Penaltı Ne Demek? Penaltının Türkçe Karşılığı ve Kelimenin Kökeni

Sözcük ayrıca beraberliği bozmak için oynanan seri penaltıları da anlatır. Bu yüzden Türk Dil Kurumu sözlüğü her iki anlamı ayrı ayrı sıralar. Yani aynı kelime hem maç içindeki cezalı vuruşu hem de maç sonundaki atış serisini kapsar.

Penaltı ne demek sorusunun cevabı kısa, ama arkasındaki kural ağı geniştir. Bu yazıda penaltının kökenine, Türkçe karşılığına ve kural kitabındaki yöntemine bakacağız. Ardından seri penaltıyla farkını ve çocuk maçlarındaki uygulamayı ele alacağız.

Penaltı kelimesi nereden geliyor?

Türk Dil Kurumu sözlüğü penaltı sözcüğünün kökenini İngilizce "penalty" olarak gösterir. Yani İngilizce sözcük "ceza" anlamını taşır. Futbolda faul yapan takımı cezalandıran bu vuruş için bu sözcüğün seçilmesi de bu yüzden mantıklıdır.

Türkçede yazım birliği önemlidir. Sözlükte madde başı "penaltı" biçimindedir ve telaffuz "pe'naltı" biçimindedir. Gündelik yazıda "penalti" yazan çok kişi var, ama doğru hâli sözlükteki yazımdır.

TDK sözlüğü sözcüğün iki anlamını verir. Birincisi futbol ve hentbolda, ceza alanı içindeki bir fauldan sonra penaltı noktasından yapılan vuruştur. İkincisi eleme maçı sonunda beraberliği bozmak için oynanan vuruş serisidir. Ancak bu çifte anlam, günlük konuşmada küçük karışıklıklara yol açar.

Sözlüğün kendisini TDK Güncel Türkçe Sözlük üzerinden sorgulayarak teyit edebilirsiniz.

Penaltı ne demek, Türkçe karşılığı nedir?

Resmî kural metinlerinde penaltının ayrı bir Türkçe sözcüğü yoktur. Türkiye Futbol Federasyonu'nun yayımladığı Oyun Kuralları'nın Türkçe sürümü 14. Kuralı "Penaltı Vuruşu" diye adlandırır. Beraberliği bozan seri için ise "penaltılar (penaltı vuruşları)" ifadesini kullanır.

Günlük dilde başka söyleyişler de duyarsınız. Örneğin bazı kişiler penaltıya "on bir metre" der. Çünkü bu ad, vuruşun yapıldığı noktanın kale direklerinin orta noktasına 11 metre uzak olmasından gelir. Ancak bu söyleyiş bir betimlemedir, resmî terim değildir.

Peki penaltı ne demek sorusunun Türkçe cevabı nedir? Yerleşik karşılık, sözcüğün kendisidir: penaltı. Bu yüzden çocuklara öğretirken de bu sözcüğü kullanmak karışıklığı önler. Önce günlük sözü, sonra kural kitabındaki adı yan yana söylemek ise çocuğun iki kullanımı birlikte öğrenmesini sağlar.

Penaltı ne zaman gelir?

Bir oyuncu kendi ceza alanı içinde direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal yaparsa hakem penaltı verir. Direkt serbest vuruş gerektiren ihlaller arasında rakibe tekme atmak, çelme takmak, itmek, vurmak ve topu elle oynamak yer alır. Ancak ihlalin ceza alanı içinde olması şarttır.

Hakemin penaltı verdiği tipik durumlar şunlardır:

• Savunma oyuncusu, ceza alanında rakibi düşürür ya da çelme takar.
• Savunma oyuncusu rakibi iter, tutar veya ona tekme atar.
• Savunma oyuncusu topu kasten elle oynar ya da kolunu, vücudunu doğal olmayan biçimde büyütecek şekilde kullanır.

