İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Topu Rakibe Fırlatmak Ne Cezası Alır? Kaleci Topla Vurursa Penaltı mı?

Topu rakibe fırlatmak direkt serbest vuruş gerektirir; kaleci bunu kendi ceza alanında yaparsa penaltıdır. Kart sınırını ve TFF cezalarını anlatıyoruz.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
22
Okuma
15 dk
Topu Rakibe Fırlatmak Ne Cezası Alır? Kaleci Topla Vurursa Penaltı mı?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Topu rakibe fırlatmak ne cezası alır?

Top oyundayken topu rakibe fırlatmak direkt serbest vuruş gerektirir; ihlal oyuncunun kendi ceza alanında olursa hakem penaltı verir. Bu kural kaleciyi de kapsar. Fırlatma kontrolsüzse oyuncu sarı kart, aşırı güçle yapılmışsa şiddetli hareket nedeniyle kırmızı kart görür. Top oyun dışındaysa hakem yalnızca kart gösterir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.21 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Gergin bir maçta topu öfkeyle rakibe atan oyuncu görüntüsü maalesef nadir değildir. Bazen hızlı bir taç atışında, bazen faulden sonra yerdeki rakibe, bazen de topu elinde tutan kalecinin tepkisinde karşımıza çıkar. Taraftarın aklındaki soru çoğu zaman aynıdır: Bu hareketin cezası nedir ve kaleci bunu yaparsa penaltı olur mu?

Bu rehber, Oyun Kuralları'nın 12. kuralındaki ilgili hükümleri adım adım açıyor. Ayrıca topun oyunda olup olmamasının kararı nasıl değiştirdiğini, hakeme ya da seyirciye atılan topun sonuçlarını ve TFF disiplin talimatındaki ceza aralıklarını anlatıyor.

Reklamlar

Kural metni nesne fırlatmayı nasıl tanımlar?

IFAB Oyun Kuralları'nın 12. kuralı, direkt serbest vuruş gerektiren ihlaller arasında şu maddeyi sayar: Topa, rakibe ya da hakemlerden birine bir nesne fırlatmak veya topa elde tutulan bir nesneyle temas etmek. Bu madde, dikkatsizlik ya da kontrolsüzlük şartına bağlı olmayan ihlaller listesindedir.

Peki maç topu da bir "nesne" mi? Kuralın disiplin bölümündeki başlık bu soruyu cevaplar: "Bir cismin (veya topun) atılması ile ilgili ihlaller." Yani kural, topun kendisini de bu tür ihlallerin aracı olarak kabul eder.

Aynı bölüm, hakemin her zaman ihlale göre disiplin işlemi uygulayacağını söyler ve iki seviye tanımlar:

  • Fırlatma kontrolsüzse hakem, ihlali yapana sportmenlik dışı davranış nedeniyle ihtar verir.
  • Fırlatmada aşırı güç kullanıldıysa hakem, ihlali yapanı şiddetli hareket gerekçesiyle ihraç eder.

Bu iki seviyenin dışında kalan, yani rakibe yönelik olmayan ya da güç içermeyen bir hareketi hakem ayrıca değerlendirir. Örneğin topu rakibin ayağına yavaşça atmak, öfke içermiyorsa bir ihlal sayılmayabilir.

Topu rakibe fırlatmak hangi durumda direkt serbest vuruştur?

Top oyundayken bir oyuncu topu rakibine fırlatırsa, hakem oyunu durdurur ve rakip takıma direkt serbest vuruş verir. Bu kararı vermek için topun rakibe isabet etmesi şart değildir. Kural, "fırlatırsa" ifadesini kullanır; ihlal, fırlatma hareketiyle oluşur.

Serbest vuruşun yeri ise özel bir kurala bağlıdır. Kural 12, bir cismin kişiye isabet ettiği ya da isabet edebileceği yeri esas alır. Bu nokta oyun alanı dışında kalıyorsa takım serbest vuruşu sınır çizgisi üzerinde en yakın noktadan kullanır. Nokta ihlali yapanın ceza alanı içindeyse hakem penaltı verir.

