Rövanş Ne Demek? Rövanş Maçında Tur Nasıl Belirlenir?
Rövanş maçı ne demek? Sözlük tanımını, çift maçlı turlarda toplam skor, uzatma ve penaltıyla turun nasıl belirlendiğini örnek tablolarla anlatıyoruz.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 24
- Okuma
- 15 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Rövanş maçı ne demek?
Rövanş, yenilen tarafın aynı rakiple oynadığı ikinci karşılaşmadır. Ayrıca futbolda bu söz çoğunlukla çift maçlı bir eşleşmenin ikinci maçını anlatır. Ligde ise iki takımın sezon içindeki ikinci buluşması, yani ikinci devre maçı da rövanş adını taşır.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 15 dk okumaRövanş maçı ifadesinin iki katmanı vardır. Birincisi sözlük anlamıdır, ikincisi sahadaki kullanımdır. Bu rehber ikisini de açıklıyor, ayrıca Ayrıca iki maçlı bir turda kimin üst tura çıktığını örnek tablolarla gösteriyor. Deplasman golü kuralını ayrı bir yazıda işledik, burada yalnızca rövanşın sonucu nasıl etkilediğine bakıyoruz.
Rövanş kelimesi sözlükte neyi anlatır?
Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük rövanşı spor terimi olarak kaydeder. Tanıma göre rövanş, sporda ya da oyunda mağlup olan tarafın aynı rakiple oynadığı ikinci oyundur. Ayrıca sözlük kelimenin kökenini Fransızca "revanche" sözcüğüne bağlar.
Bu tanımda iki ince nokta öne çıkar. Örneğin birincisi, tanım mağlup olan tarafı merkeze alır. Yani sözlük anlamında rövanş, kaybedenin ikinci şansıdır. İkincisi, tanım aynı rakibi şart koşar. Yani başka bir takıma karşı oynadığınız telafi maçına rövanş demek doğru olmaz.
Ancak futbol dili bu çerçeveyi biraz genişletir. Çift maçlı bir turda ilk maçı kazanan takım için de ikinci maça rövanş denir. Çünkü ikinci maç, iki takımın aynı eşleşmeyi tamamladığı maçtır. Dolayısıyla günlük kullanımda rövanş, kimin önde olduğuna bakmadan ikinci karşılaşmayı gösterir.
İlk maç ile rövanş maçı arasında ne fark var?
Bu iki maç aynı eşleşmenin iki parçasıdır. Birinci karşılaşmada bir takım ev sahibi olur, rövanşta roller yer değiştirir. Böylece iki takım da hem kendi seyircisinin önünde hem rakibin sahasında oynar.
| Özellik | İlk maç | Rövanş maçı |
|---|---|---|
| Sıra | Eşleşmenin birinci karşılaşması | Eşleşmenin ikinci karşılaşması |
| Ev sahipliği | Bir takımda | Diğer takımda, yani roller ters |
| Elde olan bilgi | Rakibin sonucu henüz yok | İlk maçın skoru belli |
| Turun kaderi | Çoğu zaman belirsiz kalır | Toplam skor, gerekirse uzatma ve penaltı karar verir |
Bu fark taktik kararları da değiştirir. Örneğin ilk maçta çoğu antrenör sonucu korumaya ya da fazla gol yememeye bakar. Rövanşta ise elde somut bir skor olduğu için plan netleşir. Geride kalan takım risk alır, öndeki takım oyunu yavaşlatmaya çalışır.
Ligde rövanş ne anlama gelir?
Önce ligi düşünelim: lig sezonu iki devreden oluşur. Her takım diğer takımla bir kez ev sahibi, bir kez deplasman olarak karşılaşır. Takvimin ikinci yarısındaki maçlara rövanş, ilk yarısındakilere ise ilk devre maçı diyoruz. Dolayısıyla "rövanş haftaları" ifadesi ikinci devrenin başladığı haftaları anlatır.
