İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Kaleci Topu Eliyle Rakip Kaleye Atarsa Gol Olur mu?

Kaleci eliyle gol atabilir mi? Topu elle rakip kaleye atan kaleciye kale vuruşu, ayakla vurduğu topa gol. IFAB Kanun 10 ve 12 ile bütün senaryolar.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
19
Okuma
15 dk
Kaleci Topu Eliyle Rakip Kaleye Atarsa Gol Olur mu?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Kaleci eliyle gol atabilir mi?

Hayır, kaleci topu eliyle doğrudan rakip kaleye atarsa gol olmaz. IFAB Kanun 10'a göre bu durumda hakem rakip takıma kale vuruşu verir. Ancak kaleci topu eliyle bırakıp ayağıyla vurursa ve top rakip kaleye girerse gol geçerlidir. Belirleyici olan, topun elden mi yoksa ayaktan mı çıktığıdır.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.18 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu kural çoğu izleyiciye şaşırtıcı gelir. Çünkü kaleci kendi ceza sahasında topu elle tutma hakkına sahiptir. Ama bu hak, topu elle oynamakla sınırlıdır; elle gol atma hakkını kapsamaz. Kural kitabı bu ikisini açık biçimde birbirinden ayırır.

Uzun atış yapan kaleciler, özellikle küçük sahalarda ve rüzgârlı havalarda topu karşı kaleye kadar ulaştırabilir. Bu yazıda bu tür pozisyonların hepsini tek tek ele alıyoruz: elle atış, vole vuruş, yere bırakılan top, sekme ve kendi kalesine atılan top.

Reklamlar
Reklamlar

Konuyu anlamak için iki kural maddesine bakmak yeterlidir. Kanun 10 gol tanımını ve kaleci atışı istisnasını verir. Öte yandan Kanun 12, el ile oynama ihlallerini sayar ve kaleciyi de kapsayan özel bir cümle içerir.

Bu ayrımı bilen bir kaleci, uzun atış yaparken hem kuralı hem de taktik fırsatı doğru değerlendirir. Örneğin rakip kaleci kalesinden çok çıkmışsa elle atış yerine vole vuruşu seçmek, gol ihtimalini kurala uygun biçimde artırır. Ancak bu karar her zaman takım oyununa ve maçın anına göre verilmelidir.

Kanun 10 kalecinin atışı hakkında tam olarak ne der?

IFAB Oyun Kuralları'nın Kanun 10 bölümü, gol tanımının hemen ardından kısa bir cümle ekler. Bu cümleye göre kaleci topu doğrudan rakip kaleye atarsa hakem kale vuruşu verir. Bu cümle, gol tanımına konmuş açık bir istisnadır.

Cümledeki iki kelime önemlidir. Birincisi "atarsa" kelimesidir. Kural, topun elle fırlatılmasını anlatır; ayakla vurulan topu kapsamaz. İkincisi "doğrudan" kelimesidir. Top başka bir oyuncuya değmeden kaleye girmelidir.

Bu iki şart birlikte gerçekleşirse gol yoktur. Hakem topun kale çizgisini geçtiğini görür ama golü vermez. Oyun, gol yiyecek olan takımın kale vuruşuyla yeniden başlar.

Kuralın mantığı basittir. Futbol ayakla oynanan bir oyundur ve kaleciye tanınan el kullanma hakkı savunma amacı taşır. Kaleci bu hakkı rakip kaleye gol atmak için kullanamaz. Böylece oyunun temel karakteri yerinde kalır.

Kuralın uygulanmasında hakem için ölçü, topun son temas noktasıdır. Top kalecinin elinden çıkıp kimseye değmeden çizgiyi geçtiyse sonuç bellidir. Bu yüzden yardımcı hakemlerin de topun yolunu dikkatle izlemesi gerekir, çünkü uzun atışlarda top sahanın tamamını geçebilir.

Kanun 12 neden kaleciyi de anar?

