Futbolda ABCD Penaltı Vuruş Sırası Kuralı Nedir? ABBA Denemesi ve Güncel Düzen

Maç eşit biter, seri penaltılara geçilir ve herkes aynı soruyu sorar: önce kim vuracak, sonra kim? İnternette bu sorunun etrafında "ABCD" adlı bir sıralama dolaşıyor. Bu yazı, penaltı vuruş sırasında resmî kuralın ne dediğini, ABBA denemesinin gerçekte ne olduğunu ve ABCD adının nereden çıktığını kaynaklarıyla ayırıyor.

Bu cevap yazının geri kalanının özetidir. Aşağıda her parçayı ayrı ayrı açıyoruz.

Kısacası, sahada bildiğiniz dönüşümlü sıra geçerlidir. Ancak "ABCD" sözünü duyduğunuzda iki ihtimali düşünün: ya ABBA'dan söz ediliyor ya da bilgi kaynaksız. İkisini de aşağıda ayrı ayrı kontrol ediyoruz.

Bu yazı hangi sorulara cevap veriyor?

Penaltı serisiyle ilgili birçok yazı var. Bu yüzden konuyu dar tutuyoruz ve yalnızca sıra sorusuna odaklanıyoruz. Seri penaltının bütün işleyişini, kaleci çizgi kuralını ve vuruş tekniğini başka yazılarımızda anlattık.

• Takımlar hangi sırayla vurur ve kim ilk vuracağını nasıl seçer?
• Oyuncu sırası kimin elindedir ve ne zaman değişebilir?
• ABBA nedir, ne zaman denendi ve neden bırakıldı?
• ABCD adı resmî bir terim mi?
• Çocuk ve amatör maçlarda bu kural nasıl çalışır?

Seri penaltının tamamı için Dünya Kupası penaltı atışları rehberine bakabilirsiniz. Uzatmadan penaltıya geçişi ise uzatma kuralları yazımız anlatıyor. Biz burada o içeriği tekrar etmiyoruz.

Güncel kural kitapçığı penaltı vuruş sırasını nasıl düzenliyor?

Kural bugünkü haliyle sadedir. Hakem önce yazı tura ile kaleyi seçtirir. Ardından ikinci bir yazı tura ile hangi takımın önce vuracağını belirler. Kazanan takım ilk ya da ikinci vuruşu seçer.

Sonra seri başlar. Her takım beş vuruş yapar ve vuruşlar dönüşümlüdür, yani birinci takım, ikinci takım, tekrar birinci takım diye ilerler. Kural metni, yani IFAB Oyun Kuralları, Kanun 10, bu temel düzeni açıkça yazar.

Beş vuruş bitmeden bile sonuç çıkabilir. Bir takım, kalan bütün vuruşlarını atsa bile rakibe yetişemiyorsa hakem seriyi bitirir. Skor beş vuruştan sonra eşitse seri turlar halinde sürer. O noktada bir takım aynı sayıda vuruşta rakibinden fazla gol atana kadar devam edilir.

Bu sadelik bilinçli bir tercih gibi görünüyor. Çünkü kural ne kadar kısa olursa, hem hakem hem oyuncu için o kadar az tartışma çıkar. Üstelik aynı metin profesyonel maçta da, okul turnuvasında da aynı mantıkla okunur.

Takımlar penaltı atıcı sırasını nasıl belirler?

Kural kitapçığı bu konuda net bir ayrım yapar. Vuruş sırası takımlara aittir. Her takım atıcı sırasını kendi içinde belirler ve hakeme bildirmek zorunda değildir.

Yani hakem çoğu zaman kimin hangi sırada vuracağını önceden bilmez. Antrenör ya da kaptan sırayı kağıda yazabilir ve oyunculara sahada söyleyebilir. Hakem yalnızca sıranın kurallara uyup uymadığını izler.

Burada sık yapılan bir karışıklık var. "Hangi takım önce vurur?" sorusu ile "Takımda kim kaçıncı vurur?" sorusu farklı konulardır. Birincisini yazı tura belirler. İkincisini takımın kendisi seçer. ABBA ve benzeri adlandırmalar yalnızca birinci soruyla ilgilidir.

Bu ayrım küçük görünür, ancak sahada büyük fark yaratır. Hakem kimin sırasını izlediğini bilmediği için, takım içi karışıklık takımın kendi sorunudur. Bu yüzden yazılı bir liste ve net bir kaptan iletişimi işi kolaylaştırır.

