İçeriğe geç
Genel

Doksana Takmak Ne Demek? Kale Köşelerine Verilen İsimler

Doksana takmak ne demek? Topu kalenin üst köşesine göndermeyi anlatan spiker deyimini, kale ölçülerini ve köşe adlarını IFAB kurallarıyla açıklıyoruz.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
23
Okuma
15 dk
Doksana Takmak Ne Demek? Kale Köşelerine Verilen İsimler
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Doksana takmak ne demek?

Doksana takmak, futbolda topu kalenin üst köşesine, yani yan direkle üst direğin birleştiği noktaya doğru göndermek anlamında kullanılan bir spiker deyimidir. Çoğu kullanımda başarılı bir şutu anlatır: top kalecinin ulaşamayacağı köşeye gider ve ağlarla buluşur. Deyim resmî bir terim değildir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.22 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu rehberde doksana takmak ne demek sorusunu sözlük, geometri ve kural açısından inceliyoruz. Ardından kale köşelerine verilen diğer adları, kale ölçülerini ve çocuklarla yapılabilecek köşe şutu çalışmalarını anlatıyoruz.

Önce bir not düşelim: deyimin kökenini tek bir resmî kaynakla belgelemek mümkün değil. Bu yüzden "yaygın anlatıma göre" diyeceğimiz noktalar olacak. Kural ve ölçü bilgileri ise IFAB Oyun Kuralları'ndan geliyor ve kesindir.

Reklamlar
Reklamlar

Doksana takmak deyimi sözlükte yer alıyor mu?

Hayır. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük, doksan maddesini yalnızca sayı olarak tanımlar: seksen dokuzdan sonra gelen sayı, bu sayıyı gösteren rakamlar ve dokuz kere on. Maddenin atasözleri ve deyimleri arasında "doksan kapının ipini çekmek" yer alır. Bu deyim futbolla ilgili değildir. "Doksana takmak" ise sözlükte ayrı bir kayıt olarak çıkmaz.

Aynı şekilde "kale" maddesinde futbol anlamı vardır. Sözlük bunu, top kullanılan bazı takım oyunlarında topun sokulmaya çalışıldığı, hafif metalden direklerle belli ebatlara uygun kurulmuş ve ağ kaplı yer olarak tanımlar. Kale çizgisi, kale alanı ve kale vuruşu gibi birleşik adlar da sözlükte yer alır. Ama kale köşelerinin gündelik adları sözlükte yoktur.

Ancak bu durum, deyimin yok olduğu anlamına gelmez. Spor yayıncılığında doğan birçok kısa söyleyiş, sözlüğe geç girer ya da hiç girmez. Dolayısıyla doksana takmak, sözlük dışı ama herkesin çözdüğü bir yayın dilidir.

"Doksan" kelimesi neden kale köşesini anlatır?

Yaygın anlatıma göre ad, kalenin köşesindeki 90 derecelik açıya göndermedir. Kale yan direkleri yere dik, üst direk yere paralel durur. IFAB Oyun Kuralları, kalenin iki dikey direkten ve bunları üstten birleştiren yatay bir üst direkten oluştuğunu söyler. Dikey ile yatay çizgi birleşince köşede dik açı, yani 90 derece oluşur.

Bu açıklama geometrik olarak doğrudur. Deyimin tam olarak böyle doğup doğmadığını ise bir kaynakla gösteremiyoruz. Yine de açıklamanın mantığı sağlamdır: top, o dik açının içine, köşenin en ucuna gittiğinde "doksana takmak" denir.

Başka açıklamalar da dolaşır. Bunlardan hiçbiri belgeli değildir. Bu yüzden "kesinlikle şu yüzden doğdu" diyen kaynaklara dikkatle yaklaşmak gerekir. Deyimin değeri, kökeninden çok izleyiciye aktardığı net görüntüdedir: köşe, çok sıkı, kalecinin erişemediği yer.

Doksana takmak ile üst köşeye şut atmak aynı şey mi?

