İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Futbolda 6 Saniye Kuralı Hâlâ Geçerli mi? Kaleci Süre Sınırı Rehberi

6 saniye kuralı artık geçerli değil: kaleci topu 8 saniyeden uzun tutarsa rakibe korner verilir. Eski ve yeni hüküm, sayaç, yanlış inançlar ve çocuk maçı.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
14 dk
Futbolda 6 Saniye Kuralı Hâlâ Geçerli mi? Kaleci Süre Sınırı Rehberi
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

6 Saniye Kuralı Hâlâ Geçerli mi?

Hayır, 6 saniye kuralı artık geçerli değil. Güncel IFAB kural kitapçığına göre kaleci topu elleriyle sekiz saniyeden uzun süre kontrol ederse rakip takım korner kazanır. Eski endirekt serbest vuruş cezası kalktı. Hakem son beş saniyeyi kaldırdığı elle gösterir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 14 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Peki bu kadar kısa bir cevap neden yetmiyor? Çünkü internette hâlâ eski sayıyı ve eski cezayı anlatan çok sayıda metin dolaşıyor. Bu yüzden bu yazıda "altı mı, sekiz mi" sorusunun ötesine geçiyoruz. Eski hükmün neden işlemediğini, yerine neyin geldiğini ve eski bilgiyi nasıl ayıklayacağınızı anlatıyoruz.

Kuralın ayrıntılı işleyişi için ayrı bir yazımız var. Kaleci topu kaç saniye elinde tutabilir yazısı sayacın başlangıcını, hakem sayımını ve senaryo tablosunu anlatır. Biz burada onu tekrarlamıyoruz. Bu yazının açısı farklı: 6 saniye kuralı üzerine kurulan yanlış inançları düzeltmek.

Reklamlar
Reklamlar

6 Saniye Kuralı Tam Olarak Neydi?

Eski Kanun 12 metni, kaleci topu elleriyle ya da kollarıyla altı saniyeden uzun süre kontrol ederse hakemin endirekt serbest vuruş vermesini istiyordu. Bu bilgi IFAB Oyun Kuralları sitesindeki 2025 tarihli duyuru ve soru-cevap belgesinde yer alır. Belge, eski bölümü açıkça "altı saniye" diye anar.

Öncelikle kuralın amacı basitti. Kaleci topu tutup oyunu yavaşlatmasın, rakip de topa ulaşabilsin. Ancak uygulamada bu amaç çoğu zaman gerçekleşmedi. Aşağıdaki bölümlerde nedenini görüyoruz.

BaşlıkEski hükümGüncel hüküm
Süre sınırıAltı saniyeSekiz saniye
CezaRakibe endirekt serbest vuruşRakibe korner
SayımHakemin içinden saydığı süreSon beş saniyede kaldırılan el
DayanakResmî kural metni (IFAB), eski sürümResmî kural metni (IFAB), güncel sürüm

Tabloda tek bir satır bile eski haliyle kalmadı. Süre, ceza ve sayım yöntemi birlikte değişti. Eski satırlardan birini bugünkü kuralmış gibi yazan her metin güncel değildir.

6 Saniye Kuralı Neden Neredeyse Hiç Uygulanmıyordu?

IFAB bu soruyu kendi belgesinde yanıtlıyor. Hakemler kalecileri altı saniyeyi aştığı için nadiren cezalandırıyordu. Çünkü ceza sahası içinde endirekt serbest vuruşu yönetmek zordu ve oyunun ritmini çoğu zaman kalecinin oyalanmasından daha fazla bozuyordu.

Ayrıca ikinci neden adalet duygusuydu. Kaleci topu tutarken hücum takımı topa sahip değildir ve kazanma şansı da yoktur. Buna rağmen ceza çok ağırdı, çünkü ceza sahasında endirekt vuruş gol için çok iyi bir fırsattır. IFAB belgesi, eski hükmün suçla orantısız algılandığını söylüyor.

