İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Karlı Havada Maç Nasıl Oynanır? Turuncu Top ve Çizgi Temizliği

Karlı havada maç nasıl oynanır? Hakemin saha kararı, turuncu top, çizgi temizliği, TFF erteleme kuralı ve çocuk maçlarında soğuk hava önlemleri.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
19
Okuma
15 dk
Karlı Havada Maç Nasıl Oynanır? Turuncu Top ve Çizgi Temizliği
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Karlı havada maç nasıl oynanır?

Karlı havada maç, saha güvenli ve çizgiler seçilebilir durumdaysa normal kurallarla sürer. Oynanıp oynanmayacağına hakem karar verir. Görevliler çizgileri kardan temizler, top karda kaybolmasın diye takımlar çoğu zaman turuncu ya da renkli topla oynar. Saha tehlikeliyse hakem maçı erteleyebilir ya da durdurabilir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.18 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Kar, futbolun kural kitabında ayrı bir başlık değildir. IFAB Oyun Kuralları kar, yağmur ya da sis için özel bir maç biçimi tanımlamaz. Bunun yerine hakeme geniş bir yetki verir ve sahanın, çevresinin ve havanın oyuna uygun olup olmadığına onun karar vermesini ister.

Bu yüzden karlı havada maç sorusunun cevabı üç parçadan oluşur: Hakemin yetkisi, sahanın hazırlanması ve oyuncunun korunması. Aşağıda bu üç parçayı, Türkiye'deki resmî maçlar için TFF talimatıyla birlikte tek tek açıyoruz.

Reklamlar

Okurun aklındaki somut sorular da genelde aynıdır. Top neden turuncu olur? Çizgiler görünmezse ne olur? Maç yarıda kalırsa ne olur? Çocuk maçında hangi önlemler gerekir? Her birinin cevabı ayrı bir bölümde.

Ancak şunu baştan belirtelim: Kurallar herkes için aynıdır, fakat sahanın koşulu her maçta farklıdır. Bu yüzden aynı kar yağışında bir maç oynanırken başka bir sahadaki maç ertelenebilir.

Karlı havada maç kararını kim verir?

Son kararı maçın hakemi verir. IFAB Kanun 5, hakemin sahanın ve havanın oyuna uygun olup olmadığına dair kararından dolayı sorumlu tutulamayacağını açıkça yazar. Aynı bölüm, hakemin maçı durdurabileceğini, askıya alabileceğini ya da tatil edebileceğini de belirtir.

Uygulamada hakem, maçtan önce sahayı yürüyerek kontrol eder. Topu birkaç kez yere vurur, çizgilere bakar, kale alanında ve ceza sahasında zeminin kayganlığını dener. Kar altında buz tabakası olup olmadığı en önemli sorudur. Çünkü yumuşak kar oyunu yavaşlatır ama buz, oyuncuyu ciddi biçimde sakatlayabilir.

Hakem ayrıca topun yuvarlanıp yuvarlanmadığına bakar. Kar o kadar kalındır ki top birkaç metre sonra duruyorsa oyunun doğası kaybolur. Böyle bir sahada pas, şut ve kale vuruşu anlamını kaybeder.

Karar verirken hakem iki takımın görüşünü dinleyebilir. Ancak TFF talimatı, takımların kendi aralarındaki anlaşmanın erteleme sebebi sayılamayacağını açıkça yazar. Yani iki kaptan "oynamayalım" dese bile karar hakemindir.

Hakemin kararı tek bir ana bağlı da değildir. Maç öncesinde sahayı uygun bulan hakem, ilk yarıda kar yoğunlaşırsa görüşünü değiştirebilir. Bu esneklik, kuralın güvenliği her şeyin önüne koyduğunu gösterir.

TFF talimatı erteleme hakkında ne söylüyor?

Türkiye'de resmî maçlar için TFF Futbol Müsabaka Talimatı devreye girer. Talimatın 11. maddesi TFF'ye bir erteleme yetkisi verir. TFF, elverişsiz hava nedeniyle maçı başlama saatinden iki saat öncesine kadar ileri bir tarihe erteleyebilir.