Ayrıca kural bir ayrıntıyı daha içerir. Örneğin ihlal oyun alanının dışında olsa bile oyunun bir parçası olarak gerçekleşirse penaltı doğabilir. Bu durum nadirdir, ama kural kitabı açıkça belirtir. Bu yüzden hakem, ihlalin hem türüne hem yerine bakar.

Ceza alanı çizgileri de önem taşır. Çizgi, çevrelediği alana dahildir. Yani faulün çizgi üzerinde olması, ceza alanı içinde olduğu anlamına gelir. Bu nedenle çizgiye değen fauller de penaltı sonucu doğurur.

Hakem kararını verirken yalnızca ihlalin türüne değil, temasın şiddetine ve oyuncunun topa oynama niyetine de bakar. Ayrıca VAR kullanılan müsabakalarda penaltı kararı incelemeye açıktır.

Penaltı noktası kale çizgisine kaç metre uzaktır?

Penaltı noktası, iki kale direği arasındaki orta noktadan 11 metre (12 yarda) uzaktadır. Ayrıca Oyun Kuralları bu ölçüyü açıkça belirtir. Noktanın çevresinde, ceza alanının dışında kalan ve yarıçapı 9,15 metre olan bir daire yayı yer alır.

Ceza alanının kendisi kale direklerinin iç kenarından 16,5 metre içeri uzanır ve kale çizgisine paralel bir çizgiyle kapanır. Bu yüzden penaltı vuruşunda vuran oyuncu ve kaleci dışındaki herkes bu alanın dışında beklemek zorundadır.

• Penaltı noktası: kale direklerinin orta noktasından 11 metre uzakta.
• Ceza alanı: direklerin iç kenarından 16,5 metre içeride.
• Daire yayı: noktadan 9,15 metre yarıçaplı, alan dışında kalan çizgi.

Sahadaki işaretlerin adlarını ve ölçülerini saha çizgilerinin isimleri ve ölçüleri yazımızda bulabilirsiniz.

Penaltı nasıl çalışır?

Penaltı vuruşunun yöntemi Oyun Kuralları'nın 14. Kuralı'nda yer alır. Yöntem basit, ama her adımın bir amacı vardır. Hakem, adımların tümü yerine gelmeden işaret vermez.

1. Top penaltı noktasında hareketsiz durur ve kale direkleri, üst direk ve ağlar kıpırdamaz.
2. Vuran oyuncu açıkça belli olur.
3. Kaleci direklerin arasında, kale çizgisinde ve vuran oyuncuya dönük bekler.
4. Diğer oyuncular alanın dışında, penaltı noktasının gerisinde ve en az 9,15 metre uzakta durur.
5. Hakem işaret verir, oyuncu topu ileri doğru vurur.

Ayrıca vuruşta top ileri hareket etmelidir. Örneğin topuk vuruşuna da izin vardır; yeter ki top ileri gitsin. Top vurulup açıkça hareket edince oyuna girer. Hakem işaret verdiğinde vuruş yapılmalıdır, aksi hâlde hakem disiplin cezası verebilir.

Vuruş, topun hareketi durduğunda, top oyun dışına çıktığında ya da hakem bir ihlal yüzünden oyunu durdurduğunda biter. Maçın yarısı bitmek üzereyse hakem, penaltı vuruşu tamamlanana kadar süreyi uzatır.

Penaltıda kaleci neleri yapabilir, neleri yapamaz?

Kaleci, top vurulana kadar kale çizgisinde ve direkler arasında durmak zorundadır. Ayrıca yüzü vuran oyuncuya dönük olmalıdır. Vuruş anında ayağının en az bir kısmı kale çizgisine değmeli, çizgiyle aynı hizada olmalı ya da çizginin gerisinde kalmalıdır. Böylece bu kural, kalecinin çizgiden öne atılmasını önler.

Kaleci ayrıca vuran oyuncunun dikkatini haksız yere dağıtamaz. Kural kitabı bu konuda açık örnekler verir: vuruşu geciktirmek ya da kale direklerine, üst direğe ve ağlara dokunmak bu kapsama girer.

