İçeriğe geç
Türk Futbolu

TFF Tahkim Kurulu Nedir? Futbolda Disiplin Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

TFF Tahkim Kurulu nedir, Anayasa'nın 59. maddesi ne der, disiplin cezasına itiraz nasıl yapılır? Üyeler, CAS ilişkisi ve AİHM kararı tek yazıda.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
21
Okuma
15 dk
TFF Tahkim Kurulu Nedir? Futbolda Disiplin Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

TFF Tahkim Kurulu nedir?

TFF Tahkim Kurulu, Türkiye Futbol Federasyonu bünyesindeki en üst hukuk kuruludur. Disiplin kurulları, Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, Kulüp Lisans Kurulu, Etik Kurulu ve Yönetim Kurulu kararlarına karşı yapılan başvuruları inceler. Futbolun yönetimi ve disiplinine ilişkin kararları kesindir, çünkü Anayasa bu kararlara karşı yargı yolunu kapatır.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.20 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Peki bu kurul neden bu kadar güçlü ve kararlarının kesinliği neden hâlâ tartışılıyor? Bu yazı kurulun anayasal dayanağını, üyelerini, baktığı dosyaları ve itirazın genel akışını anlatır. Ayrıca CAS ile ilişkisini, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını tarafsız biçimde özetler. Disiplin kurullarının iç işleyişini, savunma sürecini ve ceza türlerini ise PFDK süreçleri rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Şunu da baştan belirtelim: bu yazı genel bilgi verir, hukuki tavsiye değildir. Somut bir dosyada spor hukuku alanında çalışan bir avukata danışmanız gerekir. Üstelik kanun, statü ve talimatlar zaman zaman değişir. Bu yüzden güncel metni her zaman TFF ve mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edin.

Reklamlar

Anayasa'nın 59. maddesi Tahkim Kurulu hakkında ne der?

Anayasa'nın 59. maddesinin kenar başlığı "Sporun geliştirilmesi ve tahkim" ifadesini taşır. İlk fıkra devletin sporu kitlelere yaymasını, ikinci fıkra başarılı sporcuyu korumasını düzenler. Tahkim kurallarını ise üçüncü fıkra koyar:

Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz.

Bu cümlede iki ayrı kural var. İlki zorunlu tahkimdir. Yani taraflar uyuşmazlığı hangi mercide çözeceklerini kendileri seçmez, yol önceden bellidir. İkincisi kesinliktir. Dolayısıyla tahkim kurulunun kararı verildikten sonra idare mahkemesine ya da asliye mahkemesine taşınamaz.

Öte yandan hüküm yalnız futbola özgü değildir. Metin "spor federasyonları" der, bu nedenle bütün spor dallarının federasyonlarını kapsar. Bir de önemli bir sınır vardır: kural yalnız "yönetim ve disiplin" kararları içindir. Bu ayrıntı, ileride göreceğimiz gibi, her uyuşmazlığın aynı biçimde kesinleşmediği anlamına gelir.

Bu hüküm Anayasa'ya ne zaman ve hangi tartışmayla eklendi?

Üçüncü fıkra Anayasa'ya 17 Mart 2011 tarihli ve 6214 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklendi. Aynı değişiklikle maddenin kenar başlığı da "Sporun geliştirilmesi" iken "Sporun geliştirilmesi ve tahkim" oldu. Bu bilgi, mevzuat.gov.tr'deki güncel Anayasa metninin dipnotunda açıkça yazar.

Değişikliğin arka planı da ilginçtir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Ali Rıza ve Diğerleri - Türkiye kararındaki özetine göre Anayasa Mahkemesi, Ocak 2011'de Tahkim Kurulu kararlarına yargı yolunu kapatan kanun hükmünü iptal etmişti. Gerekçe, Anayasa'nın 36. maddesindeki hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkıydı.

Ardından kesinlik kuralı bu kez doğrudan Anayasa metnine girdi. Böylece kanun düzeyinde iptal edilebilen bir hüküm, anayasal bir kurala dönüştü. Bu sıralama, bugünkü tartışmanın neden hiç bitmediğini de açıklar. Çünkü bir tarafta mahkemeye erişim hakkı, diğer tarafta sporun kendi içinde hızlı ve kesin karar verme ihtiyacı durur.