Ancak ligde rövanşın turu belirleyen bir işlevi yoktur. İki maç da puan tablosuna ayrı ayrı yazar. Bir takım ilk devrede kaybetmiş olsa bile ikinci devre maçıyla aradaki farkı silemez, çünkü lig toplam skor hesabı yapmaz. Böylece yalnızca puan ve eşitlik ölçütleri çalışır.
Fikstürde ilk devre ile ikinci devre maçlarının nasıl eşleştiğini fikstür ne demek yazımızda anlattık. Puan eşitliğinde sıralamayı nasıl kurduğumuzu ise Süper Lig puan durumu yazımız gösteriyor.
Çift maçlı eleme usulü nasıl çalışır?
Çift maçlı eleme, iki takımın iki karşılaşma oynayıp turu toplam skorla belirlediği sistemdir. Her karşılaşma bir ayaktır, yani ilk ayak ve ikinci ayak vardır. Özellikle Avrupa kupalarının eleme turlarında bu usul yaygındır.
Mantık basittir. İki maçın golleri toplanır, daha çok gol atan takım üst tura çıkar. Örneğin bir takım ilk maçı 2-1, rövanşı 1-1 bitirirse toplam skor 3-2 olur. Dolayısıyla bu takım turu geçer.
- İki maçın golleri ayrı ayrı değil, toplam olarak sayılır.
- Rövanşı kazanmak tek başına yetmez, çünkü toplam skor önemlidir.
- İlk maçta yaşanan farklı bir mağlubiyeti rövanşta kapatabilirsiniz.
- Toplam skor eşitse tur başka bir yöntemle çözülür.
Ancak her turnuva bu usulü kullanmaz. Bazı organizasyonlar tek maç oynatır, bazıları yalnızca belirli turlarda çift maç ister. Bu nedenle hangi usulün geçerli olduğunu turnuva statüsü yazar. Statü kavramını statü ne demek yazısında açıkladık.
Rövanş maçı sonunda toplam skor eşitse tur nasıl belirlenir?
IFAB Futbol Kanunları, bir müsabakada galip gerekiyorsa üç yöntem sayar. Bunlar deplasmanda atılan gol kuralı, 15 dakikayı aşmayan iki eşit süreli uzatma ve penaltı atışlarıdır. Ayrıca organizasyon bu yöntemleri tek tek ya da birlikte kullanabilir. Hangisinin geçerli olduğunu müsabaka kuralları söyler.
İki maçlı bir eşleşmede akış genellikle şöyle ilerler. İlk olarak toplam skora bakarsınız. Eşitlik sürerse, organizasyon kuralı varsa deplasman golü devreye girer. Bu da sonuç vermezse ardından uzatma başlar. Uzatmanın sonunda hâlâ eşitlik varsa penaltı atışlarına geçersiniz.
Uzatma süresinin ayrıntıları için futbolda uzatma kuralları yazımıza, penaltı atışlarının işleyişi için seri penaltı yazımıza göz atabilirsiniz. Kuralın asıl metni için IFAB sitesi doğru adrestir.
UEFA kulüp turnuvalarında rövanş maçında tur nasıl çözülür?
UEFA kulüp turnuvalarında çift maçlı eşleşmede iki maçın golleri toplanır. Toplam skor eşitse ikinci maçın sonunda 15 dakikalık iki uzatma devresi oynanabilir. Uzatmada da eşitlik sürerse penaltı atışları üst tura çıkan takımı belirler. Nitekim UEFA, Şampiyonlar Ligi talimatında bu akışı aynen böyle tarif eder.
UEFA Yürütme Komitesi, deplasman golü kuralını 24 Haziran 2021 tarihinde tüm kulüp müsabakalarından kaldırmaya karar verdi. Böylece karar 2021/22 sezonundan itibaren geçerli oldu. Bu nedenle bu turnuvalarda deplasmanda atılan gol, toplam skor eşitliğinde ayrı bir üstünlük sağlamaz. Güncel metin için UEFA sitesindeki turnuva talimatlarına bakmak gerekir.
