Futbolda Kan Görününce Oyun Neden Durur? Kanama Kuralı ve Sağlık Protokolü

Bu yazı kuralı, arkasındaki sağlık mantığını ve çocuk maçlarındaki uygulamayı anlatır. Tıbbi tavsiye yerine geçmez. Ciddi kanamada 112'yi arayın. Sağlık görevlisinin talimatı her zaman önce gelir.

IFAB hangi kanunda ne diyor, Kanun 4 ile Kanun 5 arasındaki fark nedir?

Kanama hükmü IFAB Kanun 5 içinde yer alır. Kitapçıktaki ifade açık: Hakem, kanayan oyuncunun sahadan çıkmasını sağlar. Oyuncu hakemden işaret almadan dönemez. Hakem kanamanın durduğundan ve ekipmanda kan olmadığından emin olmalıdır.

Kanun 4 ise oyuncunun ekipmanını düzenler. Güncel metinde kanla ilgili ayrı bir cümle yer almaz. Ancak Kanun 4 iki önemli ilke verir: Oyuncu tehlikeli bir şey kullanamaz ve ekipmanını düzeltmek için çıkan oyuncu, geri girmeden önce bir görevli tarafından kontrol edilmelidir. Dönüş için hakemin izni gerekir ve bu izin oyun sürerken de verilebilir.

Kanun 5 ayrıca sahada tedaviyi sınırlar: Yaralı oyuncu sahada tedavi edilmez. Sağlık ekibi oyuncuyu sahadan çıkarır ve tedaviyi saha dışında yapar. Bu kuralın iki istisnası vardır. Rakip, kart gören bir fiziksel ihlal yüzünden oyuncuyu yaralamış olabilir. Ya da yaralı oyuncu, verilen penaltıyı kullanacak kişi olabilir. Kanayan oyuncu için bu mantık zaten geçerlidir, çünkü kanama kuralı oyuncunun çıkmasını baştan şart koşar.

Yani sık duyulan "kan Kanun 4'te yazıyor" cümlesi tam doğru değildir. Kanama kuralının kaynağı Kanun 5'tir. Kanun 4 ise kanlı forma gibi ekipman sorunlarının nasıl çözüleceğini tamamlar.

Futbolda kanama kuralı oyunu hemen durdurur mu?

Her zaman değil. Hakem yalnızca ciddi sakatlıkta oyunu durdurur. Hafif sakatlıkta top oyun dışına çıkana kadar oyunun sürmesine izin verebilir. Kitapçıkta "hafif yaralı oyuncu" ve "ciddi yaralı oyuncu" ayrımı budur.

Kanayan oyuncu için yine de oyuncunun sahadan çıkması şarttır. Hakem bunu oyunu durdurarak ya da bir sonraki doğal duruşta sağlar. Pratikte yoğun kanamada ya da yüz yaralanmasında hakem hemen durdurur. Çünkü sağlık ekibinin sahaya girmesi gerekir. Kitapçıkta bu iki durumu ayıran sabit bir süre ya da kan miktarı yazmaz, karar hakemin takdirindedir.

Pratikte üç soru karar verir. Kan akıyor mu? Kan bir yüz ya da baş yaralanmasından mı geliyor? Oyuncu sersemliyor mu? Bu sorulardan biri evetse hakem oyunu bekletmez. Hepsi hayırsa ve yara çok küçükse, top çizgi dışına çıkana kadar bekleyebilir. Bu değerlendirme saha görüşüdür, kitapçıkta bu üç soru yazmaz.

Bu yüzden izleyici bazen düdüğü "çok erken" bulur. Oysa hakem iki şeyi aynı anda tartar: Oyuncunun durumu ve oyunun akışı. Güvenlik şüphesi varsa oyun durur.

Kanayan oyuncu sahaya nasıl ve ne zaman geri döner?

Dönüşün dört koşulu vardır. İlk olarak kanama durmalıdır. Ardından forma, şort, çorap ya da bandajda kan kalmamalıdır. Üçüncü olarak ekipman gerekirse değişmeli ya da temizlenmelidir. Son olarak hakem işaret vermelidir.

Dönüş yeri de kurala bağlıdır. Top oyundaysa oyuncu taç çizgisinden girer. Top oyun dışındaysa herhangi bir sınır çizgisinden girebilir. Kitapçık tedavi gören yaralı oyuncu için ayrıca bir kural koyar: Oyun yeniden başladıktan en az bir dakika sonra girebilir. Bu kuralın iki istisnası vardır. Oyuncu, rakibin kart gördüğü bir fiziksel ihlal yüzünden yaralanmış olabilir. Ya da oyuncu verilen penaltıyı kullanacak olabilir.