Çoğu kullanımda evet, ama küçük bir fark var. Üst köşeye şut atmak, topu o bölgeye göndermeyi anlatan nötr bir ifadedir. Şut köşeye gitse bile gol olmayabilir. Kaleci uzanıp çıkarabilir ya da top dışarı gidebilir.

Doksana takmak ise çoğunlukla sonucu da içinde taşır. Spiker bu deyimi, topun üst köşeden ağlara gittiği anlarda kullanır. Yani deyim hem hedefi hem de başarıyı anlatır. Bu yüzden "kaleci çıkardı, doksana takmıştı ama" gibi bir cümle biraz çelişkili durur.

Pratikte bu fark çok kesin değildir. Bazı yorumcular "doksana gönderdi" der ve kalecinin kurtardığı bir şutu da bu cümleyle anlatır. İkisini de duyabilirsiniz. Önemli olan, her iki kullanımda da hedefin üst köşe olmasıdır.

Kalenin ölçüleri IFAB kurallarına göre nedir?

Bir futbol kalesinin direkleri arasındaki iç mesafe 7,32 metre, yani 8 yarda, yerden üst direğin alt kenarına kadar yükseklik ise 2,44 metre, yani 8 fittir. IFAB Oyun Kuralları'nın Kural 1 maddesi bu ölçüleri açıkça yazar. Bu ölçüler resmî 11 kişilik maçlar için geçerlidir.

Basit bir hesapla kale ağzının alanını bulabiliriz. 7,32 ile 2,44 çarpılınca yaklaşık 17,9 metrekare çıkar. Kalecinin bu alanı tek başına kapatması gerekir. Dolayısıyla bu rakam, köşelere atılan şutların neden değerli olduğunu da gösterir.

ÖlçüDeğerKaynak
---------
Direkler arası iç mesafe7,32 m (8 yarda)IFAB Kural 1
Yerden üst direk alt kenarına yükseklik2,44 m (8 fit)IFAB Kural 1
Kale alanı (direkten dışa)5,5 mIFAB Kural 1
Ceza alanı (direkten dışa)16,5 mIFAB Kural 1
Penaltı noktası11 mIFAB Kural 1

Tablodaki ölçüler 11 kişilik resmî maçlar içindir. Çocuk ve halı saha maçlarında kale ölçüleri farklı olabilir.

Reklamlar
Reklamlar

Kale direkleri ve üst direk hangi özellikleri taşımalıdır?

IFAB Oyun Kuralları, direklerin ve üst direğin onaylı malzemeden yapılmasını ve tehlikeli olmamasını ister. Direklerle üst direğin biçimi aynı olmalıdır. Kare, dikdörtgen, yuvarlak, elips ya da bunların karışımı olabilir. Her iki kalenin direkleri aynı biçimde olmak zorundadır.

Direkler ve üst direk beyaz renkte olmalıdır. Ayrıca genişlikleri ve derinlikleri aynı olmalı ve 12 santimetreyi geçmemelidir. Bu sınır, topun direğe çarpma ihtimalini ve geri dönüş açısını da etkiler. Çünkü direğin kalınlığı, topun direğe çarpma ihtimalini doğrudan etkiler.

Kale ağları ise zorunlu değildir ama kullanılabilir. Ağı sağlam biçimde bağlamak ve kaleciyi engellemeyecek şekilde germek gerekir. Güvenlik açısından kaleler yere sağlam sabitlenmelidir. Bu kural özellikle taşınabilir kaleler için önemlidir, çünkü devrilen kale ciddi yaralanma yaratabilir.

Kale köşelerine verilen adlar nelerdir?

Kalenin dört köşesine, yani iki üst ve iki alt köşeye, yayın dilinde çeşitli adlar takarız. Tablodaki adların hiçbiri resmî terim değildir. Bazıları Türkçe yayın dilinden, bazıları İngilizce futbol dilinden gelir.