  • Yönetmek zordu: duvar, mesafe ve sıra uzun zaman alıyordu.
  • Ceza ağırdı: hakem çoğu pozisyonda cezayı vermeye çekiniyordu.
  • Sayım belirsizdi: saniyeyi kimse görmüyordu, bu yüzden tartışma çıkıyordu.

Bu yüzden kaleciler kuralı yok saymaya alıştı. IFAB belgesi bunu özellikle önde olan takımların oyunu yavaşlatması olarak anlatıyor. Oyuncular, antrenörler ve taraftarlar bundan rahatsız oldu.

Eski Kural Neden Değişti ve Yerine Ne Geldi?

IFAB, konuyu 2025 yılındaki yıllık genel toplantısında ele aldı. Kurum, yüzlerce maçı kapsayan denemelerin sonuçlarını inceledi ve süreyi sekiz saniyeye çıkarmaya karar verdi. Belgeye göre hakemler yeni sınırı sıkı biçimde işletecek ve son beş saniyeyi kaldırdıkları elle gösterecek.

IFAB cezayı korner olarak belirledi. Belgenin gerekçesi iki cümlede özetlenebilir. Kaleciler korner vermek istemez, bu yüzden caydırıcılık yüksektir. Üstelik hakem kornerin kurulumunu kolayca yönetir ve oyun hızla devam eder.

Ayrıca bazı denemelerde alternatif ceza olarak taç atışı da vardı. IFAB, katılımcıların korneri daha güçlü bir caydırıcı olarak algıladığını yazıyor. Bu nedenle IFAB korneri seçti.

Yeni hüküm 1 Temmuz 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yıllık kitapçıklar her yaz yenilense de sekiz saniye ve korner hükmü güncel kitapçıkta Kanun 12.3 altında yer alır. Bu yüzden yazıda sürüm yılı yerine "güncel IFAB kural kitapçığı" ifadesini kullanıyoruz.

Sekiz Saniye Neden Altıdan Daha Mantıklı?

IFAB sayıyı keyfi seçmedi. Analizler kalecilerin topu bıraktığı üç zaman dilimini ortaya koydu. Belge bu dilimleri şöyle yorumluyor.

Süre aralığıKalecinin tipik amacıIFAB yorumu
1-4 saniyeHızlı hücum başlatmakKaleci hızlı çıkış istiyor
5-8 saniyeTopu çabuk bırakmak, ama açık oyuncu bulamamakKalabalık ceza sahası, örneğin korner sonrası
8 saniyeden uzunBilerek oyalanmakZaman geçirme; bazı örneklerde 20 saniyeyi aşıyor

Bu tablo, kuralın mantığını gösterir. Aslında normal bir kaleci çoğu zaman sekiz saniye dolmadan topu bırakır. Oysa altı saniye doğal gecikmeleri de suç sayıyordu. Buna karşılık sekiz saniye bu doğal payı korur ve yalnızca bilinçli oyalanmayı hedefler.

Denemelerden bir rakam daha var. İtalya'daki denemelerde kaleci topu dört saniye içinde bırakmayı vakaların yüzde 61'inde başardı. Ancak bu sayı yalnızca o denemeye aittir. Başka lig ya da çocuk maçları için genelleme yapmıyoruz.

Reklamlar
Reklamlar

Kural Gerçekten İşe Yaradı mı? Denemeler Ne Gösterdi?

IFAB belgesine göre kurum denemeleri İngiltere, İtalya ve Malta'da 400'den fazla resmî maçta yürüttü. Bağımsız hakem gözlemcileri kalecilerin topu ne kadar tuttuğunu zamanladı. Sonuçlar dikkat çekici.

  • Malta'daki 179 maçta hiçbir kaleci topu sekiz saniyeden uzun tutmadı.
  • İngiltere'deki 160 ve İtalya'daki 80 maçta, dört maça yayılan yalnızca beş vaka çıktı.
  • Üstelik bu vakaların hepsi maçın sonuna doğru çıktı.

Yani bu rakamlar iki şeyi söylüyor. Birincisi, kural çoğu kaleciyi zaten etkilemiyor. İkincisi, sınır görünür olunca kaleciler uyum sağlıyor. Belgede anket sonuçları "çok olumlu" diye anılır; ayrıntılı yüzdeler belgede verilmez.

