Penaltı Tekrarı Hangi Durumlarda Verilir? Kim İhlal Ederse Ne Olur?

Bu yazı, tekrar kararını veren bütün ihlalleri tek haritada toplar. Yani her satırda "kim ihlal etti, gol oldu mu, ne karar çıkar" sorusuna bakarız. Ayrıntıya girmeyen satırlarda, konuyu derinlemesine işleyen kardeş yazılara yönlendiririz.

Kural bilgisi, IFAB Kanun 14 sayfasında okunan güncel kural kitapçığına dayanır. Metni kendi cümlelerimizle anlatıyoruz. Resmî ve bağlayıcı olan her zaman IFAB metnidir.

Bu yazı kardeş yazılardan neyi farklı yapar?

Sitede penaltının tek bir ihlalini ayrıntılı işleyen yazılar var. Ancak bu yazı onların üstünde duran bir harita işlevi görür. Amaç, okurun "bu pozisyonda tekrar var mı?" sorusuna tek bakışta cevap bulmasıdır.

Ayrıntılı konular şu yazılarda yer alıyor:

• Kalecinin çizgiyi erken terk etmesi için kalecinin erken çıkışı yazımız.
• Atıcının topa ikinci kez dokunması için penaltıda ikinci dokunuş yazımız.
• Direk ya da üst direkten dönen top için direkten dönen topa vurma yazımız.
• Seri penaltılardaki kaleci ihlali için seri penaltıda kaleci ihlali yazımız.

Biz bu konuların ayrıntısını tekrar yazmıyoruz. Ayrıca bunun yerine her birini haritadaki doğru satıra yerleştiriyoruz. Ayrıca tekrar kararının mantığını, kart sonuçlarını, sık yanlış inançları ve çocuk futbolundaki uygulamayı ekliyoruz.

Hakem penaltı tekrarına hangi sırayla karar verir?

Hakem kararı üç soruyla kurar. Sıra değişirse sonuç da değişebilir, bu yüzden sırayı bilmek işi kolaylaştırır.

1. İhlal vuruştan önce mi, vuruştan sonra mı oldu?
2. İhlali hangi taraf yaptı: kaleci, vurucu, takım arkadaşları ya da dış etken?
3. Top kaleye girdi mi, girmedi mi, kaleci mi engelledi?

Birinci soru kuralın hangi bölümünün çalışacağını belirler. IFAB, ihlalleri "top oyuna girmeden önce" ve "vuruş yapıldıktan sonra" diye iki gruba ayırır. Yani top, vurulduğunda ve açıkça hareket ettiğinde oyuna girer.

İkinci soru cezayı belirler. Üçüncü soru ise tekrarın gerçekten gerekip gerekmediğini söyler. Örneğin kaleci ihlal etmiş olsa bile top ağlara girdiyse gol geçerlidir. Aynı ihlalde kaleci golü engellerse ise hakem vuruşu yeniden yaptırır.

Bir de dördüncü, sessiz soru vardır: ihlal "açıkça" etkili oldu mu? Bu soruya ilerideki bölümde ayrı başlıkla bakıyoruz.

Penaltı tekrarı ihlal haritası: kim ihlal ederse ne olur?

Aşağıdaki tablo, Kanun 14 ihlallerini tek yerde toplar. Tabloyu IFAB metnine dayanarak kendi cümlelerimizle hazırladık. Ayrıca satırlar tekil ihlali varsayar; birden fazla ihlal varsa sonraki bölümlere bakın.

Tablo kısa bir özet sunar. Satırlardaki koşulları ve istisnaları aşağıdaki bölümlerde sırayla açıyoruz.

Kaleci ihlal ederse hakem penaltı tekrarını ne zaman verir?

Kaleci, top vurulana kadar kale çizgisinde, vurucuya dönük ve direklerin arasında kalmak zorundadır. Yani bunun bir ihlali varsa karar topun akıbetine göre değişir. Üç sonuç mümkündür.

• Top kaleye girerse gol geçerlidir. Tekrar yoktur.
• Kaleci topun gole girmesini engellerse hakem vuruşu tekrar ettirir.
• Top kaçarsa, yani auta çıkar ya da direkten döner, hakem tekrarı yalnız ihlal vurucuyu açıkça etkilediyse verir.