TFF Tahkim Kurulu hangi kanuna dayanır?

Kurulun yasal temeli 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'dur. Kanunun 6. maddesi, 7405 sayılı Kanun'la 2022'de yapılan değişiklikten bu yana kurulu "bağımsız ve tarafsız bir zorunlu tahkim mercii" olarak tanımlar. Aynı madde kurulu TFF'nin en üst hukuk kurulu sayar ve ona nihai karar yetkisi verir.

Ancak kanun her ayrıntıyı kendisi düzenlemez. Kurulun görev ve yetkilerini TFF Statüsü, çalışma usulünü ise Tahkim Kurulu Talimatı belirler. Bu yüzden bir dosyada dört katmanlı bir yapıyla karşılaşırsınız:

  • Anayasa md. 59: zorunlu tahkimi ve kesinliği kurar.
  • 5894 sayılı Kanun md. 6: kurulun niteliğini, üye sayısını, görev süresini ve başvuru süresini belirler.
  • TFF Statüsü: kurulun hangi kararlara bakacağını ve CAS ile ilişkisini düzenler.
  • Tahkim Kurulu Talimatı: dilekçe, harç, ilk inceleme, toplantı ve karar usulünü anlatır.

Kısacası üstteki katman alttakini bağlar. Örneğin bir talimat hükmü kanuna aykırıysa, bu aykırılık iddiası da yine Tahkim Kurulu'nun önüne gelebilir.

Reklamlar

TFF Tahkim Kurulu kimlerden oluşur?

Kanuna göre TFF Tahkim Kurulu bir başkan ile altı asıl ve altı yedek üyeden oluşur. Üyeler en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip hukukçular arasından gelir. Kurul ilk toplantısında kendi içinden bir başkan vekili ve bir raportör seçer. Başkan ile başkan vekili yoksa toplantıya en yaşlı üye başkanlık eder.

Talimat bu genel şartlara ek koşullar ekler. Talimatın güncel metnine göre aday:

  • avukatsa bağlı olduğu barodan disiplin cezası almamış olmalıdır,
  • en geç bir ay içinde mal beyanında bulunmalı ve beyanı notere kapalı zarfla sunmalıdır,
  • arşivli adli sicil kaydı vermelidir,
  • TFF hukuk kurullarının yargı yetkisindeki kulüplerin üyesi ya da bu kulüplerin iştirak şirketlerinde hissedar, yönetici veya denetçi olmamalıdır,
  • TFF'ye bağlı bir üye ya da kulüp için çalışmamalı, TFF'nin başka bir kurulunda veya Genel Sekreterliğinde görev almamalıdır.

Bunun yanında talimat bazı ölçütleri tercih sebebi sayar. Örneğin hukuk ya da spor hukuku alanında yüksek lisans, ceza hukuku tecrübesi, hâkimlik veya savcılık geçmişi ve hukuk fakültesinde öğretim görevi bu listededir. Ayrıca üyelerden en az birinin kadın olması da tercih sebepleri arasında yer alır. Öte yandan disiplin kurullarından altı aydan fazla ceza almış kişiler üye olamaz.

Üyelerin bağımsızlığını hangi güvenceler korur?

Bağımsızlık, Tahkim Kurulu tartışmasının merkezindedir. Bu nedenle kanun birkaç güvenceyi doğrudan kendisi yazar. İlk olarak kurulun görev süresi dört yıldır ve Yönetim Kurulu'nun görev süresinden bağımsız işler. Üyeler istifa etmedikçe ya da çekilmiş sayılmadıkça yerlerine yeni üye gelemez.

İkinci güvence emir yasağıdır. Kanuna göre hiçbir organ, makam, merci veya kişi kurula emir ve talimat veremez, tavsiye ya da telkinde bulunamaz. Üçüncüsü görev ayrılığıdır: üyeler görev süresince TFF'nin başka kurul ve organlarında, TFF üyelerinde ya da bu üyelerle doğrudan bağlantılı özel hukuk tüzel kişilerinde görev alamaz.

