Sahada Açık Kırık: İlk Dakikalarda Ne Yapılır, Ne Yapılmaz?

Sahada açık kırık, futbolda nadir görülen ama görüldüğünde herkesi donduran bir sakatlıktır. Kemiğin kırılıp deriyi delmesi ya da kırığın üstünde açık bir yara bulunması bu tabloya açık kırık adını verdirir. Bu rehber, antrenörün, velinin ve takım arkadaşının ilk dakikalarda yapacaklarını sade bir dille anlatır. Amaç korkutmak değil, panik anında elinizde net bir sıra olmasıdır.

Önce şunu bilin: ilk yardımın görevi kırığı düzeltmek değildir. Göreviniz yardımı çağırmak, durumu kötüleştirmemek ve oyuncuyu güvende tutmaktır. Tedaviyi hastanedeki ekip yapar. Dolayısıyla aşağıdaki adımların neredeyse hepsi "dokunmadan koru" fikrine dayanır.

Açık kırık ile kapalı kırık arasındaki fark nedir?

Kapalı kırıkta kemikte kırık olur ama deri sağlam kalır. Açık kırıkta ise kırık bölgede deri yırtılmıştır. Bazen kemik ucu yaradan görünür, bazen de görünmez ama yara kırığa kadar uzanır. Hekimler ikinci durumu da açık kırık olarak değerlendirir.

Bu ayrım önemlidir, çünkü açık yara mikrop girişine kapı açar. Ayrıca kanama, kapalı kırığa göre daha belirgin olabilir. Bu yüzden açık kırıkta iki iş aynı anda yürür: kemiği sabit tutmak ve yarayı temiz tutmak.

Her iki durumda da kesin tanıyı hekim koyar. Sahada "kırık mı, değil mi" tartışmasına girmeyin. Şüphe varsa kırık varmış gibi davranmak her zaman daha güvenlidir.

Sahada kırığı düşündüren işaretler de vardır. Örneğin bacakta belirgin bir şekil bozukluğu, oyuncunun bacağı hiç kullanamaması, şiddetli ağrı ya da çarpışma anında duyulan bir çatırtı sesi bunlardandır. Ancak bu işaretlerin hiçbiri tek başına tanı koymaz. Yine de bunlardan biri varsa ve üstünde yara görüyorsanız, durumu açık kırık gibi ele alın.

Sahada açık kırık fark edildiğinde oyun nasıl durur?

Futbol kurallarında hakem, ciddi bir sakatlıkta oyunu durdurur. IFAB Oyun Kuralları'nın hakemle ilgili Kural 5'i, hakemin ciddi sakatlanan oyuncu için oyunu durdurmasını ve oyuncunun sahadan güvenli biçimde çıkarılmasını sağlamasını ister. Ancak açık kırık gibi bir durumda kimse oyuncuyu sahadan hemen taşımaz. Önce sağlık ekibi gelir, kararı da o ekip verir.

Amatör maçta ya da antrenmanda hakem olmayabilir. O zaman düdüğü siz çalın, oyunu siz durdurun. Diğer çocukları ya da oyuncuları birkaç metre geri çekin. Böylece yaralının çevresinde nefes alacak alan kalır.

Oyunun nasıl yeniden başlayacağı ikinci plandadır. Konu sakatlık anında kural tartışmasına dönmez. Merak edenler için sakatlanan oyuncunun dönüşüyle ilgili ayrıntıyı sedyeyle çıkan oyuncu yazımızda anlattık.

İlk otuz saniyede kim ne yapmalı?

Paniği önlemenin en kolay yolu görev dağıtmaktır. Tek bir kişi yönetir, diğerleri ona uyar. Kalabalık yerine net roller işe yarar.