Üçüncü madde, eski anlatımlarda en sık yanlış aktarılan maddedir. "Kaleci erken çıktıysa kaçan penaltı her zaman tekrar edilir" cümlesi güncel kitapçıkta yer almaz. Kitapçık burada "açıkça etkilemek" koşulunu şart koşar.

Kalecinin ayak konumu için de güncel ölçü bellidir. Top vurulduğunda kalecinin en az bir ayağının bir kısmı çizgiye değmeli, çizgiyle aynı hizada ya da çizginin gerisinde olmalıdır. Çizgi ihlalinin tüm ayrıntıları için kalecinin erken çıkışı yazımız ile kalecinin çizgide durması bölümüne bakabilirsiniz.

Seri penaltılarda aynı ilke işler, ancak ardışık atış mantığı farklıdır. Bu ayrım seri penaltıda kaleci ihlali yazımız ayrıca işlenmiştir.

Vurucu ihlal ederse hakem penaltı tekrarı mı, serbest vuruş mu verir?

Vurucunun ihlali iki yönde sonuç doğurur. Top gole girerse hakem vuruşu tekrar ettirir. Ayrıca girmezse savunma takımı dolaylı serbest vuruş kazanır. Bu kural, vurucunun ihlalle avantaj elde etmesini engeller; çünkü ihlalden fayda sağlayan taraf cezasız kalmamalıdır.

Üç istisna vardır ve bu istisnalarda gol olsa da olmasa da hakem savunmaya dolaylı serbest vuruş verir:

• Vurucu topu geriye doğru vurursa.
• Kimliği önceden belirlenen oyuncunun yerine takım arkadaşı atışı kullanırsa. Bu durumda yerine geçen oyuncu sarı kart görür.
• Vurucu koşusunu tamamladıktan sonra aldatıcı hareket yaparsa. Bu durumda da vurucu sarı kart görür.

Koşu sırasında duraksamak serbesttir. Yasak olan, koşu tamamlandıktan sonraki aldatıcı hareketlerdir. Hakem bu ayrımı vuruşun hangi anında olduğuna bakarak yapar.

Vuruş sonrası ikinci dokunuş ise ayrı bir başlıktır. Top vurulduktan sonra atıcı başka oyuncu araya girmeden topa yeniden dokunursa karar, tekrar değil, serbest vuruştur. Konuyu penaltıda ikinci dokunuş yazımız ayrıntılı anlatıyor.

Takım arkadaşları erken girerse penaltı tekrarı olur mu?

Evet, ama her erken giriş tekrar doğurmaz. IFAB, alana giren oyuncunun ihlalinin yalnızca iki durumda cezalandırılmasını ister.

• Girişin kaleciyi ya da vurucuyu açıkça etkilemesi.
• Giren oyuncunun topu oynaması ya da topla mücadele etmesi ve bunun sonucunda gol, şut ya da gol pozisyonu doğması veya engellenmesi.

Vurucunun takım arkadaşı erken girip bu koşulları sağlarsa tablo basittir. Gol olduysa hakem vuruşu tekrar ettirir. Gol olmadıysa savunmaya dolaylı serbest vuruş verir.

Kalecinin takım arkadaşı erken girip koşulu sağlarsa tablo tersine döner. Gol olduysa gol geçerlidir, çünkü savunmanın ihlali sonucu bozmamıştır. Gol olmadıysa hakem vuruşu tekrar ettirir.

Burada çoğu izleyicinin gözünden kaçan bir nokta var. Ceza sahasının dışındaki oyuncunun yalnızca ayağını ileri atması ya da hafifçe kıpırdaması, çoğu zaman tek başına ceza gerektirmez. Hakem, girişin vuruşa etkisini sorar. Dolayısıyla etkisi yoksa oyun akar.

İki takım birlikte ihlal ederse penaltı tekrarı nasıl işler?

Hem hücum hem savunma ihlal ederse hakem, daha ağır bir ihlal yoksa vuruşu tekrar ettirir. Gol olsa da olmasa da bu böyledir. Çünkü iki tarafın hatası birbirini dengeler ve hakem sonucu geçerli saymaz.

Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrım var. Yani kalecinin ihlali ile vurucunun ihlali aynı anda gerçekleşirse tekrar yoktur. Hakem vurucuyu sarı kartla cezalandırır ve savunma takımına dolaylı serbest vuruş verir.

