İçeriğe geç
Futbolcu Analizi

Beklenen Asist (xA) Nedir? Şut Yaratan Pasın Değeri Nasıl Ölçülür?

Beklenen asist (xA) nedir? Pasın şut ve gol yaratma değerini, iki tanım ailesini, sınırlarını ve okulda kâğıt kalemle uygulamasını öğrenin.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
21
Okuma
15 dk
Beklenen Asist (xA) Nedir? Şut Yaratan Pasın Değeri Nasıl Ölçülür?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Beklenen asist (xA) nedir?

Beklenen asist (xA), bir pasın gole dönüşmesine ne kadar katkı yaptığını ölçen bir olasılık değeridir. Bir tanım ailesi değeri, pasın ardından gelen şutun xG puanından alır. Diğer aile ise pasın kendisine bakar ve o pasın şut ya da gol üretme ihtimalini hesaplar. Böylece ölçü, sonucu değil yaratılan fırsatı tartar.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.20 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Gol ve asist tabloları yalnız topun ağlara gittiği anları kaydeder. Oysa bir oyun kurucu mükemmel bir pas verse de arkadaşı topu dışarı gönderirse adı hiçbir sütunda geçmez. Beklenen asist tam da bu boşluğu doldurmak için doğdu. Pası veren oyuncuyu, pası alan oyuncunun bitiriciliğinden ayırmaya çalışır.

Bu ölçüyü anlamak için önce şutun kalitesini ölçen beklenen golü bilmek gerekir. Şut mesafesi, açı ve vuruş biçimi gibi ayrıntıları xG hesabını anlatan yazımızda ele aldık. Burada yalnız o değerin pasa nasıl taşındığına ve pasın kendi başına nasıl değer aldığına odaklanacağız.

Reklamlar

Beklenen asist neden asist sayısından daha çok şey anlatır?

Asist, golle biten bir hücumda son pası veren oyuncunun hanesine geçer. Ancak bu sayı iki ayrı şeyi birbirine karıştırır. İlki pası verenin fırsat yaratma becerisidir. İkincisi ise pası alanın o fırsatı değerlendirme becerisidir. Asist sayısı bu iki katkıyı tek bir rakamda toplar.

Beklenen asist ise ikinci bölümü bilerek dışarıda bırakır. Pas iyi bir fırsat yarattıysa, şut kaçsa bile pası veren puan alır. Öte yandan zayıf bir fırsattan şans eseri gol çıktıysa oyuncu asisti alır ama xA değeri düşük kalır. Böylece pası verenin işi daha temiz bir biçimde ortaya çıkar.

Asistin hangi durumda yazıldığı, FIFA ve UEFA gibi kurumların hangi ayrıntılarda farklılaştığı ayrı bir konudur. Bu tanım farklarını asist nedir ve nasıl hesaplanır yazımızda anlattık. Beklenen asist o tartışmanın yerine geçmez; asistin yanına konan ikinci bir mercek gibi çalışır.

Birinci tanım ailesi: şutun xG değeri pasa nasıl taşınır?

En yaygın yaklaşım oldukça basittir. Bir pas doğrudan bir şuta yol açtıysa, o şutun xG değeri pası veren oyuncunun hanesine xA olarak geçer. Örneğin bir ara pasın ardından gelen şutun xG değeri 0,30 ise pas da 0,30 xA alır. Şut gol olsa da olmasa da bu değer değişmez.

Bu ailenin güçlü yanı sadeliğidir. Antrenör ve veli, şut kalitesini bildiği an pasın değerini de bilir. Üstelik iki ölçü birbiriyle doğrudan bağlıdır: bir hücumun xG değeri ile o şutu hazırlayan pasın xA değeri aynı rakamdır.

Ancak bu yaklaşımın açık bir sınırı var. Pasın ardından şut gelmezse pas hiç puan almaz. Mükemmel bir ara pasını arkadaşı kontrol edemezse ya da son anda bir savunmacı araya girerse pası veren sıfır alır. Yani birinci aile hâlâ şutun gerçekleşmesine bağlıdır. Bazı tanımlarda ofsayta düşen ya da iptal edilen pozisyonlardaki paslar da hesap dışında kalır.

İkinci tanım ailesi: pasın kendisi nasıl puanlanır?