Bunlara ek olarak başkan ve üyeler göreve başlarken yazılı bir bağımsızlık ve tarafsızlık beyanı verir, ardından yemin eder. Talimatın ekindeki beyan metninde üye, menfaat çatışması doğarsa ilgili dosyadan veya üyelikten çekileceğini de taahhüt eder.

Talimat ayrıca devamsızlığı da düzenler. Mazeret bildirmeden aralıksız iki toplantıya ya da bir sezonda toplam altı toplantıya katılmayan üye çekilmiş sayılır. Aynı sezonda on toplantıya katılmayan üye ise mazereti olsa bile üyeliği kaybeder.

Üyeleri kim seçer ve Anayasa Mahkemesi bu konuda ne karar verdi?

Kanunun 6. maddesinin mevcut metnine göre başkanı ve üyeleri TFF Yönetim Kurulu seçer. Ancak bu hüküm Anayasa Mahkemesi'nin önüne geldi. Mahkeme 17 Haziran 2025 tarihli, E. 2022/85, K. 2025/131 sayılı kararıyla fıkradaki "Yönetim Kurulu tarafından" ve "Yönetim Kurulu kararı" ibarelerini iptal etti.

Bununla birlikte iptal hemen uygulanmadı. Mevzuat.gov.tr'deki kanun metninin dipnotuna göre iptal hükmü, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek biçimde ertelendi. Bu erteleme, yasa koyucuya yeni bir seçim usulü düzenlemesi için süre tanır.

Dolayısıyla üyelerin hangi usulle seçildiği sorusunun cevabı, okuduğunuz tarihte yürürlükte olan kanun metnine bağlıdır. Yeni bir düzenleme yapılmışsa ayrıntısını mevzuat.gov.tr üzerinden, kararın gerekçesini ise Anayasa Mahkemesi'nin karar bilgi bankasından okuyabilirsiniz. Benzer seçim ve atama tartışmaları, hakemlik kariyeri gibi federasyona bağlı başka alanlarda da gündeme gelir.

Reklamlar

TFF Tahkim Kurulu hangi kararlara bakar?

TFF Statüsü, kurulun inceleyeceği karar ve düzenlemeleri tek tek sayar. Aşağıdaki tablo bu listeyi sadeleştirir. Ancak hangi kararın hangi mercie gideceği somut dosyaya göre değişebilir. Bu nedenle kararın tebliğ yazısındaki itiraz yolunu mutlaka okuyun.

Karar ya da düzenlemeKimi ilgilendirir?Başvuru süresi neyle başlar?
Yönetim Kurulu kararlarıKulüpler, hakemler, futbolcular, teknik direktörler, antrenörler, oyuncu temsilcileri, sağlık personeliKararın tebliği
Amatör ve Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu kararlarıCeza alan kişi ya da kulüpKararın tebliği
Uyuşmazlık Çözüm Kurulu kararlarıSözleşme ya da alacak uyuşmazlığının taraflarıKararın tebliği
Kulüp Lisans Kurulu kararlarıLisans başvurusu yapan kulüplerKararın tebliği
Etik Kurulu kararlarıEtik soruşturmanın muhataplarıKararın tebliği
Yönetim Kurulu'nun çıkardığı talimatlarTalimattan etkilenen herkesTalimatın internet sitesinde yayımı

Statü ayrıca nihai karar yetkisi olan diğer kurulların hukuki sonuç doğuran kararlarını da bu kapsama alır. Örneğin kulüp lisanslama sisteminde verilen bir ret kararı da bu yolla Tahkim'e taşınabilir. Benzer biçimde oyuncu temsilcileri de Yönetim Kurulu kararlarına karşı bu yolu kullanabilir. Talimat ise talimatların kanuna, TFF Statüsüne ve FIFA ile UEFA statülerine aykırılığı iddiasını da kurulun işi sayar.

Her uyuşmazlıkta son söz Tahkim Kurulu'nda mı?

