Kornerde Ceza Sahasında Tutma ve İtişme: Hakem Ne Zaman Penaltı Verir?
Kornerde tutma ve itişmede penaltı ne zaman çıkar? Top oyuna girmeden ve girdikten sonraki fark, uyarı, sarı kart, VAR ve çocuk maçları için öneriler.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 23
- Okuma
- 15 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kornerde tutma ve itişmede hakem ne zaman penaltı verir?
Hakem, korner vuruşu yapılıp top oyuna girdikten sonra savunmacı ceza sahası içinde rakibini tutar ya da iterse penaltı verir ve oyuncuyu sarı kartla cezalandırabilir. Top oyuna girmeden önceki tutmada ise penaltı çıkmaz: hakem önce uyarır, tutma sürerse sarı kart gösterir ve korner yeniden kullanılır.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.22 bölüm · 15 dk okumaKornerde ceza sahası, maçın en kalabalık ve en temaslı bölgesidir. On beş, yirmi oyuncu aynı birkaç metrekarede yer kapmaya çalışır. Bu yüzden kornerde tutma ve itişme her maçta tartışma konusu olur. Taraftar "neden penaltı yok" diye sorar, oyuncu "herkes tutuyordu" diye savunur.
Bu rehberde IFAB Oyun Kuralları'nın ilgili maddelerini, hakemlere yönelik uygulama notlarını ve VAR'ın rolünü sade bir dille anlatıyoruz. Ayrıca çocuk ve amatör maçlarda antrenörlerin bu temasları nasıl öğretebileceğine de değiniyoruz.
Kural metni tutmayı nasıl tanımlar?
Kural 12, rakibi tutmayı doğrudan serbest vuruş gerektiren ihlaller arasında sayar. IFAB kural kitabının terimler bölümü ise tutma ihlalini şöyle tanımlar: tutma, oyuncunun rakibinin vücuduna ya da formasına temasının rakibin hareketini engellediği durumdur.
Bu tanımın iki önemli sonucu vardır. Birincisi, her temas tutma değildir; elin rakibin sırtına değmesi tek başına ihlal oluşturmaz. İkincisi, formayı çekmek de vücudu kavramak kadar ihlaldir, çünkü kural vücut ile ekipmanı birlikte anar.
Yani belirleyici soru şudur: temas, rakibin hareketini engelledi mi? Rakip koşusunu yapamadıysa, sıçrayamadıysa ya da topa doğru hareket edemediyse, tutma gerçekleşmiştir. Aksi hâlde hakem oyunu sürdürür.
Hakem bu değerlendirmeyi bir anlık görüntüye göre değil, temasın süresine ve etkisine göre yapar. Kısa bir dokunuş ile saniyeler süren bir kavrama aynı sonucu doğurmaz.
Bu tanım, korner savunmasında kol kullanımının neden bu kadar tartışmalı olduğunu da açıklar. Savunmacı rakibini hissetmek için elini kullanabilir; ancak o el kavramaya, çekmeye ya da sabitlemeye dönüştüğünde kural devreye girer.
İtme ve omuz omuza mücadele arasındaki fark nedir?
İtme de Kural 12'de doğrudan serbest vuruş gerektiren ihlaller arasındadır. Ancak burada bir şart vardır: hakem itmenin dikkatsizce, umursamazca ya da aşırı güç kullanılarak yapıldığını değerlendirmelidir.
| Temas türü | Kural açısından | Olası karar |
|---|---|---|
| Topa oynarken omuz omuza mücadele | Genelde meşru | Oyun devam |
| Elle sırttan itme, rakip dengesini kaybeder | İtme ihlali | Doğrudan serbest vuruş ya da penaltı |
| Formayı çekip rakibi geride tutma | Tutma ihlali | Doğrudan serbest vuruş ya da penaltı |
| Kollarla rakibi sarmalama, güreşe dönen mücadele | Tutma ihlali | Penaltı ve olası sarı kart |
| Rakibin önüne topa oynamadan yalnız gövdeyle geçme, temas yok | Engelleme | Endirekt serbest vuruş |
| Temasla engelleme | Doğrudan serbest vuruş ihlali | Doğrudan serbest vuruş ya da penaltı |
Omuz omuza mücadele, top oynanabilir mesafedeyken ve kollar kullanılmadan yapıldığında futbolun doğal parçasıdır. Fakat kornerde top henüz havadayken iki oyuncu birbirine yüklenirse, hakem temasın topa oynamaya mı yoksa rakibi engellemeye mi yönelik olduğuna bakar.
