kolayca bilmece köşesine çevirebilirsiniz.

Çocuk kendi futbol bilmecesini nasıl yazar?

Bilmece çözmek kadar yazmak da keyiflidir. Üstelik yazan çocuk bir nesneyi dikkatle gözlemlemeyi ve özelliklerini sıralamayı dener. İlk bilmecesini yazan bir çocuk için şu dört adım yeterlidir.

1. Bir nesne ya da kural seçin. Örneğin top pompası.
2. Üç özellik yazın. Şekil, yer ve görev yeterlidir: ince bir burnu var, topun içine hava verir ve ardından topu yeniden zıplatır.
3. Adı saklayın ve nesneyi konuşturun. Çünkü "ben" diye başlayan cümleler bilmeceyi canlandırır.
4. Sonuna bir soru ekleyin. "Ben neyim?" ya da "Bil bakalım, kimim?" gibi bir soruyla bitirin.

Bu adımlarla çıkan bilmece şöyle olabilir: "İnce bir burnum var ama ağzım yok, topun içine hava üflerim. Nefesimi verince yorgun top yeniden zıplar. Ben neyim?" Bu bilmecenin cevabı elbette top pompası.

Daha sonra çocuğun yazdığı bilmeceyi bir arkadaşına sordurun. Bilmece çok kolaysa bir ipucunu çıkarın, çok zorsa bir ipucu ekleyin. Ayrıca düzeltmek yerine "Bu ipucu çok iyi, bir tane daha ekler misin?" diye sormak, çocuğun emeğine değer verdiğinizi gösterir. Sınıfta herkesin yazdığı kendi futbol bilmecelerini bir kutuda toplayıp sonraki derste kura ile çekmek de keyifli bir devam olur.

Cevabı bulamayan çocuğa nasıl ipucu verirsiniz?

İyi bir ipucu, bilmeceyi çözmeye yaklaştırır ama cevabı hazır vermez. Bu yüzden ipuçlarını genelden özele doğru bir merdiven gibi sıralayın.

1. Grup ipucu. "Bu bir ekipman" ya da "Bu, sahada bir yer" deyin.
2. Yer ipucu. "Bunu kaleci kullanır" ya da "Bu, sahanın köşesinde" diye ekleyin.
3. Hareket ipucu. Cevabın taklidini yapın; düdük için üfleyin, taç için kollarınızı başınızın arkasına götürün.
4. Ses ipucu. Cevabın ilk hecesini söyleyin, örneğin "Tek..." diyerek tekmeliğe yaklaştırın.

Her basamaktan sonra birkaç saniye bekleyin. Çocuk yanlış bir cevap verirse "Neredeyse, bir ipucu daha ister misin?" diyerek devam edin. Türkçeyi yeni öğrenen ya da konuşma gelişimi farklı ilerleyen çocuklarda nesneyi göstermek ve cevabı birlikte söylemek oyunu herkes için açık tutar. Amaç cevabı yarıştırmak değil, düşünmeyi birlikte sürdürmektir.

Bilmecenin cevabı antrenmanda nasıl bir oyuna dönüşür?

Bir bilmecenin cevabını sahada denemek, çocuğun onu hatırlamasını kolaylaştırabilir. Bu yüzden antrenör ya da veli, cevaptan hemen sonra iki üç dakikalık bir hareket ekleyebilir.

• Taç atışı. Çocuklar iki elle, baş arkasından ve iki ayağı yerde tutarak taç atsın.
• Köşe yayı. Topu yayın içine koyun, ardından arkadaşa kısa bir korner pası verin.
• Hakem topu. Antrenör topu bırakırken diğer çocuklar dört metre geri gitsin; top yere değince oyun başlasın.
• Tekmelik. Antrenman öncesi herkes tekmeliğini kendisi taksın, eşi de kontrol etsin.
• Kaleci eldiveni. Kısa bir yakalama oyununda herkes kaleciliği bir kez denesin.

Bu tür kısa oyunların daha fazlasını çocuk futbolunda eğlenceli antrenman oyunları yazımızda bulabilirsiniz. Ayrıca bir futbol okulu seçerken antrenörün kuralları oyunla anlatıp anlatmadığını sormak iyi bir fikirdir.

Bilmece kartlarını nasıl hazırlarsınız?

Kartlar, futbol bilmecelerini her yere taşınabilir bir oyuna çevirir. Kartın ön yüzüne bilmeceyi, arka yüzüne ise cevabı ve küçük bir ipucunu yazın.

• Zorluk düzeyini kartın köşesine bir harfle işaretleyin: K (kolay), O (orta), Z (zor).
• Kural bilmecelerinin arkasına cevabın kısa açıklamasını ekleyin; tartışma çıkarsa kart hakem olur.
• Kartları kalın kâğıda yazın ya da bir kılıfa koyun; böylece bahçede ıslansa bile okunabilir kalır.
• Oturumu kısa tutun, çünkü ilgi düşünce oyunu bitirmek bir sonraki tura istek bırakır.

Kartları sınıfta ya da sosyal medyada paylaşacaksanız çocukların fotoğrafını, tam adını ve okul adını kartlara eklemeyin. Çünkü kişisel verileri ve çocuğun mahremiyetini korumak, oyunun eğlencesinden önce gelir.