İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Forma Çekmek Ne Zaman Faul, Ne Zaman Penaltı? Tutma İhlali

Forma çekmek, rakibin hareketini engellediği anda tutma ihlali olur. Serbest vuruş, penaltı, sarı ve kırmızı kart sınırlarını kural metniyle anlatıyoruz.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
22
Okuma
15 dk
Forma Çekmek Ne Zaman Faul, Ne Zaman Penaltı? Tutma İhlali
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Forma çekmek ne zaman faul olur?

Forma çekmek, rakibin hareketini engellediği anda tutma ihlali olur ve rakip takıma direkt serbest vuruş kazandırır. İhlal savunan oyuncunun kendi ceza alanında yapılırsa hakem penaltı verir. Umut vaat eden bir atağı durduran tutma sarı karttır; bariz gol şansını tutmayla engellemek ise penaltı verilse bile kırmızı karttır.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.21 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Formaya dokunmak ile formayı çekmek arasında ince bir çizgi vardır. Maçlarda oyuncular sürekli birbirine temas eder, elleri formalara değer. Ancak kurallar her teması değil, yalnızca rakibin hareketini kısıtlayan teması cezalandırır. Bu yüzden aynı görüntü bir pozisyonda faul, bir başkasında olağan mücadele sayılabilir.

Bu rehber, tutma ihlalinin kural metnindeki tanımından başlıyor. Ardından serbest vuruş ve penaltı sınırını, kart kararlarını, duran top uygulamasını ve genç oyunculara bu konunun nasıl öğretileceğini adım adım ele alıyor.

Reklamlar
Reklamlar

Kural metni tutma ihlalini nasıl tanımlar?

IFAB Oyun Kuralları'nın terimler sözlüğü tutma ihlalini kısa ama belirleyici bir cümleyle tarif eder: Bir tutma ihlali, bir oyuncunun rakibinin vücuduna ya da ekipmanına teması, sadece rakibinin hareketini engellediği durumda oluşur.

Bu tanımda iki ayrıntı öne çıkar. Birincisi, forma "ekipman" kapsamındadır. Yani kol, bel ya da omuz kadar forma da tutma ihlalinin konusu olabilir. İkincisi, temasın tek başına yeterli olmamasıdır. İhlal, ancak temas rakibin hareketini engellediğinde doğar.

Kural 12 ise "rakibini tutarsa" ifadesini direkt serbest vuruş gerektiren ihlaller listesine koyar. Bu listedeki bazı ihlaller dikkatsizlik, kontrolsüzlük ya da aşırı güç şartına bağlıdır. Tutma ise ayrı sayılan ihlaller arasındadır. Dolayısıyla tutmanın faul olması için ayrıca "dikkatsizce" yapılması gerekmez; rakibin hareketini engellemesi yeterlidir.

Özetle kuralın sorusu "formaya dokundu mu?" değil, "formayı tutarak rakibin hareketini kısıtladı mı?" sorusudur.

Formaya dokunmak ile forma çekmek arasındaki fark nedir?

Pratikte hakemler şu farklara bakar. Dokunmada el formaya değer ama rakip yoluna devam eder. Çekmede ise el formayı kavrar, kumaş gerginleşir ve rakip yavaşlar, dengesini kaybeder ya da yön değiştirmek zorunda kalır.

GörüntüRakibin hareketi etkileniyor mu?Olası karar
Elin formaya kısa süre değmesiHayırOyun devam eder
Formayı kavrayıp bırakmak, rakip yoluna devam ediyorBelirgin değilÇoğunlukla oyun devam eder ya da avantaj
Formayı gererek rakibi yavaşlatmakEvetDirekt serbest vuruş
Formayı çekip rakibi düşürmek ya da çevirmekEvet, açıkçaDirekt serbest vuruş, duruma göre kart
Kendi ceza alanında formayı çekip rakibi durdurmakEvetPenaltı

Tablo, hakemin dikkatini elin konumundan çok rakibin hareketine verdiğini gösterir. Yayında yakın plan görüntüde formanın gerildiğini görmek kolaydır. Ancak hakem, bu gerilmenin rakibin koşusunu gerçekten etkileyip etkilemediğini yorumlamak zorundadır.