Örnek bir sahne düşünelim. Taç atışı kullanan oyuncu, topu hızla yakınındaki rakibin kafasına doğru atar. Top oyundadır, ihlal fırlatma ile oluşmuştur. Hakem oyunu durdurur, rakip takıma topun isabet ettiği yerden direkt serbest vuruş verir ve fırlatmanın gücüne göre kart gösterir.

Bu yüzden topu rakibe fırlatmak, faul gibi bir temas olmadan da cezalandırılan nadir ihlallerden biridir.

Kaleci topu rakibe fırlatırsa penaltı olur mu?

Evet, şartlar oluşursa olur. Kalecinin kendi ceza alanında topu elleriyle oynama ayrıcalığı, topu bir silah gibi kullanma hakkı vermez. Bu ayrıcalık yalnızca elle oynama ihlaliyle ilgilidir.

Kaleci, top oyundayken kendi ceza alanında topu rakibine fırlatırsa direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal yapar. Topun isabet ettiği ya da isabet edebileceği nokta kalecinin ceza alanı içindeyse kural gereği hakem penaltı verir. Ayrıca fırlatmanın gücüne göre kaleci sarı ya da kırmızı kart görür.

En sık görülen senaryo şudur: Kaleci bir kurtarışın ardından topu tutar. Ceza alanındaki bir forvet ona yüklenmiştir ya da tartışma çıkmıştır. Kaleci öfkeyle topu forvete fırlatır. Bu anda top oyundadır. Dolayısıyla sonuç penaltı ve kalecinin cezasıdır.

Kalecinin elle oynama ayrıcalığının sınırlarını kaleci topu eliyle rakip kaleye atarsa yazımızda ayrıca ele aldık.

Reklamlar

Top oyun dışındayken fırlatma olursa ne olur?

Bu ayrım, kararın türünü tamamen değiştirir. Kural 12'ye göre direkt ve endirekt serbest vuruşlar ile penaltı vuruşları yalnızca top oyundayken yapılan ihlaller için verilebilir. Kuralın 5. bölümü de bunu tamamlar: Top oyun dışındaysa oyun bir önceki karara göre yeniden başlar.

Örneğin hakem bir faul için düdük çalar. Faule uğrayan oyuncu öfkelenir ve topu yerdeki rakibine fırlatır. Bu anda top oyunda değildir, çünkü hakem oyunu durdurmuştur. Bu yüzden ikinci bir serbest vuruş ya da penaltı çıkmaz.

Hakem ise disiplin cezasını uygular. Fırlatma kontrolsüzse sarı kart, aşırı güçle yapılmışsa kırmızı kart gösterir. Ardından oyun, ilk faul için verilen serbest vuruşla yeniden başlar.

Topun durumuOyunu yeniden başlatmaDisiplin
Top oyunda, ihlal oyuncunun kendi ceza alanı dışındaDirekt serbest vuruşGüce göre sarı ya da kırmızı
Top oyunda, ihlal oyuncunun kendi ceza alanındaPenaltıGüce göre sarı ya da kırmızı
Top oyun dışındaÖnceki karara göreGüce göre sarı ya da kırmızı

Kaleci ceza alanı dışındaysa ya da rakip ceza alanının dışındaysa ne değişir?

Penaltı kararını belirleyen şey, kalecinin kimliği değil, ihlalin yeridir. Kural 12, cisim fırlatma ihlallerinde serbest vuruşun yerini cismin kişiye isabet ettiği ya da isabet edebileceği nokta olarak belirler. Bu nokta ihlali yapanın ceza alanı içindeyse sonuç penaltıdır.

Örneğin kaleci ceza alanının dışına çıkmış ve orada bir rakiple tartışmışsa, ona topu fırlatması direkt serbest vuruşla sonuçlanır. Ceza alanı dışında kaleci zaten bir saha oyuncusu gibi değerlendirilir. Benzer şekilde kaleci kendi ceza alanındayken topu ceza alanının dışındaki bir rakibe atarsa, isabet noktası ceza alanı dışında kaldığı için hakem serbest vuruşu o noktadan verir.

