İçeriğe geç
Antrenman Rehberi

Çocuklar İçin Futbol Kondisyon Programı: Yaşa Uygun Dayanıklılık, Çabukluk ve Kuvvet

Çocuklar için futbol kondisyon programı: yaşa uygun dayanıklılık, çabukluk, kuvvet, ısınma, saha testleri, FIFA 11+ Kids ve sıcakta güvenlik.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
15 dk
Çocuklar İçin Futbol Kondisyon Programı: Yaşa Uygun Dayanıklılık, Çabukluk ve Kuvvet
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Çocuklar İçin Futbol Kondisyon Programı Nasıl Olmalı?

Çocuklar için futbol kondisyon programı, yetişkin antrenmanının minik kopyası olamaz. Oyun içinde koşmayı, yön değiştirmeyi, sıçramayı ve dengeyi geliştiren; yaşa ve gelişim düzeyine göre ayarlanan; dinlenmeyi de planın parçası sayan hafif bir çerçevedir. Ölçüt, çocuğun ertesi gün sahaya isteyerek dönmesidir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu yazı, veli olarak sahanın kenarında sorduğunuz soruları sırayla yanıtlıyor. Hangi özellik hangi yaşta öne çıkar, hangi çalışma çocuğa göre değildir, evde ve sahada ne yapabilirsiniz, nasıl ölçersiniz ve sıcakta nelere dikkat edersiniz? Örnek programlar yalnızca fikir verir. Her çocuk farklı büyüdüğü için planı çocuğa göre uyarlamanız gerekir.

Çocuk futbolunda teknik mi fizik mi önce gelir sorusunu ayrıca teknik mi fizik mi yazımızda tartıştık. Burada konu, bir futbol kondisyon programını güvenli ve eğlenceli kurmaktır.

Reklamlar

Futbolda kondisyon hangi özelliklerden oluşur?

Futbol kondisyon programı tek bir özelliğe dayanmaz. Futbol, kısa sprintlerle tempolu koşuyu, yön değiştirmeyle sıçramayı ve top kontrolünü bir arada ister. Bu yüzden çocuk için plan yaparken beş başlığa bakmak yeterli olur.

  • Dayanıklılık: maç boyunca tempoyu sürdürebilmek ve sprintlerden sonra çabuk toparlanmak.
  • Çabukluk ve sürat: ilk adımdaki tepki, kısa mesafede hızlanma.
  • Kuvvet: sıçrama, duruş, temas anında dengede kalma ve bacak kaslarının yük taşıması.
  • Esneklik ve hareketlilik: eklemlerin rahat hareket aralığı.
  • Koordinasyon ve denge: bedeni, topu ve rakibi aynı anda yönetebilmek.

Çocuklarda bu beşi birbirinden ayırmak da gerekmez. İyi kurgulayan bir top oyunu, aynı dakikalarda hem koşuyu hem yön değiştirmeyi hem de dengeyi çalıştırır. Önceliği yaşa göre değiştirmek ise mantıklıdır.

Çocuklar ve ergenler için kondisyon neden yetişkinden farklıdır?

Çocuk bedeni büyürken sürekli değişir. Boy uzaması hızlandığında kemikler kaslardan önce uzayabilir, kas ve tendon gerilimi artar. Bu dönemde koordinasyon geçici olarak bozulabilir. Bu yüzden aynı çocuk geçen ay rahat yaptığı bir hareketi bu ay beceremeyebilir.

Gelişim hızı da çocuktan çocuğa değişir. Aynı yaştaki iki oyuncudan biri belirgin biçimde daha ileri, diğeri daha geride olabilir. Yaş grubu programları bu yüzden ancak bir başlangıç noktasıdır. Çocuğun kendi gelişimine bakan, gerektiğinde yükü düşüren bir antrenör ve veli ikilisi en güvenli düzeni kurar.

Spor bilimi literatüründe, belirli gelişim dönemlerinde hız ve koordinasyonun daha kolay geliştiğini öne süren modeller var. Ancak bu pencerelerin kesin yaş aralıklarını destekleyen uzun süreli veri sınırlıdır ve büyüme zamanlaması kişiden kişiye çok değişir. Bu nedenle bu yazıdaki yaş bantlarını kesin kural olarak değil, yön gösteren çerçeve olarak okuyun.

Çocuklar günde ne kadar hareket etmeli?