Kanun 12, el ile oynama ihlallerini sayarken özel bir madde içerir. Metne göre bir oyuncunun topu doğrudan elinden ya da kolundan, kazara bile olsa, rakip kaleye sokması ihlaldir. Metin bu cümlenin sonuna "kaleci dahil" ifadesini ekler.

Bu ifade, kaleci için ayrı bir ayrıcalık olmadığını vurgular. Kaleci kendi ceza sahasında topu elle tutabilir, yakalayabilir ve atabilir. Ancak elden çıkan top doğrudan rakip kaleye girdiğinde, bu bir gol değil, kuralın engellediği bir durumdur.

İki maddenin birlikte okunması önemlidir. Kanun 10, kalecinin kendi ceza sahasından attığı top için sonucu açıkça yazar: kale vuruşu. Kanun 12 ise ceza sahası dışında elle oynayan kalecinin zaten ihlal yaptığını hatırlatır. Kaleci ceza sahası dışında, diğer oyuncularla aynı kısıtlamalara tabidir.

Yani bir kaleci ceza sahasının dışına çıkıp topu eliyle tutarsa ya da fırlatırsa, gol konusuna gelmeden önce el ile oynama ihlali yapmış olur. Bu durumu ceza sahası dışında elle oynayan kaleci yazımızda ayrıntılı anlattık.

Bu iki maddenin birlikte okunması, kalecinin ceza sahası içindeki ayrıcalığının sınırını da gösterir. Ayrıcalık savunma içindir. Hücumda ise kaleci, gol atmak için diğer oyuncular gibi ayağını, kafasını ya da vücudunun kol dışındaki bölümlerini kullanmak zorundadır.

Reklamlar
Reklamlar

Kaleci topu yere bırakıp vurursa gol olur mu?

Evet, olur. Kaleci topu elinden yere bırakır ve ayağıyla vurursa top artık elden değil ayaktan çıkmış olur. Top başka bir oyuncuya değmeden rakip kaleye girse bile gol geçerlidir.

Bu, kalecilerin sık kullandığı iki vuruş tipini kapsar. Birincisi vole vuruştur: Kaleci topu elinden bırakır ve top yere değmeden havada vurur. İkincisi yarım voledir: Kaleci topa, top yere değdiği anda ya da hemen sonra vurur. İki vuruşta da top ayakla temas ederek yola çıkar.

Kanun 10'daki istisna yalnızca atış için konmuştur. Ayakla vurulan top için böyle bir istisna yoktur. Dolayısıyla kalecinin vole vuruşuyla attığı gol, sahadaki herhangi bir oyuncunun uzak mesafeden attığı gol kadar geçerlidir.

Bu tür goller nadirdir ama gerçek maçlarda görülebilir. Özellikle rüzgârın arkadan estiği, rakip kalecinin kalesinden uzaklaştığı ya da zeminin topu hızlandırdığı anlarda vole vuruş karşı kaleye kadar gidebilir. Kalecinin şut sayısına nasıl işlendiğini kalecinin kendi yarısından attığı gol yazısında ayrıca ele aldık.

Ancak vole vuruşun bir riski de vardır. Kaleci topu elinden bırakırken çok ileri gider ya da topu ceza sahasının dışında vurursa farklı kurallar devreye girebilir. Özellikle ceza sahası çizgisini geçtikten sonra topa elle dokunmak, el ile oynama ihlali doğurur.

Atış ile vuruş arasındaki farkı hakem sahada nasıl görür?

Hakem için soru basittir: Top kalecinin elinden mi, ayağından mı çıktı? Elden çıkış, kolun savrulmasıyla topun fırlatılmasıdır. Ayaktan çıkış ise topun ayağa değerek gitmesidir.

Sahada karışıklık genelde iki durumda çıkar. Birincisi kalecinin topu elle yuvarlayarak bırakıp hemen ardından ayakla sürmesidir. Bu durumda top ayaktan çıkmıştır ve gol geçerli olabilir. İkincisi kalecinin topu yumrukla ya da avuçla uzağa göndermesidir. Bu da elden çıkan bir toptur ve hakem onu atış gibi değerlendirir.

