Amatör Maçlarda Maç Cetveli Nedir? Kaptan Neden İmza Atar?
Maç cetveli nedir? Amatör maçlarda isim listesini, lisans kontrolünü, kaptan imzasını ve itiraz şerhini TFF talimatına göre anlatıyoruz.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 22
- Okuma
- 15 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Amatör maçlarda maç cetveli nedir?
Maç cetveli, bir maçta oynayacak futbolcuların ve yedeklerin yazıldığı, takım yetkilisinin imzalayıp hakeme teslim ettiği resmî isim listesidir. TFF Futbol Müsabaka Talimatı bu belgeye "müsabaka isim listesi" der. Hakem listeyi lisanslarla birlikte kontrol eder ve rakip takımın yetkilisi de uygunluğu imzayla kabul eder.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.21 bölüm · 15 dk okumaAmatör sahalarda bu belgenin farklı adları vardır. Kimi "maç cetveli", kimi "esame listesi", kimi de yalnızca "isim listesi" der. Hepsi aynı işi görür: hakem kimin oynayacağını bilir, rakip takım karşısındaki oyuncuları kontrol eder ve maçtan sonra olası bir itiraz için yazılı bir kayıt kalır.
Bu yazıda maç cetvelinin ne olduğunu, kimlerin imzalayabileceğini, kaptanın neden bazen imza attığını, lisans kontrolünün nasıl yapıldığını ve itirazın listeye nasıl yazıldığını sırasıyla anlatıyoruz. Bilgiler TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın yürürlükteki metnine dayanır. İl statüleri ve organizasyon kuralları ek düzenlemeler içerebileceği için kulüplerin kendi liglerinin statüsünü de okuması yerinde olur.
"Cetvel" ve "esame" kelimeleri ne anlama gelir?
Türk Dil Kurumu sözlüğünde "cetvel" kelimesinin iki anlamı vardır. İlki çizgi çizmeye yarayan alettir. İkincisi ise "çizelge"dir. Kelime Arapça "cedvel" kökünden gelir. Maç cetveli ifadesindeki anlam bu ikinci anlamdır: bilgilerin satır satır yazıldığı bir çizelge.
"Esame" kelimesi de TDK sözlüğünde "adlar" anlamıyla yer alır ve Arapça kökenlidir. Amatör futbolda "esame listesi" ifadesi bu yüzden "adlar listesi" anlamına gelir. Yani iki ifade de aynı belgeyi, oyuncu adlarının yazıldığı listeyi anlatır.
Resmî metinler ise daha sade bir dil kullanır. TFF Futbol Müsabaka Talimatı, bu belgeyi "müsabaka isim listesi" olarak adlandırır. Bu yazıda üç ifadeyi de aynı anlamda kullanıyoruz. Sahada hangisini duyarsanız duyun, konuşulan belge aynıdır. Puan durumunu gösteren "puan cetveli" ise başka bir belgedir; onu aşağıda ayrıca ele alıyoruz.
Maç cetvelinde neler yazar?
TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın 14. maddesi, maç başlamadan önce hakeme imzalı bir isim listesi verilmesini zorunlu tutar. Bu listede biri kaleci olmak üzere 11 futbolcu ve lig statüsünde aksi belirtilmedikçe en fazla 7 yedek futbolcu yer alır. Talimatın tam metnine TFF Futbol Müsabaka Talimatı belgesinden ulaşabilirsiniz.
Uygulamada maç cetveli formunda genellikle şu bilgiler yer alır:
- Maçın tarihi, saati, sahası ve organizasyonun adı.
- İki takımın adı.
- İlk 11 oyuncunun adı, forma numarası ve lisans bilgisi.
- Yedek oyuncuların adı, forma numarası ve lisans bilgisi.
- Takım yetkililerinin adları ve görevleri.
- Takım yetkilisinin ve rakip takım yetkilisinin imzaları.
Formun tam biçimi organizasyona göre değişebilir. Bazı organizasyonlar elektronik sistem, bazıları kâğıt form kullanır. Ancak talimatın temel şartı aynıdır: yetkili kişi listeyi imzalamalı ve maç başlamadan hakeme vermelidir. Maçtan önce ilk 11'i planlamak için ilk 11 diziliş oluşturucu aracı pratik bir yardımcıdır.