Dünya Sağlık Örgütü, 5-17 yaş arası çocuk ve gençler için haftaya yayılan günlük ortalama en az 60 dakika orta ila yüksek şiddette fiziksel aktivite önerir. Ayrıca kasları ve kemikleri güçlendiren aktivitelerin haftada en az üç gün yer almasını önerir. Bu değer, yalnızca futbol antrenmanı için konmuş bir hedef değil, genel sağlık çerçevesidir.

Bu çerçevenin pratik anlamı şudur: haftada iki üç antrenman tek başına çocuğun hareket ihtiyacını doldurmaz. Okul bahçesi, bisiklet, yüzme, ip atlama ve serbest top oyunu da bu süreye katkı sağlar. Dolayısıyla kondisyon için ek koşu seansı eklemeden önce günlük hareketin ne kadar olduğuna bakmak daha doğru bir başlangıçtır.

Kaynak olarak Dünya Sağlık Örgütü sayfalarındaki fiziksel aktivite rehberlerini inceleyebilirsiniz. Antrenman sıklığı konusunda ise okulların haftalık düzenini anlatan antrenman saatleri rehberi yol gösterir.

Yaşa göre futbol kondisyon programı nasıl değişir?

Aşağıdaki tablo, yaş bandına göre öne çıkan çalışma türlerini özetler. Sayı ve süre yazılmamıştır, çünkü doğru yük çocuğun o günkü durumuna bağlıdır. Tabloyu bir taslak olarak kullanın ve çocuğa göre uyarlayın.

Yaş bandı (yaklaşık)Öne çıkanlarDikkat
5-7Koşu, sıçrama, denge ve top oyunları; çok kısa, çok eğlenceli tekrarlarSıra bekletmek, uzun koşu ve sınav havası
8-10Çeviklik oyunları, kısa sprintler, koordinasyon, vücut ağırlığıyla basit kuvvetAşırı tekrar, sürekli aynı hareket
11-13Oyun içi dayanıklılık, hız, hareketlilik, kontrollü kuvvet temelleriBüyüme atağında yükü azaltmak
14 ve üzeriDaha planlı kuvvet, hız ve dayanıklılık; yük takibiUyku, beslenme ve aşırı program

Bantlar arasındaki geçiş keskin değildir. Gelişimi geç olan bir 12 yaşındaki çocuk, 10 yaş bandının çalışmalarından fayda görebilir. Bunun tersi de geçerlidir.

Reklamlar

Dayanıklılığı çocuklarda nasıl geliştirirsiniz?

Çocuklar sabit tempoda uzun koşuya genellikle ilgi duymaz. Buna karşılık küçük alan oyunları, yakalamaca varyasyonları ve kısa aralıklı top oyunları kalp ve solunum sistemini doğal olarak çalıştırır. Dayanıklılığın en kolay yolu çoğu zaman bir oyunun içinden geçer.

  • Küçük alanda 3'e 3 veya 4'e 4 oyunlar, çok sayıda dokunuş ve tempolu geçiş sağlar.
  • Pas parkuru ve rotasyonlu oyunlar, koşuyu top ile birleştirir.
  • Kısa koşu ve yürüme dönüşümlü aralıklar, çocuğun tepkisine göre uzar ya da kısalır.
  • Takım içi yarışmalar, çocuğu uzun süreli tempoyu kendiliğinden sürdürmeye iter.

Süre konusunda da mantıklı olun. Çocuğun ilgisi dağılmaya başladığında oyunu değiştirin, çünkü dikkatin bittiği yerde verim de biter. Ayrıca oyunu bitirmeden önce kısa bir mola verin ve herkesin su içmesini sağlayın.

Aralıklı çalışmayı çocuğun saat ya da uzun mesafeyle ölçmek gerekmez. Konuşabilecek düzeyde koşan çocuk çoğu zaman uygun bölgededir. Nefes nefese kalıp oyundan çıkan çocuğa ise dinlenme vermek gerekir. Yoğunluğu sayılarla değil, çocuğun hissettiği zorlukla yönetmek için RPE skalası yazımız işe yarar.

Çabukluk ve çeviklik için ne çalışırsınız?

Çabukluk, kısa sürede harekete geçme ve yön değiştirme hızıdır. Futbolda üç dört adımlık mesafeler çoğu zaman 30 metrelik koşudan daha önemlidir. Bu nedenle çocuk çalışmasında uzun sprint yerine kısa, tepkiye dayalı oyunları seçin.