1. Bir kişi oyuncunun yanına diz çöker, onunla konuşur ve hareket etmemesini ister.
2. İkinci kişi hemen 112'yi arar ve telefonu açık tutar.
3. Üçüncü kişi ilk yardım çantasını, temiz bez ya da steril gazlı bezi getirir.
4. Dördüncü kişi tesis girişine gidip ambulansı karşılar ve yolu açar.
5. Diğer herkes geri durur ve telefonla görüntü almaz.

Takımda yalnız iki yetişkin varsa rolleri birleştirin. Biri yaralının yanında kalır, diğeri arar ve ardından çantayı getirir. Çocuklardan sorumluluk almalarını beklemeyin, onların görevi yalnızca kenarda sakin beklemektir.

Bu sırayı antrenman öncesinde bir kez konuşmak çok şey değiştirir. Ayrıca kimin arayacağını önceden bilmek, değerli saniyeleri kurtarır. Özellikle çocuk antrenmanlarında bu rolleri yardımcı antrenör ve gönüllü veliyle paylaşmak iyi bir alışkanlıktır.

112'yi ararken neler söylemelisiniz?

Arama kısa ve net olmalıdır. Operatör size sorular sorar, cevapladıkça yönlendirme yapar. Telefonu kapatmayın, çünkü operatör sizi adım adım yönlendirebilir.

• Tam adres: tesisin adı, ilçe, mahalle ve saha girişi.
• Ne oldu: "Futbol oynarken bacağı kırıldı, kemik deriden çıkmış."
• Kişinin durumu: bilinci açık mı, nefes alıyor mu, kanama ne kadar.
• Yaş: özellikle çocuksa yaşını söyleyin.
• Bilinen hastalık ya da alerji: biliyorsanız ekleyin.

Ayrıca biri girişte beklesin. Büyük tesislerde ambulans yanlış kapıya gidebilir. Saha numarasını ya da kapı adını söylemek ekibin işini kolaylaştırır. Acil durum planı olan kulüplerde bu bilgi zaten panoda yazılıdır.

Telefonu hoparlöre almak da işe yarar. Böylece yaralının yanındaki kişi operatörün söylediklerini doğrudan duyar ve elleri serbest kalır. Ayrıca arayan kişi gördüğünü tahmin etmeden anlatmalıdır. "Galiba kırıldı" demek yerine "bacağında kemik görünüyor, yara kanıyor" demek, ekibin hazırlığını kolaylaştırır.

Kemik dışarı çıkmışsa geri itmek neden yanlıştır?

İçgüdü, görünen kemiği "yerine koymak" ister. Bu doğru değildir. Kemiği geri itmek yaraya kir ve mikrop taşır, ayrıca damarlara ve sinirlere zarar verebilir. Hastanedeki ekip kırığı uygun koşullarda ve ağrı kontrolüyle düzeltir.

Aynı şekilde bacağı düzeltmeye, çekmeye ya da "düz hale getirmeye" çalışmayın. Bacak garip bir açıda olsa bile olduğu gibi bırakın. Oyuncu kendisi daha rahat bir konum arıyorsa onu zorlamayın ama aniden kalkmasına da izin vermeyin.

Kramponu çıkarmak da çoğu zaman beklemelidir. Ayak bileği ya da alt bacakta kırık varsa ayakkabıyı çekmek ağrıyı artırır ve kırığı oynatabilir. Ayakkabıyla ilgili kararı sağlık ekibine bırakın. Yine de yüzük, saat gibi sıkacak eşyalar etkilenmeyen bölgede değilse ve kolay çıkıyorsa çıkarılabilir.

Kanamayı nasıl kontrol edersiniz?

Kanama varsa temiz bir bez, steril gazlı bez ya da en azından temiz bir havluyla yarayı örtün. Bastırmanız gerekiyorsa kemiğin çıktığı yerin tam üstüne değil, yaranın kenarlarına bastırın. Böylece kemik ucunu itmeden kanamayı azaltırsınız.

Mümkünse eldiven giyin. İlk yardım çantaları genelde tek kullanımlık eldiven içerir. Eldiven yoksa temiz bir poşet bile elinizle kan arasında bir engel olur.