Kural dili ilk bakışta çelişkili durur. İki takım ihlal ederse tekrar, kaleci ve vurucu ihlal ederse serbest vuruş gelir. Ayrıca mantığı şudur: kaleci ile vurucu atış anında doğrudan karşı karşıyadır, vurucunun hatası ise cezayı ağırlaştırır.

Bir örnek verelim. Yani vurucunun takım arkadaşı ile savunma oyuncusu aynı anda alana girerse ve ikisi de topla mücadele ederse karar tekrardır. Aynı anda hem kaleci çizgiden çıkarsa hem vurucu koşusunu tamamladıktan sonra aldatıcı hareket yaparsa karar serbest vuruştur.

Bu tür pozisyonlarda hakemin neyi "daha ağır" saydığı, takdirine bağlıdır.

Vuruştan sonra gelen ihlaller penaltı tekrarı doğurur mu?

Genellikle hayır. Top oyuna girdikten sonra gerçekleşen ihlallerde hakem vuruşu tekrar ettirmez, serbest vuruş ya da düşen top kararı verir. Bu bölüm, tekrar sanılan ama aslında farklı sonuç doğuran durumları toplar.

• Atıcı, başka oyuncu araya girmeden topa kasıtlı ikinci kez dokunursa hakem dolaylı serbest vuruş verir. Dokunuş elle olduysa doğrudan serbest vuruş verir.
• Top direkten, üst direkten ya da kaleciden dönüp oyundayken dış etken topa dokunursa oyun durur ve düşen topla yeniden başlar.
• Top kaleciye değip atıcıya dönerse atıcı topu oynayabilir. Kaleci başka bir oyuncu hükmündedir.

Okurlar direkten dönen topa atıcının vurup vuramayacağını çok sık sorar. Cevap, atıcının topa dokunmadan önce başka bir oyuncunun araya girip girmediğine bağlıdır. Ayrıntı için direkten dönen topa vurma yazımız okunabilir.

Atıcının destek ayağı topa vuruştan hemen sonra kazara değerse ve gol olursa hakem vuruşu tekrar ettirir. Gol olmazsa savunmaya dolaylı serbest vuruş verir. Bu fark, hakemin "kasıtlı mı, kazara mı?" sorusunun cevabına dayanır.

Dış etken topa değerse hakem penaltı tekrarı verir mi?

Top ileri doğru giderken bir dış etken topa değerse çoğu durumda hakem vuruşu tekrar ettirir. Dış etken; sahaya giren seyirci ya da ikinci top gibi oyuncu ve görevli olmayan bir unsurdur.

Tek istisna var. Top zaten kaleye giriyorsa ve dış etken kalecinin ya da bir savunma oyuncusunun topu oynamasını engellemiyorsa, gol verilebilir. Dış etken hücum takımından geliyorsa bu istisna işlemez.

Top kaleciden, direkten ya da üst direkten döndükten sonra bir dış etken topa dokunursa karar değişir. Bu durumda tekrar yoktur. Ayrıca hakem oyunu durdurur ve düşen topla başlatır. Hakem düşen topu dış etkenin topa değdiği yerde oynatır.

Bu ayrım, "top ileri giderken" ve "top oyunda dönmüşken" arasındaki farktır. Yani penaltıdaki ilk hareket, atışın kendisidir. Dönen top artık yeni bir oyun durumudur ve farklı kurallara bağlıdır.

Hakemin düdüğüyle ilgili durumlar için hakemin yanlışlıkla düdük çalması yazımız ayrı bir bağlam sunar.

Penaltı tekrarında "açıkça etkilemek" ne demektir?

IFAB kitapçığı, birçok ihlalde "clearly" yani "açıkça" sözcüğünü kullanır. Ayrıca anlam şudur: ihlalin etkisi hakem tarafından net biçimde görülmelidir. Etkinin "olabileceği" ya da "ihtimal dahilinde olduğu" yetmez.

Bu koşul iki yerde karşımıza çıkar. Birincisi, kalecinin ihlali top kaçarken tekrar için gerekçe olduğunda. İkincisi, takım arkadaşlarının erken girişinde, giriş kaleciyi ya da vurucuyu etkilediğinde.

Hakemin neye bakacağını kitapçık sayısal bir eşikle vermez. Saha pratiğinde şu sorular işe yarar; bunlar kural metninin parçası değildir:

• Vurucu, ihlal yüzünden adımını ya da vuruş yönünü değiştirdi mi?
• Kaleci, erken girenin hareketi yüzünden pozisyonunu bozdu mu?
• Erken giren oyuncu topa ulaşabilecek mesafede miydi?