Maç cetvelini kim imzalar?
Talimatın 14. maddesi imza yetkisini bir sıraya bağlar. İlgili maç statüsünde aksi belirtilmedikçe isim listesini sırasıyla şu kişiler imzalayabilir:
- Sahaya girebilecek yönetici.
- Yönetici yoksa teknik sorumlu.
- Teknik sorumlu da yoksa antrenör.
- Bunların hiçbiri yoksa, 18 yaşını doldurmuş olması kaydıyla takım kaptanı.
Bu sıra önemlidir. İmza, takım adına sorumluluk almak anlamına gelir. Bu yüzden talimat önce kulübü temsil eden yetkilileri sayar. Kaptan ise ancak bu kişiler bulunmadığında devreye girer.
Kaptanın 18 yaşını doldurmuş olma şartı da dikkat çekicidir. Bu şart, imzanın hukuki ağırlığını gösterir. Altyapı maçlarında kaptanlar çoğu zaman 18 yaşın altında olduğu için, bu maçlarda listeyi bir yetkilinin imzalaması gerekir. Kulüpler bu yüzden genç takımların maçlarına mutlaka imza yetkisi olan bir yetkili göndermelidir. İmzayı atan kişinin listeyi gerçekten okuması da gerekir. Okunmadan atılan bir imza, sonradan çıkacak bir sorunda kulübü savunmasız bırakabilir.
Kaptan maç cetveline neden imza atar?
Yazının başlığındaki sorunun cevabı burada yatar. Amatör maçlarda takımın yanında her zaman bir yönetici, teknik sorumlu ya da antrenör bulunmayabilir. Özellikle küçük kulüplerde takımı bazen yalnız oyuncular temsil eder. Talimat bu durumu düşünerek 18 yaşını doldurmuş kaptana imza yetkisi tanır.
Kaptanın imzası iki anlam taşır. Birincisi, kendi takımının listesini doğrular. İkincisi, rakip takımın listesini ve lisanslarını inceleyip uygunluğunu kabul eder. Talimatın 14. maddesine göre rakip takımlar isim listelerini ve futbolcu lisanslarını inceler ve uygunlukları yetkili kişilerin imzasıyla kabul edilir.
Bu yüzden kaptanın imzası küçük bir formalite değildir. İmzalayan kişi, listeyi okuduğunu ve bir itirazı varsa bunu yazdığını kabul etmiş olur. IFAB Kural 3 de kaptanın özel bir statüsü olmadığını ama takımın davranışından belli ölçüde sorumlu olduğunu söyler. Kaptanın sahadaki rolünü futbolda kaptan bandını kim takar yazısında, hakemin kaptanlarla neden görüştüğünü ise hakem maç başında kaptanları neden çağırır yazısında anlattık.
Maç cetveli ile lisans kontrolü nasıl ilerler?
Maç cetveli lisans kontrolünün temelidir. Talimatın 13. maddesine göre maça girecek futbolcunun, temsil edeceği kulüp adına o sezon için tescil ve vize işlemlerini yaptırmış, lisansını almış ve herhangi bir nedenle maçtan men edilmemiş olması zorunludur.
Kontrol sırasında hakem, listedeki oyuncuları lisanslarla karşılaştırır. Rakip takımın yetkilisi de listeyi ve lisansları inceler. Talimatın 22. maddesi, lisansların aslı ya da TFF kayıtlarına uygun suretlerinin veya isim listesinin hakeme verilmemesi nedeniyle maç oynanamazsa, takımın hükmen yenik sayılacağını düzenler.
Bu yüzden kulüpler maç gününe lisansları eksiksiz getirmelidir. Kulübün lisans çıkarma sürecini ve vizenin önemini amatör futbolcu lisans vizesi yazısında anlattık. Kulüpler bu bilgileri maç gününden önce gözden geçirmelidir. Tescil kavramının anlamını ise tescil ne demek yazısında bulabilirsiniz. Bir lisansın hangi durumlarda geçersiz kaldığını öğrenmek için futbolcu lisansı ne zaman boşa düşer rehberine bakabilirsiniz.