Örneğin kaleci havadan gelen bir topu iki yumruğuyla uzaklaştırır ve top rüzgârla tüm sahayı geçip rakip kaleye girer. Top kalecinin elinden doğrudan gitmiştir. Bu nedenle gol olmaz ve rakip takım kale vuruşu kullanır.

Uygulamada hakemler bu pozisyonda kalecinin hareketini ve topun yolunu birlikte değerlendirir. Kararı belirleyen şey vuruşun gücü ya da mesafe değil, topa son dokunan vücut bölümüdür.

Kalecinin topu elle bırakıp hemen ayağıyla dokunduğu "elden düşürüp vurma" hareketleri de aynı mantıkla değerlendirilir. Ayak son temas noktasıysa top ayaktan çıkmıştır. Hakemin bu ayrımı yapabilmesi için pozisyona iyi açıdan bakması gerekir.

Kaleci eliyle gol pozisyonlarında hangi karar çıkar?

Aşağıdaki tablo, kalecinin topu rakip kaleye gönderdiği farklı durumları ve kurala göre doğru kararları özetler.

DurumTop nereden çıktı?Karar
Kaleci topu elle fırlattı, doğrudan rakip kaleye girdiElGol yok, rakibe kale vuruşu
Kaleci topu yumruklayıp uzaklaştırdı, top rakip kaleye girdiElGol yok, rakibe kale vuruşu
Kaleci vole vurdu, top doğrudan rakip kaleye girdiAyakGol
Kaleci topu yere koyup vurdu, top rakip kaleye girdiAyakGol
Kalecinin attığı top bir oyuncuya değip rakip kaleye girdiEl, sonra oyuncuGol
Kaleci topu yanlışlıkla kendi kalesine attıElRakip için gol
Kale vuruşunu kullanan kaleci top doğrudan rakip kaleye girdiAyakGol

Tablodaki son satırda kale vuruşundan atılan gol yer alıyor. Kanun 16, kale vuruşundan doğrudan rakip kaleye gol atılabileceğini kabul eder. Bu yüzden kalecinin duran toptan attığı uzun vuruş da gol olabilir.

Tablodaki satırlar ayrıca şunu gösterir: Kaleci eliyle gol kuralı tek bir hareketle sınırlıdır. Kaleci, elle atış dışındaki bütün yollarla kurallara uygun biçimde gol atabilir. Bu esneklik, modern kalecinin hücumdaki rolünü de destekler.

Reklamlar
Reklamlar

Top bir oyuncuya değerse ne değişir?

Kanun 10'daki istisna, topun "doğrudan" rakip kaleye girmesi şartına bağlıdır. Kalecinin attığı top yolda herhangi bir oyuncuya değerse artık doğrudan değildir. Bu durumda gol kuralı normal biçimde işler.

Örneğin kaleci uzun bir atış yapar, top orta sahada rakip savunmacının dizine çarpar ve kaleye girer. Bu, rakip savunmacının kendi kalesine attığı bir goldür. Hakem golü verir.

Benzer şekilde kalecinin attığı top kendi takım arkadaşına değer ve kaleye girerse gol yine geçerlidir. Ancak bu sefer takım arkadaşının dokunuşu bir el ile oynama ihlali içeriyorsa Kanun 12 devreye girer. Hücum oyuncusu topu elinden ya da kolundan rakip kaleye sokarsa gol olmaz.

Ayrıca ofsayt kuralını da unutmamak gerekir. Kalecinin attığı topu rakip yarı sahada ofsayt pozisyonundaki bir takım arkadaşı alırsa hakem ofsayt kararı verebilir. Kaleci atışı, ofsayt kuralından muaf bir duran top değildir.

