Futbolcu Hakemi İterse Kaç Maç Ceza Alır? Hakeme Fiilî Saldırının Cezası

Futbolcu hakemi iterse iki ayrı süreç işler. İlki sahadaki süreçtir: Hakem Oyun Kuralları'na göre kart gösterir ve oyunu bir serbest vuruşla yeniden başlatır. İkincisi masadaki süreçtir: Disiplin kurulu hakem raporunu, varsa görüntüleri ve oyuncunun savunmasını inceleyip maç cezasını belirler.

Bu yazı iki süreci de güncel metinlere dayanarak anlatıyor: IFAB Oyun Kuralları ve TFF Futbol Disiplin Talimatı. Belirli bir olay, kulüp ya da oyuncu örneği vermiyoruz. Amaç, veli, antrenör ve futbolseverin aynı soruya madde numarasıyla net bir cevap bulmasıdır.

Sahada hakem ne yapar: kart mı, serbest vuruş mu?

Kural 12, şiddetli hareketi şöyle tanımlar: Oyuncunun topla mücadele etmediği bir anda rakibine karşı ya da takım arkadaşına, takım görevlisine, maç görevlisine, seyirciye veya başka birine karşı aşırı güç ya da vahşet kullanması veya kullanmaya kalkışması. Temas olup olmaması sonucu değiştirmez. Şiddetli hareketin sahadaki karşılığı kırmızı karttır.

Kırmızı kart gerektiren başka bir ihlal de saldırgan, hakaret içeren ya da küfürlü söz ve hareketlerdir. Hakemi itmek, hakemin değerlendirmesine göre bu iki başlıktan birine girebilir.

Oyunun nasıl yeniden başlayacağı da kurala bağlıdır. Kural 12'ye göre top oyundayken bir oyuncu oyun alanı içinde maç görevlisine karşı fiziksel bir ihlal yaparsa oyun direkt serbest vuruşla başlar. İhlal oyuncunun kendi ceza sahasındaysa karar penaltıdır. Top zaten oyun dışındaysa oyun önceki karara göre devam eder.

İhlal oyun alanının dışında ve top oyundayken olursa rakip takım serbest vuruşu olayın yaşandığı yere en yakın sınır çizgisinden kullanır. Bu nokta ihlalcinin kendi ceza sahasına denk gelirse hakem yine penaltı verir. Ayrıca hakemin disiplin yetkisi maç sonunda sahadan çıkana kadar sürer; son düdükten sonra sahada yaşanan itme de kart gerektirebilir.

Futbolcu hakemi iterse her zaman kırmızı kart görür mü?

Kural metni 'hakemi iten her oyuncu ihraç edilir' diye ayrı bir cümle kurmaz. Hakem eylemin niteliğine bakar. Aşırı güç ya da vahşet varsa şiddetli hareket, aşağılayıcı ya da saldırgan bir hareket varsa hakaret içeren hareket gündeme gelir. İki durumda da sonuç kırmızı karttır.

Öte yandan Kural 12, söz ya da hareketle itiraz etmeyi ayrı bir ihlal olarak sayar ve sarı kartla cezalandırır. Yani hakem, itiraz sırasında yaşanan çok hafif bir temasla bilerek ve kuvvetle yapılan bir itmeyi aynı yere koymayabilir. Hangisinin hangi kategoriye gireceğine sahada yalnızca hakem karar verir.

Bu ayrım hiçbir zaman 'hafif itme serbesttir' anlamına gelmez. Hakeme yönelen her fiziksel temas, en azından itiraz ve sportmenlik dışı davranış olarak kayda geçer. Üstelik disiplin süreci kartın rengiyle sınırlı değildir. Futbol Disiplin Talimatı'nın 4. maddesi, hakemin bir olayı görmemesinin disiplin cezası verilmesine engel olmadığını açıkça yazar.