Bu ayrım, televizyonda çoğu zaman gözden kaçar. Taraftar "kaleci topu attı, penaltı" diye düşünür. Oysa hakem önce topun nereye gittiğine ya da gidebileceğine bakar. Ardından gücün derecesine göre kart kararını verir.

Ayrıca kalecinin bu hareketle bariz bir gol şansını engellemesi pek olası değildir. Bu yüzden kart kararında genellikle belirleyici ölçü, fırlatmanın kontrolsüz mü yoksa aşırı güçlü mü olduğudur.

Hakem düdük çaldıktan sonra topu uzağa atmak da ceza mı?

Evet, ama farklı bir sebepten. Topu rakibe fırlatmak ile topu oyundan uzaklaştırmak ayrı ihlallerdir. İkincisi, oyunun yeniden başlamasını geciktirmektir.

Güncel Oyun Kuralları, oyunun yeniden başlamasını aşırı derecede geciktiren davranışları sayarken açık bir örnek verir: Hakem oyunu durdurduktan sonra topa vurarak ya da topu taşıyarak uzaklaştırmak. Hakem bu davranışta oyuncuya ihtar vermelidir.

Bu kural özellikle maçın son dakikalarında önem kazanır. Faul yapan takımın oyuncusu, rakibin hızlı serbest vuruş kullanmasını engellemek için topu tutar ya da uzağa atar. Hakem bunu görünce sarı kart gösterir ve kaybedilen zamanı ilave süreye ekler.

Öte yandan topu rakip oyuncuya değil, boş bir alana atmak "fırlatma" ihlali değildir. Bu durumda kararı yalnızca gecikme kuralı belirler. Ancak top bir rakibe doğru ve güçle gönderildiyse, hakem bunu fırlatma olarak değerlendirebilir.

Kontrolsüz fırlatma ile aşırı güç arasındaki fark nedir?

Kartın rengini bu ayrım belirler. Kural 12'nin genel tanımları burada da yol göstericidir. Kontrolsüz, oyuncunun rakip için tehlikeli ya da sonuçlarını düşünmeden hareket etmesidir. Aşırı güç ise oyuncunun gereğinden fazla güç kullanması ve rakibin sağlığını tehlikeye atmasıdır.

Hakemler kararı verirken genellikle şu işaretlere bakar:

  1. Topun hızı ve mesafesi: Yakın mesafeden sert bir atış, uzaktan yavaş bir atıştan daha ağırdır.
  2. Hedef: Topun rakibin kafasına ya da yüzüne yönelmesi, gövdesine yönelmesinden daha ağır bir tablo çizer.
  3. Niyetin görünürlüğü: Öfkeyle ve doğrudan yapılan hareket, tesadüfi bir temastan farklıdır.
  4. Rakibin durumu: Yerde yatan ya da arkası dönük bir oyuncuya atış, savunmasız birine yönelik olduğu için daha ciddidir.

Kural ayrıca baş ve yüz için ayrı bir hassasiyet gösterir. Şiddetli hareket tanımında, top için mücadele yokken rakibin başına ya da yüzüne bilerek vurmak, kullanılan güç çok hafif olmadığı sürece şiddetli hareket sayılır. Bu tanım el ve kolla vurmayı anlatır; ancak topu yüze sertçe fırlatmak da hakemin aşırı güç değerlendirmesinde benzer bir ağırlık taşır.

Reklamlar

Topu rakibe fırlatmak şiddetli hareket kapsamına girer mi?

Aşırı güçle yapılırsa girer. Kural 12, şiddetli hareketi şöyle tanımlar: Top için mücadele etmezken bir oyuncunun rakibine ya da başka birine karşı, temas olup olmadığına bakılmadan, aşırı güç ya da gaddarlık kullanması veya kullanmaya teşebbüs etmesi.

Bu tanımdaki iki ifade fırlatma için önemlidir. Birincisi "temas olup olmadığına bakılmadan" ifadesidir. Yani top rakibe isabet etmese bile şiddetli hareket oluşabilir. İkincisi "teşebbüs" ifadesidir. Rakibi hedef alan sert bir atış, hedefi tutturmasa da ceza gerektirebilir.