  • İşaretle başlayan kısa yarışlar: ses, el işareti ya da renkli koni görünce hareket.
  • Gölge oyunu: bir çocuk öndeki çocuğun hareketlerini taklit eder.
  • Koni arasında slalom ve ani dönüşler, ardından topla tekrar.
  • Merdiven ve çizgi çalışmaları, ayak sıklığını artırır; ancak oyunla birleştirilmedikçe çabuk sıkar.

Hız merdiveni gibi ekipmanın tek başına mucize yaratmadığını bilmek gerekir. Ekipman, ayak koordinasyonuna yardım eder, fakat futbolda asıl kararı oyuncu rakibe, topa ve boşluğa bakarak verir. Çeviklik ve test detayları için çeviklik rehberimize bakabilirsiniz.

Çocuklar ağırlık çalışabilir mi?

Evet, çocuklar uygun biçimde planlanan ve gözetimle yürüyen kuvvet çalışması yapabilir. "Ağırlık çalışmak boyu kısaltır" ya da "büyüme plağına zarar verir" fikri geniş biçimde yanlış anlaşılmıştır. Güncel uzlaşma metinleri, nitelikli gözetim altındaki kuvvet çalışmasını güvenli ve faydalı bulur. Sorun ağırlığın kendisinden çok kötü teknik, denetimsizlik ve aşırı yüklenmeden doğar.

Burada iki ayrımı yapmak gerekir. Birincisi, kuvvet çalışması ile maksimum ağırlık denemesi aynı şey değildir. İkincisi, serbest ağırlık kullanmak zorunlu değildir. Vücut ağırlığı, lastik bant ve hafif araçlar, özellikle ilk yıllarda yeterlidir.

Squat, plank ve şınav gibi hareketler uygundur, ancak doğru teknikle ve çocuk dostu varyasyonlarla yapılmalıdır. Yalnızca sayıya bakan, "bir dakikada kaç şınav" tarzı yarışlardan kaçının.

Çocuk için kuvvet çalışmasının kuralları nelerdir?

Çocuk için kuvvet çalışmasını güvenli yapan şey kurallardır. Bu kuralları bilmeden hazırlanan program, iyi niyete rağmen sakatlık riskini artırabilir.

  1. Önce hareketin tekniği, sonra tekrar sayısı gelir. Teknik bozulmaya başladığında set biter.
  2. Eğitimli bir yetişkin her zaman gözetir; çocuk tek başına ağır araç kullanmaz.
  3. Yük küçük adımlarla artar. Çocuğun ağrı şikayeti varsa yük artmaz, azalır.
  4. Aynı kas grubunu art arda günlerde yormayın.
  5. Çalışmayı kısa tutun ve oyun havasında bırakın.
  6. Zıplama çalışmasında yumuşak inişi öğretin; diz içe kaçmasın.

Maksimum kaldırma denemeleri çocuk için hem gereksiz hem riskli sayılır. Büyüme atağındaki gençlerde ise yükü dönemsel olarak azaltın. Bu dönem için büyüme ağrıları yazımız ayrıntılı bilgi verir.

Reklamlar

Çocuk için hangi kondisyon çalışmaları yanlıştır?

Her çalışma çocuğa göre değildir. Aşağıdaki liste, sahada en sık gördüğümüz yanlışları sıralar. Bunların her biri iyi niyetle başlar, ama sonunda isteksizlik ve sakatlık getirebilir.

  • Ceza olarak koşturmak: koşuyu cezaya, antrenmanı da sıkıntıya dönüştürür.
  • Küçük çocuğa uzun mesafe koşusu: ilgisini söndürür ve futbolla ilişkisi zayıftır.
  • Maksimum ağırlık denemesi ve kontrolsüz serbest ağırlık.
  • Yorgun çocukta ek antrenman: dikkat düşer, düşme ve burkulma riski artar.
  • Aynı hareketi yüzlerce kez tekrarlatmak: aşırı kullanım yaralanmalarına yol açabilir.
  • Her yaşa tek program uygulamak.

