İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Taç Ne Demek? Aut ile Taç Aynı Şey mi?

Taç ne demek? Taç atışı, aut, kale vuruşu ve köşe vuruşu arasındaki farkları kural kitabına göre öğrenin. Hangi çizgiden çıkarsa hangi vuruş gelir?

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
23
Okuma
15 dk
Taç Ne Demek? Aut ile Taç Aynı Şey mi?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Taç ne demek?

Taç, futbolda topun yan çizgiden tamamen çıkması sonrasında oyunu yeniden başlatan ve iki elle, baş üstünden yapılan atıştır; kısaca "taç atışı" demektir. Top yan çizgiden çıkmadan önce hangi takımın oyuncusuna son kez değdiyse, atışı rakip takım kullanır. Oyuncu atışı topun çıktığı noktadan yapar.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.22 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Günlük dilde "taç" tek başına bu yeniden başlatma yöntemini anlatır. Maç anlatıcıları "taç bizim" ya da "taçı rakip kullanacak" diye konuşur. Aslında "taç" burada "taç atışı"nın kısa söylenişidir. Aynı sözcük sözlükte sahanın yan çizgisine yakın kenar bölgesini de ifade eder.

Çocuklar için en kolay hatırlama yolu şudur: yan çizgi, taç çizgisi demektir; topun oradan çıkması taç atışıdır. Bu yazıda önce taç ve aut sözcüklerinin ne anlama geldiğine bakacağız. Ardından kale vuruşu ve köşe vuruşuyla farkını sahadaki örneklerle açıklayacağız.

Reklamlar
Reklamlar

Taç kelimesi nereden geliyor?

Türk Dil Kurumu sözlüğü futbol anlamındaki "taç" sözcüğünü, Arapça kökenli "taç" (başlık) sözcüğünden ayrı bir madde olarak verir. Futbol anlamlı "taç" maddesinin kökeni ise İngilizce "touch"tır. Yani sahadaki "taç" ile başa takılan taç birbirinden bağımsız iki sözcüktür.

Sözlük bu maddede taç sözcüğünü "takımla oynanan top oyunlarında oyun alanının yan taraflarında kalan ve çizgiyle ayrılan kısım" olarak tanımlar. Birleşik sözcükler olarak "taç atışı" ve "taç çizgisi" de aynı maddede yer alır. Yani sözlük, taç sözcüğünü hem alanın kenar kısmı hem de bu çizgiyle ilgili terimler için kaydeder.

Sözcüğün ne zaman ve hangi yolla Türkçeye girdiğini ise sözlük söylemez. Bu nedenle kesin bir giriş tarihi vermek doğru olmaz. Sözcüğün anlamını TDK Güncel Türkçe Sözlük üzerinden sorgulayarak siz de teyit edebilirsiniz.

Taç ne demek, aut ile aynı şey mi?

Aynı şey değildir. Aut, topun oyun alanının dışına çıkması anlamına gelen daha geniş bir sözcüktür. Taç ise bu çıkışın yan çizgiden olduğu durumda uygulanan yeniden başlatma yöntemidir. Yani aut bir durumdur, taç ise o durumun sonucunda gelen atıştır.

Karışıklık, günlük dilde iki sözcüğün birbirinin yerine kullanılmasından çıkar. Birçok kişi topun yan çizgiden çıkmasına "aut", ardından gelen atışa da "taç" der. Bazıları da kale çizgisinden çıkan top için "aut" kullanır. Bu söyleyişlerin hepsi gündelik dilde yaygındır, ama kural kitabı farklı terimler kullanır.

Resmî kural metinlerinde "aut" yerine "oyun dışı" ifadesi geçer. Taç için "taç atışı", kale çizgisinden çıkış için "kale vuruşu" ya da "köşe vuruşu" denir. Çocuklara öğretirken önce bu resmî adları, ardından günlük sözleri eşleştirmek karışıklığı önler.

Aut kelimesi ne anlama geliyor?