Kırmızı kartın hangi durumlarda çıktığını genel olarak merak edenler kırmızı kartın hangi durumlarda verildiğini anlatan yazıya bakabilir.

Futbol Disiplin Talimatı hangi maddeleri uygular?

Hakeme yönelen eylemler için talimatta birden fazla madde vardır. Hangisinin uygulanacağını eylemin türü belirler. Aşağıdaki tablo, futbolculara verilen müsabakadan men aralıklarını talimattaki madde numaralarıyla gösterir:

Tablodaki aralıklar temel cezalardır. Talimatın 4. maddesine göre kurul, özel şartlar varsa bu cezaları ağırlaştırabilir ya da hafifletebilir. Para cezası tutarlarını tabloya koymadık; çünkü talimat bu tutarları sık günceller. Güncel rakamlar TFF'nin yayımladığı talimat metnindedir.

Hakaret ve sövmenin sınırlarını ayrıca merak edenler Futbol Disiplin Talimatı 41. maddeyi ayrıntılı anlatan yazıya, sözlü olayların sahadaki sonucunu ise futbolcu hakeme küfrederse ne olacağını anlatan yazıya bakabilir.

Fiilî müdahale ile saldırı arasındaki fark nedir?

Talimat iki kavram için ayrıca bir tanım ya da kuvvet ölçüsü vermez. 36. maddenin 5. fıkrası, sportmenliğe aykırı hareketin müsabaka görevlilerine yönelmesini ve fiilî müdahale içermesini arar. 44. madde ise doğrudan saldırı eylemini cezalandırır ve görevlilere yönelik saldırıda aralığı 10 ila 15 maça çıkarır.

Ayrımı disiplin kurulu yapar. Talimatın 4. maddesi kurula yol da gösterir: Kurul cezayı, somut olayın objektif ve sübjektif bütün şartlarını, kişinin kusur derecesini ve ağırlaştırıcı ya da hafifletici nedenleri birlikte tartarak belirler. Kurul bu nedenle eylemin kuvvetine, kastına, tekrarlanıp tekrarlanmadığına ve doğurduğu sonuca bakar.

Dolayısıyla 'hakemi itmenin cezası her zaman 3 maçtır' ya da 'her zaman 10 maçtır' demek doğru olmaz. Aynı fiil, oluş biçimine göre farklı maddelere girebilir. Rapor ve görüntü bu yüzden belirleyicidir.

Kişi, hakeme yönelik eyleminde birden fazla ihlal de işleyebilir. Örneğin hem iter hem hakaret ederse talimatın içtima hükmü devreye girer. Bu hükmü bir sonraki bölümde ayrıca ele alıyoruz.

Kurul ceza aralığı içinde maç sayısını nasıl seçer?

Kurul aralığın neresinde duracağını talimatın genel hükümlerine göre seçer. Bu hükümler cezayı hem artırabilir hem azaltabilir:

• Teşebbüs (md. 8): Fiil teşebbüs aşamasında kalırsa kurul cezayı yarısına kadar indirebilir.
• İçtima (md. 10): Kurul, birden fazla cezayı gerektiren fiillerin her birine ayrı ceza verir; fiiller bir bütün oluşturuyorsa en ağır ihlalin cezası yarısına kadar artırılabilir.
• Tekerrür (md. 11): Cezası kesinleşmiş kişi aynı sezonda aynı ihlali tekrar ederse ceza ikinci ihlalde yarısına, üçüncüde bir katına, dördüncü ve sonrasında iki katına kadar artabilir.
• Haksız tahrik (md. 12): Fiil haksız bir tahrik sonucu işlenmişse kurul cezayı üçte birine kadar indirebilir.
• Takdiri indirim (md. 13): Lehte takdiri nedenler varsa ceza yarısına kadar inebilir; kurul bu nedenleri kararında göstermek zorundadır.