Amerikan Pediatri Akademisi'nin aşırı kullanım yaralanmalarına dair raporu, çocuk sporcular için haftada bir ila iki gün dinlenmeyi ve yıl içinde ana spordan aralar vermeyi öneriyor. Rapor ayrıca erken tek spora yönelmenin riskine dikkat çekiyor. Ayrıntı için erken branşlaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Kondisyonu oyunla nasıl çalıştırırız?

Çocuklar için en etkili ve en sürdürülebilir kondisyon çalışması oyundur. Yakalanmamaya çalışan çocuk koşar, yön değiştirir ve sıçrar. Üstelik farkında bile olmaz. Dakikalar boyunca kalp atışı yüksek kalır.

Oyunu kondisyona dönüştüren şey kurallardır. Alanı küçültmek temposu yükseltir, oyuncu sayısını azaltmak herkesin daha çok koşmasını sağlar, dokunuş sayısını sınırlamak karar hızını artırır. Elenen çocuğu bekletmeyen oyunlar tercih edilmelidir.

  • Yakalamaca varyasyonları: topla yakalamaca, ikili yakalamaca, kurtarma oyunları.
  • Renkli kapı oyunu: koni kapılarından topla geçmek.
  • Küçük kale maçları: kalabalık değil, çok pozisyonlu oyun.
  • Tempo değişimi oyunları: "yavaş", "orta", "hızlı" komutuyla koşu.

Örnek oyun fikirlerini çocuk futbolu antrenman oyunları yazımızda, oyun temelli yaklaşımın mantığını ise oyun temelli antrenman rehberinde bulabilirsiniz.

Isınma ve soğuma için ne yapmalısınız?

Isınma, çocuğun bedenini ve zihnini antrenmana hazırlar. Hafif koşuyla başlar, ardından hareketli esneme ve koordinasyon çalışmalarıyla devam eder, en sonda topla kısa ve hızlı hareketler gelir. Uzun süre aynı noktada tutulan statik esneme ısınma için en iyi seçenek değildir.

  • Hafif tempolu koşu ve yön değiştirme.
  • Dinamik hareketler: yürüyüş adımları, diz çekme, topuğu kalçaya çekme, yan adım.
  • Denge ve iniş çalışması: tek ayak üstünde duruş, yumuşak iniş.
  • Top ile hızlı pas ve kısa tempolu oyun.

Isınmayı süslü bir gösteriye çevirmeyin. Çocuğun bedeni gerçekten hazırlanıyorsa yeterlidir. Ayrıca her seansta aynı kalıbı tekrarlamak yerine küçük oyunlarla çeşitlendirin, çünkü sıkılan çocuk ısınmayı baştan savma yapar. Antrenör ısınmayı sahada örnek olarak gösterirse çocuklar da daha dikkatli uygular.

Soğuma kısadır ve sakinleştirir. Tempoyu düşüren hafif yürüyüş ve nefes toparlanınca kısa esnemeler, çocuğa antrenmanın bittiği duygusunu verir. Soğuma ayrıca su içmek için de uygun fırsattır.

Daha ayrıntılı bir plan için ısınma hareketleri rehberine bakabilirsiniz.

FIFA 11+ Kids sakatlık önlemeye yardımcı olur mu?

FIFA 11+ Kids, yaklaşık 7-13 yaş çocuk futbolu için hazırlanan, ısınma yerine kullanılan düzenli bir programdır. Koşu ve denge, kuvvet, çeviklik ve oyun öğelerini bir arada barındırır.

Dört Avrupa ülkesinde (İsviçre, Çekya, Hollanda, Almanya) kulüplerle yapılan ve bir sezon süren kümeli rastgele denemeye göre, programı uygulayan takımlarda toplam sakatlık oranı her zamanki ısınmayı yapan takımlara göre yüzde 48 daha düşük çıktı. Araştırmacılar ciddi sakatlıklarda yüzde 74 düşüş buldu. Suudi Arabistan ve İran'da yapılan daha küçük çalışmalar da yararlı sonuçlar bildirdi.

Bu sonuçlar umut vericidir, ama iki noktada ihtiyatlı olmak gerekir. Çalışmaların kapsamı sınırlıdır ve yararın görülmesi için programın düzenli, doğru uygulanması gerekir. Ayrıca program çocuğun yerini tutan bir mucize değildir; iyi gözetimle birlikte anlam kazanır.

Büyüklere yönelik protokolü FIFA 11+ yazımızda anlattık. Resmî bilgi için FIFA sayfalarından yararlanabilirsiniz.