Forma çekmek hangi durumda serbest vuruşla cezalandırılır?

Tutma ihlali her zaman direkt serbest vuruş gerektirir. Bu, hücum ya da savunma fark etmeksizin geçerlidir. Savunmacı forveti tutarsa hücum eden takım serbest vuruş kazanır. Forvet savunmacıyı tutarsa savunan takım kazanır.

Takım serbest vuruşu, kural olarak ihlalin yapıldığı yerden kullanır. Bu nedenle tutma sahanın ortasında da olsa, ceza alanının hemen dışında da olsa aynı kural işler. Yalnızca konum değiştikçe kararın sonucu büyür.

Ayrıca tutma devam eden bir hareket olabilir. Oyuncu rakibini birkaç metre boyunca tutarak taşıyabilir. Bu durumda hakem, ihlalin hangi noktada başlayıp nerede bittiğini değerlendirir. Kurallar bu konuda özellikle ceza alanı sınırı için net bir hüküm koyar; bunu bir sonraki bölümde açıyoruz.

Serbest vuruşun yeri, takımlar için taktik bir değer de taşır. Kanatta yaşanan bir tutma, orta yapılabilecek bir duran top fırsatı doğurur. Ceza alanı yayına yakın bir tutma ise doğrudan şut imkânı verir. Bu nedenle savunmacıların, özellikle kendi yarı alanlarında forma çekmekten kaçınması önemlidir.

Disiplin cezası ise ayrı bir sorudur. Basit bir tutma kart gerektirmeyebilir. Hakem kart kararını, tutmanın neyi engellediğine bakarak verir.

Forma çekmek ne zaman penaltı olur?

Savunan oyuncu kendi ceza alanında, top oyundayken rakibini tutarsa hakem penaltı verir. Kural 14 ve Kural 12 birlikte okunduğunda, direkt serbest vuruş gerektiren her ihlal ceza alanında savunan oyuncu tarafından yapılırsa penaltıya dönüşür.

Kural 12 bir sınır durumunu da ayrıca düzenler: Bir savunma oyuncusu hücum oyuncusunu ceza alanı dışında tutmaya başlar ve ceza alanı içinde tutmaya devam ederse hakem penaltı vermelidir. Yani tutmanın ceza alanı dışında başlaması, savunmacıyı penaltıdan kurtarmaz.

Peki tersi olursa ne olur? Tutma ceza alanı içinde başlar ve dışarıda biterse, ihlal zaten ceza alanında başlamıştır. Hakem genellikle ihlalin ilk yapıldığı yeri esas alır. Buna karşılık tutma tamamen ceza alanı dışında başlayıp bitmişse, sonuç ceza alanı dışındaki bir direkt serbest vuruştur.

Ayrıca topun nerede olduğu kararı değiştirmez. Top ceza alanının diğer ucundayken yaşanan bir tutma da, top oyunda olduğu sürece penaltı kararına yol açabilir.

Reklamlar
Reklamlar

Forma çekmek hangi durumda sarı kart gerektirir?

Kural 12, sportmenlik dışı davranış nedeniyle ihtar gerektiren durumlar arasında umut vaat eden bir atağı ihlalle engellemeyi sayar. Rakibini tutarak hızlı bir hücumu durduran oyuncu bu nedenle sarı kart görür.

Bu kural uygulamada "taktik faul" diye bilinen hareketin karşılığıdır. Örneğin rakip, orta sahada topu kapıp boş alana koşarken savunmacının onu formasından çekip durdurması klasik bir örnektir. Hakem burada faul çalar ve sarı kart gösterir.

Ceza alanında tutma ise özel bir ayrıntı taşır. Kurallar, hakemin penaltı verdiği durumlarda topla oynamaya teşebbüs şeklindeki bazı ihlallerde kartı bir kademe indirir. Ancak tutma, topla oynama teşebbüsü değildir. Bu nedenle ceza alanında umut vaat eden bir atağı tutarak durduran oyuncu hem penaltıya hem de sarı karta neden olabilir.