Bu soruların cevabı "evet" ise etkinin açık olduğu söylenebilir. Yine de nihai karar, hakemin takdirindedir ve video hakem sisteminin bu pozisyonları nasıl incelediği için IFAB protokolüne bakmak gerekir.

Penaltı tekrarında kaleci ve vurucu hangi kartı görür?

Kaleci için kural nettir. İhlal yüzünden vuruş tekrar ediyorsa hakem kaleciyi maçtaki ilk ihlalinde uyarır. Yani sonraki her ihlalde sarı kart görür. Çünkü sayım tek bir penaltıya değil, bütün maça aittir.

Vurucu için üç durum öne çıkar:

• Koşuyu tamamladıktan sonra aldatıcı hareket yapan vurucu sarı kart görür.
• Kimliği önceden belirlenen oyuncunun yerine atışı kullanan takım arkadaşı sarı kart görür.
• Kaleci ile vurucu aynı anda ihlal ederse vurucu sarı kart görür.

Çoğu izleyici tekrar kararı çıkan her ihlalde kart olacağını sanır, ama bu doğru değildir. Örneğin vurucunun takım arkadaşı erken girdi diye otomatik bir kart yoktur. Kartın olup olmadığı, ihlalin niteliğine göre hakemin kararıdır.

Bir de çifte ceza konusu vardır. Penaltıya yol açan faul kırmızı kart gerektirse bile, bazı durumlarda hakem sarı kartla yetinir. Bu konunun ayrıntısı çifte ceza yazımız içinde işlenmiştir.

Hangi pozisyonlarda hakem penaltı tekrarı vermez?

Tekrar sanılan birçok pozisyonda aslında başka bir karar çıkar. Aşağıdaki tablo bu karışıklığı giderir.

Tabloda önemli bir ortak nokta var: Tekrar, yalnızca ihlalin sonucu haksız yönde değiştirdiği durumlarda verilir. Sonuç zaten adil görünüyorsa ya da ihlal ağırsa, başka bir yaptırım devreye girer.

Penaltı tekrarı hakkında en sık yanlış inançlar neler?

Yıllardır dolaşan bazı bilgiler güncel kurala uymuyor. Bu bölüm, pratikte en çok duyulan beş yanlışı düzeltir.

1. "Kaleci erken çıkarsa penaltı her zaman tekrar eder." Yanlış. Gol olduysa gol geçerlidir; top kaçtıysa hakem tekrar için etki arar.
2. "Kalecinin iki ayağı da çizgide olmalı." Yanlış. Güncel metin yalnız bir ayağın çizgiyle ilişkisini ister.
3. "Hücum oyuncusu erken girerse her zaman tekrar olur." Yanlış. Gol olursa tekrar, olmazsa dolaylı serbest vuruş gelir ve hakem ihlalin açık etkisini arar.
4. "Atıcı ikinci kez dokunursa vuruş hep tekrar eder." Yanlış. Kasıtlı dokunuşta hakem serbest vuruş verir, tekrar yalnız kazara ve gollü durumdadır.
5. "Kaleci her ihlalde sarı kart görür." Yanlış. İlk ihlal uyarı, sonrakiler sarı kart içindir.

Sık duyulan "zemin bozulursa penaltı tekrarlanır" bilgisinin Kanun 14'te bir karşılığı yoktur.

Bir de uzun süredir tekrarlanan "ABCD kuralı" meselesi var. Atış sırası ile tekrar kararı arasında bağlantı yoktur; sıra bilgisi için penaltı vuruş sırası yazımız yeterlidir.

Altı kısa senaryoda hakem penaltı tekrarı kararını nasıl verir?

Bilgiyi pekiştirmek için altı kısa senaryoyu sırayla okuyalım. Her senaryoda tek bir ihlal var ve kararı haritadan çıkarıyoruz.

