İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Futbolcu Rakibine Kafa Atarsa Ne Olur? Şiddet Hareketinin Cezası

Futbolcu rakibine kafa atarsa ne olur? Temas olmasa da kırmızı kart, serbest vuruş, VAR incelemesi, TFF talimatındaki ceza ve kafa darbesi uyarısı.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
20
Okuma
15 dk
Futbolcu Rakibine Kafa Atarsa Ne Olur? Şiddet Hareketinin Cezası
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Futbolcu rakibine kafa atarsa ne olur?

Rakibine bilerek kafa atan futbolcu çoğu zaman şiddet hareketi nedeniyle doğrudan kırmızı kart görür; Kural 12'ye göre aşırı güç içeren kafa atma girişimi temas olmasa bile kırmızıdır. Top oyundayken rakip takım direkt serbest vuruş ya da penaltı kullanır. TFF talimatı şiddetli harekete 3 ila 6 maç men öngörür.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.19 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Kafa atmak, futbolda topla hiçbir ilgisi olmayan, doğrudan kişiye yönelen bir harekettir. Bir tartışmanın en gergin anında, iki oyuncunun yüz yüze geldiği saniyede ortaya çıkar ve maçın gidişini tek başına değiştirebilir. Kural kitabı bu yüzden kafa atmayı vurma ihlallerinin içinde adıyla anar.

Futbolcu rakibine kafa atarsa sonuç üç ayrı alanda ortaya çıkar: sahadaki kart ve yeniden başlama, maç sonrasındaki disiplin cezası ve kafa darbesinin sağlık boyutu. Her alanın kendi kuralı vardır; sahadaki tartışmaların çoğu da bu üç alanın birbirine karışmasından doğar.

Reklamlar
Reklamlar

Kural 12 kafa atmayı nasıl tanımlar?

IFAB'ın Oyun Kuralları kafa atmayı Kural 12'nin direkt serbest vuruş listesinde anar. Listedeki ihlallerden biri "vurmak ya da vurmaya teşebbüs etmek" diye geçer ve kural parantez içinde kafa atmayı açıkça belirtir. Bu ihlaller rakibe karşı dikkatsiz, pervasız ya da aşırı güç kullanarak işlendiğinde direkt serbest vuruş gerektirir.

Ayrıca kural, bu üç derecenin kart karşılığını da tanımlar. Dikkatsiz hareket kart gerektirmez. Pervasız hareket, yani rakip için tehlikeyi ve sonuçları umursamadan yapılan hareket, sarı karttır. Aşırı güç kullanmak, yani gereken gücü aşmak ya da rakibin güvenliğini tehlikeye atmak ise kırmızı karttır.

Bunun yanında Kural 12'nin şiddet hareketi tanımı devreye girer. Bir oyuncu topa mücadele etmediği bir anda rakibine karşı aşırı güç ya da vahşet kullanırsa ya da kullanmaya teşebbüs ederse şiddet hareketi yapmış olur. Tanım, takım arkadaşına, takım yetkilisine, maç görevlisine, seyirciye ve diğer bütün kişilere yönelik hareketleri de kapsar.

Bilerek atılan bir kafa, topla ilgisi olmadığı için hemen her zaman bu ikinci tanımın içine girer. Kırmızı kartın genel düzenini kırmızı kartın hangi durumlarda verildiği yazısı ayrıca anlatır.

Kafa rakibe değmezse de kırmızı kart çıkar mı?

Evet, değmese de çıkabilir. Kural 12'nin şiddet hareketi tanımı "temas olsun ya da olmasın" ifadesiyle biter. Yani oyuncu rakibine aşırı güçle kafa atmaya teşebbüs eder, rakip son anda geri kaçar ve kafa boşa gelirse de hakem kırmızı kart gösterir. Kural, sonucu değil, hareketin niteliğini cezalandırır.

Üstelik bu ilke direkt serbest vuruş listesindeki ifadeyle de uyumludur. Liste yalnız vurmayı değil, vurmaya teşebbüs etmeyi de sayar. Böylece rakibin refleksi ya da şansı, kafa atan oyuncuyu cezadan kurtarmaz.