Maç cetveline itiraz şerhi nasıl düşülür?
Rakip takımın listesinde ya da lisanslarında bir sorun görülürse, itirazın yolu listenin kendisidir. Talimatın 14. maddesine göre isim listesine ya da lisanslara yönelik itiraz varsa, itiraz eden taraf bunu liste üzerine yazar ve karşı tarafa okutarak imzalatır. Sahada buna genellikle "şerh düşmek" denir.
İtiraz şerhi yazarken şu noktalara dikkat etmek gerekir:
- İtirazın konusunu açık yazın: hangi oyuncu, hangi lisans, hangi sorun.
- Tarih ve saati belirtin.
- Kendi imzanızı atın.
- Karşı tarafın şerhi okuduğunu gösteren imzasını alın.
- Hakemin şerhi gördüğünden emin olun.
Bu yöntem, itirazın sonradan "haberimiz yoktu" tartışmasına dönüşmesini önler. Karşı tarafın imzası, şerhin maç başlamadan önce yazıldığını ve okunduğunu gösterir. Şerhin dili sakin ve somut olmalıdır. Kişisel suçlama yerine gözlemlenen durumu yazmak, sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar. Örneğin "7 numaralı oyuncunun lisansındaki fotoğraf oyuncuyla uyuşmuyor" gibi açık bir cümle, genel bir suçlamadan çok daha işe yarar. Şerhin bir kopyasını ya da fotoğrafını almak da kulübün kendi kaydı için faydalıdır.
Maç cetveline itirazın doğru zamanı nedir?
Zamanlama, itirazın kaderini belirler. Talimatın 29. maddesine göre kadrolara, oyunculara ve lisanslara yönelik itirazlar, 22. ve 23. maddelerdeki özel durumlar dışında, maç başlamadan önce gelmelidir. Maç başladıktan sonra bu tür itirazın yolu kapanır.
Madde bu kurala bir istisna tanır. Devre arasında eksik kadroyla sahaya çıkan ya da oyuncu değişikliği yapan takımlarda, sonradan girecek futbolcular için hakem karşı tarafın itirazını o anda dinler ve karara bağlar. Yani yeni giren oyuncu için itiraz, oyuncu girerken yapılabilir.
Bazı ağır durumlar ise maçtan sonra da itiraz konusu olabilir. Talimatın 23. maddesine göre tescilsiz ya da vizesiz oyuncu oynatılması, cezalı oyuncu oynatılması ya da başkasına ait lisans kullanılması gibi nedenlerle maçtan sonraki 7 gün içinde, delilleriyle birlikte itiraz edilebilir. Kurullar, delile dayanmayan ve itiraz harcı yatırılmayan itirazları incelemez. İtiraz harcının tutarını TFF her yıl belirler ve duyurur; güncel tutarı TFF'nin resmî sitesinden kontrol edin.
Amatör maçlarda itirazlara kim karar verir?
Talimat, amatör ve profesyonel maçlar için farklı yollar çizer. Talimatın 29. maddesine göre amatör maçlara ilişkin kadro, oyuncu ve lisans itirazlarını birinci derecede İl Tertip Komiteleri karara bağlar.
Komitenin kararına karşı da itiraz yolu vardır. Kararın kulübe tebliğinden sonraki 5 gün içinde, itiraz harcının yatırıldığını gösteren makbuzla birlikte Amatör İşler Kurulu'na itiraz edilebilir. Talimat, sonraki aşamalarda TFF Yönetim Kurulu ve Tahkim Kurulu yollarını da düzenler.
Oyun kurallarına aykırılıktan doğan itirazlar ise ayrı bir yoldan ilerler. Talimatın 30. maddesine göre amatör maçlarda bu tür itirazların yazılı olarak ve maçın bitiminden itibaren 72 saat içinde, Merkez Hakem Kurulu'na iletilmek üzere İl Hakem Kurulu'na verilmesi zorunludur. Kural hatasının hangi durumda maçın tekrarına yol açabileceğini kural hatası nedir yazısında ayrıntılı ele aldık. Süreler talimat değişirse güncellenebileceği için güncel metni kontrol etmek gerekir.
