İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Futbolda Kaleci Dışında Başka Oyuncu Elle Oynayabilir mi?

Kaleci dışındaki oyuncu elle oynayabilir mi? Hayır, ama taç atışı ve kaleciyle yer değiştirme istisnası var. Senaryo tablosu ve kurallar burada.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
22
Okuma
14 dk
Futbolda Kaleci Dışında Başka Oyuncu Elle Oynayabilir mi?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Futbolda Kaleci Dışında Başka Oyuncu Elle Oynayabilir mi?

Hayır. Kaleci dışındaki oyuncu, oyun içinde topa elini ya da kolunu kullanarak oynayamaz. İstisna iki durumdur: taç atışı ve kaleciyle yer değiştirmiş oyuncu. Yer değiştiren oyuncu da yalnızca kendi ceza sahasında kaleci gibi davranır, her yerde değil.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.21 bölüm · 14 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu yazı el kuralının kasıt, kol konumu ve kart ayrıntılarını baştan anlatmıyor. Onlar için futbolda el kuralı yazımıza bakabilirsiniz. Burada başka bir soruya odaklanıyoruz: kaleci olmayan bir oyuncu hangi durumda yasal olarak elini kullanır, hangi durumda kalecinin ayrıcalığını taşır ve hangi durumda bu ayrıcalığı kaybeder?

Kurallar güncel IFAB kural kitapçığının resmî sayfalarına dayanır.

Reklamlar

Kaleciye Neden Elini Kullanma Ayrıcalığı Tanınır?

Kaleci, kalesini koruyan ve topu elle tutabilen tek oyuncudur. Ancak bu ayrıcalık kişiye değil göreve bağlıdır. Kitapçık, kalecinin elini kendi ceza sahası içinde serbest bırakır. Ceza sahasının dışında ise durum değişir.

Kitapçığın ilgili cümlesi şunu söyler: kaleci, ceza sahasının dışında diğer oyuncularla aynı sınırlamalara tabidir. Yani ceza sahası çizgisinin dışında kaleci de topa elle dokunursa ihlal yapar. Bu ayrıntıyı ayrı bir yazıda anlattık, ceza sahası dışında kaleci topu elle tutarsa ne olur yazısına göz atın.

  • Kaleci kendi ceza sahasında, kurallara uygun biçimde topu elle oynar.
  • Kaleci ceza sahasının dışında saha oyuncusuyla aynı sınırlamalara bağlıdır.
  • Saha oyuncusu hiçbir bölgede, oyun içinde elle oynayamaz.

Kuralın mantığı basittir. Kaleci dışında biri elle oynayabilir mi diye soranlara cevap şudur: yalnızca istisnalarda. Kalenin önünde bir oyuncuya el ayrıcalığı tanımak, savunmayı dengeleyen bir çözümdür. Rakip ise bu ayrıcalığı her an görmeli ve kimin kaleci olduğunu bilmelidir. Bu yüzden kaleciyi forma rengi de ayırır.

Kolun Sınırı Nereden Geçer ve Omuz Neden Önemli Değildir?

Sık duyulan bir anlatımda omuzun altı el, üstü gövde sayılır. Bu bilgi eksiktir. Güncel kitapçık, el kuralı bakımından kolun üst sınırını koltuk altının alt çizgisine bağlar. Yani kol, omuz başından değil koltuk altı hizasından başlar.

Bu fark pratikte önemlidir. Çünkü omuz ucuna çarpan top ile koltuk altının hemen altına çarpan top aynı bölgede görünür, oysa kural ikisini ayırır. Çocuk maçında hakem bu çizgiyi çoğu zaman gözle tahmin eder. Kameralı müsabakada ise tekrar görüntüsü çizgiyi netleştirir.

  • Koltuk altının alt çizgisinin üstü: gövdedir, elle oynama ihlali doğurmaz.
  • Koltuk altının alt çizgisinin altı: koldur, ihlal değerlendirmesine girer.
  • Elin kendisi: her zaman kol bölgesidir.