Ayrıca kural ihlalini sürekli tekrarlayan oyuncu da ihtar alır. Maç boyunca rakibinin formasını defalarca çeken bir oyuncuya hakem, tek tek kartlık olmasalar bile bu tekrarlar için sarı kart gösterebilir.

Forma çekmek ne zaman kırmızı karta dönüşür?

Tutma, rakibin bir golünü ya da bariz gol atma şansını engelliyorsa ihraç sebebidir. Kural 12 bu konuda açık bir ayrım yapar.

Ceza alanı dışında bariz gol şansını tutmayla engelleyen oyuncu kırmızı kart görür. Ceza alanı içinde ise kurallar bir indirim öngörür: Hakem penaltı verdiğinde, ihlal topla oynamaya teşebbüs ya da top için mücadele şeklindeyse oyuncu yalnızca sarı kart alır. Ancak metin, diğer tüm durumları da sayar ve parantez içinde örnek verir: tutma, itme, çekme, topla oynama ihtimalinin olmaması.

Dolayısıyla ceza alanında bariz gol şansını formasından çekerek engelleyen oyuncu, penaltı verilse bile kırmızı kart görür. Bu ayrım, "üçlü ceza" tartışmasını hafifletmek için getirilen kuralın sınırını gösterir. Konunun tamamını çifte ceza yazımızda ayrıntılı anlattık.

Hakem bariz gol şansını değerlendirirken dört ölçüye bakar: ihlal ile kale arasındaki uzaklık, oyunun genel yönü, topun kontrolünü sağlama ya da kazanma ihtimali ve savunma ile hücum oyuncularının konumu ve sayısı.

Kart kararlarının tek tablodaki özeti nedir?

Aşağıdaki tablo, forma çekmenin olası sonuçlarını konum ve etkiye göre bir araya getirir. Tablonun her satırı, Kural 12'deki ilgili hükümlere dayanır.

SenaryoOyun nasıl başlar?Disiplin cezası
Orta sahada sıradan tutmaDirekt serbest vuruşGerekmeyebilir
Umut vaat eden atağı tutarak durdurmakDirekt serbest vuruşSarı kart
Ceza alanı dışında bariz gol şansını tutarak engellemekDirekt serbest vuruşKırmızı kart
Ceza alanında sıradan tutmaPenaltıGerekmeyebilir
Ceza alanında umut vaat eden atağı tutarak durdurmakPenaltıSarı kart
Ceza alanında bariz gol şansını tutarak engellemekPenaltıKırmızı kart

Bu tablo bir karar makinesi değildir; sahada her pozisyon kendi koşullarıyla değerlendirmeye girer. "Umut vaat eden atak" ve "bariz gol şansı" gibi kavramları hakem kendi değerlendirmesiyle uygular. Yine de tablo, aynı hareketin konum ve etkiye göre neden farklı sonuçlar doğurduğunu açıklar.

Duran topta forma çekmek nasıl ele alınır?

Korner ve ceza alanına yakın serbest vuruşlar, forma çekmenin en yoğun yaşandığı anlardır. IFAB'ın hakemlere yönelik uygulama rehberi bu konuda açık talimatlar verir. Rehber, hakemlerin tutma ihlallerine erken müdahale etmesini ve kararlı davranmasını ister.

  1. Hakem, top oyuna girmeden önce rakibini tutan oyuncuyu uyarır.
  2. Top oyuna girmeden önce tutma devam ederse oyuncuya ihtar verir.
  3. Top oyundayken tutma olursa direkt serbest vuruş ya da penaltı verir ve oyuncuya ihtar gösterir.

Rehberin üçüncü maddesi dikkat çekicidir. Duran topta top oyundayken yapılan tutmada, hakemin hem penaltı hem de sarı kart vermesi beklenir. Bu nedenle kornerdeki forma çekme, sıradan bir tutmadan daha ağır sonuç doğurabilir.