Talimatın 17. maddesi ise sahadaki süreci düzenler. Bu maddedeki temel hükümler şöyledir:

  • Kulüpler stadyumu ve oyun alanını, elverişsiz hava şartları dahil, maçın belirlenen tarihte oynanması için hazır hale getirmek zorundadır.
  • Hakem, başlama saatine iki saat ya da daha az kaldıktan sonra elverişsiz hava nedeniyle maçı erteleyebilir.
  • Ertelemeyi gerektiren zorunlu sebeplerin bulunup bulunmadığını takdir etme yetkisi maçın hakemindedir.
  • Takımların anlaşması erteleme sebebi olarak gösterilemez.

Yani kar yağışı tek başına erteleme sebebi değildir. Ev sahibi kulüp sahayı oynanabilir hale getirmekle yükümlüdür. Hakem ise sahanın son halini görüp karar verir.

Aynı madde bir seçenek daha tanır. Elverişsiz hava ve stadyum şartları yüzünden erteleme olursa TFF, maçı kendi belirleyeceği başka bir stadyuma alabilir.

Ayrıca talimatın 17. maddesi, maçların belirlenen sahalarda ve ilan edilen saatlerde başlamak zorunda olduğunu da hatırlatır. Kar, bu genel kurala ancak hakemin ya da TFF'nin kararıyla istisna getirir.

Karlı havada maç için hangi kural ne söylüyor?

Ancak kar konusu tek bir metinde toplu durmaz, farklı kural metinlerinde yer alır. Aşağıdaki tablo, en sık sorulan konuları ve dayanaklarını bir arada gösterir.

KonuDayanakNe diyor?
Oynanıp oynanmayacağıIFAB Kanun 5Saha ve havanın uygunluğuna hakem karar verir
Son iki saat içinde ertelemeTFF Müsabaka Talimatı md. 17Hakem elverişsiz hava nedeniyle erteleyebilir
İki saatten önce ertelemeTFF Müsabaka Talimatı md. 11TFF ileri bir tarihe erteleyebilir
Sahanın hazırlanmasıTFF Müsabaka Talimatı md. 17Kulüp, saha ve stadyumu hazır etmekle yükümlüdür
Top rengiIFAB Kanun 2Renk şartı yoktur; ölçü, ağırlık ve basınç şartı vardır
ÇizgilerIFAB Kanun 1Sürekli, tehlikesiz ve en çok 12 cm genişlikte olmalıdır
Eldiven, başlık, taytIFAB Kanun 4Tehlikesizse serbesttir, renk kuralları geçerlidir
Devre arasıIFAB Kanun 7En çok 15 dakika; değişiklik için hakemin izni gerekir

Tablo, karlı havada maç sorusunun tek bir maddeyle cevaplanmadığını gösteriyor. Hakemin yetkisi, kulübün yükümlülüğü ve oyuncunun donanımı birlikte düşünülmelidir. Güncel metinler için IFAB ve TFF'nin resmî sitelerine bakmak en doğru yoldur.

Reklamlar

Yarıda kalan maçın yeni tarihine kim karar verir?

TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın 17. maddesi bu soruya da cevap verir. Elverişsiz hava koşulları nedeniyle gününde oynanmayan ya da yarıda kalan maç, TFF ayrı bir karar almadıysa ertesi gün aynı yerde ve aynı saatte oynanır. Ertesi gün de oynanamazsa maçın ne zaman oynanacağına TFF karar verir.

IFAB Kanun 7 ise genel bir ilke koyar. Bu ilkeye göre tatil olan maçın yeniden oynanması esastır; yarışma kuralları ya da organizatör aksini belirleyebilir. Türkiye'deki resmî maçlarda bu "aksini belirleme" yetkisini talimat ve TFF kararları kullanır.

Erteleme maçlarında kimlerin oynayabileceği de ayrı bir konudur. Talimatın 18. maddesi, erteleme maçına kural olarak yalnızca ertelenen maçın oynanması gereken tarihte oynama hakkı olanların katılabileceğini düzenler. Bu ayrıntı, cezalı oyuncu ve yeni transferler için önem taşır.