Şiddetli hareket nedeniyle ihraç edilen oyuncu, oyun alanının çevresini ve teknik alanı terk etmek zorundadır. Kırmızı kartın genel sebeplerini kırmızı kart rehberimizde ayrıntılı işledik.

Benzer bir saldırgan davranış olan kafa atmanın kural karşılığını rakibe kafa atma yazımızda anlattık.

Topu hakeme fırlatmak ne cezası alır?

Kural 12'deki madde, rakibin yanında hakemleri de açıkça sayar: Topa, rakibe ya da hakemlerden birine bir nesne fırlatmak. Dolayısıyla top oyundayken hakeme topu fırlatan oyuncu, direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal yapmış olur.

Kural 12'nin yeniden başlatma bölümü de bunu destekler. Top oyundayken bir oyuncu maç görevlisine karşı fiziksel bir ihlal yaparsa, oyun direkt serbest vuruş ya da penaltı ile yeniden başlar. Serbest vuruşun yeri, cismin maç görevlisine isabet ettiği ya da isabet edebileceği noktadır.

Disiplin tarafında ise hakeme yönelik her saldırgan davranış çok daha ağır sonuçlar doğurur. Sahada hakem kartı gücün derecesine göre seçer. Maçtan sonra ise ulusal disiplin kuralları devreye girer ve talimat hakeme yönelik eylemlere, rakibe yönelik eylemlerden daha ağır yaptırımlar öngörür.

Topun hakeme kazara çarptığı durumlar ise bambaşka bir konudur; kasıt yoksa ihlal de yoktur. Bu durumu top hakeme çarparsa yazımızda ayrıca anlattık.

Topu seyirciye ya da takım arkadaşına fırlatmanın sonucu nedir?

Kurallar ihlalin kime yönelik olduğuna göre farklı yeniden başlatma yöntemleri öngörür. Kural 12'nin 5. bölümü bu ayrımı açıkça yapar.

Top oyundayken bir oyuncu oyun alanı içinde takım arkadaşına, yedek oyuncuya, takım görevlisine ya da maç görevlisine karşı fiziksel bir ihlal yaparsa rakip takım direkt serbest vuruş ya da penaltı kazanır. Yani kendi takım arkadaşına topu sertçe fırlatan oyuncu da rakip takıma serbest vuruş kazandırır.

Seyirci ise "saha dışı bir kişi"dir. Hakem, bir oyuncunun saha dışındaki bir kişiye karşı yaptığı ihlal nedeniyle oyunu durdurursa, oyun genellikle hakem atışıyla yeniden başlar. Bunun istisnası, oyuncunun hakemin izni olmadan oyun alanını terk etmesidir; o durumda hakem endirekt serbest vuruş verir.

Seyirciye top fırlatmak disiplin açısından da ciddi bir davranıştır. Aşırı güç içeriyorsa şiddetli hareket kapsamına girer ve hakem oyuncuyu ihraç eder. Ayrıca bu tür olaylar tribün güvenliğini de doğrudan etkiler.

Oyuncu elindeki ayakkabıyı ya da tekmeliği topa atarsa ne olur?

Bu ilginç senaryo da kural metninde yer alır. Kural 12'ye göre bir oyuncu elinde tuttuğu bir cisimle, örneğin ayakkabı ya da tekmelikle topa temas ederse oyun direkt serbest vuruşla ya da penaltıyla yeniden başlar.

Aynı kural, topa bir cisim fırlatmayı da kapsar. Örneğin ayakkabısı çıkan bir savunmacı, kaleye giden topu durdurmak için ayakkabısını topa fırlatırsa direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal yapar. Ceza alanında yapılırsa sonuç penaltıdır. Bu hareket bir gol ya da bariz gol şansını engellediyse kart da ağırlaşır.