İkinci aile soruyu tersinden kurar. Şut olup olmadığına bakmadan önce pasın kendisini inceler. Pasın türü, uzunluğu, başladığı ve bittiği yer, hatta savunmacıların konumu modele girer. Ardından model şu soruyu cevaplar: benzer koşullarda atılan paslar ne sıklıkla şuta ya da asiste dönüştü?

Bu fikrin akademik örneklerinden biri Paul Power ve arkadaşlarının çalışmasıdır. Yazarlar profesyonel bir ligin iki sezonluk oyuncu takip verisini kullandı. Bir pasın “ödülünü”, o pasın sonraki 10 saniye içinde bir şuta yol açma olasılığı olarak tanımladılar. Riskini ise pasın başarıyla tamamlanma olasılığı üzerinden ölçtüler. Böylece şut gelmeyen paslar da bir değer aldı.

Lotte Bransen ve Jan Van Haaren da benzer bir boşluğa dikkat çekti. Mevcut ölçülerin çoğunun yalnız şut kalitesine baktığını, oysa topla yapılan hareketlerin büyük bölümünün pas olduğunu vurguladılar. Önerdikleri yöntem her pasın skora beklenen etkisini ölçer. Kısacası ikinci aile, pası sonucundan bağımsız bir karar olarak değerlendirmeye çalışır.

Reklamlar

İki tanım arasındaki fark bir tabloda nasıl görünür?

Aşağıdaki tablo iki aileyi aynı başlıklar altında karşılaştırır. Satırlar genel eğilimi gösterir; her veri kaynağının kendi ayrıntıları farklı olabilir.

ÖlçütŞut temelli beklenen asistPas temelli beklenen asist
Değerin kaynağıPasın ardından gelen şutun xG değeriPasın kendi özelliklerinden tahmin edilen olasılık
Şut gelmezsePas değer almazPas yine bir değer alabilir
Gereken veriŞut konumu ve şuta yol açan pas kaydıBütün pasların konum ve tür kaydı, bazen oyuncu takip verisi
AnlaşılmasıKolay, xG bilen herkes okurDaha soyut, modelin ayrıntısına bağlı
Zayıf yanıŞutu çekemeyen arkadaşın hatası pası cezalandırırModelin hangi pası “iyi” saydığı veriye ve varsayımlara bağlıdır

Pratikte iki aile çoğu zaman aynı oyuncuları öne çıkarır, ama sınır durumlarda ayrışır. Bu yüzden bir rakamı okurken önce hangi ailenin tanımına dayandığını sormak gerekir. Aynı adı taşıyan iki sayı birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Beklenen asist bir maçta adım adım nasıl toplanır?

Şut temelli tanımı kurgusal bir maçla somutlaştıralım. Aşağıdaki bütün sayılar örnektir, gerçek bir oyuncuya ya da maça ait değildir. Diyelim ki A adlı bir orta saha oyuncusu bir maçta dört kez arkadaşına şut fırsatı hazırladı.

  1. Birinci pas: ceza sahası dışından uzak bir şut doğdu. Örnek xG değeri 0,05. Şut gol oldu.
  2. İkinci pas: kale önüne yerden kesme bir pas verdi. Örnek xG değeri 0,32. Forvet topu üstten dışarı attı.
  3. Üçüncü pas: kanattan yüksek bir orta yaptı. Örnek xG değeri 0,08. Kafa vuruşu kaleciye gitti.
  4. Dördüncü pas: kaleciyle karşı karşıya bırakan bir ara pası attı. Örnek xG değeri 0,61. Forvet kaleciyi geçemedi.

Örnek toplam xA 0,05 + 0,32 + 0,08 + 0,61 = 1,06 olur. Gerçek asist sayısı ise birdir ve o asist en zayıf fırsattan geldi. Yani tablo oyuncunun en iyi iki pasını hiç görmedi. Beklenen asist ise asıl katkının ikinci ve dördüncü paslarda olduğunu gösterir.

Yine de tek maçlık bir toplam küçük bir örnektir. Bu örnekten çıkan ders, rakamın kendisi değil, okuma biçimidir: hangi paslar yüksek kaliteli fırsat yarattı ve hangileri sonuçsuz kaldı?

Asist, anahtar pas ve beklenen asist birbirinden nasıl ayrılır?

Okurlar bu üç terimi sık sık birbirine karıştırır, oysa her biri farklı bir soruyu cevaplar. Kısa bir ayrım işimizi kolaylaştırır.