Kornerdeki tutma ve itişmenin bütün senaryolarını kornerde tutma ve itişme rehberimizde ayrıca işledik. Kalecinin önüne yerleşen oyuncunun durumunu ise kornerde kalecinin önünde durmak yazımızda anlattık.

Reklamlar
Reklamlar

Top oyuna girmeden önceki forma çekmeye neden penaltı verilmez?

Bu soru, korner tartışmalarının merkezindedir. Cevap Kural 12'nin başındaki bir cümlede yatar: Direkt ve endirekt serbest vuruşlar ve penaltı vuruşları yalnızca top oyundayken yapılan ihlaller için verilebilir.

Korner vuruşu yapılmadan önce top oyunda değildir. Bu yüzden o anda yaşanan forma çekme, ne kadar belirgin olursa olsun penaltı kararına dönüşemez. Hakemin elindeki araç disiplin cezasıdır: önce uyarı, ardından sarı kart.

Uygulamada bu durum izleyicide bir adaletsizlik hissi yaratabilir. Ancak kural, oyunun yeniden başlatılma anını net bir sınır olarak belirler. Hakem bir oyuncuya kart göstermek için oyunu bekletir, ardından korneri kullandırır.

Top vurulup açık bir şekilde hareket ettiği anda ise tablo değişir. Artık her tutma serbest vuruş ya da penaltı sonucunu doğurabilir.

Hücum oyuncusu forma çekerse ne olur?

Kural, tutma ihlalinde hücum ve savunma arasında ayrım yapmaz. Forvet, kendisini markaj yapan savunmacıyı tutarsa savunan takım direkt serbest vuruş kazanır. Bu, korner ve serbest vuruşlarda sık görülen bir durumdur.

Örneğin forvet, boşa çıkmak için savunmacının formasından çekip onu geride bırakırsa ve ardından gol atarsa hakem golü iptal eder. Oyun savunan takımın serbest vuruşuyla başlar. Hakem gerekirse forvete sarı kart da gösterir.

Ayrıca hücum oyuncuları zaman zaman savunmacının kolunu tutarak onun sıçramasını engeller. Bu hareket de tutma ihlalidir. Hakemler, ceza alanındaki tutmanın iki yönlü olduğunu bilir ve iki takımın oyuncularını da izler.

Bazı forvetler, savunmacının kolunu kendi vücuduna bastırarak onu "tutuyormuş gibi" göstermeye çalışır. Bu da hakemi yanıltma girişimi olabilir. Hakem böyle bir aldatma görürse, Kural 12'ye göre sportmenlik dışı davranış nedeniyle ihtar verebilir.

İki oyuncunun aynı anda birbirini tutması da mümkündür. Bu durumda hakem hangi ihlalin önce yapıldığına ya da hangisinin daha ağır olduğuna bakarak karar verir.

Hakem forma çekmede avantaj uygular mı?

Evet, uygulayabilir. Forma çekilen oyuncu dengesini koruyup ilerlemeyi sürdürüyorsa hakem çoğu zaman avantaj işareti yapar. Kural 5, ihlale uğrayan takım avantajdan yararlanacaksa hakemin oyunu durdurmamasına izin verir.

Beklenen avantaj o anda ya da birkaç saniye içinde gerçekleşmezse hakem asıl ihlali cezalandırabilir. Bu da forma çekilen oyuncunun düşmeden devam etmesinin onun aleyhine olmayacağı anlamına gelir.

Kart kararı ise ayrı işler. Hakem, ihtar gerektiren bir tutmada avantaj uyguladıysa kartı topun ilk oyun dışına çıktığı anda gösterir. Avantaj uygulanan bir umut vaat eden atak durdurma girişiminde ise kurallar bir istisna yapar: İhlal umut vaat eden bir atağa müdahale etmek ya da onu durdurmak şeklindeyse ve avantaj uygulanırsa oyuncuya ihtar verilmez.