Pratikte bu senaryolar uzun atışlarda ya da rüzgârlı havalarda daha sık görülür. Top uzun bir yol izlediği için arada birinin değme ihtimali yüksektir. Hakem ve yardımcı hakem, topa kimin dokunduğunu dikkatle izlemelidir, çünkü tek bir temas kararı tamamen değiştirir.

Kaleci kafayla ya da ayakla gol atarsa ne olur?

Kaleci, sahadaki diğer oyuncularla aynı haklara sahip bir oyuncudur. Ayağıyla, kafasıyla ya da vücudunun kol dışındaki herhangi bir bölümüyle attığı gol geçerlidir. Kural kitabı kaleci için ayrı bir gol tanımı yapmaz.

Bu yüzden maçın son dakikalarında rakip ceza sahasına korner için çıkan kalecinin kafa golü tamamen kurallara uygundur. Benzer şekilde penaltı ya da serbest vuruş kullanan kalecinin golü de geçerlidir.

Ancak kaleci rakip ceza sahasında topa eliyle dokunursa, artık diğer oyuncular gibi el ile oynama ihlali yapmış olur. Kalecinin elle oynama ayrıcalığı yalnızca kendi ceza sahasında geçerlidir. Kalecinin rakip ceza sahasına çıkmasıyla ilgili ayrıntılar için kalecinin rakip ceza sahasına çıkmasını anlatan yazımıza göz atabilirsiniz.

Kısacası kaleci eliyle gol atamaz, ama başka her yoldan gol atabilir. Bu cümle, konunun tamamını tek satırda özetler.

Kaleci topu kendi kalesine atarsa ne olur?

Bu durum, rakip kaleye atılan topun tam tersidir ve sonucu da farklıdır. Kanun 10'un soru ve cevap bölümünde bir örnek yer alır: Kaleci rakip şutunu kale alanı içinde yakalar, kalkar ve topu yanlışlıkla kendi kalesine atar. IFAB'ın cevabı nettir: Hakem golü verir.

Yani kaleci eliyle rakip kaleye gol atamaz ama kendi kalesine gol yiyebilir. Bu asimetri ilk bakışta tuhaf gelir. Ancak mantığı açıktır: Kural, el kullanma hakkının rakibe karşı avantaj üretmesini engeller. Kalecinin kendi hatasından doğan golü ise engellemez.

Bu tür goller çoğu zaman dikkatsizlikten doğar. Kaleci topu hızlıca bir takım arkadaşına atmak ister, kolu kayar ya da top elinden kaçar. Top direğin içinden geçip kaleye girer.

Kendi kalesine atılan gollerde hakem oyuncuya disiplin cezası vermez; bu bir ihlal değil, oyunun parçasıdır. Konuyla ilgili ayrıntıları kendi kalesine gol atan oyuncuya kart verilir mi yazımızda bulabilirsiniz.

Bu senaryo, kalecilerin oyunu hızlı başlatma alışkanlığıyla ilgilidir. Hızlı oyun avantaj sağlar ama dikkatsizlik pahalıya patlayabilir. Kaleci antrenörleri bu yüzden atış öncesinde kısa bir kontrol bakışını alışkanlık haline getirmeyi önerir.

Reklamlar
Reklamlar

Kaleci elindeki topu ne kadar süre tutabilir?

Gol tartışması, kalecinin elle oynama haklarını da gündeme getirir. Güncel IFAB kurallarına göre kaleci kendi ceza sahasında topu elleriyle en çok sekiz saniye kontrol edebilir. Bu süreyi aşarsa hakem rakip takıma korner verir.

Kanun 12'ye göre hakem, kalecinin topu ne zaman kontrol altına aldığına karar verir. Son beş saniyeyi de havaya kaldırdığı eliyle herkesin görebileceği biçimde sayar. Kaleci topu ellerinin arasında tutarken, avucunda taşırken, yere sektirirken ya da havaya atarken kontrol altında tutmuş sayılır.