Kuralın bu kısmını sahada kolayca denemek mümkün. Çocuklara kolun nerede başladığını gösterirken yaşa uygun, yumuşak top kullanın. Hızlı vuruşlar için aşağıdaki antrenman bölümüne bakın.

Hangi Durumda Ne Olur? Senaryo Tablosu

Aşağıdaki tablo, sahada en sık karşılaşılan durumları yan yana koyar. Karar her zaman hakemin takdirine bağlıdır, ancak ana çerçeve kitapçıktan gelir. Ceza sahası içi ve dışı ayrımı, vuruşun türünü belirler.

DurumGenel sonuçDikkat edilecek nokta
Saha oyuncusu topa bilerek eliyle dokunduDoğrudan serbest vuruş, kendi ceza sahasında penaltıKolu topa doğru hareket ettirmek kasıt göstergesidir
Kol vücudu olağandışı büyüttü ve top koluna çarptıİhlal olabilirKolun konumu hareketin doğal sonucu ve gerekçesi değilse risk büyür
Hücum oyuncusu elle doğrudan gol attıGol geçersiz, kasıt aranmazKitapçıkta kazayla olsa bile ihlal denir
Hücum oyuncusunun eline değen top hemen golle sonuçlandıGol geçersizKazayla olsa bile ihlaldir
Kaleci kendi ceza sahası dışında topu eliyle tuttuSaha oyuncusuyla aynı yaptırımKitapçıktaki eşit sınırlama cümlesi
Oyuncu taç atışında topu iki elle attıİhlal yokKanun 15: iki el, baş üstünden, kurala uygun biçimde
Kaleciyle yer değiştirmiş oyuncu kendi ceza sahasında topu tuttuKaleci gibi değerlendirilirÖnce hakem haberdar olmalı ve oyun durmalı

Tablodaki son iki satır bu yazıyı eski el kuralı yazısından ayıran noktadır. Yani yalnızca ihlal değil, ihlal olmayan durumlar da yazının konusudur.

Reklamlar

Kendi Ceza Sahasında Saha Oyuncusunun Elle Oynaması Kaleci Ayrıcalığı Sayılır mı?

Hayır. Savunma oyuncusu kendi ceza sahasında olsa bile kaleci değildir. Kitapçığa göre doğrudan serbest vuruş gerektiren bir ihlal, kendi ceza sahası içindeyse penaltıyla sonuçlanır. Dolayısıyla oyuncunun konumu ceza sahası içinde olsa da yaptırım ağırlaşır.

Bu mantığın arkasında bir denge fikri var (bu bir yorumdur, kitapçık gerekçe yazmıyor). Kaleci görevi gereği elini kullanır. Aynı ayrıcalığı savunmadaki diğer oyuncuya vermek, kalede ikinci bir kaleci yaratmak olurdu. Bu yüzden saha oyuncusu elini kullanırsa en ağır yaptırımla karşılaşır.

  • Saha oyuncusu kendi ceza sahasında kasıtlı elle oynarsa, penaltı kararı gelir.
  • Aynı oyuncu kolu olağandışı büyüttüğü bir pozisyonda topu koluna alırsa, hakem yine penaltı değerlendirir.
  • Top koluna çarparsa, hakem kasıt ve kol konumunu birlikte tartar ve durumun bütününe bakar.

Ayrıntılı kriterler (mesafe, refleks, kolun konumu) için kardeş yazıdaki kasıt bölümüne gidin. Biz burada yalnızca ayrıcalığın kimde olduğunu netleştiriyoruz.

Elle Oynama Her Zaman Kart Gerektirir mi?

Hayır. Kart, ihlalin sonucuna bağlıdır. Kitapçığa göre rakibin vaat eden hücumunu bozmak için elle oynayan oyuncu sarı kart görür. Kasıtlı elle oynayarak gol ya da bariz gol şansını engelleyen oyuncu ise kırmızı kart görür.