Kaleci kuralı ihlal ederse ve vuruş golle sonuçlanırsa gol geçerli olur. Vuruş kaçarsa ya da kaleci kurtarırsa durum değişir: kaleci topun kaleye girmesini önlediyse hakem vuruşu yeniletir. Tekrara yol açan her kaleci ihlalinde, kaleci oyundaki ilk ihlalinde uyarı, sonrakilerde sarı kart görür.

Ayrıca kaleci eğitimi alan çocuklar için bu kuralları sahada tekrar etmek önemlidir. İstanbul kaleci okulları sayfamızda kaleci eğitimi veren programları karşılaştırabilirsiniz.

Vuran oyuncu hangi hataları yapabilir?

Vuran oyuncunun ihlalleri de kurala bağlıdır. Oyuncu topu geriye vurursa, vuruş golle bitse de bitmese de hakem oyunu durdurur ve rakibe endirekt serbest vuruş verir. Aynı sonuç, vuruşu yapacak oyuncunun yerine bir takım arkadaşının vurması durumunda da çıkar; hakem vuran oyuncuya ihtar verir.

Ancak en sık görülen hata ikinci dokunuştur. Vuran oyuncu topa vurduktan sonra, top başka bir oyuncuya değmeden tekrar dokunamaz. Top direkten ya da üst direkten dönerse de aynı kural geçerlidir, çünkü direk bir oyuncu değildir. Bu durumda rakip takım endirekt serbest vuruş kazanır. Elle dokunma ise rakibe direkt serbest vuruş kazandırır.

Ayrıca hileli vuruş hareketi de ayrı bir ihlaldir. Oyuncu hız alırken rakibi yanıltabilir, çünkü kural buna izin verir. Ancak hız alma tamamlandıktan sonra topa vurur gibi yapıp durmak yasaktır. Bu durumda hakem sarı kart gösterir ve rakibe endirekt serbest vuruş verir. Sarı kartın sonuçları için bilinçli sarı kart görmenin cezası var mı yazısına bakabilirsiniz.

Üstelik vuran oyuncu topa yanlışlıkla aynı anda iki ayağıyla dokunursa farklı bir sonuç doğar. Top kaleye girerse hakem vuruşu yeniletir, girmezse rakibe endirekt serbest vuruş verir.

Penaltı vuruşunda diğer oyuncular nerede durur?

Vuran oyuncu ve kaleci dışındaki herkes oyun alanı içinde, ceza alanı dışında, penaltı noktasının gerisinde ve noktadan en az 9,15 metre uzakta durur. Bu mesafeyi daire yayı gösterir ve oyuncular yayın dışında kalır.

Oyuncular vuruştan önce alana girerse hakem sonucu ihlalin etkisine göre belirler. Vuruşu yapan takımın oyuncusu erken girerse, hakem yalnızca kaleciyi açıkça etkilediğinde ya da topla oynayıp gol, gol denemesi veya fırsat yarattığında ceza verir. Savunan takımın oyuncusu için de benzer bir ölçüt vardır: vuruş yapan oyuncuyu açıkça etkilemesi ya da gole engel olacak biçimde topla oynaması gerekir.

Hem savunma hem hücum oyuncuları aynı anda ihlal ederse, bir oyuncunun ihlali daha ciddi olmadıkça hakem vuruşu yeniletir. Yani bu düzenleme, erken giren oyuncunun gerçekten oyuna etki edip etmediğini ölçer.

Ancak küçük yaşlarda bu kuralı göstermek zordur. Bu yüzden antrenörler penaltı çalışmasında koni kullanır ve oyuncuların nerede duracağını gözle gösterir.

Hakem penaltıyı ne zaman yeniletir?

Hakem bazı durumlarda penaltıyı yeniletir. Ana ölçüt şudur: ihlal vuruşu etkilemişse sonuç, golün olup olmadığına ve ihlalin kimden geldiğine göre değişir. Ancak ihlal vuruşu etkilemiyorsa vuruş genellikle geçerli kalır. Aşağıdaki tablo Oyun Kuralları'ndaki özet tabloyu sadeleştirir.