Kornerde top ne zaman oyuna girer?
Bu soru, kornerde tutma kararının anahtarıdır. Kural 17'ye göre korner vuruşunda top vurulup belirgin biçimde hareket ettiğinde oyundadır. Topun köşe alanından çıkması gerekmez.
Ayrıca rakip oyuncular top oyuna girene kadar köşe yayından en az 9,15 metre uzakta durmalıdır. Korner bayrağı yerinden oynatılamaz. Topun, çizgiyi geçtiği noktaya en yakın köşe alanına konması gerekir.
Top oyuna girmeden önce yaşanan tutma ile girdikten sonra yaşanan tutma farklı sonuçlar doğurur. Çünkü Kural 8'e göre top oyunda değilken yapılan bir ihlal, oyunun nasıl yeniden başlayacağını değiştirmez. Bu yüzden vuruştan önceki tutma penaltıya dönüşmez.
Korner kuralının diğer ayrıntıları için kornerden doğrudan gol yazımıza bakabilirsiniz.
Kornerde tutma ile engelleme arasındaki fark nedir?
Kornerde tutma ve engelleme sıkça karıştırılır, ama kural ikisini farklı biçimde ele alır. Tutma, elle ya da kolla rakibin vücudunu veya formasını kavrayıp hareketini kısıtlamaktır. Engelleme ise topa oynama mesafesinde olmadan rakibin yoluna girip onun ilerlemesini zorlaştırmaktır.
Kural 12, temas olmadan yapılan engellemeyi endirekt serbest vuruşla cezalandırır. Ancak engelleme sırasında temas oluşursa ihlal doğrudan serbest vuruş gerektirir. Bu ayrım ceza sahasında büyük fark yaratır: endirekt serbest vuruş ceza sahası içinde bile penaltıya dönüşmez, temasla engelleme ise penaltı getirir.
Kornerde savunmacının bir rakibin önüne geçip gövdesiyle onu bloke etmesi sık görülür. Top yakındaysa ve oyuncu topa oynayabilecek mesafedeyse bu genelde meşrudur. Top uzaktayken yalnız rakibi durdurmak için yapılan bloke ise engellemedir.
Dolayısıyla hakem bu sahnelerde iki soruya bakar: top oynanabilir mesafede miydi ve temas oldu mu? Bu iki sorunun cevabı, kararın endirekt serbest vuruş, doğrudan serbest vuruş ya da penaltı olacağını belirler.
Kornerde tutma top oyuna girmeden olursa ne olur?
IFAB kural kitabındaki hakemlere yönelik uygulama notları bu sahne için net bir sıralama verir. Hakemlerden, özellikle korner ve serbest vuruşlarda ceza sahasındaki tutmalara erken müdahale etmeleri ve kararlı davranmaları beklenir.
- Hakem, top oyuna girmeden rakibini tutan oyuncuyu uyarır.
- Uyarıya rağmen tutma top oyuna girmeden sürerse, hakem oyuncuya sarı kart gösterir.
- Top oyunda olmadığı için penaltı çıkmaz; korner yeniden kullanılır.
Bu nedenle hakemin korner öncesi iki oyuncuyu yanına çağırıp konuşması boş bir jest değildir. Bu konuşma, kural kitabındaki uyarı aşamasının sahadaki karşılığıdır. Ardından hakem çoğu zaman o iki oyuncuyu yakından izler.
Seyirci açısından bu sahne bazen kafa karıştırır. Hakem düdük çalar, oyuncuya kart gösterir ve korner tekrar eder. "Faul vardı ama penaltı yok" görüntüsü buradan doğar.