Uygulamada hakemi zorlayan nokta, teşebbüsün gerçekten bir saldırı hareketi olup olmadığını ayırt etmektir. Bir oyuncu yüz yüze tartışırken başını öne doğru hızla hareket ettirirse ve bu hareket rakibe yönelik bir darbe niyetini açıkça gösteriyorsa hakem şiddet hareketi değerlendirmesi yapar. Hareketin yönü, hızı ve iki oyuncu arasındaki mesafe kararı belirler.

Alın alına gelmek ve kafayla itmek de kırmızı kart mı?

Her zaman değil. Kural, kafa atmayı tek bir kategoriye koymaz; hareketin gücüne bakar. İki oyuncunun tartışırken alın alına gelmesi, yani kafa kafaya dayanıp birbirini itmeye çalışması, sahada sık görülen bir gerginlik görüntüsüdür. Hakem bu durumda hareketin dikkatsiz mi, pervasız mı, yoksa aşırı güç içeren bir hareket mi olduğuna karar verir.

HareketOlası değerlendirmeKart
Alın alına gelip hafifçe dayanmak.Gerginlik, saldırı niyeti yok.Çoğu zaman sözlü uyarı ya da sarı kart.
Kafayla rakibi belirgin biçimde itmek.Pervasız hareket.Sarı kart.
Başı geriye alıp rakibin yüzüne ya da başına vurmak.Aşırı güç ve şiddet hareketi.Kırmızı kart.
Vurmaya teşebbüs edip ıskalamak.Temas olmasa da şiddet hareketi.Kırmızı kart.

Tablo bir rehberdir, kesin bir ölçü değildir; kararı her zaman hakem, hareketin gücüne ve niyetine bakarak verir. Kafa kafaya gelen iki oyuncunun her ikisi de kart görebilir. Uygulamada hakemler bu tür gerginliklerde önce oyuncuları ayırmaya, ardından kimin saldırgan taraf olduğunu belirlemeye çalışır.

Ayrıca kafa kafaya tartışma çoğu zaman sözlü bir hakaretle başlar. Kural 12, saldırgan, aşağılayıcı ya da küfürlü söz ve hareketi de kırmızı kart sebebi sayar. Dolayısıyla tartışmayı başlatan oyuncu da ayrı bir değerlendirmeyle karşılaşabilir.

Reklamlar
Reklamlar

Rakibine kafa atarsa oyun nasıl yeniden başlar?

Futbolcu rakibine kafa atarsa kart çoğu zaman aynıdır, ama yeniden başlama olayın yerine ve topun durumuna göre değişir. Kural 12'nin yeniden başlama bölümü ve IFAB'ın soru cevap örnekleri bu durumları ayrıntılı biçimde düzenler.

DurumYeniden başlama
Top oyunda, sahada, hedef rakip.Direkt serbest vuruş; kafa atanın kendi ceza sahasındaysa penaltı.
Top oyunda, sahada, hedef takım arkadaşı ya da maç görevlisi.Rakip lehine direkt serbest vuruş ya da penaltı.
Top oyun dışında, örneğin korner beklenirken.Bekleyen yeniden başlama, yani korner.
Top oyunda, saha dışında, hedef rakip.Olaya en yakın sınır çizgisinden direkt serbest vuruş ya da penaltı.
Oyuncu izinsiz sahadan çıkıp seyirciye vurur.Sahadan çıktığı noktadan endirekt serbest vuruş.
Seyirci sahaya girer, oyuncu ona vurur; top oyun dışında.Bekleyen yeniden başlama.

Son iki satır IFAB'ın kendi örneklerine dayanır. Birinci örnekte oyuncu, top oyundayken hakemin izni olmadan sahadan çıkar ve bir seyirciye vurur. Hakem oyuncuyu oyundan çıkarır ve oyunu, izinsiz çıkış ihlali nedeniyle oyuncunun sahadan çıktığı noktadan endirekt serbest vuruşla başlatır. İkinci örnekte bir seyirci korner atılmadan önce sahaya girip topa vurur; oyuncu da kendini kaybedip seyircinin yüzüne vurur. Hakem seyirciyi uzaklaştırtır, oyuncuyu oyundan çıkarır ve oyun ilk korner ile başlar.