Hayır, ve bu ayrım çoğu zaman gözden kaçar. Kanunun 6. maddesine göre kurulun yalnız futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararları kesindir. Bunun dışındaki kararlarına karşı ise tebliğden itibaren bir ay içinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 439. maddesine göre iptal davası açılabilir.

HMK'nın 439. maddesi, hakem kararına karşı yalnız iptal davası açılabileceğini ve bu davanın tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde görüleceğini söyler. Üstelik iptal davası bir istinaf gibi işlemez. Mahkeme kararın esasını yeniden yargılamaz, yalnız kanunda sayılan iptal sebeplerine bakar.

Bu düzenin bir geçmişi de var. Anayasa Mahkemesi 18 Ocak 2018 tarihli, E. 2017/136, K. 2018/7 sayılı kararıyla 5894 sayılı Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrasını iptal etti. AİHM'in özetine göre bu iptal, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda devlet mahkemelerine giden yolu açtı. Bu yüzden bir sözleşme feshi ya da tazminat davası ile bir disiplin cezası aynı hukuki rejime tabi olmayabilir.

Yine de bir dosyanın "yönetim ve disiplin" kapsamında kalıp kalmadığı her zaman açık değildir. Bu sınırı somut dosyada bir avukatla birlikte değerlendirmek gerekir.

Disiplin cezasına itiraz nasıl yapılır?

Disiplin cezasına itirazın genel akışı Tahkim Kurulu Talimatı'nda yazar. Aşağıdaki adımlar yalnız genel çerçevedir. Savunma süresi, idari tedbir ve cezanın infazı gibi konular ise disiplin talimatının alanına girer. Örneğin tedbirli sevk sürecinde oyuncu karar çıkmadan da maçlardan uzak kalabilir.

  1. Süreyi hesaplayın: başvuru, kararın yazılı bildirimini ya da yazılı bildirim hükmündeki duyuruyu izleyen yedi gün içinde yapılır.
  2. Harcı yatırın: harcı aynı süre içinde yatırıp makbuzu dilekçeye ekleyin. Maktu başvuru ücretini her sezon başında TFF Yönetim Kurulu belirler, bu yüzden güncel tutarı TFF'den öğrenin.
  3. Dilekçeyi yazın: başvuru yazılı olur. Acele hallerde faksla başvurmak mümkündür, ancak asıl dilekçeyi yedi gün içinde kurula ulaştırmanız gerekir.
  4. Ekleri hazırlayın: itiraz ettiğiniz kararın aslını ya da örneğini ekleyin. Dilekçe ve ekleri karşı taraf sayısından bir fazla nüsha olmalıdır.
  5. Teslim edin: dilekçeyi Tahkim Kurulu Başkanlığı'na sunulmak üzere Tahkim Kurulu Koordinatörlüğü'ne verin. Koordinatörlük dosyaya bir esas numarası verir.

Talimata göre harcı yatırılmamış ve makbuzu eklenmemiş başvuruyu kurul dikkate almaz. Dolayısıyla harç, şekli bir ayrıntı değil, başvurunun kendisi kadar önemli bir adımdır.

Reklamlar

Dilekçede hangi bilgiler bulunmalı?

Talimat, dilekçenin içeriğini madde madde sayar. Eksik bir dilekçe zaman kaybettirir, çünkü kurul onu tamamlanması için geri gönderir. Talimata göre dilekçede şunlar yer alır:

  • tarafların ve varsa vekillerinin adı soyadı, unvanı ve adresleri,
  • başvurunun konusu,
  • başvuru ya da itiraz miktarı ile harca esas değer,
  • dayanılan maddi vakıalar, yani olayların sırasıyla anlatımı,
  • deliller ve açık talepler.

Tebligat adresi de en az bunlar kadar önemlidir. Talimata göre kurul, yargılama sırasındaki tebligatları kural olarak dilekçedeki faks numarasına ya da e-posta adresine yapar. Faksla yapılan tebligat gönderildiği gün, e-postayla yapılan tebligat ise gönderim tarihinden itibaren beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır.

Peki dilekçede adres yoksa ne olur? Bu durumda kurul, TFF kayıtlarındaki faks numarasını ya da e-posta adresini kullanır. Bu yüzden kulüplerin ve kişilerin TFF kayıtlarındaki iletişim bilgilerini güncel tutması pratik bir önem taşır.