Bu tablo bir özettir. Gerçek maçlarda hakem her durumu ayrıca değerlendirir. Ayrıca kimi ihlalde sarı kart da gösterir ve karar anında VAR devreye girebilir. Güncel ayrıntılar için Oyun Kuralları'nın Türkçe sürümüne bakmak en güvenli yoldur.

Kaleci penaltıyı kurtarınca oyun nasıl devam eder?

Penaltı, top durana, oyun dışına çıkana ya da hakem oyunu durdurana kadar sürer. Yani kaleci topu kurtarsa bile vuruş henüz bitmemiştir. Ancak top oyunda kalırsa oyun normal akışta devam eder ve başka oyuncular topa oynayabilir.

Burada bir ayrım önemlidir. Vuran oyuncu, top başka bir oyuncuya değene kadar topa tekrar oynayamaz. Kaleci topa dokunduysa vuran oyuncu da rebound topa oynayabilir. Ancak top yalnızca direkten ya da üst direkten dönerse vuran oyuncu topa oynayamaz.

Bu yüzden bu kural, seyircilerin çoğunu şaşırtır. Maç izlerken "neden vurmadı?" diye sorarsanız, cevap çoğu zaman bu kuraldır. Ayrıca top kaleye doğru giderken sahaya giren bir seyirci ya da ikinci bir top gibi dış etken ona değerse, hakem çoğu durumda vuruşu yeniletir.

Penaltı atışı ile seri penaltı arasındaki fark nedir?

Penaltı vuruşu maç içinde, bir ihlalin sonucunda gelir. Seri penaltılar ise eleme maçında beraberlik bozulmadığında, maç bittikten sonra başlar. İki durumun adı benzer, ama işleyişi farklıdır.

Seri penaltılar ayrı bir yöntemle yürür. Hakem yazı tura atar, kaleyi seçer, vuruşu ilk kimin yapacağını sorar. Ardından takımlar sırayla vuruş yapar. Ayrıntıları aşağıda anlatıyoruz.

Seri penaltılarda penaltı ne demek ve nasıl işler?

Seri penaltılar, eleme maçında beraberliği bozmak için oynanan vuruş dizisidir. TFF'nin Futbol Müsabaka Talimatı'na göre, statüde ayrıca düzenleme yoksa eleme usulünde normal süre beraberlikle biterse takımlar 15'er dakikalık iki devre uzatma oynar. Uzatma sonunda da beraberlik sürerse penaltı vuruşları kazananı belirler.

Oyun Kuralları'na göre yöntem şöyle işler. Hakem yazı tura atar ve penaltıların hangi kalede oynanacağını belirler. İkinci bir yazı turayı kazanan takım ilk mi yoksa ikinci mi vuracağını seçer. Ardından takımlar sırayla beşer vuruş yapar.

Ancak beş vuruş sonunda skor eşitse vuruşlar turlar hâlinde sürer. Bir takım aynı sayıda vuruştan sonra öne geçince seri biter. Ayrıca bir takım, kalan vuruşlarla bile rakibine yetişemiyorsa seri erken biter. Ayrıca uzun serilerde takımlar vuruş sırasını değiştirebilir.

Maç sonunda sahada olan ve kırmızı kart görmemiş oyuncular vuruş yapabilir. Kırmızı kart gören oyuncu seriye katılamaz. Ayrıca maçtaki uyarılar ve kartlar seriye geçmez. Ayrıntılı senaryolar için Dünya Kupası'nda penaltı atışlarının işleyişi yazısına, Türkiye'nin penaltılara gitmesi durumu için ise Türkiye penaltılara giderse ne olur yazısına göz atabilirsiniz.

Penaltının tarihçesi nasıl başladı?