Birinci turdan sonra atıcı sırası değişebilir mi?

Kural kitapçığı iki ayrı şey söyler. İlk olarak, uygun her oyuncu vurmadan önce hiçbir oyuncu ikinci kez vuramaz. Yani sıra, takımdaki bütün uygun oyuncular bir kez vurana kadar dönüşümlü ilerler.

İkinci olarak, tüm uygun oyuncular vurduktan sonra takım yeni bir sıra belirleyebilir. Metne göre takımlar sonraki turlarda sırayı değiştirebilir. Bu, 11 oyuncunun hepsi vurduktan sonra seri sürerse önemli olur.

Kural kitapçığındaki bu esneklik antrenörler için bir fırsattır. Örneğin ilk turda sırası geç gelen ama o an kendini hazır hisseden bir oyuncu, ikinci turda öne alınabilir. Bu yorum bir kural değil, saha deneyimine dayanan bir öneridir.

Örneğin bir antrenör, sırayı maç öncesinde değil, uzatmanın son dakikalarında kurabilir. Böylece son dakikada sakatlanan ya da kart gören oyuncuyu hesaba katar. Bu, kuralın izin verdiği bir esnekliktir.

ABBA sırası nedir, ABCD ile aynı şey mi?

ABBA, tenis tie-break mantığına benzeyen alternatif bir sıradır. İlk vuruşu A takımı yapar. Sonraki iki vuruşu B takımı atar. Ardından iki vuruşu yine A takımı yapar ve düzen bu şekilde sürer.

1. A takımı birinci vuruşu yapar.
2. B takımı ikinci ve üçüncü vuruşları yapar.
3. A takımı dördüncü ve beşinci vuruşları yapar.
4. Düzen, her takım beş vuruşu tamamlayana kadar sürer.

"ABCD" ise farklı bir durum. IFAB kural kitapçığında, değişiklik belgesinde ya da kaynak olarak kullanılan resmî haberlerde bu ad geçmiyor. Dört harfin dört ayrı takımı mı yoksa dört ayrı vuruşu mu anlattığı da bu kaynaklardan anlaşılmıyor.

Bu yüzden ABCD adını, ABBA için kullanılan halk dili bir karışıklık olarak okumak makul görünür. Bunu kanıtlayamadığımız için kesin bilgi diye sunmuyoruz.

Kısaca, ABBA'nın mantığı adalet fikrine dayanır. İlk vuran takım hep önde başlıyorsa, ikinci vuran takım her turda baskı altında kalır. ABBA bu dengesizliği, sırayı arada ters çevirerek yumuşatmaya çalışır.

IFAB ABBA sırasını ne zaman denedi?

Kaynaklara göre IFAB, Mart 2017 yıllık toplantısında bu düzenin denenmesini onayladı. Basına açıklanan gerekçe, ilk vuran takımın seriyi kazanma şansının yaklaşık yüzde 60 olduğuydu. Bu rakam basın haberlerine dayanır; IFAB'ın kendi sayfasındaki ilk duyuruyla doğrulanmış değil.

Önerinin amacı, ikinci vuran takımın sürekli geriden gelme baskısını azaltmaktı. Tenisteki tie-break'te servis değişimi de benzer bir adalet fikriyle çalışır.

Bir önemli ayrıntıda haber kaynakları birbirinden ayrılıyor. Bir kaynak, düzenin ani ölüm aşamasında da sürdüğünü yazıyor. Başka bir kaynak ise ilk on vuruştan sonra normal dönüşümlü sıraya dönüldüğünü anlatıyor. Bu nedenle ani ölüm kısmını burada kesin bilgi olarak vermiyoruz.

Ayrıca denemenin futbolun alt kademelerinde yapılacağı bildirilmişti. Yani IFAB, düzeni önce büyük turnuvada değil, daha küçük organizasyonlarda sınamak istedi. Bu ayrıntıyı tek bir haber kaynağından aldık.

UEFA ABBA denemesini hangi turnuvada uyguladı?

Haberlere göre deneme, Mayıs 2017'de Hırvatistan'da başlayan erkekler 17 yaş altı Avrupa Şampiyonası'nda uygulandı. Aynı sistem Çekya'daki kadınlar 17 yaş altı turnuvasında da yer aldı. Bu bilgiyi iki ayrı spor haber kaynağından çaprazladık.