Tekerrürde önemli bir istisna da vardır. Talimat, ihtar ve kınama cezalarını ve iki maça kadar olan men cezalarını tekerrüre esas saymaz. Yani daha önce aldığı 2 maçlık bir ceza, oyuncunun yeni cezasını tekerrür yoluyla artırmaz.

Kurulun aralık içinde sayıyı nasıl seçtiğine dair başka örnekleri direkt kırmızı kartın kaç maç ceza getirdiğini anlatan yazı veriyor.

Hakemi itmeye kalkışmak da ceza gerektirir mi?

Evet. Kural 12'deki şiddetli hareket tanımı, aşırı güç kullanmaya kalkışmayı da kapsar ve temasın gerçekleşip gerçekleşmemesine bakmaz. Hakemin üzerine yürüyüp kolunu savuran ama ona dokunamayan oyuncu da bu tanıma girebilir.

Kural 12 bir ayrıntı daha ekler. Topla mücadele etmeyen bir oyuncu, başka birinin başına ya da yüzüne eliyle veya koluyla kasıtlı olarak vurursa, kullanılan kuvvet önemsiz değilse bu da şiddetli harekettir. Hakemin yüzüne yönelen bir el hareketi bu yüzden çok ağır bir sonuç doğurabilir.

Disiplin tarafında ise talimatın 8. maddesi işler. Fiil teşebbüs aşamasında kalırsa kurul cezada indirim yapar ve cezayı yarısına kadar indirebilir. Ancak indirim cezanın kalkması anlamına gelmez. Teşebbüs de ihlaldir ve hakem bunu raporuna yazar.

Bu nedenle oyunculara verebileceğimiz en net mesaj basittir: Hakeme doğru kol kaldırmak, temas olmasa bile kariyeri etkileyen bir ceza getirebilir.

Antrenmanlarda bu mesajı somutlaştırmak mümkündür. Örneğin küçük oyunlarda bir oyuncuyu hakem yapmak, diğerlerine karar anındaki baskıyı hissettirir. Böylece oyuncular, hakemin üzerine yürümenin ne kadar korkutucu olabileceğini kendi gözleriyle görür.

Birden fazla oyuncu hakemin etrafını sararsa ne olur?

Talimatın 40/A maddesi toplu müdahaleyi ayrıca düzenler. Maç öncesinde, sırasında ya da sonrasında aynı takımdan 3'ten fazla futbolcu, görevli ya da yönetici birlikte hareket ederek protesto amacıyla hakemin etrafını sarabilir. Bu eylem maçın gereği gibi devamını engeller ve hakemin uyarısına rağmen sürerse kulüp hakkında soruşturma başlayabilir.

Bu maddeye göre kurul, kulübe lig seviyesine göre değişen bir para cezası verir ve bu cezayı eylemin ağırlığına göre yarısına kadar artırabilir. Talimat, bu tür eylemlerin kural olarak müsabaka görevlilerince rapor edileceğini de yazar.

Toplu müdahale bireysel sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Talimatın 9. maddesine göre bir ihlali birlikte gerçekleştiren kişilerin her biri fail olarak sorumlu olur. Yani grubun içinde hakemi iten oyuncu, kulübe verilen cezadan ayrı olarak kendi cezasını alır.

Sahada ise IFAB'ın 'sadece kaptan' rehberi devreye girebilir. Bu rehberi uygulayan yarışmalarda hakeme izinsiz yaklaşan ya da onu saran oyuncular sarı kart görebilir. Ayrıntılar sadece kaptanın hakemle konuşup konuşamayacağını anlatan yazıda.

Yardımcı hakem ya da dördüncü hakem itilirse ceza değişir mi?

Değişmez. Futbol Disiplin Talimatı'nın tanımlar maddesi, müsabaka görevlilerini TFF'nin görevlendirdiği hakem, gözlemci, temsilci, saha komiserleri ve diğer kişiler olarak sayar. Dolayısıyla yardımcı hakeme, dördüncü hakeme ya da maç temsilcisine yönelen eylemde de görevlilere özgü ağır aralıklar gündeme gelir.