Ayrıca rakibe bir cisim fırlatmak, kural metninde topun kendisinden ayrı bir başlık olarak da yer alır. Oyun alanının içinde ya da dışında bulunan bir oyuncu bir rakibe cisim fırlatırsa, oyun cismin isabet ettiği ya da isabet edebileceği yerden direkt serbest vuruşla yeniden başlar.

Ayakkabısı çıkan oyuncunun oyuna devam edip edemeyeceğini ayakkabısı çıkan oyuncu yazımızda ayrıca ele aldık.

Reklamlar

Duran topta topu bilerek rakibe çarptırmak serbest mi?

Bu, fırlatma kuralının ilginç bir istisnasıdır. Kural 13 (serbest vuruş), Kural 15 (taç atışı) ve Kural 17 (köşe vuruşu) aynı ifadeyi içerir: Oyuncu vuruşu ya da atışı doğru şekilde kullanırken, dikkatsiz, kontrolsüz ya da aşırı güç kullanmadan, topla ikinci kez oynamak için topu bilerek bir rakibine çarptırırsa hakem oyunu devam ettirir.

Yani taç atışında topu rakibin bacağına hafifçe çarptırıp sekeni yeniden almak, kural içinde bir hiledir. Burada amaç rakibe zarar vermek değil, oyuna devam etmektir.

Ancak sınır çok net değildir. Aynı atış dikkatsiz, kontrolsüz ya da aşırı güçle yapılırsa istisna ortadan kalkar. Örneğin taç atışını kullanan oyuncu topu yakın mesafeden rakibin yüzüne sertçe atarsa, hakem bunu fırlatma ihlali olarak değerlendirir.

DavranışKarar
Taçta topu rakibin bacağına hafifçe çarptırıp yeniden almakOyun devam eder
Serbest vuruşta topu barajdaki rakibe çarptırıp sekeni oynamakOyun devam eder
Taçta topu rakibin yüzüne sertçe atmakDirekt serbest vuruş ve kart

Teknik ekip topu ya da başka bir cismi sahaya atarsa ne olur?

Kurallar takım görevlileri için ayrı disiplin örnekleri sayar. Bu örneklerde iki seviye öne çıkar. Sarı kart gerektiren itiraz davranışları arasında su şişeleri ya da diğer cisimleri fırlatmak veya tekmelemek yer alır. Kırmızı kart gerektiren davranışlar arasında ise bir cismi oyun alanına kasıtlı olarak fırlatmak veya tekmelemek bulunur.

Yeniden başlatma için de bir kural vardır. Bir yedek oyuncu, değiştirilmiş ya da ihraç edilmiş oyuncu, geçici olarak saha dışında bulunan oyuncu ya da takım görevlisi oyun alanına bir cisim atarak müdahale ederse, oyun cismin müdahale ettiği ya da kişiye isabet ettiği yerden direkt serbest vuruş veya penaltıyla yeniden başlar.

Yedek kulübesinden atılan ikinci bir top ise uygulamada en çok görülen örnektir. Bu top oyuna müdahale ederse hakem oyunu durdurur. Tribünden atılan cisimlerin kuralını ise sahaya yabancı cisim yazımızda ayrıca anlattık.

TFF disiplin talimatı topu rakibe fırlatmaya hangi cezayı verir?

Sahadaki kart, hakemin maç içi kararıdır. Kırmızı kart sonrasındaki ceza ise ulusal disiplin kurallarına bağlıdır. Türkiye'de temel metin TFF Futbol Disiplin Talimatı'dır.

Talimatta topu rakibe fırlatmak için ayrı bir madde yoktur. Disiplin kurulu, eylemin niteliğine göre ilgili maddeyi uygular. Öne çıkan maddeler şunlardır:

MaddeKapsamFutbolcu için ceza aralığı
Madde 36Sportmenliğe aykırı hareket1 ila 3 müsabakadan men
Madde 43Şiddetli hareket3 ila 6 müsabakadan men
Madde 44/1Saldırı5 ila 10 müsabakadan men
Madde 44/2Müsabaka görevlilerine yönelik saldırı10 ila 15 müsabakadan men

Hangi maddenin uygulanacağına disiplin kurulu, hakem raporu ve diğer delillere bakarak karar verir. Talimat, raporlardaki hususları aksi ispat edilmedikçe doğru sayar. TFF talimatı zaman zaman günceller; kesin ceza aralıklarını TFF'nin yayımladığı son metinden kontrol etmek gerekir.