BölgeTürkçe kullanımİngilizce karşılık
---------
Üst direkle yan direğin birleştiği köşeÜst köşe, doksanTop corner
Aynı bölge, çok sıkı köşeDoksana takmakTop bins, top bin
Yere yakın köşeAlt köşe, yer köşesiBottom corner
Kaleciye yakın olan direkİlk direk, ön direkNear post
Kaleciden uzak olan direkİkinci direk, arka direkFar post

İngilizcede "top bin" ifadesi, üst köşeyi anlatan gayriresmî bir yayın dili terimidir. "Postage stamp" yani pul ise aynı bölgeyi bir mektubun köşesine benzeten başka bir söyleyiştir. Her iki ifadenin de kökeni kesin değildir.

İlk direk ve ikinci direk ne demek?

İlk direk, topu yollayan oyuncuya ya da topun geldiği taraftaki yakın direktir. İkinci direk ise kalenin uzak tarafındaki direktir. Bu adlandırma, genellikle korner ve ortalarda karşımıza çıkar. Örneğin "top ikinci direkte kafaya çıktı" cümlesi, topun uzak direğe yakın bir noktada kafa vuruşuna çıktığını anlatır.

Doksana takmak ise direk sayısı kadar yükseklikle de ilgilidir. Bir şut ilk direğin üst köşesine ya da ikinci direğin üst köşesine gidebilir. Her iki durumda da yüksekliğin ve açının birlikte işe yaradığı bir vuruş söz konusudur.

Bu adlandırmalar sözlükte yoktur, ama futbol dilinde yaygındır. Çocuklara kale mantığını öğretirken ilk direk ve ikinci direk ayrımı, saha içi iletişimi de kolaylaştırır. Örneğin kaleciye "ikinci direğe dikkat" demek, ona hangi tarafı korumasını gerektiğini hızlıca söyler.

Üst köşeye atılan şut kaleci için neden zordur?

Üst köşe, kalecinin ulaşması en zor noktadır. IFAB ölçülerinden basit bir hesap yapalım. Kale ortasından üst köşeye düz çizgiyle uzaklık, yaklaşık 4,4 metredir. Yarım genişlik 3,66 metre, yükseklik 2,44 metre olduğuna göre bu mesafeyi Pisagor teoremi verir.

Kaleci ellerini yukarı uzatsa bile köşeye yetişmekte zorlanır. Çünkü hem yana hem yukarı aynı anda uzanmak zorundadır. Üstelik top hızlı gelirse tepki süresi kısalır. Bu nedenle köşelere giden şutlar, hedef olarak en çok tercih edilen bölgelerdir.

Bu yüzden iyi kaleciler, şutu çekecek oyuncunun duruşuna bakarak köşeyi önceden tahmin etmeye çalışır. Ancak her tahmin tutmaz. Bu zorluk, üst köşe golünü izleyici için de değerli kılar.

Kaleciler köşe şutlarını önlemek için pozisyon alma ve açı kapama çalışır. Bu konuyu kaleci pozisyon alma rehberimizde adım adım anlattık. Köşeye uçan topa uzanış tekniğini ise kaleci plonjon tekniği yazımızda bulabilirsiniz.

Reklamlar
Reklamlar

Direğe ya da üst direğe çarpan top gol olur mu?

Her zaman olmaz. IFAB Oyun Kuralları, golü şöyle tanımlar: topun tamamı kale çizgisini direkler arasında ve üst direğin altında geçmelidir. Üstelik golü atan takımın bir ihlal yapmamış olması gerekir. Top direğe çarpıp sahaya dönerse gol olmaz. Top direğe çarpıp çizgiyi tamamen aşarsa gol olur.

Bu nedenle köşeye giden her şut gol olmaz. Direğe çarpıp dışarı çıkan top, "az farkla" diye anlatılan bir pozisyon olarak kalır. Direkten dönen topun asist ya da isabetli şut sayılıp sayılmadığı da ayrı bir konudur. Bu iki soruyu direkten dönen top asist olur mu ve direkten dönen top isabetli şut mu yazılarında cevapladık.