  • Asist: golle biten pozisyonda son katkıyı yapan pas. Sonuca bağlıdır.
  • Anahtar pas: şuta dönüşen ama gol olmayan son pas. Fırsatın sayısını verir, kalitesini vermez.
  • Beklenen asist: yaratılan fırsatların toplam kalitesi. Sayıyı ve kaliteyi birlikte taşır.

Örneğin iki oyuncunun da beş anahtar pası olabilir. Ama birinin pasları uzak mesafeden zor şutlara, diğerininki kale önünde boş pozisyonlara yol açtıysa xA değerleri çok farklı çıkar. Anahtar pas sayısı bu farkı göremez. Dolayısıyla üç ölçüyü yan yana okumak, tek birine bakmaktan daha doğru bir resim verir.

Ayrıca bu üçlünün yanına pas isabet yüzdesini koymak yanıltıcı olabilir. Çünkü güvenli yan paslar yüzdeyi yükseltir ama fırsat yaratmaz. Öte yandan riskli ara pasları deneyen oyuncu daha çok top kaybeder, ancak kale önünde fırsat yaratma şansı da artar. Power ve arkadaşlarının bir pasın riskini ve ödülünü ayrı ayrı ölçmesinin nedeni de budur.

Reklamlar

Şut yaratan aksiyonlar fikri neyi ekler?

Beklenen asist yalnız son pasa bakar. Oysa bir şut çoğu zaman bir çalım, bir faul kazanma ya da bir top çalma ile başlar. Şut yaratan aksiyonlar fikri bu yüzden doğdu. Bu yaklaşım, bir şutu doğrudan hazırlayan son iki hücum aksiyonunu kayda geçirir.

Sayılan aksiyonlar yalnız pas değildir. Çalımla adam geçmek, faul kazanmak ve topu rakipten kazanıp şuta giden hücumu başlatmak da listeye girer. Böylece topu ceza sahasına taşıyan ama son pası vermeyen oyuncu da tabloda yer bulur. Bir kanat oyuncusu çalımla iki kişiyi geçip topu arkadaşına aktardığında, o çalım da bir katkı olarak kayda geçer.

Ancak bu sayım bir kalite ölçüsü değildir. Uzak mesafeden umutsuz bir şutu hazırlayan aksiyon ile boş kaleye vuruşu hazırlayan aksiyon aynı puanı alır. Bu yüzden şut yaratan aksiyon sayısı “ne sıklıkla” sorusunu, xA ise “ne kalitede” sorusunu cevaplar. İkisi birbirini tamamlar.

Asistten önceki pas neden önemlidir?

Futbolda bazen asıl kırılma anı son pastan bir önce gelir. Savunmayı yerinden oynatan pas, son pası kolaylaştıran pastır. Buz hokeyinden ödünç alınan “hokey asisti” deyimi bu ikinci son pası anlatır.

Lars Forcher ve arkadaşları Hollanda liginden 258 maçta 13.094 hücumu inceledi. Her hücumun son dört pasında rakip savunmanın ne kadar dağıldığını ölçen bir gösterge hesapladılar. Başarılı hücumlarda paslar savunmayı daha çok bozuyordu. Üstelik en belirgin fark son pasta değil, sondan bir önceki pasta çıktı. Yazarlar etki büyüklüklerinin küçük olduğunu da açıkça raporladı.

Bu bulgu beklenen asistin neden tek başına yetmediğini gösterir. Şut temelli tanım yalnız son pası ödüllendirir. Oysa çizgiler arasına atılan ve savunmayı açan bir önceki pas da hücumun kaderini belirleyebilir. Bu katkıyı görmek için ileri taşıyan pasları ve top taşımayı ölçen yöntemlere bakmak gerekir. Bu konuyu progresif pas ve top taşıma yazımızda ayrıca anlattık.

Beklenen gol ile beklenen asist arasındaki ilişki nedir?

Şut temelli tanımda iki ölçü aynı paranın iki yüzüdür. Şutu çeken oyuncu o fırsatın xG değerini alır, pası veren aynı değeri xA olarak alır. Bu yüzden bir takımın asistli şutlarının toplam xG değeri, o şutları hazırlayan pasların toplam xA değerine eşittir.