Maç cetveli imzalandıktan sonra değiştirilebilir mi?
Talimatın 14. maddesi bu soruya net bir cevap verir. İsim listeleri imzalanıp onaylandıktan sonra, en geç maç başlayana kadar, yalnız belirli hâllerde değişiklik yapılabilir. Bu hâller beklenmeyen hastalık ve sakatlıkla ilgilidir.
Talimatın saydığı durumlar özetle şunlardır:
- İlk 11'deki bir oyuncu beklenmeyen bir hastalık ya da sakatlık nedeniyle oyuna çıkamazsa, yedeklerden biriyle yer değiştirebilir. İlk 11'e giren yedeğin yerine listede olmayan başka bir oyuncu yazılabilir ve takımın oyuncu değişikliği hakkı azalmaz.
- Yedeklerden biri beklenmeyen hastalık ya da sakatlık nedeniyle oynayamayacak durumdaysa, onun yerine lig statüsüne uygun başka bir oyuncu listeye yazılabilir.
- Listedeki kalecilerin tamamı sakatlık nedeniyle oynayamayacaksa, listede olmayan oyuncularla yer değiştirilebilir.
Kulüp, TFF isterse bu değişikliklerin nedenini tıbbi raporlarla kanıtlamak zorundadır. Yani son anda yapılan değişiklik keyfî olamaz. Maç başladıktan sonraki oyuncu değişiklikleri ise Oyun Kuralları'na ve organizasyon statüsüne bağlıdır. Değişiklik kurallarını oyuncu değişikliği kuralları yazısında anlattık.
Takım eksik oyuncuyla gelirse maç cetveli nasıl doldurulmalı?
Amatör maçlarda bazı oyuncuların geç kalması sık görülen bir durumdur. Talimat bu durum için de bir çözüm sunar. Bir takım 9 futbolcudan daha az bir kadroyla maça başlayamaz. Ancak listede 11 futbolcu yazılı olup maça en az 9 futbolcuyla başlanırsa, listede adı yazılı olan eksik oyuncular sonradan gelerek maça katılabilir.
Bu kuralın pratik sonucu şudur: geç gelecek oyuncunun adı listede baştan yazılı olmalıdır. Listede adı olmayan bir oyuncu, maç başladıktan sonra gelse bile ilk 11'in eksiğini tamamlamak için sonradan listeye eklenemez. Bu yüzden takım sorumlusu, gelmesi beklenen oyuncuları listeye yazmalı ve lisanslarını hazır tutmalıdır.
Takımın sahaya 9 kişiden az çıkması ise ciddi bir sonuçtur. Talimatın 22. maddesine göre ilan edilen sahaya belirlenen saatte 9 kişiden az bir kadroyla çıkmak hükmen yenik sayılma nedenidir. Hükmen mağlubiyetin sonuçlarını hükmen mağlubiyet nedir yazısında anlattık. Takımın kaç kişiyle oynayabileceğini ise bir takım sahaya 10 kişi çıkabilir mi yazısında bulabilirsiniz.
Maç cetvelindeki hatalar hangi sonuçlara yol açabilir?
Maç cetveli küçük bir kâğıt gibi dursa da hataları büyük sonuçlar doğurabilir. Aşağıdaki tablo, talimatta adı geçen bazı durumları ve olası sonuçlarını özetler. Kesin sonuç her zaman ilgili kurulun kararına bağlıdır.