Amatör ve çocuk liglerinde ise uygulama il temsilciliklerine ve lig statülerine göre değişebilir. Güncel erteleme duyurusunu her zaman ilgili TFF il temsilciliğinden ya da lig organizatöründen kontrol edin.

Pratik bir ayrıntı daha var: Ertesi gün kuralı, takımların ve seyircilerin aynı şehirde kalmasını gerektirebilir. Deplasman takımları bu yüzden kış aylarında yol planına yedek bir gün eklemeyi düşünebilir.

Karlı havada maç için top neden turuncu olur?

Beyaz top karla aynı renkte olduğu için oyuncuların, hakemlerin ve izleyicilerin gözünden kolayca kaybolur. Turuncu, kırmızı ya da sarı gibi parlak renkler kar zemininde belirgin biçimde ayrışır. Bu yüzden uygulamada takımlar ve organizatörler karlı maçlarda renkli topu tercih eder.

IFAB Kanun 2, topun rengi hakkında bir şart koymaz. Metin topun küresel, uygun malzemeden, belirli çevre ölçüsünde, ağırlıkta ve basınçta olmasını ister. Renk konusu bu listede yer almaz. Dolayısıyla turuncu top, kurallara göre beyaz top kadar geçerlidir.

Ancak resmî yarışmalarda topu organizatör belirler. Kanun 2, FIFA ya da konfederasyon yarışmalarında topun FIFA Kalite Programı işaretlerinden birini taşıması gerektiğini yazar. Ulusal federasyonlar da kendi yarışmalarında bu işaretleri şart koşabilir. Yani kış topu da bu standarda uymak zorundadır.

Kanun 2'nin bir başka hükmü de burada önem kazanır. Top, hakemin izni olmadan maç sırasında değiştirilemez. Kar maç ortasında başlarsa beyaz toptan renkli topa geçiş kararı hakemindir.

Renk konusu sadece oyuncular için değil, yayın ve izleyici için de önemlidir. Tribündeki seyirci ya da kamera, karda beyaz topu takip etmekte güçlük çeker. Parlak renkli top, maçın herkes için izlenebilir kalmasını sağlar.

Top kar içinde ağırlaşırsa ya da bozulursa ne olur?

Kanun 2, topun ağırlığının 410 ile 450 gram arasında olmasını maçın başlangıcı için şart koşar. Islak kar topa yapışabilir ve top maç içinde ağırlaşabilir. Kural bu durumu ayrıca düzenlemez, çünkü ölçüler maç başlangıcına bağlıdır.

Top kullanılamaz hale gelirse yani bozulursa, Kanun 2'nin bozulan top hükmü devreye girer. Hakem oyunu durdurur ve hakem topuyla yeniden başlatır. Bozulma bir duran top sırasında olduysa takım o vuruşu yeniden kullanır.

Ek toplar da kar maçlarında işe yarar. Kanun 2, kurallara uygun ek topların saha çevresine yerleştirilebileceğini ve kullanımlarının hakemin denetiminde olduğunu yazar. Uygulamada kenarda birkaç renkli yedek top bulundurmak, oyunun akışını hızlandırır.

Topun patlaması gibi durumları maçta top patlarsa ne olur yazımızda ayrıca anlattık. Kar maçlarında ise asıl sorun patlamadan çok topun ağırlaşması ve karda saplanmasıdır.

Topun basıncı da soğukta değişebilir. Kanun 2, deniz seviyesinde 0,6 ile 1,1 atmosfer arasında bir basınç ister. Uygulamada hakemler maç öncesi topları elle kontrol eder ve gerekirse görevliden basıncı ayarlamasını ister.

Reklamlar

Karlı sahada çizgileri kim ve nasıl temizler?

Çizgiler, hakemin ve oyuncunun en temel referansıdır. Taç, korner, kale vuruşu ve penaltı kararlarının hepsi çizgiye bağlıdır. IFAB Kanun 1, sahanın tehlikeli olmayan ve sürekli çizgilerle işaretlenmesini ister. Kar çizgileri örttüğünde bu şart fiilen ortadan kalkar.