Reklamlar

Örnek futbol kondisyon programı yaş bandına göre nasıl görünür?

Aşağıdaki iki örnek, bir seansı dengeli kurmanın yolunu gösterir. Bu bir örnektir, çocuğa göre uyarlayın. Süre ve tekrar sayıları, çocuğun o günkü enerjisi ve bölgenin sıcaklığı gibi etkenlere göre değişir.

5-8 yaş: oyun ağırlıklı seans

  • Isınma: hayvan hareketleri, serbest top taşıma, yakalamaca.
  • Ana bölüm: renkli kapı oyunu, ip atlama, denge parkuru, küçük kale oyunu.
  • Kapanış: kısa yürüyüş, su molası, tüm çocukların katıldığı sakin bir oyun.

9-12 yaş: oyun ve teknik ağırlıklı seans

  • Isınma: koşu, dinamik hareketler, pas ve denge çalışması.
  • Ana bölüm: çeviklik parkuru, kısa sprint tekrarları, küçük alan oyunları, hafif vücut ağırlığı çalışmaları.
  • Kapanış: yürüyüş, yumuşak esneme, kısa değerlendirme.

13 yaş ve üzeri: daha planlı seans

  • Isınma: FIFA 11+ gibi araştırmayla sınanmış bir program.
  • Ana bölüm: hız, sıçrama ve iniş, kontrollü kuvvet, oyun içi dayanıklılık.
  • Kapanış: soğuma, hareketlilik, toparlanma bilgisi.

Haftalık düzen kurarken çocuğun diğer sporları ve okul yükü de hesaba katılmalıdır. Evde destek çalışması arıyorsanız evde futbol antrenmanı yazımız uygun örnekler sunar.

Çocuğun kondisyonunu sahada nasıl ölçersiniz?

Ölçmenin amacı sıralama yapmak değil, çocuğun kendi gelişimini görmektir. Basit saha testleri, aynı koşullarda tekrarlandığında gelişimi gösterir. Testi bir sınav yapmayın, tek tek çocuğu başkasıyla kıyaslamayın.

ÖzellikBasit testNot
SüratKısa mesafe koşusu, süre ölçümüAynı zemin ve aynı mesafe
Patlayıcı güçDurarak uzun atlamaMesafeyi santimetre ile yazın
ÇeviklikKoni parkuru süresiParkuru her seferinde aynı kurun
Dayanıklılık20 metre mekik koşusuÇocuğun bıraktığı seviye kaydedilir
EsneklikOtur-uzan testiIsındıktan sonra yapılır

Testi yapacağınız gün çocuğun dinlenmiş olmasına dikkat edin. Yorgun, aç ya da hasta çocuğun sonucu onu yansıtmaz. Ayrıca testten önce yeterince ısındırın ve sonucu çocuğa "iyi" ya da "kötü" diye yorumlamayın. Örneğin "geçen aya göre daha uzağa atladın" demek, ilerlemeyi gösterir ve motivasyonu korur.

Bu testlerin birçoğu, Avrupa Konseyi'nin okul çocukları için geliştirdiği Eurofit test bataryasında yer alır. Yine de test sonuçlarını "yetenek" olarak yorumlamak yanlıştır. Gelişim hızı çocuktan çocuğa değiştiği için sonuçlar çoğu zaman olgunlaşmayı yansıtır.

Test seçenekleri için kondisyon testleri karşılaştırmamıza göz atabilirsiniz.

Sıcak havada çocuk antrenmanında nelere dikkat etmelisiniz?

Sıcak ve nemli günlerde çocuk antrenmanında önce planı değiştirmek gerekir. Amerikan Pediatri Akademisi'nin ısı hastalığı politikası, suyun düzenli aralıklarla verilmesini, yoğunluğun kademeli artırılmasını ve yetersiz toparlanmanın önlenmesini öne çıkarır. Politika, ısıya uyum için sezon başında on ila on dört günlük bir alışma dönemi önerir.

  • Antrenmanı serin saatlere kaydırın ve gölgeli alan seçin.
  • Su molalarını susamayı beklemeden, düzenli aralıklarla verin.
  • Açık renkli, hafif ve nefes alan kıyafet tercih edin.
  • Yoğunluğu düşürün; ısıya alışmamış çocuğu sert seansa sokmayın.
  • Baş dönmesi, aşırı bitkinlik, mide bulantısı ya da kafa karışıklığı görürseniz çocuğu hemen gölgeye alın, soğutun ve gerekirse sağlık desteği isteyin.