Türk Dil Kurumu sözlüğü aut sözcüğünün kökenini İngilizce "out" olarak gösterir. Sözlükte iki anlamı vardır. Birincisi, takımla oynanan top oyunlarında, karşı takım oyuncularının vuruşuyla topun kalenin bulunduğu taraftan dışarı çıkmasıdır. İkincisi ise, topun oyun alanı dışına çıkmasıdır.

Sözlük ayrıca "aut çizgisi" ve "blok aut" birleşiklerini, "auta atmak" ve "auta çıkmak" deyimlerini de kaydeder. Yani aut sözcüğü yalnızca futbolda değil, takımla oynanan başka top oyunlarında da geçer. Yine de futbol dilinde en çok topun çıkışını anlatır.

Burada önemli bir ayrıntı vardır: sözlük, aut için tek bir vuruş yöntemi belirtmez. Aut bir durumu tarif eder. Hangi yeniden başlatma yönteminin geleceği ise topun hangi çizgiden çıktığına ve çıkmadan önce kime değdiğine bağlıdır. Bu nedenle "aut ne demek" sorusunun cevabı ile "taç ne demek" sorusunun cevabı bir arada düşünülmelidir.

Taç atışı ne zaman gelir?

Top yan çizgiyi, yerden ya da havadan tamamen geçtiğinde taç atışı gelir. Oyun Kuralları'nın 15. Kuralı, atışı topa en son dokunan oyuncunun rakiplerine tanır. Yani top bir oyuncuya değerek çıktıysa, atışı o oyuncunun rakipleri yapar. Peki taç ne demek sorusunun bu kuraldaki cevabı nedir? Taç, topu en son dokunanın rakibine geçiren bir yan çizgi atışıdır.

Kuralın bir başka tetikleyicisi de zaman geçirmedir. Bir oyuncu taç atışını kasıtlı olarak geciktirirse hakem atışı rakibe verir. Bu uygulamayı bir geri sayım protokolü destekler. Ayrıntıları taç 5 saniyede atılmazsa ne olur yazısında okuyabilirsiniz.

Atışın verilebilmesi için topun tamamının çizgiyi geçmesi gerekir. Topun yalnızca bir kısmı çizginin dışındaysa top hâlâ oyundadır. Çizgi, çevrelediği alana dahildir; yani çizgiye değen top henüz çıkmış olmaz. Hakem bu ayrımı çoğu zaman yardımcı hakemiyle birlikte değerlendirir. Özellikle hızlı oyunlarda topun çizgiyi tamamen geçip geçmediği tartışma yaratır. Bu yüzden yardımcı hakem, çizgiye paralel konumlanır ve topun çıkış anını gözler. Hakemin kararı yine de oyun sırasında nihaidir; tribünden ya da ekrandan görünen açı, sahadaki açıdan farklı olabilir.

Reklamlar
Reklamlar

Taç atışını oyuncu nasıl yapar?

Taç atışının yöntemi Oyun Kuralları'nın 15. Kuralı'nda yer alır. Kural birkaç koşuldan oluşur ve her atışta aynı sırayla işler.

  1. Atışı yapan oyuncu oyun alanına dönük durur.
  2. Her iki ayağının bir kısmı taç çizgisinin üzerinde ya da çizginin dışındaki zeminde durur.
  3. Oyuncu topu iki elle, başının arkasından ve üzerinden atar.
  4. Atış, topun çıktığı noktadan başlar.
  5. Rakip oyuncular, atış noktasından en az 2 metre uzakta bekler.

Top oyun alanına girdiği anda oyuna girmiş olur. Atışı yapan oyuncu, top başka bir oyuncuya değmeden topa ikinci kez dokunamaz. Dokunursa rakibe endirekt serbest vuruş gelir; topa elle dokunursa ceza daha ağırdır.