Öte yandan eski hükmün bu denemelerdeki karşılığı olan bir ölçüm de yok. Başka bir deyişle "eski kuralda kaç kaleci ihlal ediyordu" sorusuna elimizdeki birincil kaynak cevap vermiyor. Bu yüzden eski kuralın uygulanma oranı için bir rakam yazmıyoruz.

6 Saniye Kuralının İlk Çıkış Tarihi ve Hikâyesi Nedir?

İnternet metinlerinde bu hükmün hangi yıl ve hangi gerekçeyle konduğu, kimin ilk ceza gördüğü gibi birçok ayrıntı geçiyor. Bu ayrıntıların hiçbiri IFAB'ın güncel belgelerinde yer almıyor.

Sık anlatılan "falanca yıl, falanca maç" hikâyesi çekici görünür. Ama birincil kaynak olmadan bu hikâyeyi tekrarlamak yanlış bilgi riskini taşır. Kaynağı olan kısım şudur: eski hüküm altı saniyeydi, ceza endirekt serbest vuruştu ve uygulaması zayıftı.

Tarihçeyi merak ediyorsanız kuralların zaman içindeki değişimini anlatan futbol tarihinde değişen kurallar yazısına göz atabilirsiniz. Kural metinlerinin tarihî sürümlerini ise IFAB arşivinden okumanızı öneririz.

Kaleci Topu Ne Zaman "Kontrol Etmiş" Sayar Hakem?

Bu soru, 6 saniye kuralı eski ya da yeni olsun, hep aynı yerde tartışma çıkarır. Kural metni kontrolü açıkça tanımlar. Kural, kalecinin kontrolünü şu durumlarda kabul eder.

  • Top iki elin ya da kolun arasındadır.
  • Top el ya da kol ile bir yüzey arasındadır, örneğin yer ya da kalecinin kendi vücudu.
  • Kaleci topu açık ve uzatılmış elinde tutar.
  • Kaleci topu yere sektirir ya da havaya atar.

Fakat son madde çoğu izleyiciyi şaşırtır. Topu yere sektirmek ya da havaya atmak sayacı sıfırlamaz. Bu davranış kontrolün devamıdır. Aynı mantık eski altı saniyelik hüküm için de geçerliydi.

Ayrıca sayaç, hakem kalecinin net kontrolünü kurduğuna ikna olduğunda başlar. Kaleci ayakta olmak zorunda da değildir. IFAB belgesi, kalecinin topu tutup gereksiz yere yatıp orada kalmasını özellikle örnek veriyor. Yani yerde yatmak sayacı durdurmaz.

Hakem 6 Saniyeyi Nasıl Sayardı, Şimdi Nasıl Sayıyor?

Önce eski hükme bakalım: sayım açık değildi. Hakem saniyeyi içinden sayıyor, kaleci ise ne kadar vakti kaldığını bilmiyordu. Bu belirsizlik tartışmayı ve cezadan çekinmeyi artırıyordu.

Yeni sistemde hakem son beş saniyeyi kaldırdığı eliyle ve parmaklarıyla beşten sıfıra doğru gösterir. IFAB bu yöntemin iki amacı olduğunu yazıyor. Kalecinin ceza almasını önlemek ve takım arkadaşlarına açılma fırsatı vermek.

  1. Hakem net kontrolü görür ve sayıma başlar.
  2. Üçüncü saniyeden sonra hakem elini kaldırır ve parmaklarla geri sayar.
  3. Kaleci topu bırakırsa oyun normal devam eder.
  4. Sayım sıfıra ulaşırsa hakem düdük çalar ve korner verir.

Kitapçıkta hakemin sayımı saatle ölçüp ölçmediğine dair bir hüküm yoktur. Bu yüzden sayımın bir kronometre gibi kesin olduğu söylenemez. Hakem takdiri her zaman işin içindedir.

Reklamlar
Reklamlar

Süre Aşılırsa Korneri Hangi Köşeden Kullanırlar?