Kanama çok fazlaysa ve durmuyorsa bunu 112 operatörüne hemen söyleyin. Operatör size ne yapacağınızı söyler. İlk yardım eğitimi almadıysanız turnike gibi uygulamalara kendi başınıza girişmeyin. Bunun yerine operatörün yönlendirmesine uyun.

Yaraya merhem, toz, buz ya da su dökmeyin. Yara örtüsünü sık sık kaldırıp bakmayın. Bez kanla ıslanırsa üstüne ikinci bir bez koyun, ilkini çekip almayın.

Bu arada kendi güvenliğinizi de unutmayın. Elinizde kesik ya da yara varsa eldivensiz müdahale etmeyin, işi eldiveni olan birine bırakın. Kan bulaşırsa olay bittikten sonra ellerinizi bol sabun ve suyla yıkayın. Böylece hem yaralıyı hem kendinizi korumuş olursunuz.

Yarayı neden temiz bir örtüyle kapatmalısınız?

Açık kırıkta en önemli risklerden biri enfeksiyondur. Saha zemini, çim, toprak ve krampon kiri yaraya kolayca girer. Temiz bir örtü bu teması azaltır.

İlk yardım çantasındaki steril gazlı bez en iyi seçenektir. Yoksa yeni açtığınız temiz bir havlu, temiz bir tişört ya da paketinden yeni çıkan bir bez iş görür. Peçete, pamuk ya da tüylü kumaşlar ise yaraya yapışabilir, bu yüzden uygun değildir.

Örtüyü hafifçe yerleştirin ve bacağı oynatmadan sabitleyin. Bandı sıkı sarmayın, çünkü şişlik artabilir ve dolaşımı bozabilir. Dolayısıyla burada ölçü "örtmek", sıkmak değil.

Bacağı hareketsiz tutmak için ne yapılabilir?

Bacağı olduğu konumda desteklemek yeterlidir. Kırığın iki yanına katlanmış havlu, ceket ya da forma çantası koyarak yana kaymasını önleyebilirsiniz. Bu destekler bacağı itmemeli, sadece yaslanacak bir yüzey sunmalıdır.

Eğitimli değilseniz atel yapmaya çalışmayın. Ambulans genelde makul sürede gelir ve ekip uygun ateli taşır. Ayrıca ateli yanlış uygulamak, kırığı oynatabilir.

Oyuncuyu taşımayın. Tek istisna, bulunduğu yerin açık bir tehlike taşımasıdır. Örneğin yıldırım riski ya da sahaya giren bir araç gibi ciddi bir tehlike varsa oyuncuyu en az hareketle güvenli yere almak gerekebilir. Normal bir maçta ise oyuncu olduğu yerde kalır, oyun bekler.

Şok belirtileri nelerdir ve nasıl izlenir?

Ciddi kırıklarda ağrı, korku ve kan kaybı vücudu zorlar. Bu durumda dolaşım zayıflayabilir ve şok tablosu gelişebilir. Belirtileri bilmek, 112'ye doğru bilgi vermenizi sağlar.

• Solgun, soğuk ve nemli deri.
• Hızlı ve yüzeysel nefes.
• Hızlı ama zayıf nabız.
• Baş dönmesi, bulantı ya da kusma.
• Huzursuzluk, sersemlik ya da bilinçte bulanıklık.

Bu belirtileri görürseniz hemen operatöre bildirin. Oyuncuyu sırt üstü yatar halde tutun, üstünü bir ceketle örtüp üşümesini önleyin. Ayrıca sürekli konuşun ve cevap verip vermediğine bakın. Bilinç kaybı olursa ve nefes durursa operatör sizi temel yaşam desteğine yönlendirir.

Bir not daha ekleyelim: soğuk havada yerde yatan oyuncu çabuk üşür. Altına bir mont sermek için onu kaldırmayın, ama üstünü örtün.