Oyuncu topu rakibe doğru kasten atıp geri almak isteyebilir. Kural buna izin verir, yeter ki oyuncu topu dikkatsizce, pervasızca ya da aşırı güçle atmasın. Bu durumda oyun devam eder.

Taç atışında hangi hatalar çıkar, sonuç ne olur?

Yanlış atılan taç atışında hakem atışı rakibe verir. En sık görülen hatalar, ayağın oyun alanının içine basması, topun tek elle atılması ya da topun baş üstünden gelmemesidir. Bu durumlarda hakem atışı geçersiz bulur ve rakip takım atışı kullanır.

Top oyun alanına girmeden önce yere değerse aynı takım atışı aynı noktadan yeniden atar. Bu özel durum, atışı yapan oyuncuya ikinci bir şans verir.

Rakip oyuncu da hata yapabilir. Atışı yapan oyuncunun dikkatini dağıtmak ya da onu engellemek, 2 metreden yakın durmayı da kapsar ve hakem sarı kart gösterir. Atış çoktan gerçekleştiyse hakem ayrıca endirekt serbest vuruş verir.

  • Atış anında ayak çizginin içindeyse: rakip atışı kullanır.
  • Top iki elle atılmadıysa: rakip atışı kullanır.
  • Top yere değip sonra oyuna girdiyse: aynı takım atışı tekrar eder.
  • Atışı yapan oyuncu, top başka oyuncuya değmeden tekrar dokunduysa: rakip endirekt serbest vuruş kazanır.

Taç atışından doğrudan gol atılabilir mi?

Hayır. Oyun Kuralları taç atışından doğrudan gol atılmasına izin vermez. Top, taç atışından doğrudan rakibin kalesine girerse hakem kale vuruşu verir. Top, atan takımın kendi kalesine girerse rakip köşe vuruşu kullanır.

Bu kural taç atışını, başlama vuruşu, kale vuruşu ve köşe vuruşundan ayırır. Başlama vuruşu, kale vuruşu ve köşe vuruşunda doğrudan gol mümkündür, ama yalnızca rakibin kalesine. Taç atışında ise gol için topun önce oyun alanında en az bir oyuncuya değmesi gerekir.

Bu ayrımı çocuklara bir oyunla öğretmek kolaydır. Sahada küçük bir kale kurun ve çocukları taç atışından kaleye atış yaptırın. Doğrudan atışın sayılmadığını gördüklerinde kuralı sezgisel olarak hatırlarlar. Başlama vuruşunun doğrudan gol kuralını santra ne demek yazısında ayrıca bulabilirsiniz.

Taç atışında ofsayt olur mu?

Hayır, olmaz. Oyuncu topu doğrudan taç atışından alırsa ofsayt ihlali yoktur. Aynı kural kale vuruşu ve köşe vuruşu için de geçerlidir. Oyun Kuralları ofsayt bölümünde bu üç yeniden başlatma yöntemini açıkça sayar.

Bu kural hücum için büyük bir avantaj sağlar. Taç atışının hedefi olan oyuncu, rakip savunmanın gerisinde bile durabilir. Ancak yalnızca topu doğrudan taç atışından alırsa ofsayt olmaz. Top bir başka oyuncuya değip sonra gelirse hakem ofsayt konumunu normal biçimde değerlendirir.

Çocuk takımlarında bu fark çoğu zaman gözden kaçar. Antrenörler taç atışlarını çalıştırırken hücum oyuncularına "ofsayt endişesi taşımadan hareket et" demeyi öğretebilir. Ofsaytı genel olarak anlamak için ofsayt kararını etkileyen teknolojileri anlatan yazıya göz atabilirsiniz.

Reklamlar
Reklamlar

Kale vuruşu nedir ve oyuncu nasıl kullanır?

Kale vuruşu, top kale çizgisinden, son olarak hücum eden takımın bir oyuncusuna değerek çıktığında ve gol olmadığında gelir. Savunan takımın bir oyuncusu, topu kale alanı içinde herhangi bir noktadan ayakla vurur. Top vurulup açıkça hareket ettiğinde oyuna girer.