Bu kural, atış ve gol konusuyla doğrudan ilişkilidir. Uzun bir atış hazırlayan kaleci, takım arkadaşlarının ilerlemesini beklerken süreyi aşmamaya dikkat etmelidir. Süre dolarsa avantaj tamamen rakibe geçer.

Eski altı saniye kuralından bugünkü sekiz saniye kuralına geçişi kalecinin topu kaç saniye tutabileceğini anlatan yazımızda ayrıntılı açıkladık.

Hakem, kalecinin süreyi bilerek geçirmediği durumlarda da kuralı uygular. Örneğin rakip oyuncu kalecinin topu bırakmasını engellerse süre aşımı farklı değerlendirilir. Kanun 12'nin soru ve cevap bölümü bu tür ayrıntılara örnek verir.

Kaleci hangi durumlarda topu eline alamaz?

Kalecinin elle oynama hakkı sınırsız değildir. Kanun 12'ye göre kaleci kendi ceza sahasında bile bazı durumlarda topu elle oynayamaz. Bu durumlar şunlardır:

  • Topu elinden bıraktıktan sonra, top başka bir oyuncuya değmeden tekrar eline alması.
  • Takım arkadaşının bilerek ayakla kendisine pas verdiği topu elle oynaması.
  • Takım arkadaşının kullandığı taç atışından doğrudan gelen topu elle oynaması.

Bu ihlallerde hakem rakip takıma endirekt serbest vuruş verir. Ancak kaleci topu ayağıyla açıkça vurmaya ya da vurmayı denemeye çalıştıktan sonra eline alıyorsa durum farklı değerlendirilir. Kanun 12 bu ayrımı açıkça yapar.

Kalecinin elinden bıraktığı topu tekrar alma meselesini topu yere bırakıp tekrar alma yazımızda anlattık. Kısaca hatırlatmak gerekirse: Top bir kez bırakıldıysa kaleci onu ayakla oynayabilir, ama başka oyuncuya değmeden elle tekrar alamaz.

Bu kısıtlamaların gol konusuyla ilgisi de vardır. Kaleci, kurala aykırı biçimde eline aldığı topu uzun bir atışla oyuna sokarsa hakem önce bu ihlali değerlendirir. Böyle bir durumda gol tartışmasına gelmeden oyun endirekt serbest vuruşla yeniden başlar.

Kaleci eliyle gol kuralı başka duran toplarla karşılaştırıldığında nasıl?

Kalecinin atışı, futbolda doğrudan gol atılamayan tek durum değildir. Kural kitabı başka bazı başlangıç ve vuruşlarda da benzer sınırlar koyar. Aşağıdaki karşılaştırma konuyu daha net gösterir:

  • Taç atışı: Kanun 15'e göre taç atışından doğrudan gol olmaz. Top rakip kaleye girerse hakem kale vuruşu, kendi kalesine girerse korner verir.
  • Endirekt serbest vuruş: Kanun 13'e göre top doğrudan rakip kaleye girerse karar kale vuruşudur.
  • Kale vuruşu ve korner: Doğrudan rakip kaleye gol olabilir.
  • Kaleci atışı: Doğrudan rakip kaleye gol olmaz, karar kale vuruşudur.

Taç atışından doğrudan kaleye giden top için taç atışında top doğrudan kaleye giderse yazımıza bakabilirsiniz. Ortak mantık şudur: Elle başlayan ya da gol amacı taşımayan hareketler, başka bir oyuncu dokunmadan gole dönüşemez.

Bu karşılaştırma, kural kitabının iç tutarlılığını da gösterir. Elle yapılan hareketler ile endirekt vuruşlar doğrudan gol üretmez. Ayakla yapılan ve doğrudan gol hakkı tanınan vuruşlar ise üretir. Kuralı bu çerçevede düşünmek, ezberlemekten daha kolaydır.

Reklamlar
Reklamlar

Hakem yanlışlıkla gol verirse ne olur?

Kanun 5'e göre hakemin oyunla ilgili olgulara dair kararları kesindir. Hakem kalecinin elle attığı topu gol sayıp oyunu santrayla başlattıysa, oyun yeniden başladıktan sonra kararı değiştiremez.