VAR topu rakibe fırlatma olayını inceleyebilir mi?

İnceleyebilir, çünkü bu olaylar çoğu zaman VAR'ın alanına giren iki başlıkla ilgilidir: penaltı ve doğrudan kırmızı kart. Kalecinin kendi ceza alanında topu rakibe fırlatması penaltı kararı; aşırı güçle yapılan bir fırlatma ise kırmızı kart kararı gerektirebilir.

VAR'ın bir avantajı daha vardır. Kurallar, oyun yeniden başladıktan sonra da bazı durumların incelenmesine izin verir. Bu istisnalar arasında şiddetli hareket, tükürme, ısırma ve aşırı derecede saldırgan ya da aşağılayıcı davranışlar gibi potansiyel ihraç durumları sayılır.

Yani hakemin göremediği bir anda topu rakibin yüzüne sertçe fırlatan oyuncu, oyun devam etse bile VAR incelemesiyle kırmızı kart görebilir. Ancak sarı kart gerektiren kontrolsüz bir fırlatma VAR'ın müdahale alanı dışındadır.

Tükürme gibi benzer ağır eylemlerin ayrıntısını rakibe tükürme yazımızda işledik.

Reklamlar

Rakip misilleme yaparsa hakem iki oyuncuyu da cezalandırır mı?

Evet. Kurallar her ihlali ayrı değerlendirir. Topu rakibe fırlatan oyuncu da, buna karşılık veren rakip de kendi davranışına göre ceza alır. Kural 12, ihtar gerektiren iki ayrı ihlalin yakın zaman aralığında olsalar bile iki ayrı ihtarla cezalandırılmasını ister. Farklı oyuncuların ihlallerinde ise hakem her oyuncuyu kendi davranışına göre ayrı ayrı cezalandırır.

Peki oyun nasıl yeniden başlar? Bu, topun durumuna bağlıdır. İlk fırlatma top oyundayken olduysa hakem oyunu bu ihlal için durdurur. Misilleme bu duruştan sonra gelirse top artık oyun dışındadır. Dolayısıyla misilleme için yeni bir serbest vuruş çıkmaz; hakem yalnızca kart gösterir ve oyunu ilk ihlal için verdiği kararla başlatır.

Ancak misilleme çoğu zaman ilk hareketten daha ağırdır. Yumrukla, tekmeyle ya da sert bir itişle karşılık veren oyuncu şiddetli hareket nedeniyle kırmızı kart görebilir. Böylece ilk ihlale uğrayan takım, bir anda eksik kalan taraf olur.

Tartışma bir arbedeye dönüşürse hakem ekibinin nasıl çalıştığını toplu kavga yazımızda anlattık.

Kaptan ve takım arkadaşları bu anda ne yapmalı?

Bir oyuncu topu rakibe fırlattığında sahada gerginlik hızla yükselir. Bu anda takım arkadaşlarının hakemin etrafını sarması, durumu daha da karmaşık hâle getirir. Oyun Kuralları bu yüzden kaptanlara özel bir rol tanır.

Güncel kurallar, yalnızca kaptanın hakeme yaklaşmasına dayanan "sadece kaptan" rehberini müsabaka organizatörlerinin uygulayabileceği seçenekler arasında sayar. Kural kitabındaki ön bildirime göre bu rehber, ileride bütün müsabakalarda zorunlu protokol hâline gelecek. Organizatörün bu rehberi uygulayıp uygulamadığını ilgili müsabaka talimatından öğrenmek mümkündür. Rehberin amacı, kararları tartışan oyuncu kalabalığını önlemek ve hakemle iletişimi tek bir kişi üzerinden yürütmektir.