Kornerin hangi köşeden atılacağı çok sorulan bir ayrıntıdır. IFAB belgesi bunu açık yazıyor. Hakem kornerin yerini, kalecinin ceza anında durduğu noktaya en yakın köşe olarak belirler.

Örneğin kaleci sağ direğe yakınken topu fazla tutarsa korner genellikle o taraftaki köşeden gelir. Rakip takım için bu, kısa sürede kurulan bir koz olur. Kaleci için ise kornerin kendisi bir tehdit olduğundan caydırıcılık yüksektir.

  • Korner doğrudan rakip kaleye gol olabilir.
  • Savunma oyuncuları korner yayından en az 9,15 metre uzakta durur.
  • Top vurulup açıkça hareket edince oyundadır.

Bu maddeler her kornerde aynıdır ve 6 saniye kuralına özgü değildir. 6 saniye kuralının eski cezası olan endirekt serbest vuruşta ise rakip gol atmak için bir ek temas gerektiriyordu.

Rakip Kalecinin Topu Bırakmasını Engellerse 6 Saniye Kuralı İşler mi?

Hayır, bu durumda hakem kaleciye ceza vermez. IFAB belgesi, rakip kalecinin topu sekiz saniyede bırakmasını engellerse kaleci takımına serbest vuruş verilmesini istiyor. Avantaj oynanabiliyorsa hakem oyunu durdurmaz.

Böylece bu hüküm kuralın kötüye kullanılmasını önlüyor. Örneğin bir hücumcu kalecinin önünü keserse kaleci topu bırakamaz. Böyle bir durumda süreyi kaleciye yazmak haksız olurdu.

Avantaj kavramı için avantaj kuralı yazısına bakabilirsiniz. Kural, oyunu durdurmanın mağdur takıma zarar vereceği anlarda hakemin akışa izin vermesini anlatır.

DurumHakemin yaklaşımıDayanak
Kaleci kendi isteğiyle tutuyorSayım, süre dolunca kornerResmî kural metni
Rakip kaleciyi engelliyorKaleci takımına serbest vuruş, avantaj oynanabilirResmî soru-cevap belgesi
Kaleci topu kurtarışta çeldiKontrol henüz kurulmadı, sayaç başlamadıYorum ve hakem takdiri

Kaleci Topu Bırakıp Yeniden Alırsa Ne Olur?

Çünkü bu soru, eski ve yeni kural arasında en çok karışan konudur. Çünkü iki ayrı hüküm devreye girer. Sekiz saniye hükmü korner verir. Bırakıp yeniden almak ise başka bir ihlaldir.

Kanun 12.2'ye göre kaleci topu bıraktıktan sonra başka bir oyuncuya değmeden elle tekrar tutarsa rakibe endirekt serbest vuruş verilir. Yani endirekt serbest vuruş tamamen ortadan kalkmadı. Sadece süre aşımı cezası olmaktan çıktı.

  • Bırak ve geri al: endirekt serbest vuruş.
  • Takım arkadaşının bilerek ayakla attığı pası elle almak: endirekt serbest vuruş.
  • Takım arkadaşının taç atışını doğrudan elle almak: endirekt serbest vuruş.

Son iki madde için kalecinin topu ayağıyla oyuna sokmaya açıkça çalıştığı durum hariçtir. Taç atışıyla ilgili ayrıntılar için kalecinin taç atışı kullanması yazımıza bakın.

Kaleci Ceza Sahası Dışında Topu Tutarsa 6 Saniye Kuralı Geçerli mi?

Hayır. Süre sınırı yalnızca kalecinin kendi ceza sahası içindeki davranışı için geçerlidir. Kaleci ceza sahası dışında topu elle tutarsa başka bir hüküm, el kuralı devreye girer.

İki durumu karıştırmamak gerekir. Ceza sahası içinde sekiz saniye sınırı bulunur. Dışında ise hakem kaleciyi diğer oyuncular gibi görür ve elle oynamayı el kuralı kapsamında inceler. Ayrıntılar için ceza sahası dışında kaleci topu elle tutarsa yazısı var.