Kornerde tutma top oyuna girdikten sonra olursa ne olur?
Top vurulup hareket ettiği andan itibaren ceza sahası içindeki her tutma ve itme, normal oyun içindeki ihlal gibi değerlendirilir. Savunan takımın oyuncusu kendi ceza sahasında rakibini tutarsa, hakem penaltı verir.
Uygulama notları burada da açıktır: top oyundayken tutma olursa hakem doğrudan serbest vuruş ya da penaltı verir ve oyuncuyu sarı kartla cezalandırır. Bu not, özellikle korner ve serbest vuruşlardaki tutmalar için yazılmıştır.
Kartın gerekçesi, oyuncunun önceden uyarılmış olması ve tutmanın kasıtlı bir hareket olmasıdır. Ancak tutma bir gol fırsatını engellediyse disiplin değerlendirmesi değişebilir. Bu konuyu aşağıda ayrıca ele alıyoruz.
Dikkat edilmesi gereken bir zamanlama ayrıntısı da var. Top havadayken başlayan tutma, top oyuna girdikten sonra da sürüyorsa, hakem genelde ihlali oyun içi kabul eder. Kural kitabı benzer bir ilkeyi ceza sahası dışında başlayıp içinde süren tutma için açıkça yazar: savunmacı rakibini ceza sahası dışında tutmaya başlayıp içinde de tutmayı sürdürürse hakem penaltı vermelidir.
Hücum oyuncusu savunmacıyı tutarsa ne olur?
Kornerde tutma yalnız savunmacılara özgü değildir. Hücum oyuncuları da kaleciyi ya da savunmacıyı tutarak, iterek ya da engelleyerek boşluk yaratmaya çalışabilir. Kural, ihlali kimin yaptığına bakmaz; yalnız tarafın lehine ya da aleyhine sonuç değişir.
Top oyundayken hücum oyuncusu rakip ceza sahasında savunmacıyı tutarsa, savunan takım doğrudan serbest vuruş kazanır. Bu durumda penaltı söz konusu olmaz, çünkü ihlal hücum eden takımın aleyhinedir. Top oyuna girmeden olan tutmada ise aynı uyarı ve kart sıralaması geçerlidir.
- Kaleciyi kollarıyla sabitlemek: savunan takıma doğrudan serbest vuruş.
- Savunmacının önüne topa oynamadan geçip temasla durdurmak: temasla engelleme.
- Gol sonrası fark edilen hücum faulü: hakem golü iptal edebilir.
Kalecinin korner sırasındaki hareket alanını korner atılırken kaleci kalesinden çıkabilir mi yazımızda anlattık. Kaleciye yapılan temasla ilgili yaygın bir yanlışı da kaleci dokunulmazlığı yazımızda ele aldık.
İki oyuncu birbirini tutuyorsa hakem ne yapar?
Kornerde en sık görülen sahne karşılıklı tutmadır. Savunmacı forvetin formasını, forvet savunmacının kolunu tutar. Bu durumda hakem kimin ihlali başlattığına ve hangi tutmanın rakibin hareketini gerçekten engellediğine bakar.
Kural metni karşılıklı tutma için ayrı bir madde içermez. Bu yüzden karar büyük ölçüde hakemin gözlemine kalır. Hakem, ilk ve daha belirgin ihlali cezalandırmayı tercih edebilir ya da top oyuna girmeden iki oyuncuyu birden uyarabilir.
Aynı anda iki taraftan ihlal olduğunda hangi kararın çıkacağını iki oyuncu aynı anda faul yaparsa yazımızda ayrıntılı anlattık.
Oyuncular için ders şudur: karşılıklı tutma bir savunma değildir. Rakip de tutuyor diye kendi tutmanız meşru olmaz. Hakem sizin ihlalinizi daha net görürse, karar takımınızın aleyhine çıkar.
Kornerde tutma için hakem ekibi nasıl çalışır?