Uygulamada saha görevlileri kürek, fırça ya da üfleyiciyle çizgilerin üstündeki karı açar. Genelde ilk öncelik dış çizgiler, kale alanı, ceza sahası ve orta çizgidir. Kar yağmaya devam ediyorsa görevliler devre arasında ve gerekirse oyun durduğunda işlemi tekrarlar.

Bazı sahalarda kar o kadar yoğun olur ki tek tek çizgileri açmak yetmez. Bu durumda ev sahibi ekip sahanın tamamını temizlemeye çalışır. Kanun 1 çizgi rengi konusunda bir şart koymaz; sadece çizgilerin aynı genişlikte, en çok 12 santimetre ve tehlikesiz olmasını ister.

Çizgisi seçilemeyen bir sahada oynamak, tartışmalı kararlara davetiye çıkarır. Bu yüzden hakem, çizgiler açılamıyorsa maçı başlatmayabilir ya da başlamış maçı durdurabilir.

Çizgi temizliğinde en çok gözden kaçan yer penaltı noktası ve orta noktadır. Bu küçük işaretler kar altında tamamen kaybolabilir. Görevlilerin bu noktaları da açması, penaltı ve santra anlarındaki tartışmaları önler.

Karlı havada maç öncesi saha hazırlığı nasıl olmalı?

Ev sahibi kulüp ya da organizasyon için hazırlık, maç gününden önce başlar. Talimat kulüplere sahayı hazır etme görevi yükler. Pratikte bu görev birkaç adımdan oluşur:

  1. Ekip hava tahminini takip eder ve kar bekleniyorsa malzemeyi önceden hazırlar.
  2. Mümkünse görevliler maçtan önce sahaya örtü serer.
  3. Maç günü sabah erken saatte kar küreme başlar.
  4. Görevliler önce çizgileri, kale alanını ve ceza sahasını açar.
  5. Ardından kale önlerini, köşe bayraklarını ve kenar yollarını kontrol ederler.
  6. Son olarak kenara renkli yedek toplar ve temizlik malzemesi bırakırlar.

Bu adımlarda en çok unutulan nokta, sahaya giriş yolları ve yedek kulübesinin çevresidir. Oyuncular ve görevliler bu alanlarda da kayabilir. Ayrıca kar temizliği sırasında küreklerin zemine zarar vermemesi gerekir, özellikle sentetik çimde.

Kanun 1, yapay zeminin yeşil olması gerektiğini ve sahanın baştan sona doğal ya da yapay olmasını ister. Kar temizliği bu zemin yapısını bozmamalıdır.

Amatör sahalarda bu işi çoğu zaman gönüllüler yapar. Antrenörler ve veliler maçtan bir saat önce gelip kürek çekmeye yardım edebilir. Bu ortak çaba, hem maçın oynanmasını sağlar hem de kulüp ruhunu güçlendirir.

Karlı havada maç sırasında hakem oyunu ne zaman durdurur?

Maç başladıktan sonra da hakemin yetkisi devam eder. Kanun 5'in soru ve cevap bölümü, yağmurun maç boyunca sahayı bozduğu bir örnek verir. Hakem, saha ya da hava koşulları oyunun sürmesine izin vermezse maçı durdurabilir, askıya alabilir ya da tatil edebilir. Aynı mantık kar için de geçerlidir.

Hakemin oyunu durdurmasına yol açan tipik durumlar şunlardır:

  • Çizgiler yeniden tamamen karla örtüldüğünde.
  • Zemin buzlanıp oyuncular için tehlikeli hale geldiğinde.
  • Yoğun kar ya da sis görüşü ciddi biçimde azalttığında.
  • Top yuvarlanmadığı için oyun kendi doğasını kaybettiğinde.

Kanun 5 ayrıca ışıklandırmanın yetersiz kalmasını, hakemin maçı durdurmasını gerektiren dış etkenler arasında sayar. Karlı akşam maçlarında kar yağışı projektör ışığını zayıflatabilir. Hakem bu durumda da görüşü esas alır.