Oyun Kuralları tarafında da sonuç aynıdır. Kural 12'deki şiddetli hareket tanımı 'maç görevlisi' ifadesini kullanır; bu ifade yalnız orta hakemi değil, ekibin bütün üyelerini kapsar. Kural 12 ayrıca top oyundayken bir maç görevlisine yönelen fiziksel ihlalde direkt serbest vuruşu öngörür.

Yan çizgideki yardımcı hakem ve teknik alanların önündeki dördüncü hakem, oyunculara ve kenara en yakın görevlilerdir. Bu yüzden kenar çizgisine yakın oynayan oyuncuların ve teknik ekibin, bayrak kararlarına tepkisini kontrol etmesi özellikle önemlidir. Dördüncü hakemle yaşanan sözlü tartışmalar bile, fiziksel temasa dönüştüğünde aynı maddelerin kapsamına girer.

Futbolcu hakemi iterse ceza ne zaman başlar?

Ceza fiilen sahada başlar. Futbol Disiplin Talimatı'nın 84. maddesine göre disiplin ihlali nedeniyle hakemin müsabakadan çıkardığı futbolcu için idari tedbir, çıkarıldığı anda yürürlüğe girer. 92. madde de ihraç edilen futbolcunun, tedbir kaldırılana ya da cezası infaz edilene kadar hiçbir resmî maçta oynayamayacağını yazar.

Burada sık karıştırılan bir nokta var. Talimatın 92/4 hükmü, ikinci sarı kart ya da bariz gol şansını önleme nedeniyle ihraç edilen futbolcuyu takip eden ilk resmî maçta otomatik olarak cezalı sayar. Hakeme yönelik bir eylem bu otomatik kalıba girmez. Oyuncu kurul karar verene kadar tedbirli kalır, maç sayısını ise kurul belirler.

Cezanın hangi maçlarda çekileceği de kurala bağlıdır. Profesyonel futbolcu için profesyonel lig, Türkiye Kupası ve Süper Kupa maçları infaz hesabında aynı kategori sayılır. Tedbir sürecinin ayrıntılarını tedbirli sevkin kaç maç ceza getirdiğini anlatan yazı işliyor.

Cezalı futbolcu için bir sınır daha vardır. Talimatın 95. maddesine göre müsabakadan men cezası alan futbolcu, müsabaka isim listesinde yer alamaz ve akredite de edilemez. Yani ceza süresince takımla birlikte yedek kulübesine ya da akreditasyon gerektiren alanlara girmek de mümkün değildir.

Hakem görmezse ya da kart göstermezse oyuncu yine ceza alır mı?

Verilebilir. Talimatın 4. maddesi, sportmenliğe ya da diğer disiplin hükümlerine aykırı davranışlarda hakemin durumu görmeyip karar vermemiş olmasının ceza verilmesine engel olmadığını yazar. Kural 6 da diğer saha görevlilerinin, hakemin görüş alanı dışında kalan ciddi olayları ilgili makamlara rapor etmesini ister.

Delil konusunda talimatın 75. maddesi geniştir. Müsabaka görevlilerinin raporları, tarafların ve tanıkların beyanları, maddi deliller, uzman görüşleri ve ses ya da video kayıtları kabul edilebilir delillerdir. Kurulun delilleri değerlendirmede mutlak takdir hakkı vardır.

Talimat raporların gücünü de ayrıca düzenler. 76. madde, müsabaka görevlilerinin raporlarındaki hususları aksi ispat edilmedikçe doğru sayar. Raporlar çelişirse oyun alanındaki fiiller için hakem raporu esastır.

VAR'lı maçlarda bir yol daha vardır. Protokole göre oyun yeniden başlasa bile hakem, şiddetli hareketle ilgili olası bir ihracı inceleyebilir. Yani gözden kaçan bir itme, VAR'lı maçta oyun içinde bile kırmızı karta dönüşebilir.