Burada küçük ama kritik bir ayrım var. Kasıtsız elle oynama sonucu penaltı verilmişse ve bu durum bariz gol şansını engellemişse, oyuncu kırmızı değil sarı kart görür. Kasıtlı olduğunda ise kırmızı kart ihlalin yapıldığı yere bakmaksızın çıkar. İstisna yalnızca kendi ceza sahasındaki kalecidir.

İhlal türüKartKaynak notu
Vaat eden hücumu durduran elle oynamaSarı kartKanun 12, sportmenliğe aykırı davranış
Kasıtlı elle oynayarak gol ya da bariz gol şansı engellemeKırmızı kartKanun 12, ihlalin yeri fark etmez (kaleci kendi cezasında hariç)
Kasıtsız elle oynama, penaltı verildi, bariz gol şansı engellendiSarı kartKanun 12

Çifte ceza ve penaltı ilişkisi ayrıca ilginç bir konu. Çifte ceza yazımızda bunu ayrıntılı işledik. Avantaj uygulaması da sonucu etkiler, bu konuda avantaj kuralı yazımızı okuyabilirsiniz.

Hücum Oyuncusu Elle Oynayarak Gol Atarsa Ne Olur?

Hakem golü iptal eder. Kitapçığa göre hücum oyuncusu rakip kaleye doğrudan elinden ya da kolundan gol atarsa ihlal yapar, kazayla olsa bile. Aynı yaptırım, eline değen topun hemen ardından gol atan oyuncu için de geçerlidir.

Burada kasıt aramak gerekmez. Hücum oyuncusunun golü, kazara kola çarpsa bile geçersizdir. Yani aynı temas savunma oyuncusunda kasıtsız olabilir, hücum oyuncusunda gol iptal sebebi olur.

İlginç bir ayrıntı daha var. Kitapçık, kalecinin de rakip kaleye elle gol atmasını aynı biçimde ihlal sayar. Bu uç durum nadiren yaşanır. Ancak kural metni kaleciyi özellikle anar.

  • Gol doğrudan elden geldiyse: ihlal, gol geçersiz.
  • Eline değen top hemen golle sonuçlandıysa: ihlal, gol geçersiz.
  • Bir takım arkadaşının kazayla elle oynamasından sonra gol atıldıysa: IFAB'ın 2021 açıklamasına göre bu durum tek başına ihlal sayılmaz.

Son madde kitapçığın bugünkü metninden değil, IFAB'ın 2021 duyurusundan alınmıştır. Güncel kitapçıkta bu cümle tek başına yer almıyor, bu yüzden hakem uygulamasında dikkatli olun.

Reklamlar

Taç Atışında Saha Oyuncusu Elle Oynayabilir mi?

Evet, taç atışında elle oynayabilir. Taç atışı, saha oyuncusunun elini kurala uygun kullandığı tek oyun içi durumdur. Kanun 15'e göre atıcı topu iki elle, baş üstünden ve topun çıktığı noktadan atar. Bu hareket elle oynama ihlali oluşturmaz, çünkü oyunun yeniden başlatılma biçimidir.

Taç atışından doğrudan gol olmaz. Top doğrudan rakip kaleye girerse hakem kale vuruşu verir. Top atıcının kendi kalesine girerse rakibe korner verilir. Dolayısıyla taç atışında elin serbest olması, oyunun dengesini bozmaz.

  • Atıcı topu iki elle atar.
  • Atış baş üstünden gelir.
  • Atıcı topu çıktığı noktadan atar.
  • Gol doğrudan taç atışından olmaz.

Topun kaleciyle ilgisi de var. Kaleci kendi ceza sahasında taç atışı kullanabilir mi sorusu da ayrı bir yazı konusu. Kaleci taç atışı yazımızda bunu anlattık.

Saha Oyuncusu Kaleciyle Yer Değiştirirse Elle Oynayabilir mi?