Futbol tarihi anlatıları, penaltıyı 19. yüzyılın sonunda İrlandalı bir kaleci olan William McCrum'un önerisine bağlar. Yaygın anlatıma göre McCrum, savunmaların gol önlemek için kasıtlı faul yapmasından rahatsızdı ve çözüm olarak cezalı bir vuruş önerdi. Ancak öneri başlangıçta ciddi dirençle karşılaştı.

Aynı anlatımlara göre öneriyi 1891'de Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB) kabul etti ve penaltı vuruşu Oyun Kuralları'nın içine girdi. Anlatımlar, o dönemde bir kupa maçında gol çizgisinde yaşanan elle oynama olayının kabulü hızlandırdığını da söyler.

Bu bilgiler futbol tarihi kaynaklarına dayanır, ama ayrıntılar kaynaktan kaynağa değişir. Bu nedenle ezberlemeniz gereken şey kesin bir tarih değil, kuralın 19. yüzyılın sonunda kural defterine girdiğidir. Kuralları kimin belirlediğini IFAB nedir yazısında bulabilirsiniz.

Penaltı atarken psikoloji nasıl rol oynar?

Penaltı, futbolun en yüksek baskılı anlarından biridir. Vuran oyuncu tek başına kalır, kaleci ise tek bir hamleyle karar verir. Spor psikolojisi çalışmaları bu anı sık inceler. Örneğin kalecilerde bir "eylem önyargısı" bulunduğunu, yani durmak yerine bir yöne atlamayı tercih ettiklerini bildiren çalışmalar vardır.

Başka çalışmalar vuran oyuncunun dikkat odağını ve bakışını inceler. "Sessiz göz" olarak bilinen yaklaşım, vuruş öncesinde bakışı hedefe uzun süre sabitlemenin performansı etkileyebileceğini öne sürer. Yine de bu konudaki çalışmalar çoğunlukla yetişkin ve deneyimli oyuncularda yapılmıştır.

Çocuklar için doğrudan uygulanabilecek kesin bir yöntem yoktur. Bu konuyu doğrudan inceleyen araştırma sınırlıdır. Tribünün kaleci üzerindeki etkisini anlatan çalışmaları kritik penaltı öncesi tribünden enerji alan kaleci yazısında bulabilirsiniz.

Çocuk takımlarında en etkili yaklaşım, penaltı çalışmasını baskısız ve eğlenceli tutmaktır. Antrenör her çocuğa sırayla vuruş hakkı verir ve sonucu değil denemeyi över.

Çocuk maçlarında penaltı ne demek ve nasıl işler?

Çocuk maçlarında penaltı kuralının mantığı aynıdır, ama saha ölçüleri ve kale boyutu yaş grubuna göre değişebilir. Penaltı noktasının mesafesi de organizasyonun talimatına bağlıdır. Bu yüzden her müsabakadan önce turnuva yönergesini okumak gerekir.

Küçük çocuklar için penaltı oyunu eğlenceli bir koordinasyon çalışmasıdır. Antrenör üç adımlı basit bir düzen kurar: önce hedef, sonra koşu, en sonda vuruş. Kaleci rolünü sırayla her çocuk alır. Böylece hem vuran hem de kaleci tarafını öğrenirler.

• Her çocuğa eşit sayıda vuruş hakkı verin.
• Kaçıran çocuğu eleştirmeyin, denediği için övün.
• Kaleci çocuğa da olumlu geri bildirim verin.

Çocuklara şu basit sırayı da öğretebilirsiniz: önce topu noktaya koy, sonra hakemin işaretini bekle, ardından net bir hedef seç ve vur. Bu üç adım, hem kural bilgisini hem de sakin kalma alışkanlığını güçlendirir. Ayrıca kaleci çocuğa çizgiden çıkmaması gerektiğini göstermek için çizgiyi renkli bantla işaretleyebilirsiniz.

Çocuğunuz için uygun bir program arıyorsanız İstanbul futbol okulları sayfamızı inceleyebilirsiniz. Bir takımda kaç oyuncu bulunduğunu merak ediyorsanız bir futbol takımında kaç oyuncu vardır yazısı bu konuyu açıklar.