Hakem kafa atma anında avantaj uygulayabilir mi?

Çok sınırlı biçimde. Kural 12, ağır faul, şiddet hareketi ve ikinci sarı kart gerektiren ihlallerde avantajın, açık bir gol fırsatı yoksa uygulanmaması gerektiğini söyler. Yani rakibine kafa atan bir oyuncunun takımı aleyhine oyunu sürdürmek, ancak ihlale uğrayan takımın açık bir gol şansı varsa mümkündür.

Ancak hakem avantaj uygularsa kart ortadan kalkmaz. Kural, oyuncunun top ilk oyun dışına çıktığında oyundan çıkarılmasını ister. Bir ayrıntı daha vardır: kafa atan oyuncu bu arada topa oynar ya da bir rakiple mücadeleye girerse hakem oyunu durdurur, oyuncuyu oyundan çıkarır ve daha ağır bir ihlal yoksa oyunu endirekt serbest vuruşla başlatır.

Bu kural, şiddet hareketi yapan oyuncunun avantaj süresince oyunda kalıp skoru etkilemesini engeller. Pratikte hakemler bu tür olaylarda çoğu zaman oyunu hemen durdurur; çünkü öncelik, oyuncuları ayırmak ve sahadaki gerginliğin büyümesini önlemektir.

Hakem görmezse VAR kafa atmayı yakalayabilir mi?

Evet, VAR kullanılan maçlarda bu mümkündür. Doğrudan kırmızı kart gerektiren olaylar VAR'ın inceleyebildiği kararlar arasındadır. Daha da önemlisi, Kural 5 ve IFAB'ın VAR protokolü, oyun durup yeniden başladıktan sonra bile hakemin şiddet hareketi için inceleme yapabileceğini söyler. Bu istisna yalnız birkaç ağır fiil için vardır: yanlış kişiye kart, şiddet hareketi, tükürme, ısırma ve aşırı derecede saldırgan ya da aşağılayıcı eylemler.

Bununla birlikte oyun yeniden başladıktan sonra yapılan incelemede hakem yalnız disiplin cezasını verir. Protokole göre oyun yeniden başladıktan sonra yeniden başlama kararları değişmez; yani kafa atma için geriye dönük serbest vuruş ya da penaltı verilemez.

VAR olmayan maçlarda ise diğer maç görevlilerinin gözü önemlidir. Yardımcı hakem ya da dördüncü hakem olayı görür ve oyun yeniden başlamadan önce hakeme iletmeye çalışırsa hakem kartı sonradan da gösterebilir. Hiç kimse görmediyse disiplin kurulu, görüntülere ve raporlara dayanarak soruşturma açabilir. Benzer bir fiziksel ihlali rakibine tüküren futbolcu yazısı da aynı istisna üzerinden anlatır.

Reklamlar
Reklamlar

Rakibine kafa atarsa takım ne kaybeder?

Kafa atan oyuncunun bedelini ilk olarak takımı öder. Kırmızı kart gören oyuncunun yerine kimse giremez ve takım maçın geri kalanını bir eksikle oynar. Ayrıca oyuncu sonraki maçlarda da cezalı olacağı için teknik ekip kadro planını yeniden yapmak zorunda kalır.

Olay bir arbedeye dönüşürse kayıp büyüyebilir. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 40. maddesi, bir takımın en az üç futbolcusunun aynı maçta oyundan çıkarılmasını ya da en az altı futbolcusunun kart görmesini takım halinde sportmenliğe aykırı hareket sayar ve kulübe para cezası öngörür. Aynı talimatın 40/A maddesi de hakemin etrafını toplu biçimde saran takımların kulüpleri hakkında soruşturma yolunu açar.

Sahadaki oyuncu sayısı da kritik bir sınırdır. Oyun Kuralları'na göre bir takımın sahadaki oyuncu sayısı yedinin altına düşerse maç devam etmez. TFF Futbol Müsabaka Talimatı da sahadaki futbolcu sayısının altıya inmesini hükmen yenilgi sebepleri arasında sayar. Kafa atma gibi bir olay toplu bir kavgaya dönüşürse bu sınır, maçın kendisini tehlikeye atabilir.