Durdurulan oyun, koşullar düzelirse genelde hakem topuyla yeniden başlar. Koşullar düzelmezse hakem maçı tatil eder ve raporuna yazar.

Öte yandan uzatma süresi de bu duraklamalarla değişir. Kanun 7, hakemin kaybedilen zamanı ilgili devreye eklemesini ister. Kar temizliği için verilen kısa aralar da bu kapsamda değerlendirilebilir.

Reklamlar

Devre arası kısaltılabilir mi?

Kanun 7, devre arasının 15 dakikayı geçemeyeceğini ve süresinin yarışma kurallarında belirtilmesi gerektiğini yazar. Bu süre ancak hakemin izniyle değişebilir.

Kanun 5'in soru ve cevap bölümündeki yağmur örneği burada da yol gösterir. Sağanak altında koşulların kötüleştiği bir maçta, hakem ve iki takım anlaşırsa devre arası kısalabilir. Amaç, maçı koşullar daha da bozulmadan tamamlamaktır.

Karlı havada maç için bu esneklik önemlidir. Örneğin kar yoğunlaşıyorsa takımlar soyunma odasında uzun süre beklemek yerine kısa bir aradan sonra sahaya dönmeyi tercih edebilir. Ancak oyuncuların ısınmasını ve ıslak kıyafetlerini değiştirmesini de hesaba katmak gerekir.

Devre arasında saha görevlileri genelde çizgileri yeniden açar. Bu iş uzun sürerse hakem devre arasını uzatmak yerine ikinci yarının başlamasını bir süre bekletebilir. Burada da karar hakemindir.

Uygulamada hakem, devre arası kararını takım sorumlularına açıkça bildirir. Böylece iki takım da aynı süreye göre plan yapar ve kimse dezavantajlı duruma düşmez.

Oyuncular soğuğa karşı ne giyebilir?

IFAB Kanun 4, tehlikeli olmayan koruyucu donanımlara izin verir. Metin örnek olarak eldiveni, başlığı ve yumuşak koruyucuları sayar. Kalecilerin eşofman altı giymesine de açıkça izin verir. Bu yüzden karlı havada eldiven ve başlık takan oyuncular kural dışı değildir.

Ancak renk kuralları geçerlidir. Kanun 4'e göre:

  • İçlik, forma kolunun ana rengiyle aynı tek renkte olmalı ya da kolun desenini birebir taşımalıdır.
  • Tayt ve şort altı, şortun ana rengiyle ya da alt kısmının rengiyle aynı olmalıdır; aynı takımın oyuncuları aynı rengi giymelidir.
  • Başlık, kaleci şapkası hariç, siyah ya da formanın ana renginde olmalı ve formaya bağlı olmamalıdır.

Başlıkla ilgili ayrıntıları başlık takmak için hakem izni yazımızda anlattık. Burada pratik bir not ekleyelim: Boyun bölgesinde açılıp kapanan bir mekanizması olan başlık, kural metnine göre tehlikeli sayılabilir.

Takımın bütün oyuncularının aynı renkte tayt giymesi şartını takımlar kış maçlarında sık unutur. Bu yüzden malzeme sorumlusunun sezon başında uygun renkte tayt ve içlik hazırlaması, maç günü yaşanacak sıkıntıları önler.

Karlı zeminde hangi ayakkabıyı seçmeli?

Kural kitabı ayakkabı tipini belirlemez, sadece ayakkabının zorunlu donanım olduğunu söyler. Hangi tabanın kullanılacağı zemine ve oyuncunun güvenliğine bağlıdır. Karlı doğal çimde uzun dişli tabanlar daha iyi tutunma sağlayabilir. Yapay çimde ise zemine uygun taban seçmek gerekir.

Buz tutmuş zeminde hiçbir taban tam güvenlik sağlamaz. Bu yüzden ayakkabı seçimi, sahanın oynanabilir olup olmadığı sorusunun yerini tutmaz. Zemin buz tuttuysa doğru karar oynamamaktır.