Korner anında orta hakem tek başına bütün ceza sahasını göremez. Bu yüzden hakem ekibi görevleri paylaşır. Yardımcı hakem genelde korner tarafında, kale çizgisi ile köşe bayrağı arasında konum alır ve topun çizgiyi geçip geçmediğini, korner vuruşunun doğru yapılıp yapılmadığını izler.
Orta hakem ise ceza sahasında temasın en yoğun olduğu bölgeye görüş açısı arar. Çoğu zaman kalenin önündeki kalabalığa çapraz bir açıdan bakar. Böylece birden fazla ikili mücadeleyi aynı anda gözleyebilir.
- Yardımcı hakem, gördüğü bir ihlali bayrak ya da sesli iletişimle orta hakeme bildirebilir.
- Dördüncü hakem ve kale arkası ek hakemler varsa onlar da bilgi verebilir.
- VAR olan maçlarda görüntü incelemesi ek bir güvence sağlar.
Amatör maçlarda bu düzen çoğu zaman üç kişilik ekiple sınırlıdır. Bu nedenle hakemlerin korner öncesi uyarı yapması, ihlalleri önceden azaltmak açısından daha da önem kazanır. Hakem ekibinin görev paylaşımını maç görevlileri rehberimizde anlattık.
Kornerde tutma hangi durumlarda kırmızı karta dönüşür?
Kornerde tutma çoğu zaman sarı kartla sonuçlanır. Ancak tutma, rakibin bariz bir gol fırsatını engellediyse disiplin değerlendirmesi farklılaşır. Kural 12 bu durumu dikkatle ayırır.
| Durum | Kararın genel yönü |
|---|---|
| Top oyuna girmeden tutma, ilk kez | Uyarı, korner |
| Top oyuna girmeden tutma, uyarıdan sonra sürüyor | Sarı kart, korner tekrar |
| Top oyundayken tutma, ceza sahası içinde | Penaltı ve sarı kart |
| Top oyundayken tutma, bariz gol fırsatı engellendi, topa oynama girişimi yok | Penaltı ve kırmızı kart |
| Top oyundayken topa oynama girişiminde ihlal, bariz gol fırsatı engellendi | Penaltı ve sarı kart |
Kural metnine göre penaltı verilen ve bariz gol fırsatını engelleyen ihlal topa oynama girişimiyse oyuncu sarı kart görür. Ancak tutma, çekme ya da itme gibi topa oynama imkânı olmayan ihlallerde bu indirim uygulanmaz ve oyuncu oyundan çıkar. Kornerdeki forma çekmeleri çoğu zaman bu ikinci gruba girer.
Konunun genel mantığını penaltı ve kırmızı kart yazımızda bulabilirsiniz.
VAR kornerdeki tutmayı inceleyebilir mi?
VAR protokolü, penaltı ya da penaltı olmayan kararlardaki açık ve net hatalarla ciddi gözden kaçmış olayları inceleme kapsamına alır. Bu yüzden kornerde tutma, top oyundayken yaşandıysa ve penaltı kararını etkiliyorsa VAR'ın konusu olabilir.
Ancak bir ayrımı bilmek gerekir. Top oyuna girmeden olan tutma penaltıya dönüşmediği için, bu sahnelerde VAR'ın penaltı açısından müdahalesi gündeme gelmez. VAR'ın inceleyebildiği an, topun oyunda olduğu andır.
- VAR, temasın yerini ve anını görüntüyle kontrol eder.
- Temasın yoğunluğu gibi öznel değerlendirmelerde hakem sahada görüntüleri izler.
- Son karar her zaman orta hakemindir.
- Gol öncesi hücum faulü de golün geçerliliği açısından incelemeye girebilir.
Hakeme iletilen bilgiler ve iletişim düzeni hakkında VAR sesli iletişim yazımız ayrıntılı bilgi verir. Amatör ve çocuk maçlarında ise VAR yoktur; karar tamamen sahadaki hakem ekibine aittir.
Kornerden doğrudan ofsayt olur mu?
Hayır. Kural 11'e göre oyuncu topu doğrudan korner vuruşundan alırsa ofsayt ihlali yoktur. Bu yüzden korner anında hücum oyuncuları kalenin önünde, savunmanın arkasında bile durabilir.