• Kanama durdu mu, pansuman sızdırmıyor mu?
• Üzerinde kanlı ekipman var mı?
• Hakem işaret verdi mi?
• Sağlık görevlisi dönüşe uygun buldu mu?

Son maddeyi kural değil, sağlık güvenliği belirler. Hakem kanamanın durduğunu görür. Oyuncunun oynayıp oynayamayacağına ise sağlık görevlisi karar verir.

Hakem izin vermeden geri giren oyuncuya ne olur?

Kitapçık bu durumu ekipman düzeltme prosedüründe açıkça yazar. İzinsiz geri giren oyuncu sarı kart görür. Oyun bu yüzden durursa, rakip topun bulunduğu yerden dolaylı serbest vuruş kullanır. Oyuncu oyuna müdahale etmişse, rakip müdahalenin olduğu yerden direkt serbest vuruş ya da penaltı kullanır.

Kitapçık kanama için aynı cümleyi bire bir tekrarlamaz. Ancak ilke aynıdır: Dönüşü hakem yönetir. Sahadan çıkmayı reddeden oyuncu ise sportmenlik dışı davranıştan sarı kart görür. Oyuncunun "ben iyiyim" demesi bu yüzden yetmez.

Kanama kart anlamına gelir mi, oyun nasıl yeniden başlar?

Hayır, kanama tek başına kart gerektirmez. Kart, yaralanmaya yol açan bir ihlal varsa gündeme gelir. Hakem sarı ya da kırmızı kart vermeye karar verdiyse, oyuncu sahadan çıkmadan önce göstermelidir. Örneğin dirsekle yüze vuran oyuncu kart görebilir, kafa kafaya çarpışan iki oyuncu görmeyebilir.

Yeniden başlama, oyunun neden durduğuna bağlıdır. Başka bir ihlal yoksa ve oyun yalnızca yaralanma yüzünden durmuşsa, hakem topu yere bırakarak oyunu başlatır. Kitapçık bunu bir yaralanma örneğiyle anlatır. Top ceza alanındaysa kaleci topu alır. Değilse topu kazanacak ya da elinde tutacak takımın bir oyuncusu alır. Hakem bunu belirleyemezse son dokunan takım alır.

Kan neden bu kadar önemli, hangi hastalıklar risk taşır?

Asıl endişe kan yoluyla bulaşan virüslerdir. Üç tanesi öne çıkar: hepatit B (HBV), hepatit C (HCV) ve HIV. Bu virüsler, enfekte kanın başkasının kanına, açık yarasına ya da mukozasına ulaşmasıyla bulaşabilir.

Bu tablo bilgi içindir. Bir çocuğun belirli bir virüs taşıdığını sahada kimse bilemez. Bu yüzden herkese aynı önlemi uygularsınız. Sağlık dilinde buna standart önlemler denir.

Sporda kan yoluyla bulaşma riski gerçekten ne kadar?

Gerçek risk düşüktür, ama sıfır değildir. AMSSM'nin 2020 tarihli konum bildirisi (McGrew ve ark., British Journal of Sports Medicine) sporda doğrulanmış bulaşmanın son derece nadir olduğunu bildirir. Aynı metin HIV, HCV ve HDV için sporda iyi belgelenmiş vaka bulunmadığını söyler.

Bildiri ayrıca iki şey ekler. Herkesi zorunlu teste sokmak için kanıt yoktur ve bakım verenler standart önlemlere uymalıdır. Yani kural paniği değil, tutarlı ve sakin bir alışkanlığı hedefler.

Hepatit B farklıdır. Aşı olduğu için çocuğun korunması kolaydır, ama yüzeyde uzun süre canlı kalabilir. Bu yüzden kanlı ekipmanın temizliği önemlidir.

Dürüst özet şudur: Bulaşma sporda nadirdir, önlem ise ucuz ve basittir. Kanayan oyuncuyu çıkarmak bu önlemlerin ilkidir.

Sahada kanayan çocuğa nasıl ilk yardım yaparsınız?

Önce sakin olun, çocuğu da sakinleştirin. Mümkünse eldiven takın. Eldiveniniz yoksa çocuğun kendi eliyle bastırmasına yardım edin ve kanlı yüzeylere dokunmayın.