Başvurudan sonra dosya hangi aşamalardan geçer?

Kurul dilekçeleri kural olarak kayıt sırasına göre inceler. Bununla birlikte başkan, önemini dikkate alarak bir dosyanın öncelikle görüşülmesine karar verebilir. İlk incelemeyi başkan, raportör ya da başkanın görevlendirdiği bir üye yapar.

İlk aşamada şekil kontrolü var. Dilekçede şekle ilişkin eksiklik varsa kurul dilekçeyi başvurana iade eder. Başvuranın eksikliği bildirimden itibaren beş gün içinde tamamlaması gerekir, aksi halde başvuru yapılmamış sayılır.

Ardından görev, merci atlaması, ehliyet, harç, menfaat ve süre yönünden inceleme gelir. Bu tespit başvuru tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde kurula ulaşır. Kurul eksikliği benimserse başvuruyu reddeder. Ancak merci atlaması varsa dilekçeyi yetkili mercie gönderir ve durumu başvurana bildirir.

İlk inceleme bitince dilekçe karşı tarafa gider ve karşı taraf yedi gün içinde cevap verir. Talimata göre disiplin itirazlarında ayrıca bir karşı taraf oluşturulmayabilir. Kurul en az beş asıl üyeyle toplanır ve kararlarını hazır bulunanların salt çoğunluğuyla alır. Oylar eşitse başkanın oyu belirleyicidir. Üstelik üyeler çekimser kalamaz.

Tahkim Kurulu hangi kararları verebilir?

Kurulun elindeki seçenekler yalnız "kabul" ya da "ret" değildir. Talimata göre kurul başvuruyu kısmen ya da tamamen kabul edebilir, reddedebilir veya itiraz konusu kararı değiştirerek yeni bir karar kurabilir. Ayrıca dosyayı ilgili mercie iade edebilir ya da karar verilmesine yer olmadığına hükmedebilir.

Kurul karar verirken hangi kuralları uygular? Talimat bu soruyu da cevaplar: kurul 5894 sayılı Kanun'u, TFF Statüsü'nü, federasyon talimat ve düzenlemelerini, FIFA ve UEFA kurallarını esas alır ve Türk maddi hukukuna göre karar verir. Usulde ise talimatın yanında yargılamaya ilişkin diğer mevzuatın talimata aykırı olmayan hükümlerini uygular.

Kararın yazımı da kurala bağlıdır. Kararı, başkanın görevlendirdiği ve çoğunluğa mensup bir üye yazar. Karara katılan üyeler imzalar, varsa karşı oy yazıları da eklenir. Kurul kararın hüküm kısmını tebliğ ve infaz için hemen TFF Genel Sekreterliği'ne bildirir, gerekçeli kararı daha sonra tebliğ eder. Talimata göre TFF de Tahkim Kurulu kararlarını derhal uygular.

Tahkim Kurulu kararına karşı CAS'a gidilebilir mi?

Kural olarak hayır. Spor Tahkim Mahkemesi, yani Lozan'daki CAS, uluslararası sporun en bilinen tahkim merciidir. Ancak TFF Statüsü'nün CAS başlıklı maddesine göre CAS, TFF'nin bağımsız ve usulüne uygun olarak oluşturduğu Tahkim Kurulu'nun kararlarına yönelik itirazlara bakamaz.

Aynı madde, CAS'ın oyun kuralları ihlallerine ve FIFA ile UEFA statülerine göre verilen askıya alma kararlarına yönelik itirazlara da bakamayacağını söyler. Buna karşılık kesin ve bağlayıcı bir FIFA veya UEFA kararına yönelik itirazlar CAS'ın önüne gider.

Statü bu ayrımı başka hükümlerle de destekler. TFF üyeleri, uluslararası uyuşmazlıklarda CAS'ın yetkisini kabul etmeyi ve ulusal düzeydeki bütün uyuşmazlıkları nihai olarak Tahkim Kurulu'na götürmeyi üstlenir. Kısacası statü, ulusal ihtilafta TFF'yi, uluslararası ihtilafta FIFA'yı yetkili sayar.