| Durum | Talimattaki yeri | Olası sonuç |
|---|---|---|
| İsim listesi ya da lisanslar hakemde değil, maç oynanamıyor | Madde 22 | Hükmen yenik sayılma |
| Tescilsiz ya da vizesiz oyuncu oynatıldı | Madde 22 | Hükmen yenik sayılma |
| Lisans kontrolünden sonra oyuncu başka biriyle değiştirildi | Madde 22 | Hükmen yenik sayılma |
| Başkasına ait ya da sahte lisans kullanıldı | Madde 22 | Hükmen yenik sayılma ve disiplin süreci |
| Cezalı oyuncu oynatıldı | Madde 22 | Hükmen yenik sayılma |
| Lisans itirazı maç başladıktan sonra yapıldı | Madde 29 | İtiraz kural olarak dinlenmez, istisnalar saklı |
| Liste imzalandıktan sonra gerekçesiz değişiklik | Madde 14 | Değişiklik yapılamaz |
Talimatın 23. maddesine göre hükmen yenik sayılan takımın attığı goller geçerli sayılmaz ve rakip lehine 3 gol verilir. Rakibin üçten fazla attığı goller ise geçerliliğini korur.
Maç cetvelinde forma numaraları neden önemlidir?
Forma numarası, maç cetveliyle saha arasındaki köprüdür. Hakem oyuncuları çoğu zaman yüzlerinden değil numaralarından tanır. Bir faul, bir kart ya da bir gol olduğunda, hakem numarayı not eder ve maçtan sonra listeye bakarak oyuncunun adını raporuna yazar.
Bu yüzden listeye yazılan numara ile oyuncunun sırtındaki numara aynı olmalıdır. Uygulamada en sık yapılan hata, son anda forma değiştiren oyuncunun numarasının listede güncellenmemesidir. Böyle bir hata, kartın yanlış oyuncuya yazılmasına ve sonradan gereksiz bir disiplin sürecine yol açabilir.
Takım sorumlusu bu riski basit bir kontrolle azaltabilir. Maçtan önce formaları dağıtırken listeyi elinde tutmak ve her oyuncunun numarasını tek tek işaretlemek yeterlidir. Yedek formalar kullanılıyorsa, bu değişikliği hakeme maç başlamadan bildirmek gerekir. Forma numaralarının futboldaki geleneğini forma numarası geleneği yazısında anlattık.
Yedek oyuncu sayısı neden statüye bağlıdır?
Futbol Müsabaka Talimatı'nın 14. maddesi, lig statülerinde aksi belirtilmedikçe isim listesinde en fazla 7 yedek futbolcu bulunabileceğini söyler. "Aksi belirtilmedikçe" ifadesi önemlidir. Bu ifade, her ligin ya da organizasyonun kendi statüsüyle farklı bir sayı belirleyebileceğini gösterir.
Bu esneklik, farklı seviyelerdeki maçların ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. Örneğin altyapı maçlarında daha fazla oyuncunun maç deneyimi kazanması amaçlanabilir. Bazı turnuvalar ise farklı oyuncu ve değişiklik kuralları uygulayabilir.
Kulüp için sonuç açıktır: yedek sayısını tahminle değil, statüyle belirleyin. Listeye statünün izin verdiğinden fazla yedek yazmak, maç öncesinde gereksiz bir tartışmaya yol açar. Ayrıca oyuncu değişikliği hakkının sayısı da statüye ve Oyun Kuralları'na bağlıdır. Sezon başında statüyü okuyup takım içinde paylaşmak, bu tür sorunları baştan önler. Kendi turnuvanızı düzenliyorsanız yedek sayısını fikstürle birlikte duyurmak iyi bir alışkanlıktır.
Takım yetkilileri maç cetvelinde nasıl yer alır?
Maç cetveli yalnız oyuncuları değil, çoğu zaman takım yetkililerini de içerir. Uygulamada formda yönetici, teknik sorumlu, antrenör ve sağlık görevlisi gibi kişilerin adları ve görevleri yazılır. Formun tam biçimi organizasyona göre değişir.
Bu bilgi iki açıdan önemlidir. Birincisi, kimin listeyi imzalama yetkisi olduğunu gösterir. Talimattaki imza sırası, bu kişilerin görevlerine göre belirlenir. İkincisi, teknik alanda kimlerin bulunabileceğini netleştirir. Hakem, teknik alandaki kişilerin listede adı geçen yetkililer olduğunu bilir.