Sakatlanan oyuncuya su ya da yiyecek verilir mi?

Hayır. Oyuncu susadığını söylese bile su, içecek ya da yiyecek vermeyin. Açık kırıkta ameliyat ve anestezi ihtimali yüksektir. İngiltere'nin kamu sağlık hizmeti NHS de kırık şüphesinde, kemiği düzeltmek için ameliyat gerekebileceği için yiyip içmemeyi önerir.

Ağrı kesici de vermeyin. Antrenör ya da veli, dozu ve alerjiyi bilemez. İlaç kararı sağlık ekibinin işidir. Bu kural yalnız açık kırık için değil, sahadaki her ciddi sakatlık için geçerlidir.

Ağzı kurumuşsa dudaklarını ıslak bir bezle silmek yerine bunu da ekibe sorun. Önemli olan oyuncuyu sakin tutmak ve beklemeyi kısaltmaktır.

Kafa, boyun ya da sırt da etkilendiyse ne değişir?

Açık kırık bazen sert bir düşüşün parçasıdır. Oyuncu yere kötü düştüyse, başını çarptıysa ya da boynunda ağrı söylüyorsa durum daha da hassas hale gelir. Bu durumda bacağın yanında boyun ve sırt da korunmalıdır.

Oyuncunun başını çevirmesine, doğrulmasına ya da yan dönmesine izin vermeyin. Bir kişi oyuncunun başının yanında diz çöküp başı ellerinin arasında, olduğu konumda nazikçe sabit tutabilir. Başı çekmeyin, düzeltmeye çalışmayın. Sadece kıpırdamasını önleyin. Oyuncu kusarsa ve yan dönmesi gerekirse bunu operatörün yönlendirmesiyle, mümkünse birkaç kişiyle ve baş, boyun, gövde birlikte dönecek biçimde yapın.

Ayrıca 112 operatörüne kafa darbesini mutlaka söyleyin. Bilinç kaybı, kusma, konuşma bozukluğu ya da kol ve bacaklarda uyuşma gibi belirtiler varsa bunları da ekleyin. Kafa darbesi şüphesinde futbolda geçerli ilke açıktır: şüphe varsa oyuncu oyuna dönmez. Bu konunun ayrıntısını beyin sarsıntısı protokolü yazımızda bulabilirsiniz.

Bu tabloda en önemli şey yine sakinliktir. İki yaralanma birlikte olduğunda kimse her şeyi aynı anda çözmeye çalışmamalı. Siz yalnız koruyun, aramayı sürdürün ve ekibi bekleyin.

Hakem, rakip takım ve seyirci bu sırada ne yapmalı?

Profesyonel maçlarda hakem oyunu durdurur ve sağlık ekibini sahaya çağırır. Rakip oyuncular da genelde ilk anda elleriyle sağlık ekibine işaret eder. Bu doğal ve doğru bir tepkidir. Yine de yaralının çevresine çok kişi toplanmamalıdır.

Amatör maçta ve halı sahada durum farklıdır. Burada sağlık ekibi çoğu zaman sahada bulunmaz. Bu yüzden hakem ya da en deneyimli yetişkin yönetimi üstlenir. Rakip takımın oyuncuları da yardım edebilir: biri ambulansı karşılar, biri ilk yardım çantasını getirir, diğerleri kenara çekilir.

Seyircinin ve velilerin sahaya akın etmesi ise işleri zorlaştırır. Kalabalık, ekibin yolunu kapatır ve oyuncuyu daha çok korkutur. Ayrıca görüntü almak, oyuncunun mahremiyetini zedeler. Özellikle çocuklarda bu görüntülerin paylaşılması ciddi bir sorundur. Tribündeki herkes yerinde kalmalı, yalnız çağrılan kişi sahaya girmelidir.

Maçın devam edip etmeyeceği ise ikinci aşamadır. Bu kararı hakem, organizasyonun kuralları ve durumun ağırlığı birlikte belirler. Önce yaralı güvende olmalıdır.