Ancak korner sonrası ilk temas gerçekleştikten sonra ofsayt kuralı yeniden işlemeye başlar. Örneğin kornerden gelen top bir oyuncuya çarpıp ikinci bir hücum oyuncusuna giderse, o anki konumlar ofsayt açısından önem kazanır.
Bu ayrıntı, korner savunmasının neden bölge mi adam mı tartışmasına dönüştüğünü de açıklar. Savunma çizgisini yukarı çekmek kornerin ilk anında işe yaramaz. Ayrıca kısa korner kullanıldığında durum değişir. Korneri kullanan oyuncu topu yakındaki bir takım arkadaşına verirse, o arkadaşın yaptığı ikinci pas korner vuruşu değildir. Bu yüzden ikinci pası alan oyuncu ofsayt kuralına tabidir. Savunmalar kısa kornerde çizgiyi hızla yukarı çekerek bu ayrıntıdan yararlanmaya çalışır. Konuyu kornerden ofsayt olur mu yazımızda detaylı anlattık.
Neden her kornerde penaltı çıkmıyor?
Bu soru tribünde en sık duyulan sorudur. Görüntülerde neredeyse her kornerde bir temas vardır. Ancak hakemin penaltı vermesi için temasın tutma ya da itme tanımına girmesi, yani rakibin hareketini gerçekten engellemesi gerekir.
- Temas hafifse ve rakip hareketine devam edebiliyorsa ihlal yoktur.
- Tutma top oyuna girmeden olduysa, karar penaltı değil uyarı ya da karttır.
- İki taraf birbirini tutuyorsa hakem ilk ve belirgin ihlali arar.
- Hakemin görüş açısı kapalıysa ve VAR yoksa, gözden kaçan ihlal olabilir.
Bir başka etken de hakemin konumudur. Hakem kalabalığın arkasında kalırsa bazı temasları göremeyebilir. Bu yüzden televizyonda net görünen bir forma çekmesi, sahada hakemin görüş alanı dışında kalmış olabilir. VAR olan maçlarda bu boşluk kısmen kapanır; amatör maçlarda ise hakem ekibinin konum alma becerisi belirleyici olur. Bu nedenle "her kornerde herkes tutuyor, o hâlde her kornerde penaltı olmalı" düşüncesi kural mantığıyla örtüşmez. Kural, temasın varlığını değil etkisini ölçer.
Ayrıca hakemlerden beklenen erken müdahale, sayısız penaltıyı önlemek için tasarlanmıştır. Hakem korner öncesi uyarı yaptığında, oyuncular genelde tutmayı bırakır ve sahne penaltıya dönmeden çözülür.
Penaltı sonrası tutma tekrarlanırsa ne olur?
Kornerde verilen penaltının ardından takımlar bu kez penaltı vuruşu için hazırlanır. Penaltı sırasında oyuncular ceza sahası dışında ve penaltı noktasından en az 9,15 metre uzakta beklemek zorundadır. Bu sırada da itişme ve tutma görülebilir.
Penaltı vuruşundan önce olan itişme, korner öncesindeki gibi top oyunda değilken yaşanır. Bu nedenle hakem oyuncuları uyarabilir ya da kart gösterebilir, ama yeni bir penaltı vermez. Vuruş yapıldıktan sonra ceza sahasına erken giren oyuncular için ise ayrı kurallar vardır ve vuruşun tekrarı gündeme gelebilir.
Penaltının tekrarlanma koşullarını penaltı tekrarı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Bu sahnelerde oyuncuların sakinliğini korumak, kaptanın sorumluluklarından biridir. Kaptan, takım arkadaşlarını uyararak gereksiz kartların önüne geçebilir.
Kornerde tutma kararlarında sık yapılan yanlışlar nelerdir?
Korner tartışmalarında aynı yanlış bilgiler sıkça tekrar eder. Aşağıdaki liste en yaygın olanları düzeltiyor.
- Sık duyulan "top oyuna girmeden tutarsa da penaltı" bilgisi yanlıştır: top oyunda değilken yapılan ihlal yeniden başlamayı değiştirmez, korner tekrar eder.