Evet, yer değiştiren oyuncu elle oynayabilir mi diye soruluyorsa cevap, yalnızca iki koşulla evettir. Kanun 3.4'e göre herhangi bir oyuncu kaleciyle yer değiştirebilir. Hakem değişiklikten önce haberdar edilmeli ve değişiklik oyun duruyorken yapılmalıdır. Bu iki koşul tamamsa yeni kaleci, kendi ceza sahasında elini kullanır.

Kuralın metninde bir yaş, eğitim ya da sakatlık şartı yoktur. Takım sağlam bir kaleciyi de isterse saha oyuncusuyla değiştirebilir. Bu ayrıntıyı aynı maçta iki oyuncunun kaleciliğe geçmesi yazısında işledik. Biz bu yazıda yalnızca el kuralı yönünü ele alıyoruz.

Yeni kalecinin eli, kaleye geçtiği andan itibaren kaleci yetkisini taşır. Eski kaleci ise saha oyuncusuna dönüşür. Yani aynı maçta iki oyuncunun elle oynama durumu ters yönde değişir.

OyuncuGeçişten önceGeçişten sonra
Yeni kaleciSaha oyuncusu, elle oynayamazKendi ceza sahasında elini kullanabilir
Eski kaleciKendi ceza sahasında elini kullanabilirSaha oyuncusu, elle oynayamaz

Bu dönüşüm anında olmalıdır. Hakemin haberi olmadan yapılan değişimde de aynı kural işler ama yaptırım gelir. Aşağıdaki bölümde bu yaptırımı açıklıyoruz.

Hakeme Haber Vermeden Kaleciyle Yer Değiştirmek Ne Sonuç Doğurur?

Hakem oyunun devam etmesine izin verir. Kanun 3.5'e göre topun oyun dışına çıktığı ilk anda hem kaleye geçen oyuncuya hem de yerinden çıkan kaleciye sarı kart gösterir. Kitapçık devre arasında ve uzatmalar öncesinde bu kartı uygulamaz.

Önemli nokta şu: habersiz değişim ihlal sayılsa da hakem oyunu hemen durdurmaz. Yani oyun sürer, ceza ise top dışarı çıkınca gelir.

  1. Takım kaleciyle yer değiştirir ve hakem bilgilendirilmemiştir.
  2. Hakem oyunu durdurmaz.
  3. Top oyun dışına çıktığında hakem iki oyuncuya da sarı kart gösterir.
  4. Oyun, durumun gerektirdiği yeniden başlama biçimiyle devam eder.

Antrenör açısından dersi basittir. Değişiklikten önce hakeme haber verin, oyun durmuşken yapın. İkisini de yapmayan takım gereksiz iki sarı kart riskine girer.

Kaleci Kırmızı Kart Görürse Yerine Geçen Oyuncu Elini Kullanır mı?

Evet. Kitapçığa göre kırmızı kart gören takım, oyun yeniden başlamadan yeni kaleciye sahip olmalıdır. Bu kişi yedek oyuncu ya da sahadaki oyunculardan biri olabilir. Yeni kaleci, ceza sahasında elini kullanır ve ayırt edici forma giyer.

Burada iki yol var. Takımın değişiklik hakkı kaldıysa yedek kaleci sahaya girer ve bir saha oyuncusu çıkar. Hak kalmadıysa sahadaki bir oyuncu kaleye geçer. Kitapçığın SSS bölümü, kimse yedek kalmadığında saha oyuncusunun kaleye geçip kaleci forması giydiğini belirtir.

Bu konunun hakkını veren bir dünya kupası yazımız var, kaleci kırmızı kart görürse ne olur başlıklı yazıya bakın. Değişiklik hakkının harcanıp harcanmadığı sorusu için de kaleci değişikliği ve oyuncu değişikliği hakkı yazımız var.

  • Takım yeni kaleciyi oyun yeniden başlamadan seçer.
  • Yeni kaleci, rakip ve hakemlerden ayrılan bir forma giyer.
  • Yer değiştiren saha oyuncusu, geçişten sonra kaleci yetkisini taşır.
Reklamlar

Kaleci Ceza Sahasının Dışına Çıkınca Neden Saha Oyuncusuna Dönüşür?