Ayrıntılı bilgi için sıcak havada performans yazımıza bakın. Aşırı soğukta ve yağmurda da planı benzer şekilde değiştirmek gerekir.

Dinlenme, uyku ve beslenme kondisyonu nasıl etkiler?

Çocukta gelişim, antrenmanın kendisinden çok toparlanma sırasında oluşur. Yeterli uyku, düzenli öğün ve haftada bir ila iki gün dinlenme, kondisyon programının görünmeyen yarısıdır. Yorgun çocuğun öğrenmesi yavaşlar, sakatlanma riski artar.

  • Uyku düzeni: okul günlerinde ekran süresi yatma saatini kısaltmamalı.
  • Antrenman öncesi hafif ama yeterli bir öğün: aç ya da aşırı tok çocuk verimsiz çalışır.
  • Antrenman sonrası su ve dengeli bir öğün.
  • Çocuk yorgunluk bildirdiğinde seansı hafifletmek.

Ayrıntılar için uyku düzeni rehberimizi ve altyapı beslenme tablosunu inceleyebilirsiniz. Beslenme konusunda çocuğunuzun özel durumları varsa hekim ya da diyetisyene danışın.

Reklamlar

Aşırı yüklenme ve tükenmişlik belirtileri nelerdir?

Çocuğun yükü fazlaysa vücudu ve davranışı bunu gösterir. Belirtiler genellikle yavaş gelir, bu yüzden yakından izlemek gerekir.

  • Gün boyu süren yorgunluk, uyku sorunları ve iştah değişikliği.
  • Antrenmana gitmek istememe, bahane arama, sabahları isteksizlik.
  • Aynı bölgede tekrarlayan ağrı, özellikle diz ve topuk çevresinde.
  • Performansta düşüş, sık sık hastalanma.
  • Oyundan keyif almama, sinirlilik ve kolay ağlama.

Ağrı aylar boyu sürüyorsa antrenmanı sürdürmek yerine çocuğun hekime gösterilmesi gerekir. Ağrıyı "geçer" diye geçiştirmek, küçük bir sorunun büyümesine yol açabilir. Tükenmişliği ayrıca spor burnout yazımızda işledik.

Büyüme atağında futbol kondisyon programı nasıl uyarlanır?

Bir çocuk kısa sürede boy atabilir. Bu dönemde kemikler hızla uzar, kas ve tendonlar çoğu zaman geride kalır. Çocuk sakarlaşır, sık sık yorulur ve diz ya da topuk çevresinde ağrı şikayeti ortaya çıkabilir. Futbol kondisyon programı bu dönemde esnek olmalıdır.

Öncelikle yükü düşürün ve koordinasyon, denge ile hareketlilik çalışmalarına ağırlık verin. Sıçrama ve iniş tekrarlarını azaltın. Çocuğun ağrısını ciddiye alın ve ağrı sürerse hekime gösterin. Büyüme atağında kondisyon düşüşünü bir başarısızlık gibi yorumlamayın. Bu, bedenin geçici bir uyum dönemidir.

Antrenör bu süreçte çocuğu akranlarıyla kıyaslamamalıdır. Aynı yaştaki iki oyuncu çok farklı olgunlukta olabilir. Gelişimi geç kalan çocuk bu nedenle ek baskı yaşamamalı, ilerlemesi kendi geçmişiyle ölçülmelidir.

Kondisyon çalışması çocuğun motivasyonunu nasıl etkiler?

Çocuk antrenmanı sevdiği sürece düzenli gelir. Sevmediği çalışma ise zamanla sporu bırakma nedenine dönüşür. Bu yüzden iyi bir futbol kondisyon programı, çocuğun hissettiği keyfi de ölçüt sayar.

  • Başarıyı başkasıyla değil, çocuğun kendi geçmişiyle kıyaslayın.
  • Küçük hedefler koyun: "bu hafta daha dengeli iniyorum" gibi.
  • Seçenek sunun: çocuk iki oyundan birini seçsin.
  • Hatayı değil çabayı övün.
  • Yorgun günlerde çalışmayı hafifletmeyi kabul edin.