Olaydan sonra kayıt ve bildirim nasıl tutulmalı?

Ambulans gittikten sonra işin bir bölümü de kayıt tutmaktır. Sakin bir anda, olayı unutmadan kısa bir not alın. Bu not hem aile hem kulüp hem de gerekirse sigorta ya da organizasyon için yararlıdır.

• Olayın saati ve yeri.
• Ne olduğu: çarpışma, düşüş ya da tek başına sakatlanma.
• Kimlerin ilk yardım yaptığı ve hangi adımları uyguladığı.
• 112'nin arandığı saat ve ambulansın geldiği saat.
• Oyuncunun götürüldüğü hastane.

Bu notta tahmin ve suçlama olmamalıdır. Sadece gördüklerinizi ve yaptıklarınızı sade bir dille yazın. Ayrıca kulübün ya da okulun sorumlusuna aynı gün bilgi verin. Resmî bir maçta hakem de olayı maç raporuna işler.

Son olarak ilk yardım çantanızı yeniden doldurun. Kullandığınız gazlı bezleri, eldivenleri ve sargıları yenileyin. Bir sonraki antrenmanda çantanın eksik olması, bir sonraki olayda zaman kaybı demektir.

Oyuncuyu sakin tutmak için neler söylenebilir?

Açık kırık görmek oyuncunun kendisi için de korkutucudur. Bu yüzden yanınızdaki kişiyle göz hizasında konuşun. Sesinizi alçak ve düzenli tutun. Kısa cümleler kurun, çünkü ağrı içindeki biri uzun açıklamaları takip edemez.

• "Yardım yolda, ben buradayım."
• "Bacağını oynatma, biz tutuyoruz."
• "Bana bak, birlikte nefes alalım."
• "Ailene haber verildi."

Oyuncunun yaraya bakmasını engellemek çoğu zaman işe yarar. Yüzüne dönün, adını söyleyin, basit sorular sorun. Böylece hem bilinç durumunu izlersiniz hem de dikkatini dağıtırsınız. Ekip geldiğinde ne gördüğünüzü kısaca anlatın: saat, olay, kanama, şok belirtileri.

Sahada açık kırık anında en sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Panik anında insanlar sık sık iyi niyetli hatalar yapar. Aşağıdaki liste, sahada en çok karşılaşılan yanlış hamleleri toplar.

• Kemiği geri itmeye ya da bacağı düzeltmeye çalışmak.
• Oyuncuyu ayağa kaldırmak ya da kucakta kenara taşımak.
• Yaraya su, buz ya da toz dökmek.
• Kramponu zorla çekip çıkarmak.
• Su, enerji içeceği ya da ağrı kesici vermek.
• Çevrede kalabalık oluşturmak ve görüntü çekmek.
• 112'yi aramak yerine önce aileyi ya da kulüp yöneticisini aramak.
• Bacağı aşırı sıkı bantlamak.

Bu hataların ortak noktası, "bir şey yapmak zorundayım" duygusudur. Oysa doğru ilk yardımda bekleyip korumak da güçlü bir eylemdir. Öte yandan hiçbir şey yapmamak da yanlıştır: aramak, örtmek, sakinleştirmek ve izlemek sizin işinizdir.

Çocuk antrenmanında açık kırık olursa antrenör ne yapmalı?

Çocuklarda temel adımlar aynıdır. Ancak birkaç ek nokta vardır. Önce diğer çocukları sakinleştirin ve sahanın bir köşesine toplayın. Yardımcı antrenör ya da gönüllü bir veli onlarla kalsın.

Çocuğun yanından ise hiç ayrılmayın. Tanıdık bir yetişkinin elini tutmak, çocuğa ilk yardımın kendisi kadar iyi gelir. Ayrıca yaşına uygun kısa cümleler kurun: "Doktorlar geliyor, bacağını kıpırdatmıyoruz, ben seninleyim." Çocuğa yalan söylemeyin ama ayrıntıyla da korkutmayın. Ağlaması normaldir, onu susturmaya çalışmayın.