Kısacası doksana takmak, hem hedefi hem de çizgi kararını içeren bir deyimdir. Topun çizgiyi tamamen geçmesi gerekir. Bu kural, hem amatör hem profesyonel maçlarda aynı biçimde işler.

Gol çizgisi teknolojisi köşe şutlarında ne işe yarar?

Hızlı bir köşe şutunda topun çizgiyi tamamen geçip geçmediğini gözle anlamak zordur. IFAB Oyun Kuralları, gol çizgisi teknolojisinin hakemin kararını desteklemek için kullanılabileceğini söyler. Kullanım için müsabaka talimatında açık bir hüküm bulunmalıdır. Her ligde ve her turnuvada bu sistem yoktur.

Ayrıca teknoloji, topun çizgiyi tamamen geçtiği anı belirler ve bunu hakeme iletir. Böylece üst köşeden ağlara giren ama hızla geri dönen toplar da doğru karara bağlanır. Teknolojinin bulunmadığı maçlarda ise karar, hakemin ve yardımcılarının gözüne bağlıdır.

Amatör ve çocuk maçlarında bu teknoloji yoktur. Bu yüzden antrenörler çocuklara şunu öğretmelidir: hakemin kararına itiraz etmeden oynamak sportmenliğin parçasıdır. Köşeye giden top bazen gol olur, bazen olmaz. İkisini de sakin kabul etmek gerekir.

Doksana takmak ne demek, hangi şut türleriyle gelir?

Köşelere giden gollerin çoğunda üç vuruş biçimi öne çıkar. Birincisi içle yapılan plase vuruştur. Oyuncu topu ayağın iç yüzüyle yönlendirir ve doğruluk ön plandadır. İkincisi ayak üstü sert vuruştur. Güç ve hız öne çıkar. Üçüncüsü ise falsolu vuruştur. Top havada yön değiştirir ve kaleciyi yanıltır.

Her biri farklı mesafede işe yarar. Ceza alanı içinde plase vuruş daha güvenlidir. Ceza alanı dışından ise sert ya da falsolu vuruşlar köşeyi bulabilir. Serbest vuruşlarda da duvarın üstünden aşıp doksana giden toplar görürüz.

Çocuklar vuruş tekniğini sabırla öğrenir. Ayak bileğini sabit tutmak, destek ayağı topun yanına koymak ve vücudu topun üzerinde dengelemek temel adımlardır. Ayrıntılı teknik için şut antrenmanları rehberimize bakabilirsiniz. Kaleciyi aşan özel bir vuruşu ise aşırtma gol yazımızda anlattık.

Çocuklara köşeye şut atmayı nasıl öğretiriz?

Çocuklar için hedef önemlidir, çünkü soyut bir hedefi hayal etmek kolay değildir. Kalenin üst köşelerine bir bez, çember ya da renkli bir bant asarsanız çocuk şutunu nereye göndereceğini görür. Bu görsel işaret, "doksana takmak" gibi soyut bir fikri somut bir hedefe çevirir.

Basit bir antrenman akışı şöyle olabilir:

  1. Çocuklar ceza alanı çizgisinin hemen dışında sıraya girer.
  2. Antrenör top yuvarlar, çocuk ilk dokunuşla topu kontrol eder.
  3. İkinci dokunuşla çocuk alt köşeye plase şut dener.
  4. Başarılı olan çocuk, üst köşeye geçerek aynı çalışmayı tekrarlar.
  5. Her çocuk beş denemenin sonunda kaç hedefi vurduğunu söyler.

Ayrıca bu çalışmada ölçü gol sayısı değil, hedefe isabet sayısıdır. Çocuklar arasında yarış başlatmayın. Herkesin kendi gelişimine bakması daha sağlıklıdır. Yaşa uygun, küçük kaleli çalışmalar çocuğun güvenle şut denemesini sağlar.

Reklamlar
Reklamlar

Antrenmanda kale bölgelerini nasıl işaretleriz?