Bariz gol şansının engellenmesi girişiminde de IFAB son yıllarda kuralı güncelledi. Güncel metne göre avantaj uygulanır ve gol atılırsa ihlali yapan oyuncuya ihtar verilmez.

Forma yırtılırsa oyun nasıl devam eder?

Sert bir çekişme sonunda forma yırtılabilir. Bu durumda iki ayrı konu vardır: ihlalin kendisi ve oyuncunun ekipmanı.

İhlal açısından yırtılma, tutmanın ne kadar güçlü olduğuna dair güçlü bir işarettir. Ancak kurallar "forma yırtıldıysa kesin faul" demez. Hakem yine rakibin hareketinin engellenip engellenmediğine bakar.

Ekipman açısından ise Kural 4 devreye girer. Bu kuralın ihlalinde hakemin oyunu durdurması şart değildir. Hakem oyuncuya ekipmanını düzeltmesi için sahadan çıkma talimatı verir; oyuncu düzeltmemişse oyun durduğunda sahayı terk eder. Hakemlerden biri ekipmanı kontrol ettikten sonra oyuncu, hakemin izniyle oyuna geri döner. Bu izin oyun devam ederken de verilebilir.

Uygulamada oyuncu, yırtılan formayı aynı numaralı yedek bir formayla değiştirir. Formayı maç içinde değiştirmenin kuralları için maç sırasında forma değiştirmek yazımızı okuyabilirsiniz.

Reklamlar
Reklamlar

Forma çekmek ile omuz teması aynı pozisyonda olursa ne olur?

Gerçek maçlarda ihlaller nadiren tek başına gelir. Bir savunmacı forveti hem omuzla iter hem de formasından tutar. Hakem bu durumda pozisyonu bir bütün olarak değerlendirir.

Omuz teması adil olabilir, ama aynı anda forma çekiliyorsa mücadelenin adil olduğu söylenemez. Çünkü tutma, rakibin topa ulaşmasını kendi başına kısıtlar. Hakem genellikle en belirgin ve en ağır ihlali esas alarak karar verir.

Ayrıca bu tür karışık temaslarda hakem kart kararını da toplam etkiye göre verir. Omuz teması kontrolsüz değilse ve tutma hızlı bir atağı durdurmuyorsa, kart çıkmadan yalnızca serbest vuruş verilebilir.

Omuz temasının meşru ve faul olduğu sınırı omuz omuza mücadele yazımızda ayrıca işledik.

VAR forma çekmeyi inceleyebilir mi?

VAR, yalnızca dört karar türünde hakeme yardım eder: gol ya da gol değil, penaltı ya da penaltı değil, doğrudan kırmızı kart ve yanlış kimlik tespiti. Forma çekme bu dört başlığın üçüne de girebilir.

Ceza alanındaki bir tutma, penaltı ya da penaltı değil kararına konu olur. Golden önce hücumcunun savunmacıyı tutması, gol kararını etkiler. Bariz gol şansını tutmayla engelleme ise doğrudan kırmızı kart başlığına girer.

Ancak VAR her formaya dokunmayı yeniden yargılamaz. Protokolün ölçüsü açık ve bariz hatadır. Hafif bir tutma ya da etkisi belirsiz bir temas bu ölçüye çoğu zaman ulaşmaz. Ayrıca sarı kart kararları, ikinci sarı kart sonucu verilen kırmızı kartlar ve yanlış kimlik dışında, VAR'ın alanında değildir.

Bu yüzden ekranda formanın gerildiğini görmek, kararın her zaman değişeceği anlamına gelmez.

VAR'ın olmadığı maçlarda ise karar tamamen sahadaki hakem ekibine aittir. Yardımcı hakemler, hakemin göremediği bir tutmayı iletişim sistemi ya da bayrakla bildirebilir. Amatör maçlarda tek hakemin her temasa yetişmesi mümkün değildir; bu da benzer pozisyonlarda farklı kararlar görmenin olağan nedenlerinden biridir.

Kolu ya da beli tutmak forma çekmekle aynı mı değerlendirilir?