Ayrıca kuralın nedenlerini ve eski işleyişi ayrı bir yazıda ele aldık. Merak ediyorsanız deplasman golü kuralı kalktı mı yazısını okuyabilirsiniz. Bu rehberde yalnızca rövanştaki sonuca etkisini özetliyoruz. Bu özet, hesabı yaparken hangi kuralın geçerli olduğunu doğru seçmenize yardım eder.
Rövanş maçı örnekleriyle tur nasıl hesaplanır?
Örneğin aşağıdaki tablo kurgusal A ve B takımlarıyla çalışır. A takımı ilk maçta ev sahibidir, rövanşta B takımı ev sahibidir. Tablo, deplasman golü kuralı uygulamayan bir turnuvaya göre hazırlandı.
| İlk maç (A ev sahibi) | Rövanş (B ev sahibi) | Toplam | Tur kimde? |
|---|---|---|---|
| A 2-0 B | B 1-0 A | A 2, B 1 | A turu geçer, uzatma yok |
| A 1-0 B | B 1-0 A | 1-1 | Uzatma, eşitlik sürerse penaltı |
| A 0-0 B | B 0-0 A | 0-0 | Uzatma, gerekirse penaltı |
| A 1-3 B | B 0-2 A | 3-3 | Uzatma, gerekirse penaltı |
| A 3-0 B | B 3-0 A | 3-3 | Uzatma, gerekirse penaltı |
Dördüncü satır özellikle dikkat çeker. B takımı ilk maçı deplasmanda 3-1 kazanmış, rövanşta 0-2 kaybetmiştir. Eski kuralda B turu geçerdi, çünkü deplasmanda daha çok gol atmıştı. Bu nedenle bugünkü UEFA düzeninde iki takım toplamda aynı skora ulaştığı için maç uzatmaya gider.
Rövanşa giren takım skor farkını nasıl okur?
Rövanşa girerken ilk maçın farkı ikinci maçın hedefini belirler. Ancak fark büyüdükçe geride kalan takımın işi zorlaşır. Ancak fark tek başına tur sonucunu söylemez. Çünkü maçın ilk yarısında atılan tek bir gol hesabı baştan açabilir.
- 1 gol geride: rövanşı 1 farkla kazanırsanız uzatmaya gidersiniz.
- 2 gol geride: 2 farkla galibiyet uzatma getirir, 3 farkla tur sizindir.
- Skor eşit: rövanşı kazanan tur atlar, beraberlikte uzatma başlar.
- Çok gollü ilk maç: rakibin rövanşta atacağı gol hesabı yeniden açar.
Hesabı yapmak için tek bir soru yeter. Rövanşın başında toplamda kaç gol açığım var diye sormanız gerekir. Cevap sıfırın altındaysa, yani açık varsa risk alırsınız. Cevap sıfırın üstündeyse oyunu kontrol altına almaya çalışırsınız.
Rövanş maçında ev sahibi olmak avantaj sağlar mı?
Bu soruya kesin bir evet vermek yanıltıcı olur. Ayrıca rövanşta ev sahibi olmanın iki yönü vardır. Birincisi seyirciyi arkanıza almaktır. İkincisi ilk maçın sonucunu bilerek oynamaktır. Çünkü rövanşta evinizde oynayan takım hangi skora ihtiyaç duyduğunu bilir.
UEFA Başkanı Aleksander Čeferin, deplasman golü kuralının kaldırılmasını açıklarken ev sahibi avantajının eskisi kadar belirleyici olmadığını söylemişti. Bu yorum, rövanşta evde oynamanın her zaman avantaj olmadığını gösterir. Bununla birlikte uzatmaya kalan bir rövanşta seyirci desteği devam eder.
Bu yüzden antrenörler rövanşa tek kalıpla girmez. Örneğin evinde ve geride olan takım baskıyı artırır. Evinde ve önde olan takım ise topu tutup maçı sakinleştirir. İki durumda da plan skor farkına göre şekillenir.
Rövanşa geride giren takım nasıl bir plan kurar?