1. Temiz bir bez ya da gazlı bezle yaraya doğrudan baskı yapın. NHS temiz, katlanmış bir bez önerir; çay bezi gibi.
2. Kan bezden sızarsa bezi kaldırmayın, üzerine yenisini ekleyin.
3. Kol ya da bacakta ise yarayı yukarı kaldırmak yardım eder.
4. Kanama kontrol edilince yarayı musluk suyuyla ya da şişe suyuyla durulayın, çevresini sabunlu suyla temizleyin.
5. Steril bir pansumanla örtün.

Yarada bir cisim saplıysa çıkarmayın. İki yanına bastırarak kenarları yaklaştırın. Bu adımlar NHS'nin kesik ve sıyrık yönergesine dayanır. Yaranın kendisini sahada dikmek ya da yapıştırmak antrenörün işi değildir.

Hangi durumda hemen 112'yi arayın?

NHS, kanamanın durmaması halinde acil yardım çağırmayı söyler. Kanın fışkırarak geldiği, parlak kırmızı olduğu ve kontrol edilemediği durumlar da bu kapsamdadır. Çocukla birlikte hareket etmeden önce yardım isteyin. Yardım gelene kadar baskıyı sürdürün, çocuğu yalnız bırakmayın ve ona sakin bir sesle durumu anlatın. Arama sırasında konumu, çocuğun yaşını ve kanamanın nerede olduğunu net söyleyin. Bu bilgiler ekibin hazırlanmasını kolaylaştırır.

• Baskıya rağmen kanama durmuyorsa.
• Kan fışkırarak çıkıyor ya da bez hızla ıslanıyorsa.
• Yarada cisim saplanmışsa.
• Kanamaya baş darbesi, bilinç değişikliği, kusma ya da kafa karışıklığı eşlik ediyorsa.
• Çocuk soluk, sersem ya da bitkin görünüyorsa.

Baş darbesinden sonra kanıyorsa sarsıntı olasılığı da vardır. Bu konuda beyin sarsıntısı protokolü yazısındaki "şüphe varsa dışarı" ilkesi geçerlidir.

Burun, kesik, saç derisi ve dişten kanama birbirinden nasıl farklıdır?

Kural hepsinde aynıdır: Kanıyorsa çıkar. Ancak her kanamanın sağlık yönü farklıdır.

Burun yaralanmalarının ayrıntısı için burun kanaması yazısına, düşen ya da kırılan diş için diş kırılması yazısına bakın. Ağız koruyucunun yüz yaralanmalarına etkisini ağız koruyucu yazısında okuyabilirsiniz.

Kanlı forma ve ekipmanı nasıl temizlersiniz, çamaşır suyu oranı nedir?

Önce görünür kanı alın, sonra yüzeyi dezenfekte edin. CDC'nin sağlık kuruluşları rehberi büyük kan lekelerinde ilk adım olarak emici bir malzemeyle kanı almayı ister. Ardından alanı temizleyip dezenfekte edin.

Aynı rehber, gözenekli olmayan yüzeyde ve eldivenle çalışılırken, evsel çamaşır suyunun 1:100 seyreltmesini yeterli bulur. Bu yaklaşık 500 ile 615 ppm serbest klor demektir. Büyük miktarda kan için bile en güçlü çözeltinin tüm virüsü öldürmeyebileceğini, bu yüzden organik maddenin önce uzaklaştırılması gerektiğini de yazar.

Bu oranlar ABD'de satılan çamaşır suyuna göre yazılmıştır. CDC bunu 1:10 seyreltme için "5.000 ile 6.150 ppm" olarak belirtir. Türkiye'de satılan ürünün etiketindeki hipoklorit yüzdesi farklı olabilir. Bu nedenle seyreltmeyi kafadan yapmayın. Ürün etiketine ya da okulun temizlik sorumlusuna danışın. Çamaşır suyu cildi ve gözü tahriş eder, eldiven ve havalandırma şarttır.

Çamaşır suyu karışımını evde ya da pansuman çantasında bekletmeyin. CDC taze hazırlanmasını önerir. Kanlı forma için kesin bir yıkama sıcaklığı kaynaklarda belirtilmiyor. Pratik öneri kumaş etiketine göre ayrı bir torbada yıkamak ve forma değiştirmektir.

Çocuk maçlarında futbolda kanama kuralı nasıl işler?