Futbolcu rakibine kafa atarsa kaç maç ceza alır?

TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 43. maddesi, oyun kurallarına aykırı olarak şiddetli harekette bulunan futbolculara 3 ila 6 maç men cezası öngörür. Aynı madde, sert ve ciddi faul yapan futbolcular için 2 ila 4 maç yazar. Bir futbolcu rakibine kafa atarsa disiplin kurulu dosyayı çoğu zaman şiddetli hareket başlığında ele alır.

Talimatın 44. maddesi ise saldırı eylemine ayrı bir aralık bağlar: futbolculara 5 ila 10 maç men. Saldırı TFF mensuplarına ya da maç görevlilerine yönelikse aralık 10 ila 15 maça çıkar. Talimat, bir fiilin hangi durumda şiddetli hareket, hangi durumda saldırı sayılacağını tek tek tanımlamaz; olayı hakem raporuna, görüntülere ve savunmaya bakarak disiplin kurulu sınıflandırır.

  • Haksız tahrik (madde 12): fiil haksız tahrik sonucu işlendiyse kurul cezayı üçte birine kadar indirebilir.
  • Takdiri indirim (madde 13): hafifletici sebepler varsa ceza yarısına kadar inebilir.
  • Tekerrür (madde 11): aynı sezonda aynı ihlalin tekrarı cezayı artırabilir.
  • Ek para cezası (madde 35/4): profesyonel liglerde şiddetli hareket ve saldırı için futbolculara lige göre değişen para cezası da verilebilir.

Kırmızı kartın otomatik cezası ile disiplin kurulunun verdiği ceza arasındaki ilişkiyi direkt kırmızı kartın kaç maç ceza getirdiği yazısı açıklar.

Hakem raporu kafa atma dosyasında neden belirleyicidir?

Sahada kartı gösteren hakem, maçtan sonra olayı raporuna yazar. Kural 5, hakemin yetkili mercilere disiplin cezalarını ve maç öncesinde, sırasında ya da sonrasında yaşanan bütün olayları içeren bir rapor vermesini ister. Disiplin kurulu dosyayı bu raporla açar.

TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 76. maddesi raporun ağırlığını açıkça tanımlar: maç görevlilerinin raporlarındaki hususlar, aksi ispat edilmedikçe doğru kabul edilir. Raporlar arasında çelişki varsa oyun alanındaki fiiller için hakem raporu esas alınır. Bu yüzden hakemin olayı "şiddet hareketi" mi yoksa daha hafif bir davranış olarak mı tarif ettiği, kurulun sınıflandırmasını doğrudan etkiler.

  • Hareketin kime yöneldiği: rakip, takım arkadaşı, görevli ya da seyirci.
  • Temasın olup olmadığı ve darbenin nereye geldiği.
  • Olaydan önce yaşanan sözlü ya da fiziksel kışkırtma.
  • Darbe alan oyuncunun durumu ve sağlık ekibinin müdahalesi.

Oyuncu ve kulüp raporun aksini ancak somut kanıtla ispat edebilir. Görüntü kaydı, tanık ifadesi ve sağlık raporu bu ispatın en güçlü araçlarıdır. Savunmanın 48 saatlik süresi düşünüldüğünde, bu kanıtları maç gecesi toplamaya başlamak akıllıca olur.

Reklamlar
Reklamlar

Şiddetli hareket ile saldırı arasındaki fark nedir?

Bu iki kavram sahada aynı hareketi anlatıyor gibi görünse de disiplin aralıkları farklıdır. TFF talimatı iki kavramı da tanımlamadığı için ayrımı disiplin kurulu yapar. Uygulamada belirleyici olan genellikle hareketin ağırlığı, tekrar edilip edilmediği ve rakipte bıraktığı sonuçtur.