Ayrıca antrenörün dili de belirleyicidir. Yorulan çocuğa "yetersizsin" demek yerine "biraz dinlen, hazır olunca devam edelim" demek, kondisyon çalışmasını cezadan alışkanlığa çevirir. Çocuk kendini güvende hissettiğinde daha çok dener ve hata yapmaktan korkmaz.

Veli olarak sahadaki tutumunuz da önemlidir. Maç sonrası çocuğa kaç kilometre koştuğunu ya da hangi testte kaçıncı olduğunu sormak yerine, oyundan neler hissettiğini sorun. Baskı konusunu ayrıca ebeveyn baskısı yazımızda ele aldık.

Antrenman dışındaki günlük hareket kondisyona katkı sağlar mı?

Evet, çünkü çocuğun kondisyonu yalnızca antrenman saatinde oluşmaz. Okula yürüyerek gitmek, bahçede top kovalamak, bisiklete binmek ve merdiven çıkmak da toplam hareketi artırır. Üstelik bu etkinlikler çocuğa yük gibi gelmez.

Ancak çocukların büyük bölümü gün boyu oturarak geçirir. Bu yüzden haftada iki üç antrenmana güvenmek yetmeyebilir. Ekran süresini azaltmak ve açık hava oyununu teşvik etmek, ek koşu seansından daha güçlü bir kondisyon yatırımıdır.

Yine de her çocuk futbol dışında başka hareketlere de ihtiyaç duyar. Yüzme, jimnastik ve ip atlama, futbolda eksik kalabilecek denge ve vücut farkındalığını tamamlar. Dolayısıyla çocuğunuzun haftasında çeşitlilik bırakın.

Maç haftasında kondisyon yükü nasıl dengelenir?

Maç günü yaklaşırken yük azalır, ama hareket tamamen kesilmez. Çocuk için ideal düzen, maça yakın günlerde hafif, oyun ağırlıklı ve kısa seanslardır. Böylece çocuk dinç ve istekli çıkar.

Öte yandan maç sonrası ilk gün de önemlidir. Ağır koşu ya da kuvvet çalışması eklemeyin. Hafif yürüyüş, esneme ve bol su, toparlanmayı destekler. Çocuk yorgunsa ya da ağrısı varsa bir sonraki seansı hafifletin.

Turnuva ya da yaz kampı gibi yoğun dönemlerde ise bir günde birden fazla maç oynanabilir. Bu durumda dinlenme araları, gölge, su ve hafif yiyecek ön plana çıkar. Ayrıca yedek oyuncu rotasyonu da çocukları aşırı yüklenmekten korur. Kamp ortamındaki günlük akış için futbol kampı yazımıza bakabilirsiniz.

Reklamlar

Veli kondisyon programını nasıl değerlendirmeli?

Veli, antrenörün işine karışmadan bir futbol kondisyon programına dair doğru soruları sorabilir. Kondisyon çalışması çocuğa uygunsa, saha kenarından bile fark edersiniz. Bir okulu seçerken ya da değiştirirken şu noktalara bakın.

  • Seanslar oyun ağırlıklı mı, yoksa ceza koşusu ağırlıklı mı?
  • Antrenör ısınmayı ve soğumayı düzenli uyguluyor mu?
  • Yaş gruplarına göre farklı yük veriyor mu?
  • Su molaları serbest ve düzenli mi?
  • Çocuk ağrısını söylediğinde antrenör dinliyor mu?
  • Antrenör yaş ve gelişim farkını dikkate alıyor mu?

Platformda yer alan okulların hiçbiri için bir tavsiye vermiyoruz. İl ve ilçe bazında seçenekleri incelemek için İstanbul futbol okulları sayfasından başlayabilir, küçük yaşlar için minikler programlarını görebilirsiniz.

Bir okulda aşırı yük, sağlık ya da güvenlik sorunu görürseniz bunu önce antrenörle ve okul yönetimiyle konuşun. Sorun çözülmezse deneyimi şikayet ve geri bildirim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.

Çocuklar için futbol kondisyonu hakkında yaygın yanlışlar nelerdir?

Kondisyon konusunda dolaşan bazı kanılar, ebeveynleri gereksiz endişeye ya da yanlış yönlendirmeye sokar. Aşağıdaki tablo bunları kısaca düzeltir.