Kale vuruşunda rakip oyuncular, top oyuna girene kadar ceza alanının dışında bekler. Kale vuruşundan doğrudan gol de atılabilir, ama yalnızca rakibin kalesine. Top kale vuruşundan doğrudan vuranın kendi kalesine girerse rakip köşe vuruşu kullanır.

Gündelik dilde kale çizgisinden çıkan top için de "aut" denir. Türk Dil Kurumu sözlüğü aut için kalenin bulunduğu taraftan dışarı çıkışı da bir anlam olarak verir. Yani bu söyleyişin sözlükte de bir karşılığı vardır. Resmî ad ise kale vuruşudur.

Köşe vuruşu (korner) nedir?

Köşe vuruşu, top kale çizgisinden, son olarak savunan takımın bir oyuncusuna değerek çıktığında ve gol olmadığında hücum eden takıma geçer. Ayrıca kaleci topu sekiz saniyeden uzun süre elinde tutarsa ya da bir oyuncu kale vuruşunu geciktirirse de hakem köşe vuruşu verir.

Köşe vuruşunu hücum eden takımın bir oyuncusu kullanır. Top, topun çıktığı noktaya en yakın köşe alanında durur. Oyuncu köşe bayrak direğini yerinden oynatamaz. Rakip oyuncular, top oyuna girene kadar köşe yayından en az 9,15 metre uzakta bekler.

Köşe vuruşundan doğrudan gol atılabilir, ama yalnızca rakip kaleye. Top doğrudan vuranın kendi kalesine girerse rakip takım yine köşe vuruşu kullanır. Türk Dil Kurumu sözlüğü "korner" sözcüğünü İngilizce "corner" kökenli olarak gösterir ve "köşe vuruşu" anlamına yönlendirir.

Köşe vuruşunda kalecinin konumu çoğu kişiyi meraklandırır. Bu konuyu köşe vuruşunda kaleci kendi kalesinden çıkabilir mi yazısında bulabilirsiniz.

Taç, kale vuruşu ve köşe vuruşu arasındaki fark nedir?

Üç yöntem de topun oyun dışına çıkması sonrasında oyunu başlatır. Farkı yaratan, topun hangi çizgiden çıktığı ve çıkmadan önce kime değdiğidir. Aşağıdaki tablo üç yöntemi yan yana koyuyor.

ÖzellikTaç atışıKale vuruşuKöşe vuruşu
Top hangi çizgiden çıkar?Yan (taç) çizgisindenKale çizgisindenKale çizgisinden
Son dokunan kim?Herhangi bir takımHücum eden takımSavunan takım
Atışı kim kullanır?Son dokunanın rakibiSavunan takımHücum eden takım
Nasıl yapar?İki elle, baş üstündenAyakla, kale alanındanAyakla, köşe alanından
Doğrudan gol?HayırEvet, yalnızca rakip kaleyeEvet, yalnızca rakip kaleye
Ofsayt?Doğrudan alan oyuncu için yokDoğrudan alan oyuncu için yokDoğrudan alan oyuncu için yok

Tablodan görüldüğü gibi, yan çizgi tek başına taç demektir. Kale çizgisinde ise son dokunuş belirleyici olur. Hücum eden takım dokunduysa kale vuruşu, savunan takım dokunduysa köşe vuruşu gelir.

Top hangi çizgiden çıkarsa hangi vuruş gelir?

Karar akışı basittir ve üç adıma sığar. Önce çizgiye bakın: yan çizgi mi, kale çizgisi mi? Ardından son dokunan takımı belirleyin. Son olarak, o takımın hücumda mı savunmada mı olduğuna bakın.

  • Yan çizgiden çıkan top için son dokunanın rakibi taç atışı kullanır.
  • Kale çizgisinden çıkan top hücum eden takımdan geldiyse kale vuruşu gelir.
  • Kale çizgisinden çıkan top savunan takımdan geldiyse köşe vuruşu gelir.
  • Direkten ya da üst direkten dönüp oyun alanında kalan topta oyun sürer.