Evet. Tutma ihlalinin tanımı "rakibin vücuduna ya da ekipmanına temas" ifadesini kullanır. Yani kural, tutulan yerin forma, kol, bel ya da şort olmasına göre ayrım yapmaz. Ölçü her zaman aynıdır: Temas rakibin hareketini engelliyor mu?

Uygulamada kol tutmayı fark etmek, forma çekmeyi fark etmekten daha zordur. Forma gerildiğinde kamera bunu açıkça gösterir. Kol tutma ise iki oyuncunun kolları birbirine karıştığında görüntüde kaybolabilir. Hakemler bu yüzden oyuncunun koşu ritmine ve dengesine bakar. Aniden yavaşlayan, kolu geride kalan bir oyuncu, tutmanın en güçlü işaretidir.

Bel ve şort tutma ise özellikle duran toplarda karşımıza çıkar. Savunmacı, forvetin sıçramasını engellemek için onu belinden ya da şortundan tutar. Bu hareket sıçramayı kısıtladığı için çoğu zaman tutma ihlalidir. Kornerdeki uygulama rehberi, top oyundayken yaşanan bu tür tutmalarda serbest vuruş ya da penaltı ile birlikte ihtar verilmesini öngörür.

Elin rakibin omzuna ya da sırtına hafifçe konması ise farklıdır. Savunmacılar rakibin konumunu hissetmek için bu teması kullanır. Rakibin hareketini engellemediği sürece bu dokunuş genellikle ihlal sayılmaz.

Kaleci forma çekerse ne olur?

Kaleci de tutma kuralına tabidir. Kendi ceza alanında top oyundayken bir rakibi formasından çekip hareketini engelleyen kaleci, direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal yapmış olur ve hakem penaltı verir.

Bu durum en çok, kaleciyle karşı karşıya kalan forvetin topu kaleciden geçirdiği anlarda yaşanır. Kaleci topa ulaşamayınca forvetin formasını ya da kolunu tutar. Burada bariz gol şansı söz konusudur. Ceza alanındaki kart indirimi yalnızca topla oynamaya teşebbüs şeklindeki ihlaller için geçerli olduğundan, tutarak engelleyen kaleci kırmızı kart görür.

Kaleci kırmızı kart gördüğünde takım sahada başka bir kaleci bulundurmak zorundadır. Yedek kaleci varsa ve değişiklik hakkı kalmışsa bir değişiklik yapılır; değilse bir saha oyuncusu kaleye geçer.

Kalecinin ceza alanı dışındaki durumu ise farklıdır. Ceza alanı dışında hakem kaleciyi bir saha oyuncusu gibi değerlendirir. Kaleci tutma ihlali yaparsa rakip direkt serbest vuruş kazanır ve kart kararları diğer oyuncularla aynı ölçülere göre işler.

Reklamlar
Reklamlar

Forma çekmek TFF disiplin sürecine nasıl yansır?

Hakemin sahada gösterdiği kart, maçın içinde verilen bir karardır. Bu kararların sonraki maçlara etkisini ise ulusal federasyonun düzenlemeleri belirler. Türkiye'de bu konuda temel metin TFF Futbol Disiplin Talimatı'dır.

Talimatın 93. maddesi sarı kart uygulamasını düzenler. Buna göre bir sezonda aynı kategorideki müsabakalarda toplam dört sarı kart gören futbolcu, cezalı duruma düştüğü kategorinin ilk resmî müsabakasında isim listesine yazılamaz. İlgili lig statüsü bu sayıyı farklı belirleyebilir. Ayrıca talimat, lig statüsünde aksine bir düzenleme yoksa amatör liglerde dört sarı kart uygulaması yapılmayacağını da belirtir.

Kırmızı kartta ise 92. madde önemlidir. İkinci sarı kart ya da bariz gol şansını önleme nedeniyle ihraç edilen futbolcu, takip eden ilk resmî müsabakada otomatik olarak cezalıdır. Daha ağır durumlarda disiplin kurulu, hakem raporuna dayanarak ayrıca ceza verebilir. Kırmızı kart cezalarının ayrıntısı için direkt kırmızı kart cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Talimat zaman zaman değişir. Güncel metni TFF'nin resmî sitesinden kontrol etmek en sağlıklı yoldur.