UEFA'nın kendi tarihçe sayfası aynı yılki erkekler turnuvasının finalini kayda geçiriyor ve finalin penaltılarla bittiğini yazıyor. Ancak o sayfada ABBA denemesinden söz eden bir cümle yer almıyor. Dolayısıyla denemenin hangi maçlarda fiilen kullanıldığı belirsiz.

Turnuvanın resmî özet sayfasına UEFA 17 yaş altı Avrupa Şampiyonası tarihçesi üzerinden ulaşabilirsiniz. Sık anlatılan "UEFA bazı gençlik turnuvalarında denedi" bilgisi, bu kadarıyla doğru görünüyor.

IFAB ABBA sırasını neden bıraktı?

Kasım 2018'de Glasgow'da toplanan 133. yıllık iş toplantısı, bu konuyu karara bağladı. IFAB'ın duyurusu, yani FIFA sitesinde yayımlanan 133. yıllık iş toplantısı metni, kurulun güçlü bir destek görmediğini yazıyor.

Metne göre gerekçe ağırlıklı olarak prosedürün karmaşık olmasıydı. Kurul, düzenin artık yarışmalar için gelecekte bir seçenek olmayacağı konusunda anlaştı.

Yani ABBA, resmî olarak geri çekilmiş bir denemedir. Bugün kural kitapçığındaki tek düzen dönüşümlü sıradır. Bazı anlatımlarda geçen "IFAB ileride yeniden değerlendirebilir" iddiası kaynağı gösterilmedikçe kesin bilgi sayılmamalıdır.

Üstelik karmaşıklık yalnızca hakem için sorun değildi. Seyirci, oyuncu ve yayıncı da sırayı ilk kez görünce şaşırabiliyordu. Bu yüzden basit bir kuralın tartışmalı olsa bile tercih edilmesi şaşırtıcı değil.

İlk vuran takım gerçekten daha avantajlı mı?

Bu soru ABBA tartışmasının kalbidir ve cevabı tek rakamla verilemez. Apesteguia ve Palacios-Huerta'nın 129 seriyi inceleyen çalışması, ilk vuran takımın belirgin biçimde daha sık kazandığını bildirdi. Haberlerde bu oran yaklaşık yüzde 60 diye geçiyor.

Ancak aynı konuyu yeniden inceleyen bir çalışma farklı sonuca vardı. Kocher, Lenz ve Sutter'ın 2010 tarihli çalışma kâğıdı, altı büyük yarışmanın tüm geçmişini taradı. 262 seride ilk vuran takımın kazanma oranı yüzde 53,4 çıktı ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.

Yani "ilk vuran takım yüzde 55 ile 60 arasında kazanır" cümlesi kesin bir gerçek değil.

Baskının oyuncuyu nasıl etkilediği ayrı bir konu. Bunun için penaltı psikolojisi yazımıza bakın.

Peki bu belirsizlik bizi nereye bırakıyor? Sonuç olarak, ilk vuran takımın avantajı olduğunu söylemek de, olmadığını söylemek de kesin kanıtla yapılamıyor. Bu nedenle antrenör olarak sıranın tek başına sonucu belirlemediğini düşünmek daha güvenlidir.

Takım sırası ile atıcı sırası neden sık karıştırılır?

Aynı kelime iki farklı şey için kullanıldığında karışıklık doğar. "Sıra" hem hangi takımın önce vuracağını hem de takım içinde kimin kaçıncı vuracağını anlatabilir.

• Takım sırası: hangi takım önce vurur. Yazı tura belirler.
• Atıcı sırası: takımda kim kaçıncı vurur. Takım gizlice belirler.
• ABBA ve ABAB: yalnızca takımların dönüşüm düzenini anlatır.
• Tur sırası: tüm uygun oyuncular vurunca yeni bir tur başlar.

Bu dört kavramı ayırmak, hem seyirci hem antrenör için işi kolaylaştırır. Özellikle çocuk maçlarında bu ayrımı baştan söylemek, tartışmaların çoğunu önler.

Hangi durumda penaltı vuruş sırası ne olur?

Tabloda en sık sorulan senaryoları topladık. Dayanak sütunu her satırın hangi kaynağa dayandığını gösterir.