IFAB metni 11'e 11 resmî kuraldır. Çocuk kategorilerinde saha, top, süre ve oyuncu sayısı değişebilir. Turnuvanın ya da liginin kendi talimatı da geçerlidir. Bu yüzden her organizasyonun kanama maddesini ayrıca sorun.

Bir kanama maddesi yoksa bile sağlık ilkesi aynıdır. Çocuk kanıyorsa oyunu durdurmak, yaraya bakmak, formayı değiştirmek ve çocuğu hazır hissedene kadar dışarıda tutmak yeterince savunulabilir bir uygulamadır. TFF Futbol Okulları Talimatı A ve B sınıfı okullarda ilkyardım sertifikalı personel ve ilkyardım malzemesi ister. Hangi sınıftaki okulda olursanız olun bu ikisini sorabilirsiniz.

Turnuvalarda iş daha da karışır, çünkü maç sayısı çoktur ve oyuncu değişikliği kuralları organizasyondan organizasyona farklıdır. Kanayan çocuğun yerine kimin gireceğini maçtan önce belirleyin. Böylece kanama anında zaman kaybetmezsiniz ve çocuk kendini suçlu hissetmez.

Çocuk için bir risk daha var: Utanç. Bazı çocuklar kanayınca "oyundan atılma" korkusuyla yarayı gizler. Antrenör bunu baştan söylemelidir: Kanamak hata değildir, bildirmek doğrudur.

Antrenör, hakem ve sağlık görevlisi rolleri nasıl ayrışır?

Küçük okullarda bu üç rol çoğu zaman aynı kişide toplanır. Antrenör hem hakemdir hem sağlık görevlisi. Bu durumda yazılı bir plan daha da değerli hale gelir: İlkyardım sertifikalı kişi kimdir, yedeği kimdir, eldiven ve gazlı bez nerededir, 112'yi kim arar? Planı velilere de duyurun.

Burada bir şeyi vurgulamak gerekir: Antrenör ilaç vermez. Doz ve alerji riski hekime aittir. Sarsıntı ve kırık şüphesinde karar yine sağlık personelinindir.

Kanayan oyuncunun geri dönüşüne kim, hangi ölçütle karar verir?

İki ayrı karar vardır. Birincisi kural kararıdır ve hakeme aittir. İkincisi sağlık kararıdır ve sağlık görevlisine, gerekirse hekime aittir. Hakem kanamanın durduğunu görür, o kadar. Sağlık görevlisi yaranın tekrar açılma riskini, kırık olasılığını ve sarsıntıyı değerlendirir.

Ölçütler dönüşün güvenli olduğunu gösterir. Aynı oyuncuya aynı maçta ikinci kez bakmanız gerekirse, ikinci bakış ilkinden daha dikkatli olsun. Tekrar kanamak, yaranın hâlâ açık olduğunu gösterir.

Dönüşü süreyle değil ölçütle belirleyin. Kanama durmuş, pansuman sağlam, çocuk rahat ve bilinci yerinde olmalıdır. Takvim kuralı yoktur, "10 dakika sonra dönsün" gibi bir cümle bilimsel bir temele dayanmaz.

Şüphe varsa çocuk oynamaz. Aynı maçta tekrar kanayan oyuncu için ek bir sağlık değerlendirmesi isteyin.

Olay kaydı neden önemli ve veliye ne söylersiniz?

Bu bölümdeki öneriler kural değil, iyi uygulamadır. Kanamalı bir olayı kısa bir kayıtla yazmak okulun işini kolaylaştırır. Kaydın içinde şunlar yer alabilir: Tarih, saat, çocuğun adı, yaralanmanın yeri, yapılan müdahale, kime haber verildiği ve çocuğun dönüp dönmediği.

• Aynı gün veliyi telefonla arayın.
• Kan bulaşmış ekipman olduysa, ekipmanla ne yaptığınızı yazın.
• Hekime gittiyseniz tanıyı ve talimatı veliyle paylaşın.
• Kaydı yalnız ilgili görevliler görsün, çünkü kişisel veridir.

Aileye net bir mesaj verin: Ne oldu, ne yaptınız, evde neye bakacaklar, hangi belirtide hekime gidecekler. İletişimin genel çerçevesi için antrenör ve veli iletişimi yazısı bir başlangıç noktasıdır.

Kaza sonrası yara bakımı ve tetanus aşısı için hekime ne zaman gidersiniz?