Kaptanın görevi bu nedenle yalnızca konuşmak değildir. Takım arkadaşlarını hakemden ve rakipten uzak tutmak, öfkeli oyuncuyu sakinleştirmek ve misillemeyi önlemek de bu rolün parçasıdır. Kaptanlık kurallarının ayrıntısını sadece kaptan kuralı yazımızda bulabilirsiniz.

Bu yüzden doğru tepki, sakin kalmak ve kararı hakeme bırakmaktır. Takım arkadaşları da olay yerinden uzaklaşarak kaptana alan açmalıdır.

Topu rakibe fırlatmak hakkında sık yanlışlar nelerdir?

  • "Top rakibe değmediyse ceza yok." Yanlış. Kural fırlatma hareketini cezalandırır; isabet şart değildir.
  • "Kaleci kendi ceza alanında topla istediğini yapabilir." Yanlış. Elle oynama ayrıcalığı fırlatmayı kapsamaz; sonuç penaltı olabilir.
  • "Düdükten sonra topu atmak penaltıdır." Yanlış. Top oyun dışındaysa hakem yalnızca kart gösterir, oyun önceki karara göre başlar.
  • "Topu rakibe atmak her zaman kırmızı karttır." Yanlış. Kontrolsüz fırlatma sarı, aşırı güç kırmızı karttır.
  • "Taçta topu rakibe çarptırmak yasaktır." Yanlış. Dikkatsiz, kontrolsüz ya da aşırı güç yoksa oyun devam eder.
  • "Takım arkadaşına atılan top ceza almaz." Yanlış. Top oyundayken takım arkadaşına fiziksel ihlal de direkt serbest vuruştur.

Çocuk maçlarında öfkeyle top fırlatmaya nasıl yaklaşmak gerekir?

Çocuklar duygularını yetişkinler kadar kolay kontrol edemez. Bir faulden ya da kaçan bir golden sonra topu öfkeyle fırlatmak, çoğu zaman anlık bir tepkidir. Bu tepkiyi cezayla değil, öğretimle dönüştürmek gerekir.

Antrenörler şu yaklaşımı izleyebilir:

  1. Olay anında çocuğu güvenli bir şekilde oyundan alın ve sakinleşmesi için zaman tanıyın.
  2. Sakinleştiğinde, topu atmanın arkadaşına neden zarar verebileceğini açıklayın.
  3. Öfke anında kullanabileceği basit bir yöntem öğretin: derin nefes almak, topu yere bırakmak, kaptana ya da antrenöre dönmek.
  4. Sonraki antrenmanlarda sportmenliği öne çıkaran küçük oyunlar planlayın.

Lisanslı resmî maçlarda kurallar çocuklar için de geçerlidir ve hakem kart gösterebilir. Ancak velilerin ve antrenörlerin tutumu, çocuğun bu deneyimden ne öğreneceğini belirler. Sportmenlik değerlerini merkeze alan programları araştıran aileler İstanbul futbol okulları sayfamızdan başlayabilir.

Veli ve amatör oyuncu bu kuraldan ne öğrenebilir?

Amatör maçlarda top fırlatma olayları çoğu zaman bir tartışmanın tırmanmasıyla başlar. Önce bir sözlü atışma, sonra öfkeli bir hareket gelir. Kuralın öğrettiği ilk ders, öfkenin bedelinin takıma ödetildiğidir: serbest vuruş, penaltı ya da eksik kalan bir takım.

  • Topu her zaman hakeme ya da serbest vuruşu kullanacak oyuncuya sakin şekilde verin.
  • Kaleciyseniz topu tuttuğunuzda tartışmadan uzak durun ve oyunu hızlı başlatın.
  • Kenardan "at topu", "ver cevabını" gibi kışkırtıcı seslerden kaçının.
  • Bir rakip topla size vurduysa misilleme yapmayın; hakeme bırakın.

Misilleme, ilk ihlali yapan oyuncudan daha ağır bir cezaya yol açabilir. Bu yüzden en akıllı tepki çoğu zaman hiçbir şey yapmamaktır.

Topu rakibe fırlatmak kuralını nasıl test edebilirsiniz?