Takım yetkililerinin davranışları da hakemin sorumluluğundadır. Kural 5 hakeme, sorumlu davranmayan takım yetkililerine karşı işlem yapma yetkisi verir. Bu nedenle listeye yazılan her yetkili, maç boyunca kurallara uymakla yükümlüdür. Teknik alandaki kuralları antrenör maç sırasında neler yapabilir yazısında ayrıntılı ele aldık.
Maç bittikten sonra maç cetveli ne işe yarar?
Maç cetvelinin görevi düdükle bitmez. IFAB Kural 5'e göre hakem maçın kaydını tutar ve ilgili makamlara, disiplin işlemlerini ve diğer olayları içeren bir maç raporu sunar. İsim listesi, bu kaydın temel parçalarından biridir. Kimin oynadığı, kimin oyuna girdiği ve kimin kart gördüğü bu liste üzerinden belirlenir.
Maçtan sonra yapılabilecek itirazlarda da liste önemli bir delildir. Örneğin cezalı bir oyuncunun oynadığı iddia ediliyorsa, ilk bakılacak belge isim listesidir. Kart uygulamasında kimlik hatası iddiasında da liste ve forma numaraları belirleyici olur.
Bu yüzden kulüplerin kendi listelerinin bir kopyasını ya da fotoğrafını saklaması akıllıca bir alışkanlıktır. Böylece maçtan sonraki günlerde bir soru çıktığında, kulüp elindeki kayda bakarak hızlı cevap verebilir. Kişisel bilgiler içeren bu kayıtları yalnız gerektiği kadar tutmak ve paylaşmamak da kişisel verilerin korunması açısından önemlidir.
Maç cetveli ile puan cetveli aynı şey mi?
Hayır, iki belge farklıdır ve karıştırılmamalıdır. Maç cetveli tek bir maça aittir ve o maçta oynayacak oyuncuları gösterir. Puan cetveli ise bir ligin ya da grubun genel sıralamasını gösterir. TFF Futbol Müsabaka Talimatı, puan eşitliği durumlarında puan cetvelinin nasıl kullanılacağını ayrıca düzenler.
Puan cetveli maç sonuçlarıyla oluşur. Her maçın sonucu tescil edildikten sonra takımların puanları, attıkları ve yedikleri goller bu tabloya girer. Eşitlik hâlinde talimat, takımların birbirleriyle oynadıkları maçlara göre hazırlanan ayrı bir puan cetvelini ve averajları esas alır.
Kendi turnuvanızın puan cetvelini hazırlamak isterseniz puan durumu ve averaj hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Maç takvimini düzenlemek için de turnuva fikstürü oluşturucu pratik bir seçenektir. Bu araçlar, okul ve mahalle turnuvalarında resmî liglere benzer bir düzen kurmaya yardım eder.
Maç cetveli hakkında sık yapılan yanlışlar nelerdir?
Amatör sahalarda maç cetveliyle ilgili sık duyulan bazı yanlışlar vardır:
- "Kaptan her zaman imza atar." Yanlıştır. Talimata göre önce yönetici, sonra teknik sorumlu, sonra antrenör imzalar. Kaptan ancak bunlar yoksa ve 18 yaşını doldurmuşsa imzalayabilir.
- "Liste maç başladıktan sonra da değiştirilebilir." İmzadan sonra, maç başlayana kadar yalnız beklenmeyen hastalık ve sakatlık hâllerinde değişiklik yapılabilir.
- "Lisans itirazı maçtan sonra da yapılabilir." Kadro ve lisans itirazlarının çoğu maç başlamadan önce yapılmalıdır. Tescilsiz ya da cezalı oyuncu gibi ağır durumlar için ise maçtan sonraki 7 gün içinde delille itiraz yolu vardır.
- "İtirazı sözlü söylemek yeterlidir." Talimat, itirazın liste üzerine yazılmasını ve karşı tarafa okutularak imzalatılmasını ister.
- "Geç gelen oyuncunun adı sonradan listeye yazılabilir." Sonradan katılabilecek oyuncuların adının listede baştan yazılı olması gerekir.
- "İmza bir formalitedir." İmza, listenin ve rakip lisansların incelendiğini ve kabul edildiğini gösterir.