Ancak hakem oyun yeniden başlamadan önce kararını düzeltebilir. Örneğin yardımcı hakem ya da dördüncü hakem, topun kalecinin elinden doğrudan girdiğini bildirirse hakem golü iptal eder ve kale vuruşu verir.

VAR kullanılan maçlarda bu tür bir hata "gol ya da gol değil" kategorisine girer ve incelenebilir. Amatör maçlarda ise hakemin dikkati belirleyicidir. Bu yüzden hakem adaylarının bu nadir kuralı bilmesi önemlidir.

Hakem olmak isteyenler için kural bilgisinin önemini futbol hakemi nasıl olunur yazımızda ayrıca ele aldık.

Oyuncular için de bir ders vardır: Böyle bir pozisyonda itiraz etmek yerine kaptanın sakin biçimde hakeme durumu hatırlatması daha etkilidir. Kalabalık itirazlar hem sarı kart riskini artırır hem de hakemin dikkatini dağıtır.

Halı saha ve küçük sahalarda kaleci eliyle gol atarsa ne olur?

Halı sahada saha küçük olduğu için kalecinin elle attığı top karşı kaleye kolayca ulaşabilir. Bu yüzden bu kural, büyük sahadan çok halı sahada tartışma yaratır.

Halı saha için tek bir resmî kural kitabı yoktur. Kurallar işletmeye ve organizasyona göre değişir. Bazı organizasyonlar kalecinin elle atışını yarı sahayla sınırlar, bazıları IFAB kuralını aynen uygular. Maçtan önce bu konuyu konuşmak en sağlıklı yoldur.

Futsalda ise kendi kural kitabı geçerlidir ve kaleci için farklı süre ve atış kuralları vardır. Futsal kurallarını IFAB kurallarıyla karıştırmamak gerekir.

Halı saha maçlarında takım kurarken ya da sahanın ölçülerini öğrenirken halı saha takım kurma aracımızı kullanabilirsiniz. Kural anlaşması da takım kurmak kadar önemli bir hazırlıktır.

Ayrıca küçük sahada elle atış, takım arkadaşına ulaşmanın en hızlı yoludur. Bu yüzden bazı organizasyonlar kalecinin elle atışını tamamen serbest bırakıp yalnızca doğrudan golü yasaklar. Hangi kural geçerli olursa olsun, önemli olan iki takımın aynı kurala göre oynamasıdır.

Bu kuralda en sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Kalecinin gol atma hakkı konusunda yayınlarda ve tribünde aynı yanlış bilgiler tekrar eder. En yaygın olanları ve doğruları şunlardır:

  • "Kaleci hiç gol atamaz": Yanlış. Kaleci ayakla, kafayla ya da duran toptan gol atabilir.
  • "Kaleci kendi ceza sahasında elle her şeyi yapabilir": Yanlış. Elle doğrudan rakip kaleye gol atamaz.
  • "Elle atılan top kaleye girerse korner olur": Yanlış. Kanun 10 açıkça kale vuruşu der.
  • "Vole vuruştan gelen gol de iptal": Yanlış. Ayakla vurulan top için istisna yoktur.
  • "Kendi kalesine elle atılan top da gol değildir": Yanlış. IFAB bu durumda golü verir.

Sık duyulan "kalecinin elle attığı top rakibe değse bile gol olmaz" bilgisi de yanlıştır. Top başka bir oyuncuya değdiği anda artık doğrudan değildir ve gol kuralı normal biçimde işler.

Bu yanlışların çoğu, kaleciye tanınan el kullanma hakkını sınırsız sanmaktan doğar. Oysa kural kitabı bu hakkı alan, süre ve durum açısından açıkça sınırlar. Bu sınırları bilen izleyici, maç yayınındaki pozisyonları da daha doğru yorumlar.

Reklamlar
Reklamlar

Kaleciler bu kuralı antrenmanda nasıl kullanmalı?