Kural, topun tamamının çizgiyi geçmesini şart koşar. Yerden ya da havadan geçmesi fark etmez. Kurala göre top, kale direklerine, üst direğe ve köşe direğine çarpıp oyun alanında kalıyorsa oyundadır.

Top hakeme ya da yardımcı hakeme çarpıp oyun alanında kalırsa genellikle oyun sürer. Ancak bu temasın ardından bir takım umut vaat eden bir atak başlatırsa, top doğrudan kaleye giderse ya da topa sahip olan takım değişirse hakem hakem atışıyla oyunu yeniden başlatır. Bu ayrıntı, çıkış kararlarını biraz daha ince bir konuya dönüştürür.

Bu karar akışı özellikle kale çizgisinde karışıklık yaratır. Çünkü topun çıkmadan önce kime değdiğini görmek, aynı hareketin hızından dolayı zor olabilir. Bu yüzden yardımcı hakem bu kararı verirken oyuncuların konumunu dikkatle izler.

Reklamlar
Reklamlar

Kaleci taç atışından gelen topu elle alabilir mi?

Hayır. Kaleci, kendi ceza alanındayken takım arkadaşının taç atışından doğrudan gelen topu elle alırsa hakem rakibe endirekt serbest vuruş verir. Bu hüküm, takımların kaleciyi gereksiz yere zaman geçirme aracı yapmasını engeller.

Kural geri pas kuralı ile birlikte işler. Kaleci, takım arkadaşı topu ayakla kasten ona göndermişse de topu elle tutamaz. Ancak kaleci topu ayağıyla durdurup oyuna sokabilir. Bu fark, çocuk kalecilerin en çok yanıldığı noktalardan biridir.

Kaleci taç atışını kendisi kullanabilir mi sorusu da sık gündeme gelir. Bu soru için futbolda kaleci taç atışı kullanabilir mi yazısına bakabilirsiniz. Kaleci eğitimi arıyorsanız İstanbul kaleci okulları sayfasında programları karşılaştırabilirsiniz.

Taç çizgisi ile kale çizgisi aynı şey mi?

Hayır. Oyun alanının uzun kenarlarına taç çizgisi (yan çizgi) denir. Kısa kenarlarına ise kale çizgisi denir. Topun hangi çizgiden çıktığı, yeniden başlatma yöntemini doğrudan belirler.

Türk Dil Kurumu sözlüğü "taç çizgisi"ni taç sözcüğünün birleşikleri arasında sayar. Kural kitabında ise çizgi isimleri sahanın tanımında geçer. Yani çocuğa "yan çizgi, taç çizgisi" demek doğru olur, ama kale çizgisine "taç çizgisi" demek yanlıştır.

Taç çizgisi boyunca koşan oyuncular futbolda ayrı bir rol de oynar. Bu oyuncuların rolünü carrilero pozisyonu yazısında bulabilirsiniz. Orada taç çizgisi ile orta alan arasındaki koşucu rolünü ayrıntılı bulursunuz.

Sahadaki tüm çizgilerin adlarını ve ölçülerini saha çizgilerinin isimleri ve ölçüleri yazısında topluca görebilirsiniz.

Çocuk maçlarında taç ne demek ve nasıl işler?

Çocuk maçlarında taç atışının mantığı aynıdır, ama organizasyon bazı uyarlamalar yapabilir. Örneğin bazı turnuvalar küçük yaş gruplarında taç atışı yerine topu ayakla oyuna sokmayı uygulayabilir. Bu tür uyarlamalar turnuva yönergesinde yer alır, bu yüzden maçtan önce yönergeye bakmak gerekir.