Velisine hemen ama sakin bir dille haber verin. "Bacağı kırılmış olabilir, ambulans çağırdık, şu hastaneye gidiyoruz" gibi net cümleler kurun. Ayrıntı ve tahmin vermeyin. Çocuğun yanında ağlayan ya da bağıran bir yetişkin yerine sakin bir yüz kalsın.

Ayrıca çocuklarda kırıklar büyüme plağına yakın olabilir. Bu da hekim değerlendirmesini daha da önemli kılar. Sahada "basit bir çatlak" demek yanlıştır.

Olaydan sonra diğer çocuklarla konuşun. Gördüklerini anlatmalarına izin verin, korkularını küçümsemeyin. Bazı çocuklar birkaç gün topa girmekten çekinebilir. Bu doğaldır ve zamanla geçer.

Veliler olaydan sonra neyi takip etmeli?

Hastane süreci hekimlere aittir. Velinin işi ise süreci düzenli izlemek ve sabırlı olmaktır. Tedavinin şekli ve süresi kırığın yerine ve türüne göre değişir. Bu yüzden başka çocukların dönüş süreleriyle kıyas yapmayın.

• Hekimin verdiği kontrol tarihlerini kaçırmayın.
• Yara bakımı ve enfeksiyon belirtileri için yapılan uyarıları not edin.
• Sahaya dönüş için hekimin ve gerekiyorsa fizyoterapistin onayını bekleyin.
• Çocuğun takımla bağını koparmayın, antrenmanları izlemeye gelebilir.

Hekimler sahaya dönüşü takvime göre değil, iyileşme ölçütlerine göre planlar. Psikolojik hazırlık da bu sürecin parçasıdır. Bu konuda sakatlık sonrası psikolojik toparlanma yazımız size yol gösterebilir.

Kulüp ve futbol okulu açık kırığa nasıl hazırlanır?

Hazırlık, olay anındaki dakikaları kısaltır. TFF Futbol Okulları Talimatı, belirli sınıflardaki okullar için ilk yardım sertifikalı personel ve ilk yardım malzemesi bulundurmayı şart koşar. Bu yalnız kâğıt üstünde bir kural değildir, gerçek bir güvencedir.

• Her antrenmanda dolu bir ilk yardım çantası bulunsun.
• Çantada eldiven, steril gazlı bez, sargı ve ısı battaniyesi olsun.
• Acil telefonlar ve tesis adresi panoda yazılı dursun.
• Ambulansın gireceği kapıyı önceden belirleyin ve açık tutun.
• Antrenörler düzenli aralıklarla ilk yardım eğitimini yenilesin.

Velilerin de okul seçerken bu konuları sorması doğru olur. Bir okul seçerken nelere bakacağınızı merak ediyorsanız futbol okulu seçimi rehberimize göz atabilirsiniz. Benzer bir saha içi protokol için burun kanaması ilk müdahalesi yazısı da iyi bir örnektir.

İlk yardım eğitimi nereden alınır?

Türkiye'de ilk yardım eğitimini Sağlık Bakanlığı onaylı ilk yardım eğitim merkezleri verir. Türk Kızılay da ilk yardım eğitimleri düzenleyen kurumlar arasındadır. Güncel eğitim takvimini ve koşulları ilgili kurumun sitesinden kontrol edin.

Eğitim, kitaptaki bilgiyi ellerinize taşır. Kanama kontrolü, yarayı örtme, şok izleme ve temel yaşam desteği uygulamalı olarak öğrenildiğinde akılda kalır. Özellikle çocuklarla çalışan antrenörler için bu eğitim bir lüks değil, temel bir gerekliliktir.

Kaynak olarak İngiltere kamu sağlık hizmetinin NHS kırık rehberi de kemiğin deriden çıktığı durumda acil yardım çağrılmasını ve kanamanın temiz bir pedle bastırılarak azaltılmasını önerir.