Bu tablo bir özet olarak tasarlandı. Ancak her organizasyon kendi talimatında farklı bir düzen belirleyebilir. Özellikle çocuk ve amatör turnuvalarda tablodaki satırları değil, turnuva talimatını esas alın.

Penaltı vuruş sırası hakkında hangi yanlış inançlar dolaşıyor?

Sosyal medyada ve bazı anlatımlarda tekrarlanan birkaç cümleyi tek tek kontrol ettik. Burada hangisinin doğru, hangisinin eksik olduğunu görebilirsiniz.

• "ABCD resmî bir IFAB kuralıdır." Bunun kaynaklarda bir karşılığı yok.
• "İlk vuran takım yüzde 55 ile 60 arasında kazanır." Çalışmalar birbirini tutmuyor.
• "Hakem sırayı önceden görür." Hayır, sıra takımın iç meselesidir.
• "Aynı oyuncu üst üste iki kez vurabilir." Uygun herkes vurmadan olmaz.
• "Sırayı bir kez yazdıysan hiç değişmez." Turlar arasında değişebilir.
• "ABBA tamamen kalktı, hiç denenmedi." Denendi ama bırakıldı.

Bu listede bir şey dikkat çekiyor: yanlış inançların çoğu, kuralın küçük bir parçasını bütün kural sanmaktan doğuyor.

Ayrıca bir başka sık yanlış da var: "Penaltı şans oyunudur, sıranın önemi yoktur." Bu cümle bütünüyle doğru ya da yanlış değil. Araştırmalar sıranın etkisi konusunda ayrışıyor ve bu yüzden tek cümleyle yargı vermek zor.

Hakemin takdiri penaltı vuruş sırasında nerede devreye girer?

Sıra, takımın iç düzenidir. Ancak hakem, sıranın kurala uyup uymadığını denetler. Örneğin vuruşu yapması gereken oyuncu sahada değilse, hakem seriyi beklemeden ilerletir.

Kural kitapçığına göre, bir oyuncu geçerli bir sebeple sahadan geçici olarak çıkmışsa seri onu beklemez. Oyuncu zamanında dönmezse vuruş hakkını kaybeder. Bu tür anlarda hakemin kararı belirleyicidir.

Hakemin takdiri başka alanlarda da görünür. Kalecinin çizgide kalması ve vuruş sırasındaki davranışlar buna örnektir. Bu ayrıntılar için kaleci çizgi kuralı yazımıza göz atabilirsiniz.

Güncel IFAB değişiklik sayfasında, 2026/27 değişiklikleri arasında penaltı serisini ilgilendiren iki madde var. Biri kazara çift temas, diğeri kaleci ile vurucunun aynı anda ihlalidir. İkincisinde vuruşun kaçırılmış sayılacağı yazıyor, ancak kart ayrıntısı sayfa metninde tutarlı görünmüyor; bu ayrıntı için IFAB'ın güncel değişiklik sayfasına bakın.

Yine de bir uyarı gerekir. Hakem takdiri, kuralda yazılı olan ayrıntıların yerine geçmez. Hakem yalnızca yazılı kuralı uygular ve yorum alanı dardır. Bu yüzden itiraz etmeden önce kural metnine bakmak en sağlıklı yoldur.

Çocuk ve amatör maçlarda penaltı vuruş sırası nasıl uygulanır?

Türkiye'de çocuk ve amatör müsabakalar, organizasyonun kendi talimatına göre oynanır. Seri penaltı yapılıp yapılmayacağı ve kaç vuruşun atılacağı organizasyondan organizasyona değişebilir. Bu yüzden turnuva talimatına bakmanızı öneririz.

Ayrıca bu yaşlarda bazı organizasyonlar penaltı seri yerine başka bir eleme yöntemi kullanabilir. Bu konudaki kesin bilgi için TFF duyurularına ve turnuvanın kendi talimatına bakın.

Genel çerçeve değişmez: iki takım dönüşümlü vurur ve atıcı sırasını takım belirler. Çocuk maçında asıl fark, sırayı kimin nasıl söylediğidir. Aşağıdaki bölümlerde bunu açıyoruz.

Tek başına bu bilgi bile işe yarar: çocuk maçında sıra konusunu hakeme sormadan önce kendi antrenörünüzle netleştirin. Ayrıca organizasyon yöneticisine yazılı talimatı sorun. Böylece maç gününde sürpriz yaşamazsınız.