- "Kaleciye dokunmak her zaman faul" düşüncesi hatalıdır: kaleciye karşı da kural aynı ölçüyü kullanır, temasın ihlal olup olmadığına bakar.
- "Forma çekmek el ile tutmaktan hafif" yanlıştır: kural vücut ve ekipmanı birlikte anar.
- "Hakem uyardıysa artık kart veremez" yanlıştır: uyarıdan sonra süren tutma sarı karttır.
- "Korner kullanılmadan önce ofsayt" diye bir karar yoktur: kornerden doğrudan ofsayt olmaz.
Bu yanlışların çoğu, topun oyunda olup olmadığına dikkat etmemekten kaynaklanır. Bir kısmı da maç yayınlarında tekrar tekrar izlenen, ama kural metniyle karşılaştırılmayan sahnelerden doğar. Korner sahnesini izlerken önce topun vurulduğu anı, sonra temasın anını ayırmak kararları anlamayı kolaylaştırır.
Savunmacılar kornerde kollarını nasıl kullanmalı?
Savunmacının kolu korner savunmasında bir algılama aracıdır. Rakibin nerede olduğunu hissetmek, aradaki mesafeyi korumak ve sıçrama anında dengeyi sağlamak için kol doğal olarak kullanılır. Sorun, kolun kavramaya dönüştüğü anda başlar.
- Açık el ve hafif temas: rakibi hissetmek için yeterlidir.
- Topa bakış: gözü top yerine rakibe kilitlemek tutmaya götürür.
- Önde konum: rakibin önünde ve topa yakın taraf avantaj sağlar.
- Sıçrama zamanlaması: geç kalan oyuncu çoğu zaman tutmaya başvurur.
Bu ilkeler bir taktik tercihi olarak da önemlidir. Bölge savunmasında oyuncu belirli bir alanı korur ve rakibi kovalamak yerine topa odaklanır. Adam adama savunmada ise rakiple temas daha uzun sürer ve tutma riski artar.
İki savunma biçiminin farkını korner savunmasında adam adama ve bölge savunması yazımızda ele aldık. Antrenmanda bu yerleşimleri futbol taktik tahtası üzerinde çizerek oyunculara göstermek işe yarar.
Kornerde tutmayı azaltmak için antrenman nasıl planlanır?
Korner savunması, antrenmanda tekrar edilmeden maçta düzgün işlemez. Oyuncular nerede duracağını, kimi takip edeceğini ve topa ne zaman hamle yapacağını bilmezse, eksikliği tutarak kapatmaya çalışır. Bu yüzden planlı bir çalışma, tutmayı azaltmanın en etkili yoludur.
- Isınma: sıçrama ve iniş tekniğine odaklanan kısa bir bölüm.
- Yerleşim: her oyuncunun korner savunmasındaki yerini çizim üzerinde göstermek.
- Tekrar: farklı korner türlerine karşı kısa setler halinde savunma.
- Kural kuralı: tutma yapan oyuncunun takımına puan cezası.
- Değerlendirme: antrenman sonunda en temiz savunma sahnesini konuşmak.
Bu bölümleri haftalık plana yerleştirmek için futbol antrenman programı aracını kullanabilirsiniz. Ayrıca oyunculara yerleşimi görsel olarak göstermek, sözlü anlatıma göre çok daha akılda kalıcıdır.
Çocuk takımlarında bu çalışmanın süresi kısa tutulmalıdır. Uzun duran top çalışmaları küçük yaşlarda dikkat süresini aşar ve oyunun eğlencesini azaltır.
Hücumda boşluk yaratmak için kural içinde ne yapılabilir?
Hücum eden takımın amacı, savunmacının takibinden kurtulmaktır. Bunu kural içinde yapmanın birçok yolu vardır. Tutma ya da itmeye başvurmadan yapılan koşular hem daha etkili hem de daha güvenlidir.
- Zamanlamalı koşu: son anda hızlanmak savunmacıyı geride bırakır.