KavramKaynakFutbolcuya men cezası
Şiddet hareketi (sahada kırmızı kart sebebi)IFAB Kural 12Kart sahada; ceza disiplin kurulunda
Şiddetli hareketTFF Futbol Disiplin Talimatı madde 433 ila 6 maç
SaldırıTFF Futbol Disiplin Talimatı madde 445 ila 10 maç; maç görevlisine 10 ila 15 maç
Şiddet hareketiFIFA Disiplin Kodu madde 14En az 3 maç
Maç görevlisine saldırıFIFA Disiplin Kodu madde 14En az 15 maç

FIFA Disiplin Kodu da benzer bir ayrım yapar. Kodun 14. maddesi şiddet hareketi için en az üç maç öngörür; dirsek, yumruk, tekme, ısırma, tükürme ve vurmayı ise saldırı başlığında toplar. Maç görevlisine yönelik saldırıda alt sınır en az on beş maçtır. Bu farklar, aynı hareketin FIFA turnuvasında ve ulusal ligde farklı cezalarla sonuçlanabileceğini gösterir.

Hakeme ya da takım arkadaşına kafa atmanın cezası nedir?

Hakeme kafa atmak, futbolun en ağır ihlallerinden biridir. Sahada kırmızı kart çıkar ve top oyundaysa oyun direkt serbest vuruşla başlar; Kural 12, maç görevlisine yönelik fiziksel ihlallerde bu yeniden başlamayı öngörür. Disiplin tarafında ise TFF talimatının 44. maddesi maç görevlilerine yönelik saldırıya 10 ila 15 maç men cezası bağlar.

Talimatın 36. maddesi de sportmenliğe aykırı hareketin maç görevlilerine yönelik olması ve fiili müdahale içermesi halinde futbolculara 3 ila 6 maç men öngörür. Hangi maddenin uygulanacağını, hareketin niteliği belirler. Hakeme yönelen diğer fiziksel ihlallerin cezalarını hakemi iten futbolcu yazısı karşılaştırmalı olarak anlatır.

Öte yandan takım arkadaşına kafa atmak ilk bakışta iç mesele gibi görünse de kural kitabında aynı ağırlıktadır. Şiddet hareketi tanımı takım arkadaşını açıkça sayar ve oyuncu kırmızı kart görür. Top oyundayken olay sahada yaşandıysa rakip takım direkt serbest vuruş ya da penaltı kazanır. Takım içi fiziksel olayların ayrıntılarını takım arkadaşına vuran futbolcu yazısı ele alır.

Kafa darbesi alan oyuncu için ne yapılmalı?

Kafa atma yalnız bir disiplin olayı değildir; darbeyi alan oyuncu için ciddi bir sağlık riskidir. Kafaya ya da yüze gelen sert bir darbe beyin sarsıntısına yol açabilir. Bu yüzden kartı konuşmadan önce darbeyi alan oyuncunun durumuna bakmak gerekir. Spor hekimliğindeki temel ilke basittir: beyin sarsıntısından şüphe varsa oyuncu oyundan çıkar.

  • Oyuncunun bilinç durumunu, konuşmasını ve dengesini gözlemleyin.
  • Şüphe varsa oyuncuyu o gün yeniden oyuna sokmayın.
  • Bilinç kaybı, nöbet, tekrarlayan kusma, giderek artan baş ağrısı ya da kol ve bacaklarda güçsüzlük gibi tehlike işaretlerinde 112'yi arayın.
  • Oyuncuyu bir hekim değerlendirmeden sahaya dönüş planı yapmayın.

Dahası kural kitabı da bu konuda bir araç sunar. IFAB, organizasyonlara ek kalıcı sarsıntı değişikliği protokolünü uygulama seçeneği tanır; protokolü benimseyen organizasyonlarda takım, sarsıntı şüphesi olan oyuncuyu normal değişiklik hakkını harcamadan değiştirebilir. Her takım bir maçta en fazla bir sarsıntı değişikliği yapabilir; bu durumda rakip takıma da ek bir değişiklik hakkı doğar. Ayrıca Kural 5'e göre rakibinin sarı ya da kırmızı kart gördüğü bir fiziksel ihlal yüzünden yaralanan oyuncu, değerlendirme kısa sürerse sahada kalabilir. Sarsıntı şüphesindeki adımları kafa sarsıntısı protokolü yazısı ayrıntılı anlatır.