Kısacası kale ağzını dokuz eşit parçaya bölmek, çocukların hedef kavramını kolayca öğrenmesini sağlar. İp ya da bantla üç sıra, üç sütun oluşturabilirsiniz. Böylece antrenör "sol üst", "orta alt" gibi net hedefler söyleyebilir.

SıraSol sütunOrta sütunSağ sütun
------------
Üst sıraSol üst köşeÜst ortaSağ üst köşe
Orta sıraSol ortaKale ortasıSağ orta
Alt sıraSol alt köşeAlt ortaSağ alt köşe

Başlangıçta, yani ilk haftalarda çocuklara en kolay hedefler olan alt köşeleri verin. Sonra üst köşelere geçin. Üst köşeler yüksek şut ve denge gerektirdiğinden, çocuk hazır olmadan zorlamak hayal kırıklığı yaratabilir.

Bölgelere renk vermek de işe yarar. Üst köşeleri kırmızı, alt köşeleri mavi bantla işaretleyin; çocuk gözüyle hedefi seçsin. Antrenör ise "bu kez mavi" diyerek çalışmanın zorluğunu ayarlayabilir. Bu küçük detay, grup çalışmasında herkesin aynı dili konuşmasını sağlar.

Bu çalışmaları düzenli yapan bir okul ya da program arıyorsanız İstanbul futbol okulları sayfasına ve minikler için hazırlanan İstanbul minikler futbol okulu sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaleci köşe şutlarına nasıl hazırlık yapar?

Kaleci için köşe şutlarının cevabı tek bir hamle değildir. Önce doğru pozisyonda durmak gerekir. Kaleci, topun geldiği yöne göre kale açısını kapatır. Bu sayede şutun gidebileceği köşe sayısı azalır.

İkinci adım, hızlı ve yönlü uzanıştır. Kaleci, üst köşeye giden topa yan adımla yaklaşır ve uygun bir şekilde sıçrar. Üçüncü adım ise güvenli iniştir. Yanlış inişte omuz ve bilek yaralanabilir. Bu nedenle çocuk kalecilerde iniş tekniği güvenlik açısından öncelikli olarak öğretilmelidir.

Örneğin kaleci olmak isteyen çocukların ailelerine İstanbul kaleci okulu sayfasını önerebiliriz. Ayrıca genç kaleciler için evde antrenman yazımız ekipmansız çalışmalara örnek verir. Kaleciyi korkutmadan, adım adım ilerlemek en doğru yoldur.

Yayında kale köşeleriyle ilgili hangi deyimler duyarız?

Spikerler ve yorumcular, köşe şutlarını anlatırken çeşitli kalıplar kullanır. Bunların çoğu sözlükte yoktur ama izleyici bunları kolayca çözer. Aşağıdaki liste, sık duyulan örnekleri toplar.

  • Fileleri havalandırmak: Gol atmak anlamında genel bir deyim.
  • Köşeyi bulmak: Topu kalenin köşelerinden birine göndermek.
  • Doksana takmak: Topu üst köşeye yerleştirmek.
  • Kaleciyi çaresiz bırakmak: Kalecinin ulaşamayacağı bir noktaya şut atmak.
  • Direkten dönmek: Topun direğe çarpıp oyuna dönmesi.

Yayıncılar çoğu zaman bu deyimleri art arda kullanmaz, çünkü anlatımın tekrara dönmesinden kaçınır. Bir gol anlatımında önce "fileleri havalandırdı", sonra tekrar görüntüsünde "köşeyi buldu" diyebilirler. Dolayısıyla bu söyleyişlerin hepsi aynı olayı farklı renkte anlatır.

Bu deyimleri bir arada duyduğunuzda aynı olayın farklı yönlerine bakarsınız. Fileleri havalandırmak ne demek yazımızda spiker deyimlerinin anlamlarını ayrıca ele aldık. Bire bir pozisyonlarda şutun nereye gideceği ise bire bir pozisyon rehberimizde yer alıyor.