Para cezası da var mı?

Profesyonel liglerde evet. Talimatın 35. maddesinin 4. fıkrası, sportmenliğe aykırı hareket, hakaret, tehdit, tükürme, şiddetli hareket, saldırı ve kavga gibi ihlallerde futbolculara men cezasına ek olarak para cezası verilmesini öngörür. Tutar aralıkları Süper Lig, 1. Lig, 2. Lig ve 3. Lig için ayrı ayrı yazılıdır.

Bu tutarlar talimat değişikliklerinde güncellenebilir. Bu yüzden rakamı haberden değil, TFF'nin yayımladığı güncel talimat metninden kontrol etmek gerekir. Ayrıca kulüpler, futbolcularına verilen para cezasından müteselsilen sorumludur.

Bir sınır daha vardır: Talimatın 41. maddesi, hakaret, tehdit ve tükürme ihlallerindeki men cezalarının para cezasına çevrilemeyeceğini açıkça yazar. Amatör maçlarda ise tablo farklıdır. Talimatın 19. maddesine göre amatör müsabakalarda para cezası ayrıca öngörülmemişse para cezası yerine ikame cezalar devreye girer.

Kısacası para cezası, men cezasının yerine geçen bir seçenek değildir; ona eklenen ikinci bir yaptırımdır. Oyuncu hem maçları kaçırır hem de profesyonel liglerde ayrıca ödeme yapar. Bu ikili yapı, talimatın hakeme yönelik eylemleri ne kadar ciddiye aldığını gösterir.

Savunma, karar ve itiraz süreci nasıl işler?

Talimatın 73. maddesi açık bir ilkeyle başlar: Savunma alınmadan ceza verilmez. Savunma süresi, savunma isteminin tebliğ edildiği saatten itibaren 48 saattir ve tatil günleri bu süreyi uzatmaz. Oyuncu savunmasını kural olarak yazılı verir ve kurul dosya üzerinden karar verir.

Amatör maçlar için özel bir kural vardır. Disiplin ihlali nedeniyle hakemin müsabakadan çıkardığı futbolcu, ayrıca tebligat beklemeden savunma vermek zorundadır. Maçın bitiminden itibaren 48 saat içinde savunma vermezse talimat onu savunmadan vazgeçmiş sayar.

1. Kurul, soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren üç gün içinde karar verir.
2. İl disiplin kurullarının iki maça kadar olan men cezaları kesindir; daha ağır kararlara tebliğden itibaren yedi gün içinde AFDK nezdinde itiraz edilebilir.
3. AFDK ve PFDK kararlarına tebliğden itibaren yedi gün içinde Tahkim Kurulu nezdinde itiraz edilebilir.
4. İtiraz cezanın infazını durdurmaz; ilgililer itiraz merciinden infazın durdurulmasını ayrıca talep edebilir.

İtirazın son durağı olan kurulu TFF Tahkim Kurulu'nun ne olduğunu anlatan yazı tanıtıyor.

Amatör maçta futbolcu hakemi iterse ceza farklı mı?

Talimat aynıdır. Futbol Disiplin Talimatı, amatör ve profesyonel futbolun tamamını kapsar. Ceza aralıkları da aynıdır. Değişen, kararı veren kuruldur: Amatör maçlarda il disiplin kurulları ve Amatör Futbol Disiplin Kurulu (AFDK), profesyonel maçlarda Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK) görev yapar.

Cezanın çekilme biçimini ise talimat amatör futbol için ayrıca düzenler. Talimatın 92. maddesine göre amatör büyükler ve amatör gençler infaz hesabında ayrı kategori sayılır. Cezalı amatör futbolcu, cezasını aldığı kategoride infazı tamamlamadan yaşının uygun olduğu diğer maçlarda da oynayamaz.