Açık kırık futbolda ne kadar sık görülür?

Futbolda sakatlıkların büyük çoğunluğu kas zorlanmaları, burkulmalar ve darbelerdir. Kırıklar daha seyrek yaşanır, açık kırık ise bunların da küçük bir bölümüdür. Yani bu tabloyla karşılaşma ihtimali düşüktür. Ama düşük ihtimal, hazırlıksız olmayı haklı çıkarmaz.

Alt bacak, yani kaval kemiği ve onun yanındaki ince kemik, sert çarpışmalarda en çok risk taşıyan bölgelerden biridir. Bu nedenle tekmelik zorunludur. IFAB kuralları her oyuncunun tekmelik takmasını ister. Tekmelik her kırığı önlemez ama darbenin bir kısmını dağıtır.

Ayrıca kaleci çıkışları, ayakları havada yapılan müdahaleler ve kontrolsüz kayarak müdahaleler sert temas yaratabilir. Çocuk futbolunda sportmenlik ve güvenli müdahale tekniği öğretmek bu yüzden önemlidir. Stres kırığı yazımız ise ani kırıktan farklı olan, yüklenmeye bağlı kemik sorunlarını anlatır.

Sahada açık kırık için ilk yardım çantasında neler olmalı?

Sahada açık kırık anında çantayı açtığınızda aradığınızı bulmanız gerekir. Bu yüzden çantayı düzenli ve sade tutun. Pahalı ürünler değil, doğru temel malzemeler işe yarar.

Çantayı her ay kontrol edin. Ayrıca son kullanma tarihi olan ürünleri yenileyin. Bunun yanında çantanın yerini herkes bilsin. Kilitli bir dolapta duran çanta, kriz anında hiçbir işe yaramaz. Özellikle deplasman maçlarında çantanın takım otobüsüne ya da araca konduğundan emin olun.

Antrenörlerin çanta listesini maç günü hazırlığına eklemesi de iyi bir yöntemdir. Bu konuda futbol çantası kontrol listesi yazımız genel bir çerçeve sunar.

Halı sahada ve akşam maçlarında neye dikkat etmeli?

Halı saha maçları çoğu zaman akşam saatlerinde, sağlık görevlisi olmadan oynanır. Oyuncular da genelde yetişkin arkadaş gruplarıdır. Bu yüzden sahada açık kırık yaşanırsa ilk yardımı grubun kendisi yapar. Bu durum hazırlığı daha da önemli kılar.

Önce tesisin tam adresini ve saha numarasını bilin. Gece saatlerinde tesis girişinin kapalı olması ya da görevlinin bulunmaması ambulansın gecikmesine yol açabilir. Bu nedenle bir kişi hemen tesis görevlisini bulmalı ve kapıyı açtırmalıdır.

Ayrıca halı sahada ışık genelde yeterlidir ama saha kenarı karanlık olabilir. Yaralının yanına telefon ışığı tutmak, yarayı örterken işinizi kolaylaştırır. Bununla birlikte ışığı oyuncunun gözüne tutmayın.

Son olarak grup içinde ilk yardım eğitimi alan biri varsa yönetimi ona bırakın. Yoksa 112 operatörünün söylediklerini yüksek sesle tekrar edin ve birlikte uygulayın. Böylece herkes aynı sırayı izler ve dağınıklık azalır.

Hazırlık için kısa bir kontrol listesi nasıl olmalı?

Aşağıdaki listeyi telefonunuza kaydedin ya da çantanıza koyun. Kriz anında kimse uzun metin okumaz, kısa adımlar işe yarar.

Bu tabloyu takım çantasına koymak, antrenörün ve velinin aynı dili konuşmasını sağlar. Kural ve sağlık bilgilerini birlikte tazelemek isteyen antrenörler için futbol kuralları testi de kısa bir tekrar fırsatı sunar.