Forma çekmek hakkında sık yanlışlar nelerdir?

  • "Formaya dokunmak her zaman faul." Yanlış. Tutma ihlali ancak rakibin hareketi engellendiğinde oluşur.
  • "Ceza alanı dışında başlayan tutma penaltı olmaz." Yanlış. Tutma ceza alanı içinde devam ederse hakem penaltı verir.
  • "Penaltı verildiyse kırmızı kart çıkmaz." Yanlış. Bariz gol şansını tutmayla engellemek, penaltı verilse bile kırmızı karttır.
  • "Kornerde top vurulmadan önceki tutmaya penaltı verilir." Yanlış. O anda top oyunda değildir; hakem uyarı ya da kart kullanır.
  • "Yalnızca savunmacı forma çekerse faul olur." Yanlış. Hücum oyuncusunun tutması da direkt serbest vuruştur.
  • "Forma yırtıldıysa kesin kırmızı kart." Yanlış. Kartı, tutmanın neyi engellediği belirler.

Genç oyunculara forma çekmeden savunma nasıl öğretilir?

Forma çekmek çoğu zaman bir teknik eksikliğin işaretidir. Oyuncu rakibine göre geç pozisyon aldığında ya da hıza yetişemediğinde eli devreye girer. Bu yüzden çözüm, cezadan önce tekniktir.

  1. Savunma duruşunu çalışın: yan duruş, dizler bükük, ağırlık ön ayakta.
  2. Rakiple top arasında konum almayı öğretin; iyi savunmacı elle değil, vücutla savunur.
  3. Kolları vücuda yakın tutma alışkanlığını küçük alan oyunlarıyla pekiştirin.
  4. Duran top çalışmalarında oyunculara kollarını kaldırmadan markaj yapmayı gösterin.

Antrenör, çocuklara kuralın amacını da anlatmalıdır: Forma çekmek rakibe haksız bir dezavantaj yaratır ve takımına da serbest vuruş kaybettirir. Genç oyunculara uygun savunma eğitimi arayan aileler Ankara futbol okulları sayfamızdan başlayabilir.

Veli ve amatör hakem forma çekmeyi nasıl değerlendirmeli?

Çocuk maçlarında forma çekme genellikle bir "refleks"tir ve kötü niyetten çok çaresizlikten doğar. Bu yüzden hakemlerin ve antrenörlerin yaklaşımı öğretici olmalıdır.

  • Amatör hakem, duran toplardan önce oyuncuları kısa bir cümleyle uyarabilir.
  • Veliler kenardan "formasından tut" gibi yönlendirmelerden kaçınmalıdır.
  • Forma çeken çocuğa maç sonunda sakin bir dille doğru savunma tekniği hatırlatılabilir.
  • Sürekli tekrar eden davranışlarda antrenör, oyuncuyla bireysel bir çalışma planlayabilir.

Unutmamak gerekir ki kurallar çocuk maçlarında da aynıdır. Hakem tutma ihlali gördüğünde serbest vuruş verir. Fark, kart kararlarında ve iletişimin tonunda ortaya çıkar.

Yerel amatör liglerde ve okul turnuvalarında ise organizatörün kendi talimatları da devreye girebilir. Bazı organizasyonlar küçük yaş gruplarında kart yerine sözlü uyarıyı öne çıkarır. Bu nedenle antrenörlerin ve velilerin, katıldıkları turnuvanın kural metnini önceden okuması faydalıdır. Böylece maç sırasında hakem kararlarına dair gereksiz tartışmaları da önlemek mümkün olur.

Forma çekmek kuralını nasıl test edebilirsiniz?

Tutma ihlali, kural bilgisini pozisyon okumayla birleştirmeyi gerektirir. Bilginizi denemek için futbol kuralları testimizi çözebilirsiniz. Faul türlerinin genel çerçevesi için faul türleri rehberimize, kart türlerinin listesi için sarı kart rehberimize göz atabilirsiniz.