Reklamlar
Reklamlar

Kışkırtılan oyuncu rakibine kafa atarsa ceza azalır mı?

Hayır, kışkırtılmak kafa atan oyuncuyu sahadaki karttan kurtarmaz. Kural kitabı kafa atmanın nedenine bakmaz; hareketin niteliğine bakar. Rakip ne söylemiş olursa olsun, aşırı güçle kafa atan oyuncu kırmızı kart görür.

Disiplin kurulunda ise tablo biraz değişebilir. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 12. maddesine göre fiil haksız tahrik sonucu işlendiyse kurul, tahrikin derecesine göre cezayı üçte birine kadar indirebilir. Bu yüzden kışkırtma gerçekten yaşandıysa oyuncu bunu savunmasında açıkça anlatmalı, mümkünse görüntü ve tanıkla desteklemelidir.

Üstelik kışkırtan oyuncu da sorumluluktan kaçamaz. Kural 12 saldırgan, aşağılayıcı ya da küfürlü söz ve hareketi kırmızı kart sebebi sayar; talimatın 41. maddesi de hakaret ve tehdide ayrı cezalar bağlar. Kışkırtmanın ırkçı bir söz içermesi halinde ise ayrımcılık hükümleri devreye girer. Benzer şekilde saç çekme gibi topla ilgisiz fiziksel davranışların değerlendirmesini rakibin saçını çekmek yazısı anlatır.

Kafa atma olayında seyirci ve kenar ne yapmalı?

Sahadaki bir kafa atma, tribünde ve yedek kulübesinde de hızla öfkeye dönüşebilir. Oysa bu anda sahaya giren her kişi olayı büyütür. Kural 12, bir takım yetkilisinin bir maç görevlisiyle yüzleşmek ya da oyuna veya rakibe müdahale etmek için sahaya girmesini kırmızı kart sebebi sayar. Yedek oyuncu da hakemin izni olmadan sahaya girerse kart görür.

Dolayısıyla kenarın görevi sakin kalmaktır. Örneğin teknik direktör itirazını dördüncü hakeme ölçülü biçimde iletir, sağlık ekibi ise hakemin işaretini bekler ve ancak izinle sahaya girer. Tribündeki veliler ve seyirciler için de kural aynıdır: sahaya inmek, tartışmaya katılmak ya da sahaya bir şey atmak, olayı bir disiplin dosyasından bir güvenlik sorununa dönüştürür. Bu yüzden en doğru tepki, kararı hakeme ve sonrasını disiplin kuruluna bırakmaktır.

Kafa atma devre arasında ya da maç sonunda olursa ne olur?

Hakemin disiplin yetkisi, maç öncesi saha kontrolü için sahaya girdiği andan, maç bitip sahadan ayrıldığı ana kadar sürer. Devre arası ve maç sonrası da bu sürenin içindedir. IFAB'ın örneğinde birinci yarı bittikten sonra bir oyuncu, soyunma odasına giden tünelde rakibine vurur. Hakem oyuncuya kırmızı kart gösterir; oyuncu ikinci yarıda oynayamaz ve yerine kimse giremez.

Ayrıca kart saha dışında gösterildiyse hakem iki takımı bilgilendirir ve gerekiyorsa ikinci yarı başlamadan seyirciye anons yapılmasını sağlar. Maç bittikten sonra hakem sahadan ayrılmadıysa kart gösterebilir; ayrıldıysa olayı raporuna yazar. Her durumda olay disiplin kuruluna gider.

Koridor ve tünel olaylarının hangi raporlara girdiğini tünelde çıkan kavga yazısı açıklar. Talimatın 45. maddesi ayrıca bir kavgaya karışan ve fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmeyen futbolculara 3 ila 5 maç men öngörür.

Çocuk ve amatör maçlarında kafa atma olursa ne yapılmalı?

Çocuk maçlarında öncelik sırası nettir: önce sağlık, sonra kural. Antrenör, kafa darbesi alan çocuğu hemen değerlendirmeli, şüphe varsa oyundan almalı ve velisini bilgilendirmelidir. Kafa atan çocuğu ise sakin bir yere götürmek ve olayın ardından onunla ayrı ve sakin bir ortamda konuşmak gerekir.