El kuralının genel işleyişini futbolda el kuralı yazısında bulabilirsiniz. Biz burada onun içine girmiyoruz.

Sık Duyulan Yanlış İnançlar: Hangisi Doğru?

Eski 6 saniye kuralı etrafında yıllardır dolaşan birçok yanlış inanç var. Bunları kural metniyle karşılaştırıyoruz.

İnançDurumKanıt
"Kural hâlâ altı saniye."Yanlış; güncel sınır sekiz saniye.IFAB duyurusu ve Kanun 12
"Ceza hâlâ endirekt serbest vuruş."Yanlış; süre aşımı kornerle cezalanıyor.IFAB duyurusu
"Topu sektirince süre sıfırlanır."Yanlış; sektirmek kontrolü bozmaz.Kanun 12 kontrol tanımı
"Kaleci yerdeyse sayaç durur."Yanlış; kaleci ayakta olmak zorunda değil.IFAB soru-cevap belgesi
"Kaleci süreyi aşınca kart görür."Bu ihlale özel bir kart hükmü yok.Kitapçıkta özel hüküm yok
"Bu kural çocuk maçlarında da aynıdır."Organizasyona göre değişebilir.IFAB genel düzenleme ilkesi

Kart satırı için dikkatli olalım. Kitapçığın genel disiplin bölümü başka zaman geçirme biçimlerini ele alır. Ama kitapçıkta bu ihlal için ayrı bir kart cezası yer almıyor.

Reklamlar
Reklamlar

Çocuk ve Amatör Maçlarında 6 Saniye Kuralı Geçerli mi?

IFAB metni 11'e 11 oynanan resmî maçlar için yazılmıştır. Kitapçık, yaş kategorilerinde saha, top, süre ve oyuncu sayısının değiştirilebileceğini söyler. Bu yüzden her çocuk ya da amatör organizasyonun kendi talimatı vardır.

Dolayısıyla "7 e 7 maçta kaleci kaç saniye tutabilir" sorusuna tek ve kesin bir yanıt veremiyoruz. Bazı organizasyonlar IFAB metnini aynen uygular. Bazıları ise çocuk kalecinin yaşına göre farklı bir düzenleme yapabilir. Güncel talimat için federasyonun ya da lig organizatörünün duyurusuna bakın. TFF'nin güncel duyurularını tff.org adresinde bulabilirsiniz.

Küçük yaş gruplarında oyun biçimleri ve oyuncu sayıları da değişir. Bu konuda dokuz yaşında kaleci olmak isteyen çocuğa ne söylenmeli yazısı veli ve antrenöre yol gösterir.

  • Maç öncesi organizatörden süre kuralını sorun.
  • Çocuğa "hemen at" baskısı yapmayın; karar vermesine zaman tanıyın.
  • Sayım gösteren hakem varsa çocuğa bunun bir uyarı olduğunu anlatın.

Antrenör ve Veli Çocuk Kaleciye Süre Kuralını Nasıl Öğretir?

Kuralı ezberletmek yerine oyun içinde yaşatmak daha kalıcıdır. Bu çalışmaların çocuk kalecide süre ya da karar kalitesini artırıp artırmadığını doğrudan inceleyen bilimsel araştırma sınırlıdır.

  • Önce kuralı bir cümleyle anlatın: "Topu yakaladıktan sonra çabuk karar ver."
  • Sonra yalnızca iki seçenek verin: ayağa kadar yuvarla ya da eliyle at.
  • Sayımı oyun dışında, sakin bir alıştırmayla gösterin.

Ayrıca güvenlik de önemli. Çocuk kalecide aşırı tekrar yorgunluk ve omuz zorlanması yaratabilir. Atış sayısını yaşa göre sınırlı tutun, ağrı olursa çalışmayı durdurun ve ağrı sürerse bir sağlık uzmanına başvurun. Kuvvet ve dayanıklılık çalışmaları için haftalık kaleci antrenman planı yazısına bakın.

Ayrıca çocuk kalecinin hızlı çıkışı, doğru pozisyon almakla başlar. Kaleci pozisyon alma rehberi bu yönü işler.