Geride olan takımın planı basittir ama uygulaması zordur. Hedef, yani toplam skoru eşitlemek ya da öne geçmektir. Bunun için ilk bölümde baskı kurmak, rakibi kendi yarı sahasında tutmak ve hızlı gol aramak gerekir.
- İlk 20 dakikada tempoyu yüksek tutun.
- Kanattan ve ceza sahası kenarından şut ve orta sayısını artırın.
- Kaybettiğiniz topu hemen geri almak için yüksek pres kurun.
- Gol bulduktan sonra yeniden organize olup gol yememeye bakın.
- Son 15 dakikada ikinci topları ve duran topları iyi kullanın.
Öte yandan önde olan takımın derdi farklıdır. Hedef, rakibin umudunu erken kırmak ya da skoru korumaktır. Rakibe geçiş fırsatı vermeden topa sahip olmak, öndeki takımın en güvenli yöntemlerinden biridir.
Rövanş sözü günlük dilde hangi anlamlara gelir?
Rövanş kelimesi bugün futbol sözlüğünün sıradan bir parçasıdır. Sözlük Fransızca kökenini kaydeder, kullanımda ise iki anlam öne çıkar: ikinci maç ve telafi fırsatı. Bu yüzden cümlenin bağlamı, hangisinin kastedildiğini çoğu zaman açıkça gösterir.
Üstelik rövanş sözü saha dışında da yaygındır. "Rövanşı alacağız" derken kaybeden taraf, bir sonraki karşılaşmada galip gelme niyetini söyler. Özellikle spor dilinde bu kullanım çoğunlukla bir mağlubiyetin telafisi anlamına gelir.
- "Rövanş maçı": ikinci karşılaşma, çoğu zaman çift maçlı eşleşmenin ikinci ayağı.
- "Rövanşı almak": önceki yenilgiyi aynı rakibe karşı telafi etmek.
- "Rövanş zamanı": iki takımın yeniden karşılaşacağı an.
- "Rövanş talebi": iki rakibin yeniden oynamak istediğini söylemesi.
Spor dışında da rövanş sözü duyarsınız. Satranç, masa tenisi ve kâğıt oyunlarında oyuncu rövanş ister. Bu kullanım sözlükteki tanımla birebir örtüşür: kaybeden taraf, aynı rakiple yeniden oynamak ister.
Çocuk futbolunda rövanş duygusunu nasıl yönetirsiniz?
Özellikle çocuk ve genç takımlarında rövanş sözü kolayca hırsa dönüşür. Kaybettikten sonra "rövanşta göstereceğiz" demek, çocuğun öfkesini yönlendirmek yerine büyütebilir. Bu nedenle antrenörün dili önemlidir. Rövanş yerine "bir sonraki karşılaşma" demek daha sakin bir tondur.
Ayrıca velilerin tutumu da belirleyicidir. Maç sonrasında rakibi kötülemek, hakeme tepki göstermek ya da çocuğa "o takımdan intikam al" demek sportmenlikten uzaklaştırır. Çünkü çocuğun öğrenmesi gereken şey, bir yenilginin gelişim için bilgi verdiğidir.
- Maç sonrası ilk soru "kazandın mı" değil "eğlendin mi" olsun.
- Rövanşa özel taktik öğretmek yerine genel oyun alışkanlıklarına odaklanın.
- Rakibi küçümseyen ya da intikam çağrıştıran sözlerden kaçının.
- Kaybettikten sonra çocuğa iyi yaptığı üç şeyi sorun.
Yaş grubuna göre rol beklentileri de değişir. Bu konuda 12 yaşında mevki belirleme yazısını okuyabilirsiniz. Çocuğunuza uygun bir okul arıyorsanız İstanbul futbol okulları sayfasına göz atın.
Amatör turnuvalarda rövanş maçı nasıl işler?
Amatör takımların rövanş deneyimi çoğu zaman lig fikstüründen gelir. Örneğin bölgesel bir amatör ligde her rakiple iki kez oynarsınız ve ikinci karşılaşma haftaları sezonun ikinci yarısında yer alır. Dolayısıyla amatör oyuncu için rövanş, çoğunlukla bir eleme heyecanı değil, puan hesabının devamıdır.