Modern futbolda kaleci, hücumun ilk oyuncusu sayılabilir. Uzun ve isabetli atışlar, kontra atağı başlatmanın en hızlı yoludur. Bu yüzden kalecinin atış ve vuruş tekniğini birlikte çalışması önemlidir.

Antrenörler için birkaç pratik öneri şöyle sıralanabilir:

  1. Kaleciye elle atışın gol için değil, takım arkadaşına pas için olduğunu öğretin.
  2. Vole ve yarım vole vuruşu ayrı bir teknik başlık olarak çalışın.
  3. Sekiz saniye sınırını antrenmanda sayarak alışkanlık haline getirin.
  4. Rüzgârlı havada atış mesafesini kontrol etmeyi öğretin.

Kalecinin ayak oyunuyla ilgili ayrıntıları libero kaleci yazımızda bulabilirsiniz. Ayrıca kaleci gelişimine odaklanan programlar için kaleci okulu sayfalarına göz atabilirsiniz.

Antrenmanda kullanılabilecek basit bir oyun da var: Kaleciye farklı mesafelere elle atış ve vole vuruş yaptırıp her atışta topun hangi vücut bölümünden çıktığını söyletmek. Bu küçük alıştırma, kuralı kas hafızasıyla birleştirir.

Çocuk kaleciye bu kuralı nasıl anlatmalı?

Küçük yaştaki kaleciler için kuralları basit tutmak gerekir. "Elle tutarsın ama elle gol atamazsın" cümlesi, konunun özünü çocuğun anlayacağı dille anlatır.

Çocuk maçlarında saha ve kale küçük olduğu için kalecinin elle attığı top karşı kaleye daha kolay ulaşır. Böyle bir durumda çocuğun golü kutlamaya başlaması doğaldır. Antrenörün görevi, kuralı sakin bir şekilde açıklamak ve çocuğun hayal kırıklığını büyütmemektir.

Veliler de tribünden "gol oldu" diye bağırmak yerine hakemin kararını beklemelidir. Bu tutum, çocuklara hakem kararlarına saygıyı öğretir. Üstelik çocuk, kuralı bir sonraki maçta kendi başına hatırlar.

Kaleci olmak isteyen bir çocuğa nasıl yaklaşılacağını kaleci olmak isteyen çocuğa ne söylenmeli yazımızda anlattık. Kurallar, çocuğun kalecilik keyfini azaltmamalı; aksine oyunu daha iyi anlamasını sağlamalıdır.

Çocuklar için en önemli şey, kuralın bir ceza değil oyunun parçası olduğunu anlamalarıdır. Antrenör, elle atışın takım arkadaşına pas vermek için harika bir yol olduğunu vurgularsa çocuk kurala olumlu bir bakışla yaklaşır.

Kaleci eliyle gol kuralının tarihsel arka planı nedir?

Kalecinin el kullanma hakkı futbolun erken dönemlerinden beri değişikliklere uğramıştır. Zaman içinde kural koyucular kalecinin elle oynayabileceği alanı daralttı ve sonunda kendi ceza sahasıyla sınırladı.

Bu daraltmanın amacı, el kullanma hakkının yalnızca kaleyi korumak için kullanılmasıdır. Kalecinin topu elle rakip kaleye atamaması da aynı ilkenin bir uzantısıdır. Kural kitabı bu ilkeyi Kanun 10'da açık bir cümleyle yazar.

Son yıllarda kaleci kurallarındaki en dikkat çekici değişiklik ise süre kuralıdır. IFAB, kalecinin topu elinde tutma süresini sekiz saniyeyle sınırlayıp ihlal halinde korner verilmesini getirdi. Bu değişiklik, kalecinin topu hızla oyuna sokmasını teşvik eder.

Kuralların güncel metni her zaman IFAB'ın resmî sitesinde yer alır. Türkiye'deki resmî maçlarda TFF bu kuralları uygular ve hakemler aynı metne göre karar verir.