Yara temizliği sahada başlar, bakım evde sürer. Yara kirliyse, derinse ya da bir şey saplanmışsa hekim gerekir. NHS, yaranın ardından tetanus iğnesi ve antibiyotik gerekebileceğini söyler.

CDC tetanus rehberi de ayrım yapar. Temiz ve küçük yaralarda son doz 10 yıl ya da daha önceyse hekim aşı önerir. Kirli ya da büyük yaralarda bu süre 5 yıldır. CDC toprakla kirlenmiş yaraları, delici yaraları ve ısırıkları kirli saymaktadır. Aşı geçmişi bilinmiyorsa ya da seri tamamlanmamışsa da aşı gündeme gelir.

Türkiye'de çocuğun aşı geçmişi için aile hekimine ya da aşı kartına bakın. Çocuğa hangi aşının yapılacağına hekim karar verir. Saha çimi ve toprak yara için bir risk faktörüdür, bu yüzden kirli sıyrıkları "sadece sıyrık" diye geçmeyin. Ayak bileği gibi kapalı yaralanmalar için ayak bileği burkulması yazısına bakabilirsiniz.

Yara sonrası cilt enfeksiyonunu nasıl fark edersiniz?

Yara kızarır, şişer, ağrısı artar ya da irin gelirse enfeksiyondan şüphelenin. NHS bu belirtilerde aynı gün hekime ya da 111 hattına başvurmayı söyler. Temizledikten sonra da kir veya irin kalıyorsa yine başvurun.

MRSA, bu enfeksiyonların bilinen bir örneğidir. CDC'ye göre MRSA, enfekte kişiyle, yarayla ya da enfekte deriye değmiş eşyalarla temas ederek yayılır. Kesik ve sıyrıklar sık görülen giriş noktasıdır. CDC temas sporlarını ve deri temasını risk etkenleri arasında sayar.

Korunmak için yaraları temiz ve kuru bir bandajla kapatın, elleri sık yıkayın ve çocuktan başkasının havlusunu ya da ekipmanını kullanmasını beklemeyin. Şüpheli bir yarayı kendi başınıza açmayın. Mantar ve diğer cilt sorunlarında da hekime gidin.

Hepatit B aşısı çocuğu nasıl korur, veli ne yapabilir?

WHO'ya göre hepatit B aşısı virüse karşı neredeyse yüzde 100 koruma sağlar ve koruma en az 20 yıl, büyük olasılıkla ömür boyu sürer. Standart takvim iki ya da üç dozdur. CDC ise 19 yaşından küçük, aşılanmamış tüm çocuk ve ergenlere aşı önerir.

Türkiye'de hepatit B aşısı çocukluk aşı takviminde yer alır. Kayıtların tam ve güncel olup olmadığını aile hekiminden öğrenebilirsiniz. Güncel takvimi Sağlık Bakanlığı'nın aşı sayfasında bulabilirsiniz.

Futbolda kanama kuralı bu aşının yerini tutmaz, onu tamamlar. Kural anlık temasları azaltır, aşı ise uzun vadeli koruma sağlar. İkisi birlikte çocuğu en iyi korur. Okulun kanama protokolü ne kadar iyi olursa olsun, aşı kaydını kendiniz kontrol edin.

Aşı kartına bakın, eksik görünürse hekime danışın. Aşı programını okulun değil, sağlık otoritesinin yönettiğini unutmayın.

Futbolda kanamayla ilgili yaygın yanlışlar nelerdir?

• "Az kanıyorsa devam edebilir." Hayır: Kanayan oyuncu sahadan çıkar.
• "Bandaj koydum, dönebilir." Hayır: Kanama durmalı ve ekipman temiz olmalı.
• "Kanayan oyuncu kart görür." Hayır: Kart, ihlal varsa çıkar.
• "Kanayan çocuk başkasını hasta eder." Çoğunlukla hayır: Risk düşüktür, ama önlem şarttır.
• "Çamaşır suyu her şeyi çözer." Hayır: Önce kanı silin, oranı etikete bakarak ayarlayın.
• "Sahada dikiş atılır." Hayır: Bu sağlık görevlisinin ve hekimin işidir.

Bu yanlışlar, kural ile sağlığın karıştırılmasından doğar. Kural oyuncuyu çıkarır. Sağlık ise nasıl döneceğini belirler.

Kanayan oyuncu için saha kenarında hangi malzeme hazır olmalı?