IFAB kural metnini her yıl günceller ve yeni sürüm genellikle temmuz ayında yürürlüğe girer. Güncel İngilizce metin için IFAB'ın resmî sitesini, Türkçe çeviri ve duyurular için Türkiye Futbol Federasyonu sitesini takip edebilirsiniz.

Kısacası forma çekmek, rakibin hareketini engellediği an tutma ihlalidir. Sonucu ise konumu, atağın değeri ve topun oyunda olup olmadığı belirler.

Maç izlerken bir sonraki forma çekme pozisyonunda kendinize üç soru sorun: Rakibin hareketi gerçekten engellendi mi? Tutma ceza alanında mı yaşandı? Engellenen şey sıradan bir mücadele mi, umut vaat eden bir atak mı, yoksa bariz bir gol şansı mı? Bu üç sorunun cevabı, hakemin kararını büyük ölçüde açıklar.

Sıkça sorulan sorular

Formaya dokunmak faul sayılır mı?

Tek başına dokunmak faul değildir. Kural metnine göre tutma ihlali, oyuncunun rakibinin vücuduna ya da ekipmanına teması rakibin hareketini engellediği durumda oluşur. Elin formaya kısa süre değmesi ve rakibin yoluna devam etmesi çoğu zaman oyunu durdurmaz. Hakem, formanın gerilip rakibin yavaşlayıp yavaşlamadığına ya da dengesini kaybedip kaybetmediğine bakar.

Ceza alanı dışında başlayan forma çekme penaltı olur mu?

Olabilir. Kural 12, savunma oyuncusunun hücum oyuncusunu ceza alanı dışında tutmaya başlayıp ceza alanı içinde tutmaya devam etmesi durumunda hakemin penaltı vermesini ister. Tutma tamamen ceza alanı dışında başlayıp bitmişse ise sonuç, ceza alanı dışındaki bir direkt serbest vuruştur. Kart kararı ise ayrıca değerlendirilir.

Forma çekerek penaltıya sebep olan oyuncu kırmızı kart görür mü?

Bariz gol şansını engellediyse görür. Ceza alanında hakem penaltı verdiğinde kart indirimi yalnızca topla oynamaya teşebbüs şeklindeki ihlallere uygulanır. Tutma, itme ve çekme bu kapsamda değildir. Umut vaat eden bir atak söz konusuysa oyuncu sarı kart, sıradan bir tutmada ise kart görmeyebilir. Kararı tutmanın engellediği atağın değeri belirler.

Kornerde top vurulmadan önce forma çekilirse ne olur?

Top henüz oyunda olmadığı için hakem serbest vuruş ya da penaltı veremez. Uygulama rehberine göre hakem önce tutan oyuncuyu uyarır, tutma devam ederse sarı kart gösterir. Top vurulduktan sonra tutma sürerse direkt serbest vuruş ya da penaltı verir ve oyuncuya ihtar gösterir. Bu nedenle hakemler korner öncesinde oyunu sık sık bekletir.

Hücum oyuncusu savunmacının formasını çekerse gol geçerli olur mu?

Hakem ihlali görürse golü vermez. Tutma ihlalinde hücum ve savunma arasında fark yoktur. Golden önce savunmacıyı formasından çekerek boşa çıkan hücumcu direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlal yapmış olur. Oyun savunan takımın serbest vuruşuyla başlar ve hakem gerekirse kart gösterir. VAR olan maçlarda bu tür ihlaller gol kararı kapsamında incelenebilir.

Forma çeken çocuğa ne söylenmeli?

Çocuklara forma çekmenin rakibe haksız bir dezavantaj yarattığını ve takıma serbest vuruş kaybettirdiğini sakin bir dille anlatmak yeterlidir. Ardından doğru savunma duruşu, rakip ile top arasında konum alma ve kolları vücuda yakın tutma çalışmaları yapılmalıdır. Ceza yerine teknik eğitim daha kalıcı sonuç verir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.