Bu yanlışlar, özellikle kulübün yanında deneyimli bir yetkili bulunmadığında sorun yaratır.
Takım sorumlusu maç cetveli için nasıl hazırlık yapar?
Maç cetvelinden doğan sorunların çoğunu iyi bir hazırlık önler. Takım sorumlusu, maç gününden önce kısa bir kontrol listesi uygulayabilir:
- Oynayacak ve yedek oyuncuların listesini önceden belirleyin.
- Her oyuncunun lisansının ve vizesinin geçerli olduğunu kontrol edin.
- Cezalı oyuncu olup olmadığını kulüp kayıtlarından ve resmî duyurulardan teyit edin.
- Lisansları ya da TFF kayıtlarına uygun suretleri bir dosyada toplayın.
- İmza yetkisi olan kişinin maça geleceğinden emin olun.
- Forma numaralarını listeyle eşleştirin.
- Rakip listeyi incelemek için birkaç dakika ayırın.
Bu hazırlık, maç öncesi gerginliği azaltır. Hakem ve rakip takım, düzenli gelen bir takımla daha hızlı çalışır. Malzeme ve evrak düzeninin kimde olacağını malzemeci ne demek yazısında anlattık. Kulübün kuruluş ve tescil sürecini merak edenler kulüp kuruluşu ve tescil rehberine bakabilir.
Çocuk ve genç maçlarında maç cetveli nasıl işler?
Altyapı maçlarında da isim listesi ve lisans kontrolü vardır. Ancak bu maçlarda dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı öne çıkar: kaptanın imza yetkisi 18 yaşını doldurma şartına bağlıdır. Altyapı kaptanları çoğu zaman bu yaşın altında olduğu için, listeyi bir yönetici, teknik sorumlu ya da antrenör imzalamalıdır.
Talimatın 14. maddesi ayrıca futbolcuların, U21 ve gelişim ligleri dışında, yalnız kendi kategorilerindeki maçlara katılabileceğini düzenler. Bu yüzden listeye yazılan her oyuncunun o kategoriye uygun olması gerekir. Çocuğun hangi yaş kategorisinde oynayacağını öğrenmek için yaş kategorisi hesaplama aracı yol gösterir.
Veliler için de pratik bir not vardır. Çocuğun lisansı ve vizesi kulübün sorumluluğundadır ama velinin bunu bilmesi faydalıdır. Lisans sürecini merak eden veliler lisanslı futbolcu olma süreci rehberine göz atabilir. Ayrıca çocuğun kişisel bilgilerinin yalnız resmî formlarda ve gerektiği kadar kullanılmasına dikkat etmek, mahremiyetin korunması açısından önemlidir.
Hakem maç cetveliyle ne yapar?
Hakem, maç cetvelini maçtan önce teslim alır ve oyuncuları lisanslarla karşılaştırır. Listedeki forma numaraları, sahadaki oyuncuları tanımasını sağlar. Kart gösterdiği ya da rapor yazdığı oyuncuları da bu liste üzerinden belirler.
Talimatın 22. maddesi bu kontrolün önemini bir örnekle gösterir. Lisans kontrolünden sonra, hakemin oyuncuları tanımamasından yararlanarak bir oyuncunun başka biriyle değiştirilmesi, hükmen yenik sayılma nedenidir. Yani hakemin elindeki liste, sahadaki kimlik kontrolünün temelidir.
Kart uygulamasında kimlik hatası olursa, talimatın 31. maddesine göre maçın oynandığı tarihten itibaren 5 gün içinde disiplin kurullarına başvurulabilir. Bu başvuruda da maç cetveli ve forma numaraları önemli bir kanıttır. Hakemin yanlış oyuncuya kart göstermesi durumunu hakem yanlış kartı çıkarırsa ne olur yazısında ayrıntılı anlattık. Kurallar bilginizi pekiştirmek için futbol kuralları testi de iyi bir alıştırmadır.
Maç cetvelinin dijitalleşmesi neyi değiştirir?
Bazı organizasyonlar isim listelerini ve lisans kontrolünü elektronik sistemlerle yürütür. Bu sistemler, oyuncu bilgilerini doğrudan federasyon kayıtlarından çekebilir. Böylece yanlış yazılan isimler ve eksik lisans bilgileri azalabilir.