Burada dikkat çeken bir ifade var: "bağımsız ve usulüne uygun olarak oluşturulmuş." Yani statü, CAS'ın devre dışı kalmasını Tahkim Kurulu'nun bağımsız olmasına bağlar. Bu yüzden bağımsızlık tartışması yalnız iç hukuku değil, uluslararası çerçeveyi de ilgilendirir.

Reklamlar

Hangi dosyalar Lozan'a yolunu bulur?

Bir dosyanın CAS'a gidebilmesi için genellikle uluslararası bir organın kararı gerekir. Örneğin bir Avrupa kupası maçında görülen kırmızı kartın cezasını UEFA'nın disiplin organları verir. Bu tür bir cezanın işleyişini Avrupa maçında kırmızı kart yazımızda anlattık. Kesinleşen UEFA kararlarına karşı yol, TFF Tahkim Kurulu değil CAS'tır.

Benzer biçimde FIFA organlarının uluslararası uyuşmazlıklarda verdiği kesin kararlar da CAS'ın önüne gelebilir. TFF Statüsü ayrıca federasyonun, üyelerinin ve futbolcuların FIFA, UEFA ve CAS kararlarına tam olarak uymasını sağlamayı TFF'nin görevi sayar.

CAS ile TFF Tahkim Kurulu arasında yapısal bir fark daha bulunur. AİHM, Ali Rıza kararında Tahkim Kurulu kararlarının CAS kararlarından farklı olarak kesin olduğunu vurgular. Bilindiği gibi CAS kararlarına karşı İsviçre Federal Mahkemesi'ne sınırlı bir başvuru yolu vardır. AİHM ayrıca Mutu ve Pechstein - İsviçre kararında CAS'ı, Sözleşme'nin 6. maddesi anlamında bir mahkeme olarak değerlendirmiştir.

Tahkim kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilir mi?

Yönetim ve disiplin kararları açısından cevap, mevcut mevzuata göre olumsuzdur. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin üçüncü fıkrası, Anayasa'nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemlerin bireysel başvurunun konusu olamayacağını söyler.

Anayasa Mahkemesi bu kuralı spor alanında da uyguladı. Mahkeme 12 Şubat 2013 tarihli, 2012/620 başvuru numaralı kararında bir federasyon başkanına verilen disiplin cezasına ilişkin başvuruyu inceledi. Ceza, Spor Genel Müdürlüğü'nün tahkim kurulu aşamasından geçmişti. Mahkeme Anayasa'nın 59. maddesine ve 6216 sayılı Kanun'un 45. maddesine dayanarak başvuruyu konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez buldu.

Ancak bu sonuç, kesinliği Anayasa'dan gelen kararlar içindir. Daha önce gördüğümüz gibi, yönetim ve disiplin dışındaki kararlara karşı iptal davası yolu açıktır. Bu yoldan geçen bir dosyada bireysel başvurunun koşullarını ayrıca değerlendirmek gerekir. Böyle bir dosyada süreleri ve kabul edilebilirlik şartlarını bir avukatla birlikte incelemek en sağlıklı yoldur.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Tahkim Kurulu hakkında ne dedi?

Bu alandaki en önemli karar, AİHM'in 28 Ocak 2020 tarihli Ali Rıza ve Diğerleri - Türkiye kararıdır. Karar 22 Haziran 2020'de kesinleşti. Başvurucular arasında bir profesyonel futbolcu, üç amatör futbolcu ve klasmanı düşürülen bir yardımcı hakem vardı. Profesyonel futbolcunun dosyası, eski kulübüyle sözleşme feshinden doğan tazminat uyuşmazlığıydı.

Mahkeme, profesyonel futbolcu ile yardımcı hakem bakımından Sözleşme'nin 6. maddesinin birinci fıkrasının ihlal edildiğine karar verdi. Başlıca tespitler şunlardı:

  • Çoğunluğu kulüp temsilcilerinden oluşan Yönetim Kurulu'nun, kurulun örgütlenmesi ve işleyişi üzerinde fazla güçlü bir etkisi vardı.
  • Üyelerin görev süresi Yönetim Kurulu'nun görev süresine bağlıydı.
  • Üyeleri dış baskıya karşı koruyan yeterli güvenceler, menfaat çatışmasını açıklama yükümlülüğü ve özel bir ret usulü yoktu.