TFF Futbol Okulları Talimatı, A ve B sınıfı okullarda ilkyardım malzemesi ister. Aşağıdaki liste resmî bir zorunluluk listesi değildir.

• Tek kullanımlık eldiven, birkaç çift.
• Steril gazlı bez ve temiz, katlanabilir bez.
• Yarayı durulamak için temiz su ya da steril serum.
• Bandaj, flaster ve pansuman bandı.
• Kanlı malzeme için ayrı bir kapalı torba.
• Yedek bir forma ve çocuk için bir havlu.

Çantayı maçtan önce açıp kontrol edin. Boş çanta, sahada en pahalı hatadır. Ayrıca çantayı kimin taşıdığını ve acil durumda kimin 112'yi arayacağını baştan konuşun.

Kanama anında takım arkadaşları ve rakipler ne yapmalı?

Çocuklar çoğu zaman merak eder ve yaklaşır. Bunu yönetmek antrenörün ve hakemin işidir. Oyuncuları yarayı ve kanı eliyle silmemeleri konusunda uyarın. Kan formaya ya da ele bulaştıysa, çocuk hemen sağlık görevlisine haber versin.

Çocuğun kendi kanından korkması da normaldir. Sakin bir cümle işe yarar: "Yaraya bakıyoruz, sen iyi olacaksın." Ardından oyunu hakemin yönergesine göre sürdürün. Diğer oyuncuların ellerinde açık yara varsa, onları da bandajlayın. Bu da standart önlemlerin parçasıdır.

Hakem rakip oyuncuyu kanlı bir temas sonrasında da kontrol edebilir. Futbolda kanama kuralı yalnız yaralıyı değil, sahadaki herkesi korumayı hedefler.

Veli olarak sahada ne yapmalı, ne yapmamalısınız?

Çocuğunuz kanarsa içgüdüyle sahaya koşmak istersiniz. Bu duyguyu anlıyoruz. Yine de sahaya girmeden önce antrenörün ve hakemin talimatını bekleyin. Sağlık görevlisi çalışırken yarayı kurcalamayın ve çocuğa ilaç vermeyin.

• Sakin kalın, çünkü çocuk sizin yüzünüzden tepki okur.
• Sağlık görevlisine çocuğun aşı geçmişini ve alerjilerini söyleyin.
• Evde yarayı temiz tutun ve belirtileri izleyin.
• Çocuğu aynı gün oyuna sokmaya çalışmayın.

Kanama bir kez olduysa okuldan olay hakkında bilgi isteyin. Saygılı ve açık bir soru çoğu zaman en hızlı cevabı getirir.

Okul seçerken kanama protokolünü nasıl sorarsınız?

Bir okula bakarken şu soruları sorun: İlkyardım sertifikalı personel kim? Pansuman çantasında eldiven var mı? Kanlı ekipman için bir plan var mı? Okul olay kaydı tutuyor mu? Velilere bilgi veriyor mu? Bu sorular, okul seçimi kriterleri yazısını tamamlar.

İyi bir okul bu soruları şikayet olarak değil ilgi olarak karşılar. Cevap vermeyen ya da ilkyardım malzemesini göstermeyen bir okul uyarı işaretidir. İlk gün hazırlığı için okuldaki ilk gün yazısına da göz atabilirsiniz.

Sağlık ve güvenlik sorununda okulla çözüm bulamazsanız futbol okulu şikayet sayfasındaki yolları inceleyin. Bulunduğunuz şehirdeki okulları İstanbul futbol okulları gibi il sayfalarında karşılaştırabilir, kaleci eğitimi arıyorsanız kaleci okulları sayfasına bakabilirsiniz. Kaleci eldiveninde kan olduysa temizlik için eldiven bakım rehberini kullanın.

Kural ve sağlık bilgileri için hangi kaynaklara bakabilirsiniz?

Kuralın metni için IFAB Kanun 5 ve Kanun 4 sayfalarına bakın. Hepatit B için WHO hepatit B bilgi notuna ve CDC hepatit B klinik özetine dayandık. Yara bakımı için NHS kesik ve sıyrık sayfası, tetanus için CDC tetanus rehberi kaynaktır.

Çamaşır suyu oranlarını CDC'nin 2003 tarihli sağlık kuruluşları çevre enfeksiyon kontrol rehberinden aldık. Rehber sağlık kuruluşlarına yöneliktir. Futbol sahasına birebir uymaz. Karar verirken yerel sağlık kuruluşunun talimatı önce gelir.