Antrenör ve veli çocuğun penaltı sırasını nasıl konuşmalı?

Bu bölüm kural değildir. Çocuk için penaltı sırası, takımdaki yerini gösteren bir şeye dönüşebilir. Bu yüzden sırayı seçerken dikkatli olmak gerekir.

• Gönüllü olanları öne alın, vurmak istemeyen çocuğu zorlamayın.
• Sırayı sakin bir ortamda, maçtan önce çocuklarla birlikte kurun.
• Kaçıran çocuğu değil, vuruşa gönüllü çıkmayı övün.
• Veli olarak sıra konusunda hakeme ya da antrenöre tribünden itiraz etmeyin.
• Maç sonrası ilk cümleniz sonuç değil, çocuğun duygusu olsun.

Kaçırmanın ardındaki psikolojiyi penaltı kaçınca takım psikolojisi yazımızda işledik. Vuruş tekniğinin kendisini ise penaltı atma teknikleri yazımızdan okuyabilirsiniz.

Çocuğunuzla maçtan sonra konuşurken, sıra yerine vuruşa gönüllü çıkma cesaretini konuşun. Örneğin "Kaçıran kişi sensin" yerine "Çıkıp vurdun" demek, çocuğun bir sonraki sefer yine denemesini kolaylaştırır.

Antrenmanda penaltı sırası nasıl çalıştırılır?

Aşağıdaki kısa drill, hakem rolü oyunudur. Amaç kuralı ezberletmek değil, çocuğun sırayı kendi gözüyle görmesidir. Bu çalışma resmî bir müfredat değildir.

• Kurulum: Küçük bir kale, yaşa uygun kısa mesafe, bir kaleci ve iki küçük grup. Her grubun önünde sıra listesi için bir koni.
• Amaç: Takım sırası ile atıcı sırasını ayırmayı ve sıranın takıma ait olduğunu görmek.
• Kural: Yazı turayı bir çocuk atar. Kazanan grup sırasını kendi içinde belirler. Hakem rolündeki çocuk yalnızca sırayı izler.
• İlerleme: Önce topu durgun vurma, sonra ikinci tur için sırayı değiştirme, en son rakibin skorunu bilerek vurma.
• Hata: Sırayı antrenör söylerse oyun kuralı öğretmez. Çocuk atıcıyı kendisi seçmelidir.

Güvenlik: Her çocuk bir oturumda en çok beş ya da altı vuruş yapsın. Uzun mesafeden ve sert vuruşlardan kaçının. Ağrı ya da rahatsızlık varsa çocuğu hemen durdurun. Kaleci rolünü sırayla paylaştırın. Çocuğun yaşına uygun top boyunu kullanın.

Daha geniş bir oyun listesi arıyorsanız çocuk futbolunda eğlenceli antrenman oyunları sayfası iyi bir başlangıç olur.

Drill sonunda çocuklarla kısa bir konuşma yapın. Hangi sıra rahat geldi, hangisi zor oldu diye sorun. Böylece çocuklar kuralı ezberlemek yerine deneyimleyerek öğrenir ve kendi cevaplarını bulur.

Kaleci sırayı nasıl etkiler?

Kaleci de sıraya girer. Kural kitapçığı, kaleciyi diğer oyunculardan ayırmaz. Uygun her oyuncu gibi kaleci de vurabilir. Eğer takım kaleciyi sıraya katmak istemezse bu bir takım kararıdır.

Kaleci değişirse sıra karışmaz. Çıkan kaleci seride tekrar vuramaz. Bu durum, vuruş sırasının bir kez yazıldıktan sonra bile esnek olabileceğini gösterir.

Çocuk kalecilerle çalışırken bu bilgi önemlidir. Kalecinin vuruş sırasına katılması, onu yalnızca kurtaran değil, takımın tam bir üyesi olarak da hissettirir. Bu bir yorumdur.

Seri penaltı sırası uzatmayla nasıl bağlanır?

Penaltı serisi, maçın kendi içinde eşit bittiği durumda devreye girer. Yani sıra sorusu ancak uzatma sonunda eşitlik sürerse gündeme gelir. Dolayısıyla önce maçın ve uzatmanın biçimini bilmek gerekir.