AİHM ayrıca 46. madde kapsamında sorunun yapısal olduğunu belirtti. Kurulun Yönetim Kurulu'ndan yapısal ve işlevsel olarak ayrılmasını gerektiren genel tedbirlere işaret etti. Sonraki yıllarda 7405 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler görev süresini Yönetim Kurulu'ndan ayırdı, yazılı beyan ve yemin getirdi. Bu başlıkların AİHM'in eleştirdiği noktalarla örtüştüğü görülür.

Reklamlar

Amatör futbolcunun durumu profesyonelden farklı mı?

Ulusal mevzuat açısından amatör futbolcu da Tahkim yolunu kullanır. TFF Statüsü, Amatör Futbol Disiplin Kurulu kararlarını da Tahkim Kurulu'nun inceleyeceği kararlar arasında sayar. Ancak yerel amatör liglerde ilk derece mercii ve itiraz yolu farklı düzenlenebilir. Bu nedenle kararın tebliğ yazısındaki itiraz merciini ve süreyi mutlaka kontrol edin.

Uluslararası insan hakları korumasında ise önemli bir fark ortaya çıktı. AİHM, aynı kararda üç amatör futbolcunun başvurusunu konu bakımından Sözleşme ile bağdaşmaz buldu. Mahkemeye göre cezalar suç isnadı niteliğinde değildi. Ayrıca bu oyuncuların meslek icra etme hakkı söz konusu değildi ve uyuşmazlığın parasal nitelikte olduğunu da gösteremediler.

Bu ayrım, özellikle genç oyuncuların aileleri için anlamlıdır. Çünkü amatörden profesyonele geçiş yalnız sportif bir adım değil, hukuki statüyü de değiştiren bir adımdır. Bu geçişin ne zaman ve nasıl planlanacağını amatör mü profesyonel mi sorusunu ele aldığımız yazıda bulabilirsiniz.

TFF Tahkim Kurulu kararlarının kesinliği neden tartışılıyor?

Kesinlik meselesinde iki farklı bakış var ve ikisinin de dayandığı gerçek bir ihtiyaç bulunur. Kesinliği savunan görüş genellikle şu noktaları öne çıkarır:

  • Lig takvimi haftalık işler, bu yüzden yıllarca süren bir yargılama sportif sonucu anlamsız kılabilir.
  • Futbolun kendine özgü kurallarını bilen uzman bir kurul, hızlı ve tutarlı karar verebilir.
  • TFF Statüsü, CAS'ın devre dışı kalmasını bağımsız bir ulusal tahkim merciinin varlığına bağlar.

Öte yandan eleştiren görüş başka noktalara dikkat çeker:

  • Mahkemeye erişim hakkı temel bir haktır ve kesinlik bu hakkı ciddi biçimde daraltır.
  • AİHM, Ali Rıza kararında kurulun bağımsızlığında yapısal bir sorun tespit etti.
  • Anayasa Mahkemesi de üyelerin seçim usulüne ilişkin ibareleri iptal etti.

Görüldüğü gibi tartışma, Tahkim Kurulu'nun var olup olmaması üzerine değildir. Asıl soru, kesin karar veren bir merciin hangi bağımsızlık güvenceleriyle kurulması gerektiğidir. Bu yüzden TFF Tahkim Kurulu ile ilgili düzenlemeler değişmeye açık bir alan olmayı sürdürüyor.

Veli, genç futbolcu ve kulüp yöneticisi nelere dikkat etmeli?