Taban tiplerini ve zemine göre seçimi zemine göre krampon seçimi rehberinde ayrıntılı anlattık. Oyuncunun kendi kramponunu maç öncesinde karlı zeminde kısa bir koşuyla denemesi de iyi bir alışkanlıktır.

Ayrıca ıslak ve soğuk ayakkabı, maç boyunca ayakları üşütebilir. Uygulamada oyuncular yedek çorap getirir ve devre arasında değiştirir.

Kaleciler için eldiven seçimi de önem kazanır. Islak ve soğuk havada tutuş özelliği iyi bir eldiven, topun elden kaymasını azaltabilir. Eldiven numarası için kaleci eldiveni numarası aracımızı kullanabilirsiniz.

Karlı havada maç oyunun taktiğini nasıl değiştirir?

Kar, topun hareketini doğrudan etkiler. Yerden pas yavaşlar ve bazen beklenmedik biçimde durur. Havadan top ise yere düştüğünde az sıçrar ya da karın içinde kalır. Bu yüzden takımlar karlı havada oyun planını sadeleştirir.

Bu yüzden uygulamada bazı değişiklikler sık karşımıza çıkar. Takımlar daha kısa ve daha sert paslar kullanır. Uzak mesafeden şut denemesi artar. Kaleciler de sekmesi zor tahmin edilen toplara karşı daha temkinli olur. Ayrıca kale önünde top kontrolü zorlaştığı için ikinci toplar önem kazanır.

Kaleciler için kar ayrı bir sınavdır. Islak top eldivenden kayabilir, zemine düşen top beklenmedik yöne gidebilir. Bu yüzden kaleci, topu yakalamak yerine güvenli bir yere çelmeyi daha sık tercih eder.

Antrenörler için önemli nokta, oyunculara "her zamanki gibi oyna" demek yerine koşula uygun basit kurallar vermektir. Örneğin kendi ceza sahasında riskli pastan kaçınmak, karlı havada ciddi bir hata riskini azaltır.

Ayrıca duran toplar da kardan payını alır. Kale vuruşu ve serbest vuruş için topu yerleştirmek zorlaşabilir. Kurala göre top durgun olmalıdır; bu yüzden oyuncular topu kar yığınının üstüne değil, açılmış bir zemine koymaya çalışır.

Reklamlar

Soğuk havada oyuncu sağlığı için neler önemli?

Soğuk havada en büyük risk, oyuncunun uzun süre hareketsiz kalıp üşümesidir. Yedek oyuncular ve kaleciler bu açıdan daha savunmasızdır. Uygulamada yedekler kalın mont giyer, belirli aralıklarla ısınma hareketleri yapar.

Isınma süresi soğukta daha uzun tutulmalıdır. Çünkü soğuk kas, ani sprintlere daha geç uyum sağlar. Soğuğun performansa etkisini soğuk havada kas performansı rehberinde ayrıntılı ele aldık.

Sıvı alımı da ihmal edilmemelidir. Soğukta susuzluk hissi azalır ama vücut yine sıvı kaybeder. Ana içecek her zaman sudur. Ayrıca maçtan sonra ıslak kıyafetlerin hızla çıkarılması ve kuru giysiler giyilmesi önemlidir.

Titreme durmazsa, oyuncu bilinç bulanıklığı gösterirse ya da parmaklarda his kaybı ve renk değişikliği varsa bu bir sağlık acilidir. Böyle bir durumda oyuncuyu sıcak bir ortama alın ve 112'yi arayın. Sağlıkla ilgili kararlar her zaman hekime aittir.

Maç sonrası toparlanma da önem taşır. Oyuncunun sıcak bir ortamda kuru giysilere geçmesi, sıcak bir öğün yemesi ve iyi uyuması, ertesi günkü yorgunluğu azaltır. Bu konularda ilaç ya da takviye önerisi yerine hekim görüşü esas alınmalıdır.

Çocuk maçlarında karlı havada veli ve antrenör ne yapmalı?