Amatör sahalarda hakemler çoğu zaman daha yalnızdır. Kalabalık bir tribün, güvenlik görevlisi ya da kamera her zaman yoktur. Bu nedenle hakem raporu amatör maçta daha da belirleyici olur. Talimatın rapora tanıdığı güç burada da aynen geçerlidir.

Kısacası amatörde ceza daha hafif değildir. Hatta savunma süresinin tebligat beklemeden işlemesi, oyuncu ve kulüp için hızlı davranmayı zorunlu kılar.

Genç oyuncularda süreç nasıl işler?

Gelişim liglerinde talimat, her yaş kategorisini infaz hesabında ayrı kategori sayar. Cezalı futbolcu kendi kategorisinde cezasını tamamlamadan diğer kategorilerdeki maçlarda oynayamaz. Kendi kategorisinde maçlara ara verilmişse kalan ceza, oynama uygunluğu olan bir üst ya da alt kategoride çekilebilir.

Talimat yaşa göre ayrı bir ceza tablosu içermez. Takdiri indirim nedenleri ise kurulun değerlendirmesine açıktır ve kurul bunları kararında göstermek zorundadır. Yaş, olgunluk ve pişmanlık gibi durumların nasıl tartılacağına kurul karar verir.

Antrenör ve veli açısından asıl iş, ceza gelmeden önce başlar. Genç oyuncu bir hakem kararına öfkelendiğinde ne yapacağını önceden bilmelidir. Bu konuda kulübün açık bir davranış kuralı olması, hem oyuncuyu hem hakemi korur. Çocuk ve genç sporcuyla yapılan konuşmalarda utandırma yerine sorumluluk alma dili tercih edilmelidir.

Gençlik maçlarındaki hakemlerin önemli bir kısmı da kariyerinin başındadır. Onlara yönelik bir itme, yalnızca bir disiplin dosyası değil, hakem adaylarının oyundan soğumasına yol açabilecek bir davranıştır.

Kulüp de ceza alır mı?

Alabilir. Talimatın 6. maddesi kulüpleri futbolcularının, görevlilerinin, yöneticilerinin ve taraftarlarının ihlallerinden objektif olarak sorumlu tutar. Bu sorumluluk, kulübün ayrıca kusurlu olup olmadığına bakmaz.

• Toplu müdahalede kurul, 40/A maddesine göre kulübe para cezası verir.
• Takımın en az altı futbolcusu sarı ya da kırmızı kart görürse ya da en az üç futbolcusu ihraç edilirse, talimatın 40. maddesi bunu takım halinde sportmenliğe aykırı hareket sayar ve kulübe kart başına para cezası öngörür.
• Hakeme yönelik fiillerin maçın devamını imkânsız kılması halinde Futbol Müsabaka Talimatı'nın 19. maddesi devreye girer; hakem maçı tatil eder ve TFF Yönetim Kurulu ihlali yapan takımın hükmen yenik sayılmasına karar verebilir.

Son madde özellikle önemlidir. Bir oyuncunun hakeme yönelik eylemi, yalnızca kendi kariyerini değil, takımın puanını da riske atabilir. Talimata göre disiplin kurulları ayrıca, eylemlerin ağırlığına göre galibiyette verilen puan kadar puan silinmesine karar verebilir.

Hangi senaryoda hangi madde gündeme gelir?

Aşağıdaki tablo, sık sorulan durumları ve gündeme gelebilecek maddeleri gösterir. Kesin sonuç her zaman rapora, görüntüye ve kurulun değerlendirmesine bağlıdır.

Tünelde yaşanan olaylarda hangi raporun esas alındığını maç sonu tünelde çıkan kavganın kimin raporuna girdiğini anlatan yazı ayrıntılı işliyor.