Amatör ve halı saha turnuvalarında çoğunlukla tek maçlı eleme oynarsınız. Çift maçlı eleme zaman ve saha sınırı yüzünden pek tercih edilmez. Ancak lig usulü bir turnuva iki devre sürüyorsa ikinci devre maçları rövanş adını alır.
Bu nedenle turnuva düzenleyicisi rövanşlı bir statü kuruyorsa kuralları baştan yazmalıdır. Toplam skor eşitliğinde uzatma mı, doğrudan penaltı mı olacağını önceden duyurmak gerekir. Aksi halde maç gecesi tartışma çıkar. Düzenleme ayrıntıları için halı saha turnuvası düzenleme rehberi yararlıdır.
Amatör liglerin işleyişini merak ediyorsanız amatör lig yapısı yazımız temel bilgiyi verir. Her organizasyonun statüsü farklı olduğu için katılmadan önce statüyü okumak en güvenli yoldur.
Rövanş maçında uzatma ve penaltı nasıl ilerler?
Önce şunu netleştirelim: uzatma ve penaltı, her rövanşın parçası değildir. Bu iki aşama yalnızca toplam skor eşit kaldığında ve organizasyon kuralı bir galip istediğinde devreye girer. Lig maçında ya da galibin gerekmediği turnuvalarda beraberlik, beraberlik olarak kalır.
Rövanşta toplam skor eşit kalırsa maç uzatmaya gider. IFAB kuralına göre uzatma, 15 dakikayı aşmayan iki eşit devreden oluşur. UEFA Şampiyonlar Ligi talimatı uzatmadan önce beş dakikalık bir ara tanımlar. Oyuncular, hakemin takdirine göre bu aralarda sahada kalabilir.
Ayrıca uzatmada atılan goller toplam skora eklenir. Uzatmanın sonunda hâlâ eşitlik varsa penaltı atışları başlar. Penaltı atışlarında her takım önce beş vuruş yapar, eşitlik sürerse seri birer vuruşla devam eder. Ayrıntılar için daha önce andığımız penaltı yazısına bakabilirsiniz.
Bu aşama oyuncular için fiziksel ve zihinsel bir yüktür. Uzatmaya giden maçın ardından toparlanma süresi de uzar. Çocuk ve genç kategorilerinde ise organizasyonlar çoğunlukla uzatmayı atlar ve doğrudan penaltıya ya da başka bir eşitlik bozma yöntemine gider.
Rövanş maçı ertelenirse ya da yarım kalırsa ne olur?
Rövanş maçı, ilk maçtan farklı olarak turun sonunu belirlediği için takvimle daha sıkı bağlanır. Dolayısıyla organizasyonlar ertelenen rövanşı genellikle ilk uygun tarihe alır. Ayrıca iki takımın kadro durumu ve seyahat planı da yeni tarihin seçiminde rol oynar.
Rövanş maçı hava koşulları, güvenlik ya da saha durumu yüzünden ertelenebilir. Bu durumda, yani ertelemede, organizasyonun kuralları yeni tarihi belirler. Çift maçlı eşleşmede ilk maçın sonucu geçerliliğini korur, rövanş yalnızca tarih değiştirir.
Ertelemelerin nedenlerini ve sürecini ertelenmiş maç ne zaman oynanır yazısında ele aldık. Hakem tutanağı, federasyon duyurusu ve turnuva talimatı bu süreçte birlikte çalışır. Karar için her zaman organizasyonun resmî kaynaklarını izlemelisiniz.
Rövanş maçı konusunda hangi yanlışlar yaygındır?
En sık duyulan yanlış, rövanşın yalnızca yenilen tarafın hakkı olduğu fikridir. Sözlük tanımı mağlup olan tarafı anar, ama futbolda iki takım için de ikinci maç rövanştır. İkinci yanlış, rövanşta ev sahibinin otomatik avantajlı olduğu düşüncesidir.