Kural kitapçığına göre maçta ya da uzatmada alınan kartlar ve uyarılar, seriye taşınmaz. Ancak maçta kırmızı kart gören oyuncu seride vuramaz. Çünkü seri yalnızca sahada bulunan ya da geçerli bir sebeple geçici olarak dışarıda olan oyuncularla oynanır.

Grup maçı ile eleme maçı arasındaki farkı beraberlik rehberimizde ayrıca anlattık. Orada anlatılanı burada yinelemiyoruz. Yine de şu kadarını ekleyelim: sıra tartışması her zaman uzatmanın bitmesinden sonra başlar, daha önce değil.

Antrenör atıcı sırasını belirlerken hangi ölçütlere bakabilir?

Bu bölüm kural değil, saha uygulamasına ve yoruma dayanır. Kural kitapçığı sırayı takıma bıraktığı için bu karar tamamen antrenöre ve oyunculara aittir. Bilimsel olarak kanıtlanmış tek bir en iyi sıra bilinmiyor.

• Gönüllü olan ve antrenmanda sakin vuran oyuncuyu öne almak.
• Kendinden emin olmayan çocuğu ilk sıraya zorla yazmamak.
• Son sıralara, baskıyı sevdiğini söyleyen oyuncuyu koymak.
• Kaleciyi sıraya katıp katmayacağına önceden karar vermek.
• Yedek bir isim belirlemek, çünkü sakatlık ya da kart sırayı bozabilir.

Ancak her ölçüt gözleme dayanır. Bu yüzden listeyi bir reçete gibi değil, bir düşünme çerçevesi gibi okuyun. Çocuklarda ise sırayı baskı aracına çevirmemek daha önemlidir.

Atıcı sırasını kâğıda yazmak neden işe yarar?

Kural kitapçığı sırayı gizli tuttuğu için, sıra unutulursa hakem yardımcı olmaz. Bu yüzden basit bir yazılı liste, hem hatayı önler hem de tartışmayı kısaltır. Bu bir kural değildir.

Kâğıtta iki sıra tutmak mantıklıdır: birinci tur için ana sıra ve ikinci tur için olası yeni sıra. Yedek ismi de en alta ekleyin. Çünkü seri sırasında bir oyuncu sakatlanırsa, bunu o anda kurmak zor olur.

Çocuk maçlarında listeyi antrenör değil, takım birlikte hazırlasın. Üstelik bu ortak hazırlık, çocuğun sıraya katılma hissini de artırır. Ancak liste çocuklara baskı yapacak biçimde okunmamalıdır.

Sıra konusunda anlaşmazlık çıkarsa kim hakemle konuşur?

Sahada kaptan, takımın hakemle konuşan kişisidir. Seri sırasında da bu böyledir. Bu bilgi genel saha pratiğidir ve kural kitapçığında ayrı bir madde olarak yer almaz.

Anlaşmazlık çıktığında ilk adım sakin kalmaktır. Hakem sıranın yazılı olmadığını ve sıranın takıma ait olduğunu bilir. Bu yüzden tartışma çoğu zaman kimin hangi sırada vuracağından değil, tur sırasının doğru işleyip işlemediğinden çıkar.

Veli ve seyirci için en doğru tutum, tribünden müdahale etmemektir. Örneğin çocuk maçında hakeme bağırmak, çocukların da sakin kalmasını zorlaştırır. Kuralı öğrenmek ve gerekirse maçtan sonra sakin biçimde sormak çok daha etkilidir.

Hakem olmak isteyenler bu kuralları nereden öğrenir?

Penaltı vuruş sırası gibi ayrıntılar, hakemlik eğitiminin kural bölümünde yer alır. Ancak eğitim yolu, yaş şartı ve yetki konusunu yalnızca TFF'nin resmî sayfasından doğrulayabilirsiniz. Bu bilgiler bu yazıda yer almıyor.

Genel çerçeve için futbol hakemi nasıl olunur yazımıza bakabilirsiniz. Güncel kural metni içinse IFAB sitesindeki Oyun Kuralları sayfası en güvenilir kaynaktır. TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

Kural kitapçığını okumak, hakemlik düşünmeyen bir antrenör ya da veli için de yararlıdır. Çünkü maç anında kuralı bilmek, tartışmayı kısaltır.

Şikâyet ya da yanlış uygulama durumunda nereye bakabilirsiniz?

Bir şikâyet ya da yanlış uygulama yaşarsanız futbol okulu şikâyet sayfasındaki bilgilere bakabilirsiniz.