Futbolcu hakemi iterse hakkında sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Sık duyulan 'hakemi iten oyuncu otomatik olarak bir maç ceza alır' bilgisi yanlıştır: Talimattaki otomatik bir maç cezası, ikinci sarı kart ve bariz gol şansını önleme ihraçları içindir. Hakeme yönelik eylemde maç sayısını kurul belirler. Diğer yaygın yanlışlar şunlardır:

• Haksız tahrikin cezayı tamamen kaldırdığını sanmak; talimat en fazla üçte birine kadar indirim öngörür.
• İtirazın cezayı durdurduğunu düşünmek; itiraz infazı durdurmaz.
• Amatör maçta bu kuralların işlemediğini sanmak; talimat amatör futbolu da kapsar.
• Hakem görmediyse dosyanın kapandığını düşünmek; rapor ve görüntü yine delil olabilir.
• Bireysel eylemin kulübü etkilemeyeceğini sanmak; kulüp objektif olarak sorumludur.
• Para cezası ödenirse men cezasının kalkacağını düşünmek; iki ceza ayrıdır.

Bu yanlışların ortak noktası, cezayı yalnızca karttan ibaret görmektir. Oysa kart, sürecin yalnızca ilk adımıdır.

Antrenör ve veli ne yapabilir?

Hakeme yönelik fiziksel eylemlerin önlenmesi büyük ölçüde maçtan önce başlar. Takım içinde açık ve tekrar edilen birkaç kural, gergin anlarda oyuncuya yol gösterir:

• Takım kuralı olarak 'hakeme dokunulmaz' ilkesini sezon başında konuşun.
• Kaptana, gergin anda takım arkadaşlarını hakemden uzaklaştırma görevini verin.
• Öfkelenen oyuncuyu, oyun durduğunda kısa bir mola ya da değişiklikle sakinleştirin.
• Kenardan hakeme bağırmayın; çocuklar yetişkinin davranışını taklit eder.
• Kuralları oyunla öğretmek için futbol kuralları testi gibi araçlardan yararlanın.

Olay yaşandıysa sakin ve hızlı davranmak gerekir. Oyuncuyu güvenli bir alana alın, kulüp yöneticisini bilgilendirin ve amatör maçta 48 saatlik savunma süresini kaçırmayın. Varsa görüntü kayıtlarını saklayın; savunmada işe yarayabilir.

Son olarak oyuncuyla konuşurken cezayı değil, davranışı merkeze alın. Pişmanlığını dile getirmek ve hakemden özür dilemek, gencin karakter gelişimi açısından cezadan daha kalıcı bir ders olabilir.

Hakeme saygı neden kuralın parçasıdır?

Kural 5, hakemin ve diğer bütün maç görevlilerinin kararlarına her zaman saygı gösterilmesini ister. Kural 3 de takım kaptanına, takımın davranışı konusunda belirli bir sorumluluk yükler. Bu cümleler süs değildir; oyunun güvenle oynanabilmesinin temelidir.

Disiplin talimatındaki aralıklar da aynı mantığı yansıtır. Aynı eylem bir rakibe yöneldiğinde daha düşük, bir maç görevlisine yöneldiğinde daha yüksek bir ceza aralığına girer. Örneğin talimat, saldırıda futbolculara 5 ila 10 maç öngörürken, saldırı müsabaka görevlilerine yönelikse aralığı 10 ila 15 maça çıkarır.

Kuralın resmî İngilizce metni IFAB Kural 12 sayfasında yer alır. Türkiye'deki ceza aralıkları ve süreç ise TFF Futbol Disiplin Talimatı metnindedir. Bir olayın sonucunu her zaman o maçın raporu ve yetkili kurulun kararı belirler.

IFAB da hakeme yönelik baskıyı azaltmak için kaptanı merkeze alan bir rehber yayımlar. Bu rehberde kaptan, takım arkadaşlarını hakemden uzak tutmakla sorumludur; hakem de önemli kararları kaptana açıklayabilir. Amaç, gergin anlarda hakemle oyuncular arasındaki mesafeyi korumak ve fiziksel teması baştan önlemektir.