- "Deplasmanda gol atan her zaman öndedir" bilgisi yanlıştır: UEFA kulüp turnuvalarında bu kural kalktı.
- "Ligdeki rövanş ilk yarının farkını siler" düşüncesi de yanlıştır: lig puan hesabında iki maç ayrı işler.
- "Rövanşta mutlaka kazanmak gerekir" anlayışı eksiktir: tur toplam skorla belirlenir.
- "Rövanşta uzatma her zaman oynanır" bilgisi de eksiktir: yalnızca toplam skor eşitse devreye girer.
Bir başka yanlış da kuralları tek bir turnuvaya göre genellemektir. Çünkü ulusal kupa, bölgesel lig ve okul turnuvası kendi statüsüyle çalışır. Bu yüzden hesap yapmadan önce ilgili turnuvanın talimatını okumalısınız.
Rövanş maçını izlerken hangi sorulara bakmalısınız?
Rövanşı yalnızca skor üzerinden izlemek, maçın yarısını kaçırmak demektir. Çünkü iki takımın tercihleri, toplam skor tablosuna göre dakika dakika değişir. Bu değişimi fark edince, aynı oyunun neden bazen çok temkinli, bazen çok atak aktığını anlarsınız.
Rövanşı izlemek için birkaç soru işinizi kolaylaştırır. Çocuğunuzla izlerken de kullanabileceğiniz basit bir rehber olarak düşünebilirsiniz.
- İlk maç kaç kaç bitmişti?
- Rövanşa giren takımın toplam skorda neye ihtiyacı var?
- Uzatmaya giderlerse hangi takım daha rahat görünüyor?
- Önde olan takım topu mu tutuyor, yoksa geri mi çekiliyor?
- Geride olan takım risk alırken arkada boşluk bırakıyor mu?
Böylece bu soruları sorduğunuzda maç bir skor tablosundan ibaret olmaktan çıkar. İki takımın aynı eşleşmeye nasıl farklı yerden baktığını görürsünüz. Böylece rövanş hem kural hem taktik açısından anlam kazanır.
Çift maçlı eleme neden tercih edilir?
Çünkü çift maçlı eleme, adalet fikrine dayanır. Her takım hem kendi sahasında hem rakibin sahasında oynar, böylece saha, seyirci ve zemin farkı iki tarafa eşit dağılır. Ayrıca iki maç, tek maçta yaşanabilecek şanssız bir anın sonucu bozma ihtimalini azaltır.
Öte yandan bu sistem takvimi yoğunlaştırır. İki maç oynamak, takımlara daha fazla yolculuk ve daha az dinlenme süresi demektir. Bu nedenle turnuva düzenleyicileri çoğu zaman erken turlarda çift maçı, finalde ise tek maçı seçer. Tek maçlı final hem heyecanı artırır hem de tarafsız sahada oynanma imkânı verir.
- Artısı: ev sahibi avantajı iki takıma eşit dağılır.
- Artısı: tek bir kötü gün, turun tamamını belirlemez.
- Eksisi: takvim daha yoğun olur ve seyahat maliyeti artar.
- Eksisi: ilk maç sonrası bazı takımlar rövanşta tamamen savunmaya çekilebilir.
Rövanş maçı ile tekrar edilen maç aynı şey mi?
Hayır. Rövanş, planlı bir eşleşmenin ikinci maçıdır. Tekrar edilen maç ise bir maçın geçersiz sayılıp baştan oynanmasıdır. İki kavram da aynı iki takım arasında ikinci bir karşılaşma doğurur, ancak nedenleri tamamen farklıdır.
Örneğin bir hakem kural hatası yaparsa federasyon bazı koşullarda maçın tekrarına karar verebilir. Bu durumda tekrar maçı ilk maçın yerine geçer. Rövanşta ise ilk maçın sonucu geçerliliğini korur ve toplam skora eklenir. Dolayısıyla "rövanş" ile "tekrar" kelimelerini birbirinin yerine kullanmamak gerekir. Kural hatası ve maç tekrarı konusunu kural hatası yazımızda işledik.