Ancak her şutun bir asisti yoktur. Oyuncu topu kendisi kazanıp şut çekebilir, ya da şut bir serbest vuruştan gelebilir. Bu durumda şutun bir xG değeri olur ama pası veren kimse puan almaz. Dolayısıyla bir takımın xA toplamı, genellikle toplam xG değerinden düşüktür.

Bu bağın pratik bir sonucu vardır. xG modeli hangi ayrıntıları hesaba katıyorsa, xA da o ayrıntılara bağlıdır. Model savunmacıların konumunu bilmiyorsa, pas da o bilgiyi kaybeder. Kısacası beklenen asist, dayandığı xG modelinden daha iyi olamaz.

Beklenen tehdit ve pas değerleme modelleri beklenen asistten nasıl ayrılır?

Beklenen asist yalnız şuta yakın pasları değerlendirir. Orta sahada topu daha tehlikeli bir bölgeye taşıyan pas, ardından şut gelmedikçe şut temelli tanımda sıfır alır. Beklenen tehdit (xT) ise sahanın her bölgesine bir tehlike değeri verir. Böylece topu bir bölgeden diğerine taşıyan her pas ya da top sürme, tehlikeyi ne kadar artırdığına göre puan alır.

Bu iki ölçü farklı soruları cevaplar. Beklenen asist “bu pas ne kadar iyi bir şut fırsatı yarattı?” diye sorar. Beklenen tehdit ise “bu hareket takımı gole ne kadar yaklaştırdı?” diye sorar. Bir oyun kurucunun değeri çoğu zaman ikinci soruda saklıdır. Izgara, formül ve harita okumayı beklenen tehdit (xT) rehberimizde anlattığımız için burada tekrar etmiyoruz.

Pas temelli beklenen asist, bu iki dünyanın arasında durur. Pasın kendisine baktığı için şuta bağımlı değildir, ama yine de şuta ya da asiste dönüşme ihtimalini ölçer. Bu yüzden saha geneline değil, son bölgeye odaklanan bir ölçü olarak kalır.

Reklamlar

Bitiricinin kalitesi rakamı nasıl etkiler?

Analistler beklenen asisti bitiriciliği dışarıda bırakmak için geliştirdi. Yine de bitirici kalitesi rakama dolaylı yoldan sızar. Çünkü iyi bir forvet, zor bir pası bile şut çekilebilir bir pozisyona çevirebilir. Zayıf bir bitirici ise iyi bir pası kontrol edemeyebilir ve şut hiç gelmeyebilir.

Şut temelli tanımda bu fark doğrudan etki yapar. Şut gelmezse pas sıfır alır. Dolayısıyla güçlü forvetlerle oynayan bir oyun kurucunun xA değeri, aynı pasları zayıf forvetlere veren bir oyuncudan yüksek çıkabilir. Bu fark pasın kalitesinden değil, pası alanın konum alma ve kontrol becerisinden gelir.

Öte yandan xG modelleri genellikle şutu çeken oyuncunun kim olduğunu bilmez. Mead, O’Hare ve McMenemy, oyuncu ve takım yeteneği gibi daha önce kullanılmayan özelliklerin xG çıktılarını anlamlı biçimde etkilediğini gösterdi. Bu da şuna işaret eder: aynı pas, farklı bir arkadaşa gittiğinde farklı bir gerçek değere sahip olabilir. Rakamı okurken oyuncunun hangi takım arkadaşlarıyla oynadığını mutlaka göz önüne alın.

Örneklem büyüklüğü neden belirleyicidir?

Tek bir maçta bir oyuncu birkaç fırsat yaratır. Bu kadar az olayla yapılan her hesap büyük ölçüde şansa açıktır. Beklenen asist, asist sayısından daha kararlı bir ölçüdür; ancak bu üstünlük ancak yeterli sayıda maç biriktiğinde ortaya çıkar.

Raphaël Brechot ve Raphael Flepp, Avrupa kulüp futbolunda karar vericilerin çoğu zaman yakın tarihli maç sonuçlarına güvendiğini yazdı. Oysa kısa dönem sonuçlarını rastlantı güçlü biçimde etkiler. Yazarlar beklenen gol temelli bir okuma önererek, sonuçların yanıltıcı olduğu dönemleri görünür kılmaya çalıştı. Aynı mantık bireysel pas ölçüleri için de geçerlidir.