Şutu çeken oyuncu köşeyi nasıl seçer?

Oyuncu şut anında çoğu zaman üç şeye bakar. Birincisi kalecinin duruşudur. Kaleci bir direğe fazla yaklaşmışsa öbür köşe açık kalır. İkincisi mesafedir. Yakın mesafede güçten çok yön önemlidir, uzak mesafede ise sert vuruş ve falso işe yarar. Üçüncüsü ise rakip savunmacıların bıraktığı şut yoludur.

Bu seçim saniyenin altında gerçekleşir. Dolayısıyla oyuncu önceden hedef kararı vermiş olmalıdır. Antrenmanda bu karar alışkanlığa dönüşür. Çocuklar için de aynı mantık geçerlidir: topa vurmadan önce kalecinin yerine bakmak, sonra boş köşeyi seçmek.

Bazı oyuncular hep aynı köşeye vurur. Rakip kaleci bunu fark ederse, o köşeyi kapatır. Bu yüzden iyi bitiricilerin ortak özelliği, iki köşeyi de kullanabilmeleridir. Hedef çeşitliliği, şutu tahmin edilemez kılar.

  • Kaleciyi oku: duruşu, ağırlık merkezi ve ayak yönü ipucu verir.
  • Boş alanı seç: kalecinin uzaktaki yarısı genellikle daha açıktır.
  • Vuruşu seç: yakın mesafede plase, uzak mesafede sert ya da falsolu.
  • Soğukkanlı kal: aceleyle çekilen şut çoğu zaman direkten dışarı gider.
Reklamlar
Reklamlar

Üst köşe mi alt köşe mi daha güvenli?

Alt köşe, hata payı geniş olan hedeftir. Top biraz yukarı çıksa bile hâlâ kale içinde kalabilir. Ayrıca kaleci yere uzanmak için daha fazla zaman harcar. Üst köşe ise tam isabet ister. Birkaç santimetre fazla yükselen top, üst direğin üzerinden dışarı gider.

Bu yüzden başlangıç seviyesindeki oyunculara alt köşeyi öğretmek mantıklıdır. Güven geldikçe üst köşe denemeleri artırılabilir. Profesyonel maçlarda bile üst köşe, daha az isabet ama daha yüksek karşı koyma zorluğu demektir.

Burada önemli olan, çocuğa sonuçtan çok karar sürecini öğretmektir. Köşe şutu çalışmasında "neden oraya vurdun" diye sormak, "neden gol olmadı" diye sormaktan daha verimlidir. Çünkü çocuk bu soruyla kendi gözlemini söze döker.

Seçim, anın şartlarına bağlıdır. Kaleci öne çıkmışsa yüksek aşırtma, yere yatmışsa üst köşe, ortadaysa alt köşe düşünülebilir. Tek bir doğru yoktur. Bu nedenle çocuklara "hep üst köşe" demek yanlıştır. Doğru öğreti, duruma göre en uygun hedefi seçebilmektir.

Köşe şutlarında veliye düşen rol nedir?

Veli, çocuğun şut denemesine cesaret vermelidir. Kenardan "köşeye vur" diye bağırmak çocuğu baskı altına alabilir. Üstelik çocuk, antrenörün talimatı ile velinin sesi arasında kalabilir. Bu yüzden maç sırasında talimat vermek antrenöre bırakılmalıdır.

Maç sonrası konuşma da önemlidir. Çocuk köşeyi bulamadıysa onu eleştirmek yerine denediği için takdir edin. "Şut atmaya cesaret ettin" cümlesi, gelecekte de deneme isteğini canlı tutar. Kendi çocuğunuzu başka çocuklarla gol sayısı üzerinden kıyaslamayın.

Ev ortamında da küçük çalışmalar yapılabilir. Güvenli bir bahçede küçük bir kale ve hedef bant yeterlidir. Ancak çocuk yorulduysa, sakatlık riski artar. Bu yüzden çalışmaları kısa tutun ve su molası verin. Çocuğun gelişimi için eğlence her zaman antrenmanın önündedir.