Alıştırma 1: Çıkış Sayımı Oyununu Nasıl Kurarsınız?

Bu alıştırma, çocuk kalecinin topu yakaladıktan sonra karar verme hızını geliştirmeyi amaçlar. Süre sınırını dayatmaz, farkındalık yaratır.

  • Kurulum: Küçük kale, ceza sahası boyutunda bir alan ve kalecinin önünde iki küçük hedef kapı.
  • Amaç: Topu yakalayıp sakin biçimde hedef kapılardan birine göndermek.
  • Kural: Antrenör topu atar, kaleci yakalar, sessizce içinden sayar ve hedefe yollar.
  • İlerleme: Önce serbest hız, sonra bir takım arkadaşını hareketli açık oyuncu yapmak.
  • Hata: Hızlanırken topu rastgele atmak; bu durumda hedefi yeniden vurgulayın.

Bu yüzden süreyi saniyeyle yarıştırmayın. Çocukta amaç doğru karar vermek olmalı, kronometre baskısı kurmamalı. Tekrar sayısını az tutun ve her turdan sonra dinlenme verin.

Alıştırma 2: Açık Oyuncu Bulma Çalışmasını Nasıl Yaparsınız?

IFAB belgesi, kalecinin 5-8 saniye aralığında topu bırakamamasının nedenlerinden birini "açık takım arkadaşı bulamamak" diye yazıyor. Bu çalışma tam olarak bunu hedefler.

  • Kurulum: Üç savunmacı, bir kaleci ve iki rakip oyuncu; alan küçük bir ceza sahası.
  • Amaç: Kalecinin hangi oyuncunun açık olduğunu hızla görmesi.
  • Kural: Savunmacılar hareket eder; kaleci topu yakalar ve açık olan oyuncuya yollar.
  • İlerleme: Rakip sayısını artırın ve savunmacıların açılma sinyallerini kısaltın.
  • Hata: Kaleci topu elinde bekliyorsa sinyali erkenden verdirin ve ona bir seçenek gösterin.

Ayrıca çalışma boyunca takım arkadaşlarına da görev düşer. Çünkü IFAB belgesi, sayımın takım arkadaşları için de bir açılma sinyali olduğunu söylüyor. Böylece kural, ekip oyununa dönüşür.

Reklamlar
Reklamlar

Alıştırma 3: Hakem Rolü Oyunuyla Kuralı Nasıl Öğretirsiniz?

Çocuklara kuralı anlatmanın en kalıcı yolu, onları hakem yapmaktır. Bu alıştırma kuralın mantığını anlamak içindir, ödül ya da ceza için değil.

  • Kurulum: Küçük oyun alanı, iki takım ve rotasyonlu bir "hakem" çocuk.
  • Amaç: Çocukların sayım jestini ve süre kavramını yaşayarak öğrenmesi.
  • Kural: Hakem çocuk, kaleci topu tuttuğunda elini kaldırıp parmak sayar.
  • İlerleme: Sayımı önce yüksek sesle, sonra yalnızca el hareketiyle gösterin.
  • Hata: Hakem çocuk kalecinin arkadaşını azarlıyorsa rolü hemen değiştirin ve sakin dil kullanın.

Uzun vadede bu oyun, çocukların hakeme saygısını da artırabilir. Ancak bunun sahada ölçülmüş bir kanıtı yok; bu bir yorumdur.

Eski 6 Saniye Bilgisi Hangi Metinlerde Hâlâ Dolaşıyor, Nasıl Ayıklarsınız?

Arama sonuçlarında 6 saniye kuralını hâlâ güncelmiş gibi anlatan birçok eski haber ve blog yazısı bulunur. Bunların çoğu kuralın değiştiği tarihten önce yazılmıştır. Ancak sayfalar yayın tarihini çoğu zaman göstermez, bu yüzden okur yanılabilir.

Bir metnin güncel olup olmadığını anlamak için üç ipucuna bakın. Bu ipuçları basit ama etkilidir.