  • Tek maç: yalnız pozisyon kalitesini konuşmak için kullanın, oyuncu hakkında hüküm vermeyin.
  • Birkaç maç: eğilim belirmeye başlar, ama rakip ve rol değişikliklerine karşı hassastır.
  • Uzun dönem: oyuncunun fırsat yaratma alışkanlığını daha güvenle gösterir.

Ayrıca oynanan süreyi de hesaba katmak gerekir. Bu nedenle analistler toplamı çoğu zaman 90 dakikaya bölerek okur. Böylece yedek kulübesinden giren oyuncuyu her maç başlayan oyuncuyla daha adil biçimde karşılaştırabilirsiniz.

Hangi paslar hesaba girer, hangileri dışarıda kalır?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur, çünkü her veri kaynağı kendi tanımını kurar. Yine de okurken göz önünde tutmanız gereken ortak noktalar var. Şut temelli tanım yalnız şuta doğrudan yol açan pası hesaba katar. Bazı kaynaklar ofsayta düşen ya da iptal edilen pozisyonlardaki pasları hesaptan çıkarır.

Duran toplar ayrı bir başlıktır. Köşe vuruşu ya da serbest vuruştan gelen orta bir pas olduğu için, ardından şut gelirse çoğu zaman xA üretir. Bu yüzden takımın duran top atıcısı rakamlarda öne çıkabilir. Açık oyundaki katkıyı görmek isteyenler, duran topları ayrı bir sütunda okumalıdır.

Penaltı ise farklıdır. Penaltıyı kazandıran hareket bir pas değildir, dolayısıyla pas temelli bir ölçüde doğrudan karşılık bulmaz. Şut yaratan aksiyon sayımları ise faul kazanmayı ayrı bir aksiyon olarak kaydedebilir. Hangi kuralın uygulandığını öğrenmek için rakamın yanındaki tanım notunu okumak en güvenli yoldur.

Beklenen asist hangi oyuncuları haksız gösterebilir?

Her ölçü bir şeyi aydınlatırken başka bir şeyi gölgede bırakır. Beklenen asist de son bölgeye yakın oynayan oyuncuları öne çıkarır. Bu yüzden bazı rollerdeki katkıları olduğundan küçük gösterebilir.

  • Derin oyun kurucu: hücumu geriden başlatan pası verir, ama şuttan iki üç pas uzakta kalır.
  • Topsuz koşu yapan forvet: savunmayı çekerek arkadaşına alan açar, ama topa hiç dokunmayabilir.
  • Baskı altında topu saklayan oyuncu: takımı topa sahip tutar, ama bu katkı şut zincirinde görünmez.
  • Savunma görevi ağır kanat ya da bek: takım planı onu geride tutuyorsa fırsat yaratma şansı azalır.

Bu sınırlar ölçünün yanlış olduğu anlamına gelmez. Sadece neyi ölçtüğünü bilmek gerekir. Bir oyuncunun pas bağlantılarını ve takım içindeki yerini görmek için pas ağı analizine bakmak, xA’nın göremediği bir resmi tamamlar.

Reklamlar

Antrenör beklenen asist mantığını kâğıt kalemle nasıl uygular?

Okul ve genç takım düzeyinde çoğu zaman veri sistemi yoktur. Neyse ki bu ölçünün fikri, gerçek bir model olmadan da uygulanabilir. Amaç kesin bir xG değeri hesaplamak değil, fırsat kalitesini düzenli biçimde kaydetmektir.

Önce sahayı kâğıt üzerinde basitçe çizin ve kale önünü üç bölgeye ayırın. Ardından her şut fırsatını hazırlayan pası şu basit ölçekle puanlayın:

  • 1 puan: ceza sahası dışından ya da çok dar açıdan şut doğuran pas.
  • 2 puan: ceza sahası içinde, baskı altında şut doğuran pas.
  • 3 puan: kale önünde, kaleciyle karşı karşıya ya da boş pozisyon doğuran pas.

Bu puanlar gerçek xG değerleri değildir; yalnız takım içinde karşılaştırma için kurulan bir örnek ölçektir. Önemli olan, her maçta aynı ölçeği kullanmanızdır. Böylece birkaç hafta sonra hangi oyuncuların düzenli olarak yüksek kaliteli fırsat yarattığını görürsünüz. Şut gelmeyen ama kale önünü açan pasları da ayrı bir sütunda işaretlemeyi unutmayın; böylece ikinci tanım ailesinin mantığını da kâğıda taşımış olursunuz.