Penaltı hakkında sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Penaltı çevresinde dolaşan yanlış bilgiler, hem seyircilerin hem de oyuncuların kuralı yanlış anlamasına yol açar. Aşağıdaki liste en yaygın olanları düzeltiyor.

• "Kaleci hiç hareket edemez": kaleci kale çizgisi üzerinde yana hareket edebilir. Yasak olan, vuruştan önce çizgiyi terk etmek ve vuranı haksız yere şaşırtmaktır.
• "Her fauldan sonra penaltı gelir": hayır, hakem yalnızca ceza alanı içinde işlenen direkt serbest vuruş ihlalinde penaltı verir.
• "Vuran oyuncu rebound topa her zaman vurabilir": hayır, topun önce başka bir oyuncuya değmesi gerekir.
• "Seri penaltılar maç skoruna girer": hayır, penaltılar maç bittikten sonra başlar ve maçın normal skoru ayrı kalır.

Bu liste bir kural özetidir. Kuralın tam metnine bakmak istiyorsanız TFF'nin Oyun Kuralları kitapçığını inceleyebilirsiniz.

Penaltı kararında hakem nelere dikkat eder?

Hakem, penaltı vermeden önce ihlalin ceza alanı içinde olup olmadığına bakar. Ardından ihlalin direkt serbest vuruş gerektirip gerektirmediğini değerlendirir. Elle oynamada topa temasın niyetli olup olmadığına, rakibe fauldeki temasın şiddetine dikkat eder.

Hakem el işaretleri bu aşamada önemlidir. Penaltı için hakem düdük çalar ve penaltı noktasını gösterir. Bu işaret, seyirci ve oyuncular için kararın net olmasını sağlar. İşaretlerin tümünü hakem el işaretleri ve düdük anlamları yazısında bulabilirsiniz.

VAR kullanılan müsabakalarda penaltı kararı da incelemeye girer. VAR yalnızca açık ve net hata ya da ciddi bir kaçırma durumunda hakeme yardımcı olur. Hakem kararı yine kendisi verir. Teknolojinin sınırları hakkında genel bilgi için yapay zekâ hakem dönemi geliyor mu yazısına bakabilirsiniz.

Penaltı takım dizilişini ve oyuncu seçimini etkiler mi?

Penaltı vuruşu, takımın diziliş ya da stratejisinden bağımsız bir oyundur. Örneğin 4-4-2 gibi bir dizilişin penaltı ihtimalini doğrudan değiştirdiğini gösteren bir kanıt yok. Ama dizilişin ceza alanında nasıl savunduğu, faul ihtimalini etkileyebilir. 4-4-2 dizilişinin modern yorumunu okuyarak bu bağlantıyı daha iyi anlayabilirsiniz.

Büyük turnuvalarda penaltı atacak oyuncuları seçmek ayrı bir kadro kararıdır. Antrenörler penaltı sırasını genellikle önceden planlar. Bir turnuvada hangi oyuncuların bulunduğuna dair karşılaştırma için Türkiye'nin Dünya Kupası kadroları yazısına bakabilirsiniz.

Genç oyuncular için sakin bir ortamda düzenli vuruş çalışması en iyi hazırlıktır. Bir vuruşun sonucu, tek başına oyuncunun yeteneğini ölçmez. Bu nedenle çocuğa baskı yapmadan, deneme sayısını artırmak sağlıklı bir yaklaşımdır.

Penaltı kelimesini doğru kullanmak için neleri bilmek gerekir?

Yazılı metinde "penaltı" biçimini kullanın; sözlük bu yazımı doğru kabul eder. Futbolun resmî kural dilinde "penaltı vuruşu" ifadesi geçer, günlük konuşmada ise yalnızca "penaltı" demek yeterlidir.

Seri için "penaltılar" ya da "penaltı vuruşları" demek doğru olur. Maç içindeki vuruşa ise yalnızca "penaltı" demek, onu seriden ayırır. İki ifadeyi karıştırmamak, kural bilgisini anlatırken netlik kazandırır.