Kale köşesi ile saha köşesi birbirine karışır mı?

Karışır, çünkü Türkçede "köşe" iki ayrı yeri anlatabilir. Kale köşesi, direklerle üst direğin buluştuğu noktadır. Saha köşesi ise iki çizginin, yani kale çizgisi ile yan çizginin birleştiği yerdir. Orada köşe bayrağı bulunur. Köşe vuruşu, yani korner, bu ikinci köşeden atılır.

IFAB Oyun Kuralları, her köşede en az 1,5 metre yüksekliğinde, sivri uçlu olmayan ve bayraklı bir direk bulunmasını zorunlu kılar. Yani köşe bayrağı kuralda yer alan bir araçtır. Doksana takmak ise kural kitabında hiç geçmez. İkisini ayırt etmek için şu pratik ipucu yeter: kale köşesi yukarıdadır ve topun girdiği yerdir, saha köşesi yerdedir ve oyunun yeniden başladığı yerdir.

Üstelik bu fark, maç yorumlarını anlarken de işe yarar. "Köşeye gitti" cümlesi bazen kalenin köşesini, bazen sahanın köşesini kastedebilir. Bağlam her zaman cevabı verir: şut sonrasıysa kale köşesi, top çizgiden çıkmışsa saha köşesi akla gelir.

Köşe şutu çalışırken güvenlik açısından nelere dikkat edilir?

Köşe şutu çalışması sırasında kalenin sağlam durması en önemli güvenlik kuralıdır. IFAB Oyun Kuralları, kalelerin, taşınabilir olanlar dahil, yere sağlam sabitlenmesini ister. Hafif bir kale, çocuk üzerine çıktığında ya da güçlü bir şutla devrilebilir. Bu yüzden antrenman öncesi kaleyi mutlaka kontrol edin.

Ayrıca çocukların üst direğe asılmasına izin vermeyin. Üst direk bu iş için tasarlanmamıştır ve kaleyi devirebilir. Hedef için astığınız bant ya da çember de çocuğun yüzüne çarpmayacak, yumuşak malzemeden olmalıdır. Sert bir cisim, şut sırasında yaralanmaya yol açabilir.

Son olarak kaleci olan çocuğa uygun eldiven, diz ve dirsek koruması düşünün. Kaleci, topu hızlı alan bir oyuncudur ve düşme riski taşır. Çocuk sağlığıyla ilgili genel kaygılarınız için hekiminize danışın. Acil bir durumda ise 112'yi arayın.

Reklamlar
Reklamlar

Halı sahada ve küçük kalelerde köşe nasıl değişir?

Bu soruyu halı saha oyuncuları sık sorar. Halı sahada kale ölçüleri çoğu zaman 11 kişilik resmî kaleden küçüktür. Halı saha için tek bir resmî kural kitabı yoktur. Ölçüler tesise ve organizasyona göre değişir. Bu yüzden "doksan" fikri geçerlidir ama üst köşenin gerçek ölçüsü tesis tesis farklıdır.

Kale küçüldüğünde köşeler de yakınlaşır. Kaleci için uzanma mesafesi kısalır ama top daha hızlı gelir. Şutu çeken oyuncu içinse hedef küçüldüğünden doğruluk daha önemlidir. Bu nedenle halı sahada doğruluk, güçten daha çok işe yarar.

Çocuk futbolunda küçük kale kullanmak, katılım odaklı oyun anlayışının bir parçasıdır. Küçük saha, küçük kale ve az oyuncu sayısı çocuğun topla temasını artırır. Ölçüler federasyon ve organizasyona göre değiştiği için güncel düzenleme için ilgili lig ya da okulun duyurusuna bakmak gerekir. Genel bilgi için TFF resmî sitesi en doğru başlangıçtır.

Doksana takmak ne demek sorusunda sık yapılan yanlışlar nelerdir?