Yanlış inanışDaha doğru bilgi
Çocuklar ağırlık çalışamaz.Nitelikli gözetimle, uygun yükle ve doğru teknikle kuvvet çalışması çocuklar için güvenli ve yararlıdır.
Ne kadar çok koşarsa o kadar iyi olur.Aşırı yük sakatlığı ve isteksizliği artırır; kalite miktardan önemlidir.
Kondisyon sıkıcı olmak zorundadır.Çocuklarda en iyi sonuç çoğu zaman oyunla gelir.
Dinlenmek zayıflıktır.Gelişim toparlanma sırasında oluşur.
Sıcakta antrenman çocuğu sertleştirir.Isı çocuğu da zorlar; alışma, su ve kademeli yük gerekir.
Test sonucu yeteneği gösterir.Sonuçlar çoğu zaman gelişim hızını yansıtır.

Yetişkin sporcuların programını çocuğa kopyalamak, bu yanlışlardan biridir. Türkiye'de futbolun kurallarını belirleyen kurum hakkında bilgi için Türkiye Futbol Federasyonu sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Çocuk futbolcuya haftada kaç gün kondisyon çalışması yaptırılır?

Sabit bir sayı yoktur. Çocuğun yaşı, diğer sporları ve toparlanması belirler. Genel sağlık için günde ortalama 60 dakika hareket ve haftada en az üç gün kas ve kemik güçlendirici aktivite önerilir. Futbol antrenmanının kendisi bu hedefin önemli bir kısmını karşılar. Haftada bir ila iki gün tam dinlenme planlayın, çocuğun yorgunluğuna bakarak yükü azaltmaktan çekinmeyin.

Çocuk ağırlık çalışırsa boyu kısalır mı?

Hayır, bu görüş bilimsel olarak desteklenmiyor. Nitelikli gözetim, uygun yük ve doğru teknikle yapılan kuvvet çalışması çocuklar için güvenli kabul edilir. Sorunlar çoğunlukla kötü teknik, denetimsizlik ve aşırı yükten çıkar. Programın tamamı vücut ağırlığıyla da yürüyebilir. Yine de başlamadan önce çocuğunuzun hekiminden ve nitelikli bir antrenörden görüş alın.

Çocuklar için en iyi dayanıklılık antrenmanı nedir?

Küçük alan oyunları, yakalamaca varyasyonları ve topla yapılan tempolu pas oyunları çoğu çocuk için en uygun yoldur. Oyun içinde koşu tekrarlanır ve çocuk keyif alır. Uzun, sabit tempolu koşular küçük yaşta ilgiyi düşürebilir. Yükü çocuğun nefesine ve isteğine göre ayarlayın. Nefesi tamamen kesilen çocuğa kısa bir mola verin ve oyuna yeniden dahil edin.

FIFA 11+ Kids hangi yaş için uygundur?

Program yaklaşık 7-13 yaş arası çocuk futbolu için tasarlanmıştır. Isınma yerine uygulanır ve koşu, denge, kuvvet ve oyun öğeleri içerir. Düzenli uygulandığında sakatlık oranını azalttığı gösterilmiştir. Çocuğunuzun takımında kullanılıp kullanılmadığını antrenöre sorabilirsiniz. Program sizin evde tek başına uygulayacağınız bir şey değil, takım ısınmasının yerine geçen bir düzendir.

Sıcak havada çocuk antrenmanı yapılabilir mi?

Yapılabilir, ancak plan değişmelidir. Serin saat, gölge, düzenli su molası, hafif kıyafet ve düşük yoğunluk gerekir. Çocuk ısıya alışma sürecinde kademeli ilerlemelidir. Baş dönmesi, aşırı yorgunluk, bulantı ya da kafa karışıklığı görülürse çocuk hemen dinlendirilir ve gerekirse sağlık yardımı istenir.

Çocuğun kondisyonunu evde ölçmek mümkün mü?

Mümkündür. Durarak uzun atlama, kısa mesafe koşu süresi ve basit koni parkuru evde ya da bahçede denenebilir. Önemli olan her seferinde aynı zemin ve aynı mesafeyi kullanmak, sonucu başkasıyla kıyaslamamak ve yalnızca çocuğun kendi gelişimine bakmaktır. Sonuçları bir deftere yazıp birkaç hafta sonra aynı koşullarda tekrarlayın.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Antrenman Rehberi yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.