Çocuklara taç atışını öğretirken üç adım yardımcı olur. Önce ayak konumunu gösterin: iki ayak çizgide ya da çizginin dışında olmalı. Ardından topun iki elle ve baş arkasından atılması gerektiğini birlikte deneyin. Son olarak atış sonrasında takım arkadaşına pas vermeyi çalıştırın.

  • Çizgiye iple işaret koyup ayak konumunu gözle takip edin.
  • Topu baş arkasından atmayı küçük, hafif toplarla önce deneyin.
  • Taç atışını kullanan çocuğa rakip oyuncunun 2 metre kuralını gösterin.

Çocuğunuz için uygun bir program arıyorsanız İstanbul futbol okulları sayfamız yardımcı olur. Futbolun temel kurallarını çok küçük yaşta öğretmek için 5 yaşında futbola başlamak erken mi rehberi de bir başlangıçtır.

Taç ne demek konusunda en sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Sahada ve tribünde duyulan birkaç yanlış, bu iki sözcüğün karışmasından çıkar. Aşağıdaki liste doğru bilgiyi kısaca düzeltir.

  • "Taç ile aut aynı şeydir": hayır, aut bir durumu, taç bir yeniden başlatma yöntemini anlatır.
  • "Taçtan doğrudan gol olur": hayır, olmaz; top kaleye girerse kale vuruşu ya da köşe vuruşu gelir.
  • "Taçta ofsayt olur": hayır, doğrudan taç atışından alınan topta ofsayt yoktur.
  • "Taçı ayakla da atabilirim": hayır, oyuncu taç atışını iki elle atar.
  • "Her çıkış taçtır": hayır, kale çizgisinden çıkan top için kale vuruşu ya da köşe vuruşu gelir.

Bu liste bir özet olduğu için ayrıntıda kuralın tam metnine bakmak en güvenli yoldur. TFF'nin yayımladığı Oyun Kuralları kitapçığı Türkçe olarak 15., 16. ve 17. Kuralları içerir.

Reklamlar
Reklamlar

Taç atışı oyunun akışını nasıl etkiler?

Taç atışı, oyunu durduran ama hızla yeniden başlatan bir yöntemdir. Bir takım için fırsat, diğeri için risk taşır. Atışı kullanan takım topu hemen oyuna sokarak rakibin düzenini bozabilir. Rakip ise atış noktasına yaklaşıp seçenekleri kapatabilir.

Taç atışının ofsayt tuzağından muaf olması, hücum oyuncularının daha cesur konumlanmasını sağlar. Ayrıca topun elle atılması, uzak bir arkadaşa ulaşma imkânı verir. Üstelik atıştan sonra oyun alanına giren oyuncu, takım arkadaşına yeni bir pas seçeneği sunabilir. Bu yüzden bazı takımlar taç atışlarını özel bir plan olarak çalışır. Kural açısından ise en önemli şey, atışın doğru kullanılmasıdır; yanlış atılan top rakibe geçer.

Küçük yaşta bu ayrıntıyı vurgulamak yerinde olur. Çocuklar bir taç atışını kaybettiğinde çoğu zaman bunu sadece kural hatası olarak değil, takım için bir fırsat kaybı olarak da yaşar. Antrenörün sakin bir dille kuralı anlatması, çocuğun hatadan ders çıkarmasını sağlar.

Taç atışında hakem ne zaman kart gösterir?

Taç atışı çoğu zaman kartsız geçer, ama hakem iki durumda sarı kart gösterebilir. Birincisi, rakip oyuncunun atışı yapan oyuncunun dikkatini dağıtmasıdır. İkincisi, bir takımın rakibin yeniden başlatmasını aşırı biçimde geciktirmesidir. Hakem bu iki durumu oyunun akışına göre değerlendirir.

Zaman geçirme konusunda hakem önce oyuncuyu sözle ya da düdükle uyarabilir. Ardından beş saniyelik geri sayımı başlatır. Süre dolarsa atış rakibe geçer. Sarı kart ancak oyuncu rakibin yeniden başlatmasını aşırı derecede geciktirirse gündeme gelir. Yani her gecikmede kart çıkmaz.