Çünkü elle oynama yetkisi göreve ve konuma bağlıdır. Kaleci ceza sahası dışına çıktığında topa elle dokunamaz. Dokunursa saha oyuncusuyla aynı yaptırımı hakem uygular. Bu durum, kalecinin rakip yarı sahaya kadar çıktığı oyunlarda da geçerlidir.

Saha oyuncusuna dönüşen kaleci, yine de kaleci forması taşır. Hakem kaleciyi forması yüzünden ayrı değerlendirmez. Yani forma renginden bağımsız olarak, ceza sahası çizgisi yetkinin sınırını çizer.

Çizgi üzerindeki durumlar ayrı bir konu. Çizginin kendisi ceza sahasının parçasıdır. Dolayısıyla topun ve oyuncunun konumunu hakem çizgiye göre okur. Bu ayrıntıyı kardeş yazıda bulabilirsiniz.

Bu bölümün saha uygulaması notu: kaleci olan her çocuk takımında ceza sahası çizgisini görünür tutun. Çocuk çizginin nerede olduğunu bilmiyorsa kuralı da uygulayamaz.

Hakem Elle Oynama Kararını Hangi Sırayla Verir?

Hakem sorularını sırayla sorar. Bir oyuncunun elle oynayabilir mi sorusu bu sıraya bağlıdır. Önce oyuncunun kaleci olup olmadığına, ardından konuma, sonra temasın niteliğine ve en son sonuca bakar. Bu sıralama, aynı temasın neden farklı kararlarla sonuçlandığını açıklar.

  1. Oyuncu kaleci mi, yoksa kaleciyle yer değiştirmiş biri mi?
  2. Oyuncu ceza sahasının içinde mi, dışında mı?
  3. Temas kasıtlı mı, ya da kol vücudu olağandışı büyüttü mü?
  4. Hücum oyuncusu gol attı mı, ya da golden hemen önce ele mi değdi?
  5. Elle oynama vaat eden bir hücumu ya da bariz gol şansını engelledi mi?

Bu sıralama önerilen bir yaklaşımdır. Kitapçıkta aynı sırayla numaralanmış bir kontrol listesi yer almaz.

Kararın başka bir boyutu avantajdır. Hakem avantaj uygulayıp oyunu sürdürürse, hakem kart kararını da sonraya bırakır. Kaleci ayakla gelen topu eliyle alabilir mi yazımızda kaleci ayrıcalığının sınırlarını ayrıca işledik.

Kaleci Olmayan Oyuncu Elle Oynadığında Hakem Hangi Vuruşu Verir?

Saha oyuncusunun elle oynama ihlali doğrudan serbest vuruş getirir. İhlal kendi ceza sahasında olursa vuruş penaltıya dönüşür. Kaleci ise kendi ceza sahasında elle oynamaması gereken bir durumda dolaylı serbest vuruşla karşılaşır ve kart görmez.

Bu fark, kaleciyle saha oyuncusu arasındaki ayrımı netleştirir. Kitapçık kalecinin ceza sahası içindeki hatalı elle oynamasını hafif yaptırımla karşılar. Saha oyuncusu için ise aynı temas ağır sonuç doğurur. Yani elle oynayabilir mi sorusunun cevabı, yalnızca izin sorusu değil, aynı zamanda yaptırım sorusudur.

KimNeredeVuruş türü
Saha oyuncusuSahanın herhangi bir yerinde, ceza sahası dışıDoğrudan serbest vuruş
Saha oyuncusuKendi ceza sahasındaPenaltı
KaleciKendi ceza sahasında, elle oynaması yasak olan durumDolaylı serbest vuruş, kartsız
KaleciKendi ceza sahasının dışındaSaha oyuncusuyla aynı sınırlamalar

Kalecinin ceza sahası içinde elle oynamasının yasak olduğu durumları ayrıca anlatmıyoruz. Kaleci dokunulmazlığı yazısı o yanlış inançları ele alıyor. Süre sınırı için ise kalecinin topu elinde tutma süresi yazısına bakın.