- Yön değiştirme: önce yakın direğe gidip sonra uzak direğe dönmek.
- Perdeleme benzeri yerleşim: topa oynama alanında doğal konum almak.
- Kısa korner: oyunu kalabalık bölgeden çıkarmak.
Ancak burada da sınır vardır. Hücum oyuncusunun topa oynamadan yalnız rakibin yolunu kesmek için önüne geçmesi engellemedir. Temas yoksa endirekt serbest vuruş, temas varsa doğrudan serbest vuruş gerektirir.
Duran top planlamasının diğer boyutlarını ofansif set parçası tasarımı yazımızda bulabilirsiniz.
Çocuk ve amatör maçlarda kornerde tutma nasıl öğretilmeli?
Çocuk futbolunda korner, temasın kontrolünü öğrenmek için ideal bir sahnedir. Küçük yaşta oyuncular genelde rakibe yapışır, formasını tutar ya da iter. Bu davranış kötü niyetten çok, ne yapacağını bilmemekten kaynaklanır.
Antrenörün buradaki görevi, çocuğa "topa bak, yerini al" alışkanlığı kazandırmaktır. Örneğin antrenmanda kornerde tutmayı ceza puanına çeviren küçük bir oyun kurulabilir. Formasını tutan oyuncunun takımı puan kaybeder, temiz sıçrayan oyuncu puan kazanır.
- Küçük yaşlarda adam adama korner savunmasını katı biçimde uygulamamak.
- Çocuklara açık el ile hafif temas ile kavrama arasındaki farkı göstermek.
- Maç sonrası korner sahnelerini suçlama olmadan konuşmak.
- Kural sorularını oyunlaştırmak.
Kural bilgisini pekiştirmek için çocuklarla futbol kuralları testi çözmek, "top ne zaman oyunda" sorusunu eğlenceli hâle getirir.
Veliler kornerdeki itişmeyi nasıl değerlendirmeli?
Çocuk maçında kornerde itişme gören veli çoğu zaman endişelenir. Bu endişe anlaşılırdır. Ancak futbol temaslı bir oyundur ve her temas tehlike anlamına gelmez. Önemli olan, temasın kural sınırları içinde kalmasıdır.
Velinin dikkat etmesi gereken iki şey vardır. Birincisi, kafa kafaya çarpışma ya da yere düşüp kalkamama gibi sağlık sinyalleridir. Bu durumda antrenör ve hakem oyunu durdurur ve gerekirse sağlık desteği çağırır. İkincisi, saha kenarından çocuklara "tut, it" gibi yönlendirmeler yapılmamasıdır.
Bu tür sağlık sahnelerinde temel yaklaşımı beyin sarsıntısı protokolü yazımızda anlattık. Okul seçerken antrenörlerin temas eğitimi konusundaki yaklaşımını sormak da yararlıdır; bulunduğunuz şehirdeki seçenekleri Ankara futbol okulları gibi il sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Hakem korner öncesi neden oyuncularla konuşur?
Korner öncesi hakemin ceza sahasına girip iki oyuncuyu yanına çağırması, televizyonda sık görülen bir sahnedir. Bu konuşmanın kural kitabında karşılığı vardır: hakemlerden, top oyuna girmeden rakibini tutan oyuncuyu uyarmaları beklenir.
Bu konuşma birkaç amaca hizmet eder. Oyunculara hakemin onları izlediğini gösterir, tutmanın sonucunu önceden hatırlatır ve sahneyi sakinleştirir. Ayrıca uyarı, sonrasında gelecek bir kartın da zeminini hazırlar.
Hakem bazen konuşma yerine sadece işaretle uyarır. Parmağını sallaması ya da iki oyuncuyu ayırması da aynı anlama gelir. Hakem işaretlerinin anlamlarını hakem işaretleri rehberimizde topladık.