  1. Cezayı "endirekt serbest vuruş" olarak anlatan metin eskidir.
  2. Hakemin beş saniyelik el sayımından söz etmeyen metin büyük olasılıkla eskidir.
  3. Kural kitapçığına bağlantı vermeyen metnin kaynağı belirsizdir.

Ayrıca yeni dönemde de "altı saniye" ifadesini kullanan meşru metinler vardır. Bunlar kuralın tarihçesini anlatır ve eski hükmü açıkça "eski" diye etiketler. Önemli olan, ifadenin hangi zaman kipinde ve hangi gerekçeyle kullanıldığıdır.

Bir başka tuzak, eski metinlerdeki maç anlatılarıdır. Bu tür anlatılar ihlal örneklerini, özellikle süreyi çok aşan vakaları tek tek sayar. Ayrıca güvenilir bir kural yazısı, ünlü bir pozisyondan çok kural metnine yaslanmalıdır.

Futsalda Kaleci Süresi Futboldan Farklı mıdır?

Evet, futsal ayrı bir oyundur ve kendi kurallarına sahiptir. Futsalda kaleci için dört saniyelik bir süre sınırı bulunur. Bu sınır FIFA Futsal Oyun Kuralları'na aittir ve 11'e 11 futbol kuralına bağlı değildir.

Bunun yanında halı saha için tek bir resmî kural kitapçığı yoktur. Bu yüzden halı sahada süre sınırı organizasyondan organizasyona değişir. Bir turnuvaya katılmadan önce kural sayfasını okumak en güvenli yoldur. Futsal ayrıntıları için futsal kuralları ve halı saha kuralları yazılarını okuyabilirsiniz.

Oyun türüKaleci süre sınırıDikkat
11'e 11 resmî futbolSekiz saniye, ceza kornerIFAB Kanun 12
FutsalDört saniyeFIFA Futsal Oyun Kuralları; ayrıntıyı güncel metinden doğrulayın
Halı sahaOrganizasyona göre değişirTurnuva talimatını okuyun
Çocuk ve amatör liglerOrganizasyona göre değişirFederasyon ya da lig duyurusu

Ayrıca bu tabloda her satır ayrı bir kural sistemini temsil eder. Birini diğerinin yerine kullanmak, sahada gereksiz tartışmaya yol açar.

Sayaç Hangi Anlarda Başlamaz ya da Durur?

Sayacın başlamadığı anları bilmek, hakem kararını anlamayı kolaylaştırır. IFAB belgesi sayacı net kontrole bağlar. Bu yüzden kaleci topu kurtarışta çelip topu kontrol etmediyse sayım başlamaz. Bu yorum kural metninin mantığından çıkar.

  • Top kalecinin ellerinden sekiyor ve kontrol netleşmiyorsa sayım başlamaz.
  • Kaleci topu bırakırsa sayım biter.
  • Rakip kaleciyi engelliyorsa kaleci takımına serbest vuruş verilebilir.
  • Hakem avantaj oynatırsa oyun akar ve sayımın anlamı kalmaz.

Yine de her durumda son söz hakemindir. Bu yüzden iki aynı pozisyonda iki hakem biraz farklı karar verebilir. Bu doğal bir takdir payıdır ve kuralın kendi tasarımının parçasıdır.

Peki bu takdir payı adaletsizlik yaratır mı? Hakem sayımı açık gösterdiği için kaleci kararı önceden görebilir. Böylece tartışma, sürpriz bir düdükten çok net bir uyarıdan doğar. Bu bir yorumdur; birincil kaynakta bunun ayrıca bir ölçümü yer almıyor.

Taraftar ve Veli Maçı İzlerken Bu Kuralı Nasıl Takip Eder?

Çünkü kuralı bilen izleyici maçı daha rahat okur. Kaleci topu tuttuğunda tribünden sayım yapmak gereksizdir. Hakemin kaldırdığı eli izlemek yeterlidir.

Dolayısıyla el kalktığında kaleci artık beş saniyeden az vakti olduğunu bilir. Takım arkadaşları açılmaya çalışır, rakipler ise baskıyı artırır. Bu küçük sahne, topun kimde olduğu kadar süre yönetiminin de maçın parçası olduğunu gösterir.