Top Önce Kendi Vücuduna Çarpıp Sonra Ele Gelirse Ne Olur?

Bazı anlatımlarda bu durumda çoğunlukla kasıt arandığı söylenir. Bu cümle güncel kitapçığın elle oynama bölümünde yer almaz. Kitapçık yalnızca kasıt, olağandışı büyüyen vücut ve gol bağlantısını sayar.

Bu tür temaslarda hakem durumun bütününe bakar. Topun nereden geldiği, kolun konumu ve hareketin doğal olup olmadığı hakem bunları birlikte değerlendirir. Kaynaklarda bunun için kesin bir sayı, mesafe ya da süre yer almıyor.

Reklamlar

VAR Elle Oynama Kararlarına Karışır mı?

VAR, hakeme yardım için kurulan bir sistemdir. Elle oynama pozisyonları gol ya da penaltıyla bağlantılı olduğunda tartışmaya girer.

VAR'ın hangi pozisyonlara baktığını VAR hangi pozisyonlara müdahale eder yazısında bulabilirsiniz.

Çoğu amatör ve çocuk maçında VAR yoktur. Kararı sahadaki hakem verir. Dolayısıyla çocuk maçlarında antrenör ve veli, kararı tekrar görüntüsüne dayanmadan yorumlar. Bu da yargıyı daha dikkatli kurmayı gerektirir.

Elle Oynama Hakkında En Sık Yanlış Bilinenler Neler?

Sahada ve tribünde dolaşan birkaç inanç, kuralla uyuşmuyor. Aşağıdaki liste, bu yazının kaynaklarına göre düzeltilmiş halidir.

  • “Top ele değerse faul olur.” Yanlış. Kitapçık, her temasın ihlal olmadığını açıkça söyler.
  • “Ceza sahasında herkes elini kullanır.” Yanlış. Yalnızca kaleci, kendi ceza sahasında.
  • “Kasıt yoksa gol geçerlidir.” Yanlış. Hücum oyuncusu kazayla elle gol atarsa gol geçersizdir.
  • “Kaleci formasını giyen herkes elini kullanır.” Yanlış. Kaleci yalnızca kendi ceza sahasında ve kurala uygun biçimde.
  • “Omuz kolun parçasıdır.” Yanlış. Kolun üst sınırı koltuk altının alt çizgisidir.

Bu yanlışların çoğu kuralın iki yönlü oluşundan doğar. Yani aynı temas, oyuncunun rolüne ve konumuna göre ihlal olabilir ya da olmayabilir.

Çocuk ve Amatör Maçlarda Bu Kural Aynı Şekilde İşler mi?

Çoğunlukla evet, ancak organizasyon talimatına bakmak gerekir. IFAB metni 11'e 11 oynanan resmî maçlar içindir. Yaş gruplarında saha boyutu, oyuncu sayısı ve süre değişebilir. Elle oynama mantığı ise genelde aynı kalır.

Halı saha ve futsalda durum biraz farklıdır. Halı sahada tek bir resmî kural kitabı yoktur, organizasyon kendi kurallarını koyar. Futsalda ise FIFA Futsal Kuralları geçerlidir ve kaleci süre kuralı farklıdır. Ayrıntı için halı saha kuralları yazımıza ve futsal kuralları yazımıza göz atın.

Bir organizasyon, kendi kural duyurusunda kaleci için farklı bir sınır koyabilir. Bu durumda IFAB metni değil organizasyon duyurusu bağlayıcıdır. Tüm bu durumlarda antrenör ve veli, organizasyonun kural duyurusuna bakmalıdır.

Çocuk maçlarında da kaleci dışındaki oyuncu elle oynayabilir mi sorusu aynı cevabı alır. Çocuklara bu farkı öğretmek önemlidir. Çünkü çocuk halı sahada öğrendiği kuralı çimde uygularsa, resmî maçta ceza görebilir.