Çocuklara anlatırken önce günlük sözcüğü, sonra resmî adı birlikte vermek kalıcı öğrenme sağlar. Böylece çocuk hem sahadaki sözü hem de kural kitabındaki karşılığı bilir. Kural dilindeki diğer terimler için kulüp isimlerindeki SK, JK, FK ve FC kısaltmalarını anlatan yazıya da göz atabilirsiniz.

Penaltı vuruşunda zaman ve ilave süre nasıl işler?

Hakem penaltıyı bir yarının son anlarında verse bile oyuncu vuruşu kullanır. Oyun Kuralları'na göre hakem, penaltı vuruşunun yapılması ve tamamlanması için yarının ya da uzatma devresinin sonunda ilave süre verir. Yani süre dolduğu için vuruş kaybolmaz.

İlave sürede vuruşun bitişi daha özel bir ölçüte bağlıdır. Vuruş yapıldıktan sonra topun hareketi durduğunda, top oyun dışına çıktığında, savunmadaki kaleci dışında bir oyuncu topa oynadığında ya da hakem vuruşu yapan takımın ihlali nedeniyle oyunu durdurduğunda vuruş biter. Bir savunma oyuncusu ihlal eder ve penaltı kaçarsa, hakem vuruşu yeniletir.

Bu nedenle son dakikada verilen bir penaltı, maçın sonucunu doğrudan belirleyebilir. Kaleci kurtarsa bile top oyunda kalıyorsa hakem düdüğü hemen çalmaz. Seyirciler çoğu zaman bu ayrıntıyı bilmediği için bitiş düdüğünden önceki kısa karmaşayı anlamakta güçlük çeker.

Penaltı ile serbest vuruş arasındaki fark nedir?

İkisi de direkt serbest vuruş türüdür; yani vuruştan doğrudan gol çıkabilir. Fark, ihlalin yerinde ve vuruşun koşullarındadır. Direkt serbest vuruş sahanın herhangi bir yerinde, penaltı ise yalnızca savunan takımın kendi ceza alanında yaptığı ihlalde gelir.

Serbest vuruşta savunma oyuncuları topun çevresinde duvar kurabilir. Penaltıda ise duvar yoktur ve savunmada yalnızca kaleci yer alır. Ayrıca serbest vuruşta vuruş noktası ihlalin yapıldığı yerdir, penaltıda ise top her zaman penaltı noktasına konur.

Bu fark, bir fauldan sonra seyircide yanlış beklenti yaratabilir. Aynı faul ceza alanının hemen dışında yapılırsa serbest vuruş, hemen içinde yapılırsa penaltı gelir. Bu yüzden ceza alanı çizgisinin konumu, fauller açısından çok önemlidir.

Hakemin penaltı kararına itiraz edilebilir mi?

Hakemin maç içindeki kararları, Oyun Kuralları'na göre kesindir. Kural metni, hakemin bir golün geçerli olup olmadığı ve maçın sonucu dahil, oyunla ilgili verdiği tüm kararların nihai olduğunu belirtir. Yani penaltı verilip verilmeyeceğine hakemin kendisi karar verir.

Karar sonradan yanlış görünse bile sonuç geri dönmez. Türkiye'de TFF Futbol Müsabaka Talimatı, Oyun Kuralları'ndan kaynaklanan itirazlar için ayrı bir yol tanır. Bu yolun sınırlarını ve maçın hangi durumlarda yeniden oynandığını kural hatası nedir, hangi durumda maç tekrar oynanır yazısında anlatıyoruz.

VAR'ın golü iptal etmesi gibi tartışmalı sonuçlar için Dünya Kupası'nda VAR golü iptal ederse karar kesin mi yazısı da ilgi çekici olabilir. İtiraz süreci, süre ve harç gibi ayrıntıları kulüplerin resmî kaynaklardan kontrol etmesi gerekir.