Maç videosuyla adım adım nasıl çalışılır?

Sahanın büyük bölümünü gösteren geniş açılı bir maç videosu, kâğıt kalem yöntemini çok daha güvenilir hâle getirir. Çünkü canlı izlerken kaçan ayrıntıları tekrar tekrar izleyebilirsiniz. Aşağıdaki sıra, bir antrenörün tek başına bile uygulayabileceği bir akıştır.

  1. Videoyu baştan izleyin ve her şutun dakikasını not edin.
  2. Her şut için geriye sarın ve şutu doğrudan hazırlayan pası bulun.
  3. Pası veren oyuncuyu, pasın başladığı ve bittiği yeri kaydedin.
  4. Fırsatı 1-2-3 ölçeğiyle puanlayın; şutun gol olup olmadığını ayrı yazın.
  5. Sondan bir önceki pası da işaretleyin; savunmayı açan bir pas mıydı?
  6. Maç sonunda her oyuncunun toplam puanını ve gerçek asist sayısını yan yana koyun.

Bu tablo, oyuncuyla birebir konuşmada güçlü bir araç olur. Örneğin “bu maç asistin yok ama üç kez kale önünde boş arkadaşını buldun” demek, çocuğun doğru kararlarını görünür kılar. Video çalışmasını antrenman planına bağlamanın yollarını video analizle antrenman planı hazırlama rehberimizde bulabilirsiniz. Maçı genel olarak nasıl izleyeceğinize dair temel adımlar ise başlangıç seviye maç izleme rehberinde yer alıyor.

Genç oyuncuda bu rakamlar nasıl yorumlanmalı?

Gelişim çağındaki bir oyuncu için rakam bir hedef değil, bir ayna olmalıdır. Çocuk ve ergen futbolunda rol, mevki ve takım arkadaşları sık değişir. Bu yüzden tek bir sezonun puanları bile oyuncunun gelecekteki kapasitesi hakkında kesin bir şey söylemez.

Michael Herold ve arkadaşlarının 42 ülkeden 145 uygulayıcıyla yaptığı ankette, uygulayıcıların büyük kısmının olay verisini kullandığı ve şutla ilgili basit göstergeleri tercih ettiği görüldü. Ankete milli takım düzeyinden altyapı akademilerine kadar farklı kademelerden kişiler katıldı. Yazarlar daha yeni göstergelerin düşük değer görmesini eğitim eksikliğine ve araştırmanın uygulamaya yeterince aktarılmamasına bağladı. Genç futbol için ders açıktır: ölçü, anlaşılır ve oyuncuyla konuşulabilir olduğu ölçüde işe yarar.

Ayrıca puanları oyuncular arasında sıralama yapmak için değil, aynı oyuncunun zaman içindeki gelişimini izlemek için kullanın. Takım içi rekabeti artıran bir liste, pas vermeyi değil şut çekmeyi ödüllendiren bir kültür doğurabilir. Taktik kavramların hangi yaşta eğitime girdiğini U13-U15 taktik eğitim yazımızda ele aldık.

Reklamlar

Veli maç izlerken beklenen asist fikrinden nasıl yararlanabilir?

Veli için en değerli kazanç, skor tablosunun ötesine bakabilmektir. Çocuğunuz maçı asistsiz bitirmiş olabilir. Ancak verdiği paslar arkadaşlarını kale önünde boş bıraktıysa, aslında takımı için çok değerli bir iş yapmıştır.

Maç sonrası sohbette şu soruları sorabilirsiniz:

  • Bugün hangi pasın arkadaşına en rahat şut fırsatını verdi?
  • Hangi pozisyonda pas yerine şutu seçtin ve neden?
  • Savunmanın arasından geçen bir pas atmayı denedin mi?

Bu sorular çocuğun sonuç yerine karara odaklanmasına yardım eder. Öte yandan çocuğu sürekli rakamla değerlendirmek baskı yaratabilir; sohbet kısa ve destekleyici kalmalı. Şehrinizdeki okulların yaş gruplarını ve programlarını karşılaştırmak isterseniz İstanbul futbol okulları sayfası gibi il sayfalarından başlayabilirsiniz.

Beklenen asist hakkında en sık yapılan yanlış okumalar nelerdir?

Ölçü yaygınlaştıkça bazı hatalı okumalar da yaygınlaştı. En sık rastlananları kısaca sıralayalım.