İlk yanlış, deyimi resmî bir terim sanmaktır. Doksana takmak, IFAB Oyun Kuralları'nda ya da TFF talimatlarında geçmez. İkinci yanlış, kelimenin kökenini kesin bir bilgi gibi aktarmaktır. 90 derecelik açı açıklaması makuldür ama belgeli bir tarih sunmaz.

Üçüncü yanlış, "doksan" sözcüğünü 90. dakikayla ya da 90 dakikalık maçla karıştırmaktır. Yaygın kullanımda köşe açısına gönderme vardır, süreye değil. Dördüncü yanlış ise köşeye giden her şutu gol saymaktır. Topun tamamı çizgiyi geçmedikçe gol olmaz.

Doğru kullanım için kısa bir kural işe yarar: doksana takmak, üst köşeye, çoğu zaman gol olarak sonuçlanan ve kalecinin erişemediği bir vuruştur. Bu kural, günlük konuşmada yeterince açıktır. Resmî yazıda ise "üst köşeden gol" demek daha güvenlidir. Kale ve oyun kuralları için IFAB'ın resmî sitesine başvurabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Doksana takmak ne demek?

Doksana takmak, futbolda topu kalenin üst köşesine, yani yan direkle üst direğin birleştiği noktaya göndermek anlamına gelen bir spiker deyimidir. Çoğunlukla bu vuruşun gol olduğu durumlarda kullanılır. Deyim resmî bir terim değildir ve Türk Dil Kurumu sözlüğünde ayrı bir kaydı yoktur. Çoğu zaman başarılı bir golü de anlatır.

Doksan neden kale köşesini anlatır?

Yaygın anlatıma göre ad, kalenin köşesindeki dik açıya, yani 90 dereceye gönderme yapar. Kaynaklar bunu kesin bir tarihle desteklemez. Yan direkler yere dik, üst direk yere paralel olduğu için köşede dik açı oluşur. Bu açıklama geometrik olarak doğrudur ama deyimin kökenini belgeleyen kesin bir kaynak bulunmaz.

Kalenin ölçüleri nedir?

IFAB Oyun Kuralları'na göre direklerin iç kenarları arasındaki mesafe 7,32 metre, yerden üst direğin alt kenarına yükseklik 2,44 metredir. Direkler ve üst direk beyaz olmalı, genişlikleri ve derinlikleri 12 santimetreyi geçmemelidir. Bu ölçüler 11 kişilik resmî maçlar içindir ve halı sahada değişebilir. Halı saha için tek bir kural kitabı bulunmaz.

Direğe çarpan top gol olur mu?

Top direğe çarpıp sahaya dönerse gol olmaz. IFAB'a göre gol için topun tamamının kale çizgisini direkler arasında ve üst direğin altında geçmesi gerekir. Top direğe çarpsa bile çizgiyi tamamen aşarsa gol sayılır. Bazı liglerde gol çizgisi teknolojisi bu kararı destekler.

Çocuklar köşeye şutu nasıl öğrenir?

Çocuklar önce yere yakın köşelerle başlamalı, sonra üst köşelere geçmelidir. Kalenin köşelerine bant ya da çember asmak hedefi görünür kılar. Ölçü, gol sayısı değil hedefe isabet olmalıdır. Antrenör çocukları birbiriyle yarıştırmamalı, herkesin kendi gelişimini övmelidir. Başarıyı sonuçta değil, denemede aramak gerekir.

İlk direk ve ikinci direk ne demektir?

İlk direk, topu gönderen oyuncuya ya da topun geldiği tarafa yakın direktir. İkinci direk ise kalenin uzak tarafındaki direktir. Bu adlandırma korner, orta ve serbest vuruşlarda sık kullanılır. Sözlükte yer almaz ama saha içi iletişimde yaygındır ve kaleciyle savunmacıların iş birliğini kolaylaştırır. Çocuklara da erken yaşta öğretmek faydalıdır.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Genel yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.