Oyuncular için en doğru tepki, uyarıyı bir son şans olarak görmektir. Uyarıyı alan oyuncu ellerini açar, rakibinden bir adım uzaklaşır ve dikkatini topa verir. Bu küçük değişiklik çoğu zaman hem kartı hem de penaltıyı önler. Antrenörler de oyunculara hakem uyarısından sonra davranışı hemen değiştirmeyi bir alışkanlık olarak öğretebilir; çünkü uyarı, hakemin o ikiliyi artık yakından izleyeceği anlamına gelir. Uyarıdan sonra süren tutma, hem kart hem de takım için gereksiz risk demektir.
Kural metninin güncel hâli nereden takip edilebilir?
Oyun Kuralları'nı IFAB belirler ve her yıl güncellenmiş bir sürüm yayımlar. Kornerdeki tutmaya ilişkin hakem notları da bu kitabın uygulama bölümünde yer alır. Türkiye'de TFF, kuralların Türkçe metnini ve hakemlere yönelik talimatları duyurur.
Bu yüzden ayrıntılı kural sorularında en güvenilir adres IFAB'ın resmî sitesi ile TFF'nin resmî sitesidir. Amatör ve okul turnuvalarında organizasyonun kendi talimatı da bazı ayrıntıları belirleyebilir.
Değişiklikler genelde yaz aylarında yürürlüğe girer. Dolayısıyla yeni sezon başında kural kitabının güncel sürümüne göz atmak, antrenörlerin ve hakemlerin aynı dili konuşmasını sağlar.
Sıkça sorulan sorular
Kornerde kaleciye yapılan her temas faul mü?
Hayır. Kaleciye karşı da kural aynı ölçüyü kullanır: temas, kalecinin hareketini engelleyen bir tutma, itme ya da engelleme ise ihlaldir. Hafif ve topa yönelik temaslarda hakem oyunu sürdürebilir. Kalecinin ceza sahasında özel bir dokunulmazlığı olduğu düşüncesi yaygındır ama kural metninde böyle bir hüküm yoktur.
Korner kullanılmadan önce tutan oyuncuya kırmızı kart çıkar mı?
Genelde hayır. Top oyuna girmeden yapılan tutmada hakem önce uyarır, sürerse sarı kart gösterir ve korner yeniden kullanılır. Ancak oyuncu rakibine vurma gibi şiddet içeren bir davranışta bulunursa, top oyunda olmasa bile kırmızı kart görebilir. Karar davranışın ağırlığına göre değişir.
Hücum oyuncusu tuttuğu için gol iptal olur mu?
Evet, olabilir. Hücum oyuncusu top oyundayken rakibi tutar, iter ya da engellerse ve bu ihlal golden önce olduysa, hakem golü iptal edip savunan takıma serbest vuruş verir. VAR uygulanan maçlarda gol öncesi ihlaller inceleme kapsamındadır. Amatör maçlarda karar tamamen sahadaki hakeme aittir.
Kornerde tutma serbest vuruşlarda da aynı mı işler?
Evet. IFAB uygulama notları, ceza sahası içindeki tutmalara erken müdahale ilkesini korner ve serbest vuruşlar için birlikte yazar. Top oyuna girmeden uyarı ve kart, top oyuna girdikten sonra penaltı ya da doğrudan serbest vuruş ile kart sıralaması iki duran top türünde de aynıdır.
Çocuk maçlarında hakemler tutmaya daha mı hoşgörülü?
Çocuk maçlarında da aynı oyun kuralları geçerlidir. Bununla birlikte bazı organizasyonlar küçük yaş gruplarında eğitim odaklı ek talimatlar kullanabilir ve hakemler uyarıya daha çok ağırlık verebilir. Bu ayrıntılar organizasyonun talimatına bağlıdır. Antrenörün temiz savunmayı öğretmesi her durumda en sağlıklı yoldur.
Uyarı almadan doğrudan sarı kart verilebilir mi?
Top oyuna girmeden yapılan tutmalarda uygulama notları önce uyarıyı öngörür. Ancak top oyundayken ceza sahasında yapılan tutmada hakem uyarı aşamasını beklemeden penaltı ve sarı kart kararı verebilir. Tutmanın ağırlığı, bariz gol fırsatını engelleyip engellemediği ve oyuncunun davranışı kartın rengini belirler.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.