  • “Beklenen asisti yüksek oyuncu şanssızdır.” Belki, ama arkadaşlarının bitiriciliği ya da küçük örneklem de farkı açıklayabilir.
  • “Farklı kaynakların rakamları karşılaştırılabilir.” Hayır; tanım ailesi ve xG modeli değiştikçe aynı pasın değeri de değişir.
  • “Beklenen asist bütün yaratıcılığı ölçer.” Yalnız son pasa ya da şuta yakın pası ölçer; hücumu geriden kuran katkılar dışarıda kalır.
  • “Tek maçta beklenen asist oyuncunun seviyesini gösterir.” Tek maç fazlasıyla şansa açıktır; eğilim için uzun dönem gerekir.
  • “Gerçek asist sayısı artık önemsizdir.” Asist hâlâ golün gerçekleştiğini gösterir; iki ölçü birlikte okunduğunda anlam kazanır.

Veri okuryazarlığı kulüplerde ayrı bir meslek hâline geldi. Bu işi yapanların günlük görevlerini merak ediyorsanız veri analisti ne iş yapar yazımıza göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Sıkça sorulan sorular

Tek bir pasın beklenen asist değeri 1’i geçebilir mi?

Şut temelli tanımda geçemez, çünkü pas değerini bir şutun xG puanından alır ve bir şutun gol olma olasılığı 0 ile 1 arasındadır. Pas temelli modellerde de değer bir olasılık olarak okunur. Ancak bir oyuncunun bütün maç ya da sezon boyunca biriken toplamı elbette 1’in üzerine çıkabilir; bu toplam kaç asist beklendiğini kabaca anlatır.

Beklenen asist hesaplamak için hangi veriler gerekir?

Şut temelli yöntem için her şutun konumu, vuruş biçimi ve o şutu hazırlayan pasın kaydı yeterlidir. Pas temelli modeller ise bütün pasların başlangıç ve bitiş noktasını, türünü ve bazen bütün oyuncuların konumunu ister. Okul düzeyinde geniş açılı bir maç videosu ve tutarlı bir puanlama ölçeği, fikri uygulamak için iyi bir başlangıçtır.

Farklı kaynaklar neden aynı pasa farklı değer verir?

Her kaynak kendi xG modelini ve kendi beklenen asist tanımını kullanır. Biri yalnız şutu doğuran pası sayarken, diğeri pasın kendi özelliklerinden olasılık hesaplayabilir. Modelin eğitildiği veri, hesaba katılan ayrıntılar ve ofsayt gibi durumların nasıl işlendiği de sonucu değiştirir. Bu yüzden rakamları yalnız aynı kaynağın içinde karşılaştırmak daha doğrudur.

Beklenen asist stoper ve bekler için de anlamlı mı?

Anlamlı olabilir, ama dikkatle okunmalıdır. Hücuma sık katılan bir bek, ortaları ve geri pasları sayesinde kayda değer bir değer toplayabilir. Stoperin katkısı ise genellikle hücumu geriden başlatan paslardadır ve bu paslar şuttan uzak kaldığı için düşük puan alır. Savunma oyuncularını değerlendirirken top taşıma ve ileri pas ölçülerine de bakmak gerekir.

Halı saha ya da futsal maçında bu mantık kullanılabilir mi?

Fikir olarak kullanılabilir. Fırsatı hazırlayan pası bulmak ve fırsatın kalitesini puanlamak her oyun biçiminde mümkündür. Ancak büyük saha için geliştirilmiş xG ve beklenen asist değerleri küçük sahaya doğrudan taşınamaz, çünkü mesafeler, kale boyutu ve oyuncu sayısı farklıdır. Küçük sahada kendi basit ölçeğinizi kurmak daha sağlıklı sonuç verir.

Beklenen asist neden 90 dakikaya bölünerek gösterilir?

Oyuncuların sahada kaldığı süre birbirinden çok farklıdır. Her maç başlayan bir oyuncu, oyuna sonradan giren arkadaşından doğal olarak daha fazla toplam değer biriktirir. Toplamı 90 dakikaya bölmek, süre farkını ortadan kaldırarak daha adil bir karşılaştırma sağlar. Yine de çok az süre alan oyuncularda bu oran oynaktır ve tek başına yorumlanmamalıdır.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbolcu Analizi yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.