Kural yaş ayırmaz: çocuk maçında da aşırı güçle kafa atmak kırmızı karttır. Lisanslı amatör maçlarda dosya İl Disiplin Kurulu'na ya da Amatör Futbol Disiplin Kurulu'na gider. TFF talimatının 73. maddesine göre amatör maçlarda hakemin oyundan çıkardığı futbolcu, ayrıca tebligat beklemeden maçın bitiminden itibaren 48 saat içinde savunma vermek zorundadır.

  1. Darbeyi alan çocuğun durumunu kontrol edin; şüphede oyundan alın.
  2. İki çocuğu birbirinden uzaklaştırın, velilerin sahaya girmesini engelleyin.
  3. Hakemin kararına itiraz etmeyin; kart kararı sahada değişmez.
  4. Lisanslı maçtaysanız savunma süresini kaçırmamak için kulübü hemen bilgilendirin.

Olaydan sonraki günlerde iki çocuğu ve aileleri bir araya getirip kısa bir barışma konuşması yapmak da değerlidir. Amaç kimseyi teşhir etmek değil, iki çocuğun da aynı takım ortamında yeniden güvende hissetmesidir. Antrenör bu konuşmada kuralı hatırlatır, darbe alan çocuğun sağlık durumunu sorar ve takımın ortak davranış kuralını yeniden açıkça söyler.

Reklamlar
Reklamlar

Çocuğa yüz yüze gerginlik anında ne yapacağını nasıl öğretiriz?

Kafa atma neredeyse her zaman yüz yüze bir gerginliğin sonunda gelir. Bu yüzden önleme, o yüz yüze anı tanımayı ve oradan çıkmayı öğretmekle başlar. Çocuğa "sinirlenme" demek yerine, sinirlendiğinde vücuduyla ne yapacağını göstermek daha etkilidir.

  • Kollar aşağı, iki adım geri: rakip yüzüne yaklaştığında önce mesafe açmak.
  • Kaptana bak: tartışmayı hakemle kaptanın çözeceğini hatırlamak.
  • Sırtını dön, topa dön: gözü yeniden oyuna çevirmek.
  • Sözlü kışkırtmaya cevap vermemek: kışkırtanın da kart görebileceğini bilmek.

Bu yüzden bu davranışları antrenmanda kısa canlandırmalarla çalışmak işe yarar. Örneğin antrenör iki çocuğa rol verir: biri tartışmayı başlatır, diğeri iki adım geri çekilip kaptana bakar. Ardından roller değişir. Öfke anını yönetmeye dair daha ayrıntılı rutinler için sahada öfke yönetimini anlatan rehberler de yol gösterir. Kenarda sakin kalan antrenör ve veli ise en güçlü örnektir.

Kafa atmayla ilgili hangi inanışlar yanlış?

  • Sık duyulan "Kafa değmediyse kart yoktur" bilgisi yanlıştır: Kural 12, aşırı güç içeren teşebbüsü temas olmasa bile şiddet hareketi sayar.
  • "Her kafa teması kırmızı karttır" düşüncesi de eksiktir: hakem hareketin gücüne bakar; hafif bir alın alına dayanma sarı kartla ya da uyarıyla sonuçlanabilir.
  • "Top dışarıdayken kafa atmak yalnız rapora girer" görüşü yanlıştır: hakem kırmızı kart gösterir; oyun bekleyen yeniden başlamayla sürer.
  • "VAR oyun başladıktan sonra karışamaz" bilgisi şiddet hareketi için geçerli değildir: kural bu durumu istisna olarak sayar.
  • "Kışkırtıldıysa ceza düşer" düşüncesi eksiktir: kart değişmez; haksız tahrik yalnız disiplin cezasında indirime yol açabilir.
  • "Kırmızı kart bir maç ceza demektir" sanısı yanlıştır: talimat şiddetli harekete 3 ila 6, saldırıya 5 ila 10 maç men öngörür.

Bu yanlışların ortak noktası, kafa atmayı bir anlık sinirin basit bir hatası gibi görmektir. Oysa kural kitabı ve disiplin talimatı onu hem rakibin sağlığını tehdit eden hem de oyunun güvenliğini bozan ağır bir ihlal olarak ele alır.