Rövanşa hazırlanan antrenör ilk maçtan neleri taşır?
İlk olarak iyi bir rövanş planı, ilk maçın verilerinden doğar. Antrenör önce rakibin hangi bölgelerde tehlike yarattığını, kendi takımının nerede zorlandığını ve oyuncuların fiziksel durumunu değerlendirir. Ardından bu bilgileri rövanşın hedefine göre sıralar.
- İlk maçın video analizini yapıp tekrar eden hataları listelemek.
- Sakatlık, ceza ve yorgunluk durumuna göre ilk on bir adayını belirlemek.
- Skor durumuna göre iki ayrı oyun planı hazırlamak: önde ve geride.
- Duran top çalışmasını ilk maçta işe yarayan ya da yarayamayan noktalara göre yenilemek.
- Oyuncularla sakin bir toplantı yapıp ilk maçın psikolojik yükünü azaltmak.
Çocuk ve amatör takımlarda bu süreç çok daha sadedir. Antrenör iki maç arasında oyunculara tek bir hedef verir, örneğin "daha fazla pas arası" ya da "top kaybında hemen baskı" gibi. Böylece çocuklar fazla bilgiyle yorulmaz.
Bir rövanş maçı sahada nasıl akabilir?
Bir örnekle düşünelim. A takımı ilk maçı evinde 2-1 kazanmış olsun. Rövanşta B takımı evinde 1-0 öne geçerse toplam skor 2-2 olur ve deplasman golü kuralı olmadığı için B, A ile aynı noktaya gelir. Bu noktadan sonra iki takım da bir gol daha atarak turu geçmeyi düşünür, ama kontra yememeye de dikkat eder.
Maç 90 dakikada 1-0 bitiyorsa toplam skor 2-2 kalır. Hakem ardından uzatmaya çağırır. Uzatmada kimse gol atamazsa penaltı atışlarına geçilir. Böylece iki maçlık bir eşleşme, ilk maçta başlayan hikâyeyi son penaltıda tamamlayabilir.
Özetle bu senaryo, rövanşın neden bu kadar heyecan yarattığını gösterir. İlk maçın sonucu belirsizliği azaltmaz, tersine ikinci maça anlam yükler. Her pozisyon toplam skoru değiştirebileceği için seyirci de oyunculara eşlik eder.
Rövanşta kart cezaları ve kadro hakları nasıl etkiler?
Çift maçlı bir eşleşmede ilk maçta görülen kartlar rövanşı etkileyebilir. Ancak ayrıntı her organizasyonda farklıdır. Bir turnuva, sarı kartları belirli aşamalarda sıfırlayabilir; bir başkası, ceza sayısını tüm eleme turlarında toplayabilir. Kırmızı kart cezaları ise çoğu zaman bir sonraki maçta yürürlüğe girer.
Avrupa kulüp turnuvalarında kart cezaları ayrıntılı bir disiplin talimatına bağlıdır. Konuyu Avrupa maçında kırmızı kart yazımızda işledik. Amatör turnuvalarda ise yazılı statüye bakmak yeterlidir. Statüde yazmayan bir ceza uygulanmaz.
Ayrıca kadro hakları da önemlidir. Bazı turnuvalar, ilk maç ile rövanş arasında listeye yeni oyuncu eklemeye izin verir. Ama bazıları ise kadroyu kilitler. Bu yüzden iki maç arasındaki süre, yalnızca dinlenme için değil, kadro kararları için de fırsattır.
Rövanş, devre ve ayak kelimeleri birbirine nasıl karışır?
Futbol dilinde üç kelime sık karışır: devre, ayak ve rövanş. Örneğin maçın kendi içindeki ilk yarısına ve ikinci yarısına devre diyoruz. Çift maçlı bir eşleşmenin iki karşılaşmasına ise ayak adını veriyoruz. Rövanş bu iki kavramdan farklı bir şey söyler, çünkü ikinci karşılaşmaya anlam yükler.