Ancak dijital sistem de aynı ilkelere dayanır. Listeyi yetkili kişi onaylar, hakem kontrol eder ve rakip takım inceler. Değişen şey belgenin biçimidir, sorumluluk değil. Elektronik sistemde de yanlış girilen bir bilgi, kâğıttaki yanlış yazım kadar sorun yaratabilir. Bu yüzden onay vermeden önce ekrandaki listeyi dikkatle kontrol etmek gerekir. Hangi organizasyonun hangi sistemi kullandığı ise ilgili statülere ve TFF'nin duyurularına bağlıdır.
Kulüpler için öneri basittir: kâğıt ya da dijital fark etmeksizin, maç gününden önce oyuncu bilgilerini güncel tutun ve imza yetkisi olan kişiyi belirleyin. Amatör liglerin genel yapısını amatör lig nasıl işler yazısında ele aldık. İyi tutulan bir maç cetveli, maçın sahada değil masada kaybedilmesinin önüne geçer.
Sıkça sorulan sorular
Maç cetveli ile esame listesi aynı şey mi?
Evet, ikisi de aynı belgeyi anlatır. TDK sözlüğüne göre cetvel çizelge, esame ise adlar anlamına gelir. TFF Futbol Müsabaka Talimatı bu belgeye müsabaka isim listesi der. Listede oynayacak 11 futbolcu ve yedekler yer alır, takım yetkilisi imzalar ve maç başlamadan önce hakeme teslim eder.
Maç cetvelini kaptan imzalayabilir mi?
Evet, ama yalnız belirli koşullarda. TFF Futbol Müsabaka Talimatı'na göre listeyi önce sahaya girebilecek yönetici, o yoksa teknik sorumlu, o da yoksa antrenör imzalar. Bunların hiçbiri yoksa, 18 yaşını doldurmuş olması şartıyla takım kaptanı imzalayabilir. Maç statüsü aksini belirtebilir, bu yüzden statüyü kontrol etmek gerekir.
Rakibin lisansına itiraz nasıl yapılır?
Kadro ve lisans itirazları kural olarak maç başlamadan önce yapılır. İtiraz, isim listesinin üzerine yazıyla belirtilir ve karşı tarafa okutularak imzalatılır. Tescilsiz, vizesiz ya da cezalı oyuncu oynatılması gibi ağır durumlarda ise maçtan sonraki 7 gün içinde delillerle ve itiraz harcıyla başvuru yapılabilir.
İmzalanan maç cetveli değiştirilebilir mi?
Liste imzalandıktan sonra, maç başlayana kadar yalnız beklenmeyen hastalık ya da sakatlık hâllerinde değişiklik yapılabilir. İlk 11'deki oyuncu yerine yedek girebilir, yedeğin yerine statüye uygun başka bir oyuncu yazılabilir. Bütün kaleciler sakatsa listede olmayan oyuncularla yer değiştirilebilir. TFF isterse kulüp nedeni tıbbi raporla kanıtlamalıdır.
Geç gelen oyuncu maça katılabilir mi?
Evet, adı listede yazılıysa katılabilir. Talimata göre listede 11 futbolcu yazılı olup maça en az 9 futbolcuyla başlanırsa, listede adı bulunan eksik oyuncular sonradan gelerek maça dahil olabilir. Listede adı olmayan bir oyuncu ise bu yolla eklenemez. Bu yüzden gelmesi beklenen oyuncuların adı baştan listeye yazılmalıdır.
Amatör maçta lisans itirazına kim bakar?
Amatör maçlara ilişkin kadro, oyuncu ve lisans itirazlarını birinci derecede İl Tertip Komiteleri karara bağlar. Komitenin kararına karşı tebliğden sonraki 5 gün içinde, itiraz harcı makbuzuyla Amatör İşler Kurulu'na başvurulabilir. Oyun kurallarına aykırılık itirazları ise maçtan sonraki 72 saat içinde yazılı olarak İl Hakem Kurulu'na verilir.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.