Kafa atma cezasının resmî kaynakları nelerdir?

Sahadaki kart ve yeniden başlama kuralları için birincil kaynak IFAB'ın Kural 12 metnidir. Ek sarsıntı değişikliğinin ayrıntıları IFAB'ın kalıcı sarsıntı değişikliği protokolünde yer alır. Türkiye'deki ceza aralıkları TFF Futbol Disiplin Talimatı'nda, FIFA turnuvalarındaki alt sınırlar ise FIFA Disiplin Kodu'nda yer alır.

Talimatlar zaman zaman değişir; bir karar okurken ya da savunma hazırlarken güncel metne bakmak gerekir. Kural bilginizi sınamak isterseniz futbol kuralları testi kart ve faul kurallarıyla ilgili kısa bir tekrar imkânı sunar.

Sıkça sorulan sorular

Kafa atan oyuncunun takımı kaç kişi kalır?

Kırmızı kart gören oyuncunun yerine kimse giremez; takım maçın geri kalanını bir eksik oyuncuyla oynar. Oyuncu sahadan ve teknik alanın çevresinden ayrılmak zorundadır. Kafa atan kaleci ise takım kaleye başka bir oyuncu geçirir ya da sahadaki bir oyuncuyu çıkarıp yedek kaleciyi alır. Takımın sahadaki oyuncu sayısı yedinin altına düşerse maç devam etmez.

Kafa atma olayında iki oyuncu da kırmızı kart görebilir mi?

Görebilir. Hakem her oyuncuyu kendi hareketine göre değerlendirir. İki oyuncu karşılıklı olarak aşırı güçle kafa ya da yumruk attıysa ikisi de şiddet hareketi nedeniyle oyundan çıkar. Biri saldırgan, diğeri yalnız kendini koruduysa yalnız saldırgan taraf kırmızı kart görür. Sözlü kışkırtma yapan oyuncu da ayrıca kart görebilir.

Kafa atma cezası ligde ve kupada ayrı mı çekilir?

Profesyonel futbolcular için hayır. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 92. maddesine göre profesyonel lig, Türkiye Kupası ve Süper Kupa maçları infaz hesabında aynı kategori sayılır. Oyundan ihraç edilen futbolcu, cezası infaz edilene ya da tedbiri kalkana kadar hiçbir resmî maçta oynayamaz. Amatör liglerde ise büyükler ve gençler kategorileri ayrı hesaplanır.

Kafa darbesi alan oyuncu aynı maçta oyuna dönebilir mi?

Beyin sarsıntısından şüphe varsa dönmemelidir. Spor hekimliğindeki temel ilke, şüphe durumunda oyuncunun o gün oyuna geri dönmemesidir. Sahaya dönüş, bir hekimin değerlendirmesinden sonra ve aşamalı bir planla yapılır. Bilinç kaybı, nöbet ya da tekrarlayan kusma gibi tehlike işaretlerinde ise beklemeden 112 aranmalıdır.

Kafa atan oyuncu hakkında suç duyurusu yapılabilir mi?

Futbol kuralları ve disiplin talimatı yalnız sportif yaptırımları düzenler. Ağır bir yaralanma söz konusuysa mağdur oyuncunun genel hukuk kapsamında başvuru hakkı bulunabilir; bu, disiplin sürecinden ayrı bir yoldur. Böyle bir durumda nasıl ilerleneceğini bir avukata danışmak gerekir. Disiplin kurulunun kararı ise hukuki süreçten bağımsız olarak verilir.

Tribündeki seyirciye kafa atan oyuncuya ne olur?

Oyuncu kırmızı kart görür, çünkü şiddet hareketi tanımı seyirciyi de kapsar. Oyun, olayın koşullarına göre ya hakem atışıyla ya da oyuncunun izinsiz sahadan çıktığı noktadan endirekt serbest vuruşla başlar. Disiplin tarafında olay şiddetli hareket ya da saldırı olarak değerlendirilir. Tribünle yaşanan gerginliklerde oyuncunun tribüne yönelmemesi en güvenli yoldur.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.