Antrenmanda Elle Oynama Kuralını Nasıl Çalıştırırsınız?

Aşağıdaki iki oyun biçimi, kuralı sahada oynayarak öğretir. Bu oyunlar saha deneyimine ve yoruma dayanır, kontrollü araştırma yoktur. Süreleri rehber olarak okuyun. Çocuklarda her tekrar kısa olsun ve ağrı ya da rahatsızlık olursa çocuk hemen dinlenmeli.

  • Kurulum: 12 x 12 metrelik alan, iki takım, yumuşak ve hafif top (çocuk yaşına uygun). Her takımdan bir oyuncu yedek bekler.
  • Amaç: Çocukların kolun sınırını ve ceza sahası çizgisini görmesi.
  • Kural: Saha oyuncusu elle oynarsa rakibe serbest vuruş. Kaleci rolü alan çocuk yalnızca işaretli alanda elini kullanır.
  • İlerleme: Önce top yavaş, sonra normal hızda. Çocuk bölgeyi öğrendikten sonra kaleci rotasyonunu ekleyin.
  • Hata: Çocuk alan sınırını bilmiyorsa oyunu durdurun ve sınırı birlikte işaretleyin.

İkinci oyun, kaleci değişimini öğretir. Antrenör düdükle oyunu durdurur, bir saha oyuncusu hakeme haber verir ve kaleci forması giyer. Böylece çocuklar iki koşulu (haber ver, oyun dursun) davranış olarak öğrenir.

  • Kurulum: Yarım saha, iki kale, iki takım. Yedek kaleci forması hazır durur.
  • Amaç: Hakeme haber vermek ve oyun durmuşken değişmek.
  • Kural: Değişim ancak hakeme haber verilir ve oyun durursa geçerlidir.
  • İlerleme: Önce antrenör hakemlik yapar, sonra çocuk hakemlik yapar.
  • Hata: Değişimin haber vermeden yapıldığı durumu birlikte konuşun.

Güvenlik notu: topu sert vurdurmayın, çocuk topun hızından korkarsa tekrar sayısını azaltın. Çocuk elini ya da bileğini incittiyse oyunu bırakın ve gerekirse sağlık personeline gidin.

Çocuğa Her Seferinde Kollarını Arkada Tutmayı Öğretmek Gerekir mi?

Hayır. Kitapçık hakemi kola ve duruma bakmaya çağırır, kolları arkada tutmayı zorunlu kılmaz. Koşarken dengeyi sağlayan kol hareketi doğaldır. Çocuğu sürekli kolunu saklamaya zorlamak, hareketini kısıtlayabilir.

Bu konunun ayrıntısını el kuralı yazısında anlattık. Burada yalnızca şunu ekliyoruz: antrenör çocuğa ceza sahası çizgisi, taç atışı ve kaleci değişimi gibi net konuları öğretsin. Kol pozisyonu için ise çocuğa korku değil, farkındalık verin.

Antrenör ve veli kararın tek yorumcusu olmadığını bilmelidir. Hakem takdiri, olayın tam resmini görür. Bir kuralı okul sahada yanlış anlatıyorsa, okul sürecini futbol okulu şikâyet sayfasındaki adımlarla ilerletebilirsiniz.

Hakem Olmak İsteyenler Bu Kuralları Nereden Okumalı?

Önce IFAB'ın resmî kural kitapçığını okuyun, sonra TFF'nin hakemlik duyurularına bakın. Kitapçık Kanun 3, 12 ve 15'i içerir. Hakem eğitimi, yaş şartı ve yetki alanları için TFF'nin resmî sayfası kaynaktır. TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

Kuralın kendisini ezberlemek yetmez. Ayrıca hakemin neden bu kararı verdiğini anlamak gerekir. Bu yüzden kitapçığın SSS bölümünü de okuyun. O bölüm, kuralın gerçek örneklerini içerir.