Bu kural, topun oyunda olup olmadığına, ihlalin yerine ve gücün derecesine göre farklı sonuçlar doğurur. Bilginizi pekiştirmek için futbol kuralları testimizi çözebilirsiniz.

Güncel kural metni için IFAB'ın resmî sitesine, Türkçe çeviri ve Futbol Disiplin Talimatı için Türkiye Futbol Federasyonu sitesine bakabilirsiniz.

Kısacası topu rakibe fırlatmak, temas olmadan da cezalandırılan bir ihlaldir. Kaleci bunu kendi ceza alanında yaparsa sonuç penaltıdır. Kartın rengini ise fırlatmanın gücü belirler.

Bir sonraki maçta benzer bir sahne gördüğünüzde üç soruyu sorun: Top oyunda mıydı? Topun isabet ettiği ya da gidebileceği nokta neredeydi? Fırlatma kontrolsüz müydü, yoksa aşırı güç mü içeriyordu? Bu üç cevap, hakemin kararını büyük ölçüde açıklar.

Sıkça sorulan sorular

Top rakibe değmezse yine de faul sayılır mı?

Evet. Kural 12, topa, rakibe ya da hakemlerden birine bir nesne fırlatmayı direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal sayar. İhlal fırlatma hareketiyle oluşur, isabet şart değildir. Serbest vuruş, cismin isabet ettiği ya da isabet edebileceği yerden kullanılır. Kart kararını ise fırlatmanın gücü belirler.

Kaleci topu forvete atarsa her zaman penaltı mı olur?

Top oyundaysa ve fırlatmanın isabet ettiği ya da isabet edebileceği nokta kalecinin kendi ceza alanı içindeyse hakem penaltı verir. Top oyun dışındaysa, örneğin hakem daha önce düdük çalmışsa, penaltı çıkmaz; kaleci yalnızca kart görür ve oyun önceki karara göre yeniden başlar. Bu ayrımda belirleyici olan topun durumudur.

Topu rakibe fırlatan oyuncu kaç maç ceza alır?

Sahada kart, gücün derecesine göre verilir. Kırmızı kart sonrasında ise TFF Futbol Disiplin Talimatı uygulanır. Eylemin niteliğine göre sportmenliğe aykırı hareket, şiddetli hareket ya da saldırı maddeleri gündeme gelebilir. Kesin cezayı hakem raporu ve diğer delillerle disiplin kurulu belirler. Hakeme yönelik eylemler daha ağır yaptırım taşır.

Taç atışında topu rakibe çarptırıp yeniden almak kural dışı mı?

Hayır. Kural 15, taç atışını doğru kullanan oyuncunun dikkatsiz, kontrolsüz ya da aşırı güç kullanmadan topla ikinci kez oynamak için topu bilerek rakibe çarptırmasına izin verir. Ancak top rakibin yüzüne sertçe atılırsa bu istisna geçerli olmaz ve hakem bunu fırlatma ihlali olarak değerlendirir. Sınırı gücün derecesi çizer.

Düdükten sonra topu uzağa atan oyuncuya ne olur?

Bu davranış, oyunun yeniden başlamasını geciktirmek sayılır. Güncel Oyun Kuralları, hakem oyunu durdurduktan sonra topa vurarak ya da topu taşıyarak uzaklaştırmayı ihtar gerektiren örnekler arasında sayar. Hakem sarı kart gösterir ve kaybedilen zamanı ilave süreye ekleyebilir. Bu davranış özellikle maç sonlarında sık görülür ve takıma zarar verir.

Çocuk öfkeyle topu arkadaşına atarsa ne yapılmalı?

Önce çocuğun ve arkadaşının güvenliği sağlanmalı, çocuk sakinleşmesi için kısa bir süre oyundan alınmalıdır. Ardından topu atmanın neden zarar verebileceği sakin bir dille anlatılmalıdır. Lisanslı maçlarda hakem kart gösterebilir; ancak kalıcı değişimi antrenörün ve velinin öğretici tutumu sağlar. Sabırlı bir yaklaşım cezadan daha etkilidir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.