  • Hakemin eli kalktıysa sekiz saniyenin son beş saniyesi başlamıştır.
  • Kaleci topu hemen bıraktıysa sayımın anlamı kalmaz.
  • Düdük çalıp korner işareti çıktıysa süre aşılmıştır.

Dünya Kupası gibi büyük organizasyonlarda kuralın nasıl izlendiğini Dünya Kupası'nda kaleci süresi yazısında okuyabilirsiniz. Bu yazı o yazının tekrarı değildir; farklı bir açı sunar.

Güncel Kaleci Süre Kuralını Nereden Kontrol Edersiniz?

Hâlâ merak ettiğiniz bir kural varsa kaynak olarak IFAB'ın yayımladığı güncel metni okuyun. Platform olarak sorunlu bir okul ya da organizasyon deneyimi yaşarsanız futbol okulu şikâyet sayfasından bildirimde bulunabilirsiniz. Kaleci geliştirmek isteyenler için kalecilik nasıl geliştirilir yazısı da iyi bir sonraki adımdır; İstanbul'da kaleci çalışmalarını İstanbul kaleci okulu sayfasından inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Kaleci altı saniyeden fazla tutarsa ne olur?

Altı saniyelik sınır artık geçerli değil. Güncel IFAB kural kitapçığına göre kaleci topu elleriyle sekiz saniyeden uzun kontrol ederse rakip takıma korner verilir. Altı ile sekiz saniye arasında hakem sayım gösterebilir, ancak ceza uygulamaz. Eski endirekt serbest vuruş cezası bu ihlal için kalktı.

Hakem sekiz saniyeyi nasıl sayar?

Hakem kalecinin net kontrolünü kurduğunu görünce sayıma başlar ve son beş saniyeyi kaldırdığı elle parmaklarıyla geri sayar. Amaç kalecinin ceza almasını önlemek ve takım arkadaşlarının açılmasına fırsat vermektir. Hakemin sayımı böylece herkes için görünür olur. Kural kitapçığında hakemin kronometre kullanıp kullanmadığına dair bir hüküm yoktur.

Kaleci yerde yatarsa sayaç durur mu?

Hayır. IFAB soru-cevap belgesine göre sekiz saniye, hakem kalecinin net kontrolünü gördüğünde başlar ve kalecinin ayakta olması gerekmez. Topu tutup yerde oyalanan kaleci için sayaç işlemeye devam eder. Bu nedenle yerde kalmak zaman kazandırmaz. Rakip kaleciyi engellerse durum değişir ve kaleci takımına serbest vuruş verilebilir.

Sekiz saniye çocuk maçlarında da geçerli mi?

IFAB metni 11'e 11 oynanan resmî maçlar içindir. Yaş kategorilerinde saha, süre ve oyuncu sayısı değiştirilebilir. Bu yüzden çocuk ve amatör maçlarda geçerli süreyi lig organizatörünün ya da federasyonun güncel talimatından öğrenmek gerekir. Emin değilseniz maçtan önce organizatöre sorun ve yanıtı not edin.

Süre aşılınca kaleciye kart gösterilir mi?

Bu ihlale bağlı özel bir kart hükmü yer almıyor. Kural kitapçığındaki ceza korner olarak belirlenmiştir. Kartla ilgili genel kararlar hakem takdirindedir ve oyunun durumuna göre değişir. Dolayısıyla otomatik kart beklemek doğru olmaz. Kesin bilgi için güncel IFAB kural kitapçığının disiplin bölümünü ve organizasyonun talimatını okumanızı öneririz.

Korner hangi köşeden atılır?

IFAB soru-cevap belgesine göre korner, kalecinin cezalandırıldığı anda durduğu yere en yakın köşeden atılır. Kornerin diğer kuralları aynen geçerlidir: rakipler en az 9,15 metre uzakta durur, top vurulup açıkça hareket edince oyunda sayılır ve doğrudan rakip kaleye gol olabilir. Yani ceza sıradan bir kornerdir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.