Örneğin "ikinci yarıda gol attı" cümlesi bir maçın içindeki zamanı gösterir. "İkinci ayakta gol attı" cümlesi ise rövanş maçını işaret eder. Ligde "ikinci devre" sezonun ikinci yarısını anlatır. Yani aynı sözcük bazen maçı, bazen eşleşmeyi, bazen de sezonu bölebilir.
- Devre: bir maçın 45 dakikalık iki bölümünden biri.
- Ayak: çift maçlı eşleşmenin iki karşılaşmasından biri.
- İkinci devre: ligde sezonun ikinci yarısı.
- Rövanş: aynı rakiple oynanan ikinci karşılaşma.
Bu nedenle bu ayrımı bilmek, maç yayınlarını daha rahat takip etmenizi sağlar. Ayrıca çocuklara futbol dilini öğretirken de işe yarar. Çocuk, "ikinci yarı" ile "rövanş" arasındaki farkı kavradığında kural anlatımları da kolaylaşır.
Sıkça sorulan sorular
Rövanş ne demek?
Rövanş, yenilen tarafın aynı rakiple oynadığı ikinci karşılaşmadır. Türk Dil Kurumu sözlüğü bunu böyle tanımlar ve kelimenin Fransızca kökenini belirtir. Futbolda ise çift maçlı bir eşleşmenin ikinci maçına da, ligdeki ikinci devre maçına da rövanş denir. Kelime hem sözlük hem saha anlamıyla kullanılır, bu yüzden bağlama bakarak hangisini kastettiğinizi anlayabilirsiniz.
Rövanş maçında hangi takım tur atlar?
Çift maçlı eşleşmede iki maçın golleri toplanır ve daha çok gol atan takım turu geçer. Toplam skor eşitse organizasyonun kuralına göre uzatma oynanır, uzatmada da eşitlik sürerse penaltı atışları turu belirler. Her turnuvanın statüsü farklı olduğu için ilgili talimatı mutlaka okumak gerekir.
UEFA turnuvalarında deplasman golü hâlâ geçerli mi?
Hayır. UEFA Yürütme Komitesi, deplasman golü kuralını tüm UEFA kulüp müsabakalarından kaldırdı ve karar 2021/22 sezonundan itibaren geçerli oldu. Toplam skor eşitse artık deplasman golüne bakılmaz, doğrudan uzatmaya gidilir. Başka organizasyonlar kendi statüsüne göre farklı davranabilir, bu yüzden ilgili turnuvanın talimatına bakmak gerekir.
Ligdeki rövanş ile kupadaki rövanş aynı şey mi?
Hayır. Ligde ikinci devre maçına rövanş denir, ama iki maç puan tablosuna ayrı ayrı işler ve toplam skor hesabı yoktur. Kupada ise çift maçlı eşleşmede iki maç birleşir ve tur toplam skorla belirlenir. Kelime aynı olsa da işlevi tamamen farklıdır ve bu fark puan hesabını doğrudan etkiler.
Rövanşta ev sahibi olmak avantaj mıdır?
Kesin bir avantaj değildir. Ev sahibi seyircinin desteğini alır ve ilk maçın sonucunu bilerek oynar, ancak ev sahibi avantajının eskisi kadar belirleyici olmadığı söylenir. Avantaj; skor durumuna, takımın planına, rakibin gücüne ve uzatma ihtimaline göre değişir, dolayısıyla genelleme yapmak doğru olmaz.
Çocuk maçlarında rövanş sözünü kullanmalı mıyım?
Mümkünse "bir sonraki karşılaşma" demek daha sağlıklıdır. Rövanş sözü kolayca intikam duygusuna dönüşebilir. Antrenör ve veli, çocuğa yenilgiden öğrenmeyi ve rakibe saygıyı hatırlatmalıdır. Maçın ardından sorulacak ilk soru da "eğlendin mi" olmalıdır; sonuç konuşmaları daha sonra, sakin bir anda yapılabilir.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.