Bu düzen, oyunun temposunu korumayı amaçlar. Çocuk maçlarında da aynı mantık işler: topu alıp hızla atış noktasına koşan oyuncu, hakeme ve rakibe oyunun akıcı kalmasına yardım eder. Kart sistemini ayrıntılı öğrenmek için bilinçli sarı kart görmenin cezası var mı yazısına bakabilirsiniz.

Futsalda ve halı sahada taç atışı farklı mıdır?

Futsal, kendi kural kitabına sahip ayrı bir oyundur. Dolayısıyla futbolun taç atışı kuralını futsala doğrudan taşımak doğru olmaz. Yan çizgiden çıkan top için futsalda hangi yöntemin geçerli olduğunu FIFA Futsal Kuralları belirler.

Halı sahada ise tek bir resmî kural kitabı yoktur. Tesis ya da organizasyon kendi yeniden başlatma düzenini seçer. Bu yüzden bir halı saha maçından önce taç atışının ayakla mı yoksa elle mi yapılacağını sormak yerinde olur.

Farkı özetlemek gerekirse, 11 kişilik futbolda oyuncu taç atışını iki elle ve baş üstünden atar. Diğer oyunlarda ise organizasyonun kuralı geçerlidir. Futsalın temel farklarını futsal nedir, halı saha ve çim futboldan farkları yazısında bulabilirsiniz.

Çocuklara bu üç yeniden başlatmayı hangi sırayla öğretmek gerekir?

En sağlıklı sıra, sahada en sık gördükleri durumdan başlamaktır. Taç atışı en sık görülen yeniden başlatma olduğu için ilk onu öğretin. Ardından kale vuruşunu, en son köşe vuruşunu ekleyin. Böylece çocuk, kuralları kademeli biçimde birbirine bağlar.

  1. Taç atışı: ayak konumu ve iki elle atış.
  2. Kale vuruşu: kale alanından ayakla vuruş.
  3. Köşe vuruşu: köşe alanından vuruş ve 9,15 metre mesafe.
  4. Üçünü karşılaştırma: hangi çizgi, son dokunan kim, hangi vuruş?

Her adımda kısa bir oyun kurun. Örneğin antrenör topu çizgiden dışarı atar ve çocuklar hangi vuruşun geleceğini söyler. Doğru cevap verenler bir sonraki atışı kullanır. Bu yöntem hem eğlencelidir hem de kuralı akılda tutar.

Reklamlar
Reklamlar

Taç ve aut kuralını maç izlerken nasıl hatırlarsınız?

Maç izlerken kural bilgisini pekiştirmenin en iyi yolu, her çıkışta hızlıca üç soruyu sormaktır: top hangi çizgiden çıktı, topa son kim temas etti, şimdi hangi vuruş gelecek? Bu üç soru, taç, kale vuruşu ve köşe vuruşu arasındaki farkı kısa sürede otomatik hâle getirir.

Çocuğunuzla birlikte izlerken bu soruları sesli sorabilirsiniz. Çocuk tahmin eder, hakemin kararını görünce cevabı doğrular. Hata yaptığında kuralı birlikte kitapçıktan açıp bakmak, bilgiyi kalıcı kılar.

Kuralların kaynağını bilmek de önemlidir. Oyun Kuralları'nı Uluslararası Futbol Birliği Kurulu belirler; bu yapıyı IFAB nedir yazısında anlattık. Hakem işaretlerini görsel olarak hatırlamak için hakem el işaretleri ve düdük anlamları yazısı da yararlıdır.

Güncel kural metnini nereden kontrol edersiniz?

Kural metinleri sezonlar arasında değişebilir. Bu yüzden önemli bir ayrıntıyı aktarırken güncel kaynaktan teyit etmek gerekir. Oyun Kuralları'nın İngilizce asıl metnini IFAB'ın internet sitesinde bulursunuz. Türkçe sürümü ise TFF'nin internet sitesinde yer alır.