Tahkim süreci çoğu zaman kulüp üzerinden yürür, ancak ceza bir genç oyuncuyu doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle aşağıdaki pratik noktalar hem velinin hem de kulüp yöneticisinin işine yarar:

  • Kararın size ulaştığı tarihi ve saati not edin, çünkü yedi günlük süre bu tarihe göre işler.
  • TFF kayıtlarındaki e-posta ve faks bilgilerinin güncel olduğundan emin olun.
  • Karar metnini, tebliğ yazısını ve harç makbuzunu tek bir dosyada saklayın.
  • Harç tutarını eski bir belgeden değil, güncel TFF duyurusundan öğrenin.
  • 18 yaşından küçük bir oyuncu söz konusuysa kanuni temsilcinin sürece nasıl katılacağını bir avukata sorun.

Son olarak bir karışıklığı giderelim. Tahkim Kurulu, TFF organlarının ve kurullarının kararlarına bakar. Bir velinin futbol okuluyla yaşadığı ücret, sözleşme ya da hizmet sorunu bu kapsama girmez. Böyle bir durumda izlenebilecek yolları futbol okulu şikâyet rehberimizde anlattık.

Kaynaklar

Sıkça sorulan sorular

Tahkim Kurulu başvuru ücreti nasıl belirlenir?

Talimatın mevcut metnine göre maktu başvuru ücretini her sezon başında TFF Yönetim Kurulu belirler. Parasal uyuşmazlıklarda buna ek olarak dava değeri üzerinden nispi bir ücret de peşin ödenir. Tutarlar ve oranlar değişebileceği için başvurudan önce güncel rakamı TFF'nin resmî duyurularından kontrol edin ve makbuzu dilekçenize eklemeyi unutmayın.

Tahkim Kurulu kararları kamuya açıklanır mı?

Talimata göre başkan, gerekli gördüğü kararların federasyonun resmî internet sitesinde ya da başka mecralarda yayımlanmasına karar verebilir. Kararının yayımlanmasını istemeyen taraf, bu talebini kurula ayrıca yazılı olarak bildirmelidir. Bu nedenle mahremiyet konusunda hassasiyeti olan taraflar, özellikle genç oyuncuların aileleri, bu talebi başvuru sırasında değerlendirebilir.

Tahkim Kurulu'na avukatsız başvurmak mümkün mü?

Talimat, dilekçede tarafların ve varsa vekillerinin bilgilerini ister. Yani metin vekille başvuruyu bir seçenek olarak anar. Yine de süreler kısa, şekil şartları sıkıdır ve bir eksiklik başvurunun reddine yol açabilir. Bu yüzden özellikle ağır bir ceza ya da parasal bir uyuşmazlık söz konusuysa spor hukuku alanında çalışan bir avukata danışmak yararlıdır.

Tahkim Kurulu üyeleri ücret alır mı?

Talimata göre kurul üyelerine katıldıkları toplantılar için huzur hakkı ödenir. Bu tutarı her sezon başında TFF Yönetim Kurulu belirler. AİHM, Ali Rıza kararında ücretin yönetim tarafından belirlenmesini tek başına bağımsızlığı ortadan kaldıran bir unsur saymadı. Ancak kurulun yapısını bütün olarak değerlendirdi ve başka yapısal bağlar nedeniyle ihlal buldu.

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ile Tahkim Kurulu aynı şey mi?

Hayır. 5894 sayılı Kanun'a göre Uyuşmazlık Çözüm Kurulu bir ilk derece hukuk kuruludur ve disiplin kurulları, Kulüp Lisans Kurulu ile Etik Kurulu da aynı gruptadır. Tahkim Kurulu ise bu kurulların kararlarına karşı yapılan başvuruları inceleyen en üst hukuk kuruludur. Kısacası Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ilk durak, Tahkim Kurulu ise üst mercidir.

Tahkim Kurulu üyesi bir dosyadan çekilmek zorunda kalır mı?

Talimatın ekindeki bağımsızlık beyanına göre üye, göreve başlamadan önce menfaat çatışmasına yol açabilecek ilişkilerini açıklamayı taahhüt eder. TFF Statüsü ve talimatlarda belirtilen menfaat çatışması halleri ortaya çıkarsa üye ilgili dosyadan ya da üyelik görevinden çekilir. Bu taahhüt, kurulun tarafsızlığına duyulan güveni korumayı amaçlar.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Türk Futbolu yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.