  • Oyuncular, kaleciyle yer değiştirme ve kırmızı kart sonrası yeni kaleci için Kanun 3.
  • İhlaller, el kuralı ve kartlar için Kanun 12.
  • Taç atışı ve elin yasal kullanımı için Kanun 15.

Kuralın metnini nereden okuyabilirsiniz?

Kural metinlerini kendiniz de okuyabilirsiniz: Kanun 12, Kanun 3 ve Kanun 15. Bu yazı hukuki ya da hakemlik tavsiyesi değildir.

Kaleci eğitimi arayan veli için İstanbul kaleci okulu sayfasına bakabilir. Kuralların tarihsel gelişimi için futbol tarihinde değişen kurallar yazısı iyi bir ek okuma olur.

Sıkça sorulan sorular

Kaleci dışındaki oyuncu kendi ceza sahasında topu elle tutabilir mi?

Hayır. Kendi ceza sahasında olsa bile saha oyuncusu kaleci ayrıcalığı taşımaz. Elle oynarsa doğrudan serbest vuruş gerektiren ihlal olur ve kendi ceza sahası içindeyse hakem penaltı verir. Yalnızca kendi ceza sahasındaki kaleci elini kurallara uygun kullanır. Taç atışı ve kaleciyle yer değiştirmiş oyuncu bu kuralın istisnalarıdır. Hakem her durumda temasın niteliğine bakar.

Taç atışında saha oyuncusu topu elle tutabilir mi?

Evet. Kanun 15'e göre atıcı topu iki elle, baş üstünden ve çıktığı noktadan atar. Bu hareket elle oynama ihlali olmaz. Ancak taç atışından doğrudan gol olmaz. Top doğrudan rakip kaleye girerse kale vuruşu, atıcının kendi kalesine girerse rakibe korner verilir. Yani eller serbest, ama oyunun dengesi korunur.

Saha oyuncusu kaleciyle yer değiştirince elini kullanabilir mi?

Evet, iki koşul varsa. Hakem değişiklikten önce haberdar edilmeli ve oyun durmuş olmalıdır. Yeni kaleci kendi ceza sahasında elini kullanır. Eski kaleci ise saha oyuncusuna dönüşür. Hakeme haber verilmezse hakem oyunu sürdürür ve top oyun dışına çıkınca iki oyuncuya da sarı kart gösterir. Bu yüzden önce hakeme haber verin.

Hücum oyuncusu kazayla elle gol atarsa gol geçerli mi?

Hayır. Kitapçığa göre hücum oyuncusu rakip kaleye doğrudan elinden ya da kolundan gol atarsa kazayla olsa bile ihlal yapar ve gol geçersiz olur. Topun eline değip hemen ardından gol atması da aynı sonucu doğurur. Kasıt aramaya gerek yoktur. Bu kural hücum oyuncusuna özeldir, savunmadaki kasıtsız temas aynı sonucu doğurmaz.

Kolun sınırı omuzdan mı, koltuk altından mı başlar?

Koltuk altından. Güncel kitapçık, elle oynama kuralı bakımından kolun üst sınırını koltuk altının alt çizgisine bağlar. Bu çizginin üstü gövde sayılır. Sık duyulan omuz sınırı bilgisi bu yüzden eksiktir. Hakem takdiri yine de durumun bütününe bakar. Çocuk maçında bu çizgiyi gözle tahmin etmek zordur, bu yüzden antrenman ve maç sonrası konuşmada aynı sınırı çocuğa gösterin.

Kaleci ceza sahası dışında topu tutarsa ne olur?

Kaleci ceza sahası dışında saha oyuncusuyla aynı sınırlamalara bağlıdır. Topu elle oynarsa doğrudan serbest vuruş verilir. Bariz gol şansını kasıtlı engellerse kırmızı kart görür. Ayrıntıyı kardeş yazıda anlattık, biz burada yalnızca ayrıcalığın sınırını hatırlatıyoruz. Çizginin üzerindeki durumlarda hakem konuma bakar.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.