Kural kitapçığı genellikle sezon başında yürürlüğe girer. Sürümde değişen maddeler "Kural Değişikliklerinin Özeti" bölümünde yer alır. Taç atışı ve kale vuruşu için bir geri sayım protokolü de bu kitapta yer alır. Protokol, bu iki yeniden başlatmada zaman geçirmeyi önlemek amacıyla beş saniyelik bir sayım uygular.

Aile olarak maç izliyorsanız küçük bir alışkanlık edinebilirsiniz: her taç, kale vuruşu ya da köşe vuruşunda hakemin hangi kolu hangi yöne uzattığına birlikte bakın. Hakem işareti, kararın hangi takıma gittiğini sessizce gösterir. Bu gözlem alışkanlığı, çocuğun hem kuralı hem de hakemle iletişimi kavramasını kolaylaştırır.

Kural dilini öğrenmek sabır ister. Ancak her terimi kaynağıyla bir kez eşleştirdiğinizde, maçı izlerken hakemin her kararını daha rahat takip edersiniz. Taç, aut, kale vuruşu ve köşe vuruşu bu dilin en temel dört terimidir.

Sıkça sorulan sorular

Taç ile aut aynı şey mi?

Hayır, ikisi aynı şey değildir. Taç, topun yan çizgiden çıkması sonrasında iki elle baş üstünden atılan yeniden başlatma yöntemidir. Aut ise sözlükte topun oyun alanının dışına çıkmasını anlatan daha geniş bir sözcüktür. Yani aut bir durumu, taç ise o duruma bağlı bir vuruş yöntemini ifade eder.

Taç atışından doğrudan gol atılır mı?

Hayır, atılamaz. Oyun Kuralları taç atışından doğrudan gol atılmasına izin vermez. Top rakibin kalesine girerse kale vuruşu, atan takımın kendi kalesine girerse rakip lehine köşe vuruşu verilir. Bu nedenle gol için topun önce oyun alanında başka bir oyuncuya değmesi gerekir.

Taç atışında ofsayt olur mu?

Hayır, olmaz. Oyuncu topu doğrudan taç atışından alırsa ofsayt ihlali oluşmaz. Aynı kural kale vuruşu ve köşe vuruşu için de geçerlidir. Ancak top oyuncuya bir takım arkadaşının dokunuşundan sonra gelirse, ofsayt konumu normal biçimde değerlendirilir. Bu nedenle taç atışı, ofsayt tuzağından kaçmanın kolay yollarından biridir.

Taç atarken ayak çizgiye basabilir mi?

Evet, basabilir. Oyuncunun her iki ayağının bir kısmı taç çizgisinin üzerinde ya da çizginin dışındaki zeminde olmalıdır. Ayrıca oyuncu oyun alanına dönük durmalı, topu iki elle başının arkasından ve üzerinden atmalıdır. Ayağın tamamının oyun alanının içinde olması ise kuralı ihlal eder.

Kale vuruşu ile taç arasındaki fark nedir?

Taç atışı topun yan çizgiden, kale vuruşu ise topun kale çizgisinden ve hücum oyuncusuna değerek çıkmasının sonucudur. Taç atışı elle, kale vuruşu ayakla yapılır. Ayrıca kale vuruşunda doğrudan gol atılabilir, taç atışında atılamaz. İkisini ayıran en pratik ipucu, topun hangi çizgiden çıktığıdır.

Köşe vuruşu hangi durumda verilir?

Top kale çizgisinden, son olarak savunma oyuncusuna değerek çıkarsa ve gol olmazsa köşe vuruşu verilir. Ayrıca kaleci topu sekiz saniyeden fazla ellerinde tutarsa ya da takım kale vuruşunu geciktirirse de hakem köşe vuruşu verir. Vuruş, topun çıktığı noktaya en yakın köşeden kullanılır.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.