Çocuklar soğuktan yetişkinlere göre daha çabuk etkilenebilir. Bu yüzden çocuk maçlarında "oynanabilir mi?" sorusu daha temkinli cevaplanmalıdır. Veli ve antrenör için pratik bir kontrol listesi şöyledir:

  • Çocuğa katman katman giyinmesini, yedek çorap ve kuru tişört getirmesini hatırlatın.
  • Eldiven ve başlık takmasına izin verin; renk kurallarını önceden takımla konuşun.
  • Yedek bekleyen çocukları battaniye ya da montla sıcak tutun.
  • Antrenman ve maç sürelerini koşula göre kısaltmaktan çekinmeyin.
  • Buz tutan bir sahada oynatmayın; erteleme her zaman sakatlıktan iyidir.

Kar oyunu çocuklar için eğlenceli bir deneyime de dönüşebilir. Kısa, hareketli ve güvenli bir antrenman, onlara farklı zeminde top kontrolünü öğretir. Önemli olan güvenliği eğlencenin önüne koymaktır.

Kış antrenmanlarında kapalı alan seçeneklerini merak eden aileler yağmurda ve kışın halı saha yazısına göz atabilir.

Bir başka konu da ulaşım güvenliğidir. Karlı havada sahaya gidiş ve dönüş yolu bazen maçın kendisinden daha risklidir. Okullar ve kulüpler bu yüzden erteleme kararını mümkün olduğunca erken duyurmalıdır.

Karlı havada maç hakkında sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Kar maçları her kış aynı yanlış bilgileri yeniden gündeme getirir. En yaygın olanları ve doğruları şunlardır:

  • "Kar yağıyorsa maç otomatik ertelenir": Yanlış. Saha hazırsa maç başlar, karar hakemindir.
  • "İki takım anlaşırsa oynamak zorunda değil": Yanlış. TFF talimatı takımların anlaşmasını erteleme sebebi saymaz.
  • "Turuncu top kural dışıdır": Yanlış. Kanun 2 top rengi için bir şart koymaz.
  • "Eldiven yalnız kalecilere serbesttir": Yanlış. Kanun 4, tehlikesiz koruyucu donanım olarak eldivene genel olarak izin verir.
  • "Çizgiler görünmese de oyun sürer": Yanlış. Çizgisiz sahada hakem oyunu durdurabilir.

Sık duyulan "karlı maç yarıda kalırsa skor olduğu gibi kalır" bilgisi de genel bir kural değildir. Talimat, hava nedeniyle yarıda kalan maç için TFF ayrı karar almadıysa ertesi günü, aynı yeri ve aynı saati öngörür.

Yağmur, sis ve kar arasında kural farkı var mı?

Kural açısından fark yoktur. IFAB ve TFF metinleri hava koşullarını tek tek saymaz; hepsini "elverişsiz hava" ya da "hava koşulları" başlığında toplar. Belirleyici olan, koşulun oyunu ve güvenliği nasıl etkilediğidir.

Ancak pratik etkiler farklıdır. Yağmur topu hızlandırır ve su birikintileri yapar. Sis görüşü düşürür ve hakemin sahanın öbür ucunu görmesini zorlaştırır. Kar ise topu yavaşlatır, çizgileri örter ve buzlanma riski taşır.

Yağmurla ilgili ayrıntıları yağmur başlarsa oyun durur mu yazımızda bulabilirsiniz. Şimşek ve yıldırım gibi durumlarda ise öncelik her zaman can güvenliğidir; hakemler bu durumda oyunu hemen durdurur.

Kısaca, havanın adı değil etkisi önemlidir. Hakem her durumda aynı soruyu sorar: Bu koşulda oyun güvenli ve adil biçimde sürebilir mi?

Sis için ayrıca bir ayrıntı vardır: Hakem kale arkasındaki yardımcıyı ya da karşı kaleyi göremiyorsa oyunu yönetemez. Bu durumda karar yine hakemin gözlemine dayanır.

Kural bilginizi nasıl sınayabilirsiniz?