Tarih boyunca yapılan bu değişikliklerin ortak amacı, oyunun akıcı ve adil kalmasıdır. Kaleci kuralları da bu amaca hizmet eder. Kalecinin elle gol atamaması, futbolun ayakla oynanan bir oyun olma kimliğini korur.

Kural bilginizi nasıl test edebilirsiniz?

Bu yazıda anlatılan senaryoları kendinize soru olarak sorabilirsiniz. Kaleci topu elle attı ve top kaleye girdi, karar ne? Peki vole vuruşla kaleye giden topta karar ne olur? Kaleci topu kendi kalesine attı, karar ne?

Bu soruların cevapları sırasıyla kale vuruşu, gol ve rakip için goldür. Eğer üçünü de doğru bildiyseniz kaleci kurallarına hâkimsiniz demektir.

Daha fazla senaryo görmek isterseniz futbol kuralları testimizi deneyin. Test, kaleci kurallarından ofsayta kadar farklı konularda kısa sorular içerir ve antrenman sonrası takım sohbeti için de iyi bir başlangıç sunar.

Ayrıca bu senaryoları maç izlerken de kendinize sorabilirsiniz. Kaleci her uzun atış yaptığında topun elden mi ayaktan mı çıktığına dikkat etmek, kural bilgisini kalıcı hale getirir.

Sıkça sorulan sorular

Kalecinin elle attığı top rakip kaleye girerse ne verilir?

Hakem golü vermez ve gol yiyecek olan takıma kale vuruşu verir. IFAB Kanun 10, kalecinin topu doğrudan rakip kaleye atması halinde kale vuruşunu açıkça öngörür. Korner, serbest vuruş ya da hakem topu söz konusu değildir. Top başka bir oyuncuya değmeden girmişse karar her zaman kale vuruşudur.

Kaleci vole vuruşla gol atabilir mi?

Evet. Kaleci topu elinden bırakıp ayağıyla vurursa top elden değil ayaktan çıkmış olur. Kanun 10’daki istisna yalnızca elle atış için geçerlidir. Bu yüzden vole ya da yarım vole vuruşla doğrudan rakip kaleye giren top geçerli bir goldür ve kaleci adına yazılır.

Kalecinin yumrukladığı top karşı kaleye girerse gol olur mu?

Olmaz. Yumruk ya da avuçla uzaklaştırılan top kalecinin elinden doğrudan çıkmıştır. Kanun 12, topu doğrudan elinden ya da kolundan rakip kaleye sokmayı, kaleci dahil, ihlal sayar. Uygulamada hakem bu durumu elle atış gibi değerlendirir ve rakip takıma kale vuruşu verir.

Kalecinin attığı top savunmacıya çarpıp kaleye girerse ne olur?

Gol geçerlidir. Kanun 10’daki istisna, topun doğrudan kaleye girmesi şartına bağlıdır. Top yolda herhangi bir oyuncuya değerse artık doğrudan değildir ve gol kuralı normal işler. Rakip savunmacıya değip giren top, o oyuncunun kendi kalesine attığı gol olarak kayda geçer.

Kaleci topu kendi kalesine atarsa gol olur mu?

Evet. IFAB Kanun 10’un soru ve cevap bölümünde bu örnek yer alır: Kaleci yakaladığı topu yanlışlıkla kendi kalesine atarsa hakem golü verir. Kural, el kullanma hakkının rakibe karşı avantaj üretmesini engeller ama kalecinin kendi hatasından doğan golü hiçbir şekilde engellemez.

Halı sahada kaleci elle gol atabilir mi?

Halı saha için tek bir resmî kural kitabı yoktur; kurallar organizasyona göre değişir. Bazı organizasyonlar IFAB kuralını aynen uygular, bazıları elle atışı yarı sahayla sınırlar. Tartışmayı önlemek için maçtan önce bu kuralı netleştirin. IFAB kuralına göre ise elle doğrudan atılan top gol olmaz.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.