Hava koşullarıyla ilgili kurallar, sahada en az konuşulan ama en çok tartışılan konulardandır. Kendinize birkaç soru sorarak bilginizi ölçebilirsiniz. Turuncu top kurala uygun mu? Maçın ertelenmesine kim karar verir? Devre arası kısalabilir mi?

Bu soruların hepsinin cevabı yukarıdaki bölümlerde yer alıyor. Daha geniş bir kural sınavı için futbol kuralları testimizi deneyebilirsiniz. Test, duran toplardan kart kararlarına kadar farklı konularda kısa sorular içerir.

Antrenörler bu testi takım toplantısında da kullanabilir. Oyuncuların kuralları bilmesi, hakem kararlarına karşı tepkilerini yumuşatır. Böylece karlı bir maçta bile takım dikkatini oyuna verir.

Ayrıca kural sorularını çocuklarla oyunlaştırmak da mümkündür. Örneğin antrenman sonunda her doğru cevaba bir penaltı hakkı vermek, öğrenmeyi eğlenceli hale getirir. Böylece çocuklar kuralları ezberlemek yerine anlamaya başlar, çünkü her sorunun arkasında gerçek bir saha durumu vardır.

Sıkça sorulan sorular

Karlı havada maç oynamak yasak mı?

Hayır. Kural kitabı karlı havada oynamayı yasaklamaz. Saha güvenliyse, çizgiler seçilebiliyorsa ve top yuvarlanabiliyorsa maç normal kurallarla sürer. Oynanıp oynanmayacağına maçın hakemi karar verir. Zemin buz tuttuysa ya da çizgiler açılamıyorsa hakem maçı başlatmayabilir veya başlamış bir maçı durdurabilir. Bu karar her zaman güvenliği esas alır.

Turuncu top resmî maçta kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. IFAB Kanun 2 topun rengi için bir şart koymaz; ölçü, ağırlık, basınç ve malzeme şartlarını sayar. Resmî yarışmalarda topu organizatör belirler ve top gerekli kalite işaretini taşımalıdır. Maç sırasında beyaz toptan renkli topa geçiş ise yalnızca hakemin izniyle yapılabilir, oyuncular kendi başına topu değiştiremez.

Kar nedeniyle ertelenen maç ne zaman oynanır?

TFF Futbol Müsabaka Talimatı md. 17 uyarınca, elverişsiz hava nedeniyle gününde oynanmayan ya da yarıda kalan maç, TFF ayrı karar almadıysa ertesi gün aynı yer ve saatte oynanır. Ertesi gün de oynanamazsa yeni tarihi TFF belirler. Güncel duyuruyu ilgili il temsilciliğinden mutlaka kontrol edin.

Kar yağarken oyuncular eldiven ve tayt giyebilir mi?

Giyebilir. Kanun 4 eldiven ve başlık gibi tehlikesiz koruyucu donanımlara izin verir. Tayt ve şort altı şortun ana rengiyle aynı olmalı, aynı takımın oyuncuları aynı rengi giymelidir. İçlik de forma kolunun ana rengiyle uyumlu olmalıdır. Kaleciler ayrıca eşofman altı da giyebilir.

Çizgiler karla kapanırsa maç durur mu?

Durabilir. Kanun 1 sahanın sürekli çizgilerle işaretlenmesini ister ve çizgiler kararların temelidir. Uygulamada görevliler çizgileri kürek ve fırçayla açar. Kar çizgileri yeniden örter ve temizlik yetişmezse hakem oyunu durdurabilir. Koşullar düzelmezse maçı tatil eder ve durumu ayrıntılı biçimde raporuna yazar.

Çocuk maçında kar varsa ne yapmalıyız?

Önce zeminde buz olup olmadığına bakın; buz varsa oynatmayın. Çocuklara katmanlı giysi, yedek çorap ve eldiven getirmelerini hatırlatın. Yedekleri sıcak tutun ve süreleri kısaltmaktan çekinmeyin. Titreme durmazsa ya da bilinç bulanıklığı olursa çocuğu hemen sıcak bir ortama alın ve 112’yi arayın.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.