1. Örneğin kaleci iki ayağıyla çizginin önüne geçti, top direğe çarpıp oyun alanına döndü ve vurucuyu etkilediği kesin görünmüyor. Hakem oyunu sürdürür, çünkü etki açık değildir.
2. Kaleci erken çıktı ve topu çeldi. Hakem vuruşu tekrar ettirir, kaleciyi de maçtaki ilk ihlali olduğu için uyarır.
3. Vurucunun takım arkadaşı erken girdi ve gol oldu. Hakem golü kabul etmez, vuruşu yeniden yaptırır.
4. Aynı erken giriş oldu ama top auta çıktı. Hakem savunma takımına dolaylı serbest vuruş verir.
5. Savunmadan bir oyuncu erken girdi ve top ağlara gitti. Hakem golü onaylar.
6. Savunmadan bir oyuncu erken girip topu uzaklaştırdı. Hakem vuruşu tekrar ettirir.

Dikkat edin: altı senaryoda kararı veren tek şey ihlalin kaynağı ile topun sonucudur. Bu iki bilgiyi bildiğiniz sürece haritayı ezberlemenize gerek kalmaz. Örneğin gol olduysa, savunma ihlali sonucu bozmaz; hücum ihlali ise bozar.

Penaltı tekrarı kuralı neden böyle kurulmuş?

Tekrar kararının mantığı basit bir ilkeye dayanır: ihlal eden taraf avantaj kazanmamalı, ihlal edilen taraf da haksız kayba uğramamalıdır. Bu ilke tabloyu okunabilir kılar.

Savunma ihlal eder ve top gole girerse, ihlal hücum takımının aleyhine bir sonuç doğurmamıştır. Ayrıca hakem golü verir. Savunma ihlal eder ve gol olmazsa, ihlal gol şansını azaltmış olabilir. Bu nedenle hakem vuruşu tekrar ettirir.

Hücum ihlal eder ve top gole girerse, gol haksız kazanılmış sayılır. Yani hakem golü iptal eder ve vuruşu yeniden yaptırır. Hücum ihlal eder ve gol olmazsa, hakem savunmaya dolaylı serbest vuruş vererek ihlali cezalandırır.

Kural ailesi bu dört kutuyla özetlenebilir. Ayrıca kalecinin ve vurucunun ayrı yaptırımları ise çoğunlukla bu mantığın ince ayarıdır. Bu özet IFAB metninin düzenine dayanır.

Çocuk ve amatör maçlarda penaltı tekrarı aynı mı işler?

IFAB kuralları 11 kişilik resmî futbol içindir. Yani çocuk futbolunda saha, kale, top boyu, süre ve oyuncu sayısı organizasyona göre değişebilir. Penaltı noktası ve vuruş mesafesi de aynı olmayabilir.

Bu nedenle çocuk ve amatör maçlarda şunlara bakın:

• Organizasyonun talimatı penaltıyı tanımlıyor mu?
• Hakem kaleci ihlaline uyarı ya da kart gösteriyor mu?
• Atış mesafesi ve kale boyu yaş grubuna uygun mu?

Yerel kuralı bulamazsanız TFF sitesindeki güncel duyurulara bakın. Türkiye'de yaş kategorilerine özgü düzenlemeyi ilgili organizasyon yayımlar; biz burada tek bir yaş grubuna kural bağlamıyoruz.

Küçük yaş gruplarında pek çok müsabakada penaltı kararı hiç kullanılmayabilir. Ayrıca eğer kullanılıyorsa, tekrar kararını çocuğa sakin biçimde anlatmak çok önemlidir. Çocuk için "ceza" gibi algılanan her karar, utanma ya da korkuyu artırabilir.

Yaşa uygun ilerleme için antrenörün önce kararın ne olduğunu, sonra nedenini anlatması iyi bir sıradır. Yaş gruplarına göre pozisyon öğretme sınırı için 12 yaşında mevki belirleme yazımız ve U13-U15 taktik eğitimi yazımız bölümlerine de bakabilirsiniz.

Antrenör penaltı tekrarını çocuklara nasıl öğretir?

Aşağıdaki iki çalışma, kural bilgisini oyunla pekiştirir. Bu çalışmaların çocukta kural öğrenimini hızlandırıp hızlandırmadığını inceleyen araştırma sınırlıdır; yani bunlar kanıtlanmış yöntem değil, makul uygulamadır.

Çalışma 1: Hakem kartı oyunu

• Kurulum: Küçük kale, penaltı noktası, bir hakem, bir kaleci, bir vurucu. Hakem elinde "tekrar", "gol", "serbest vuruş" kartları taşır.
• Amaç: Çocuğun üç temel kararı ayırt etmesi.
• Kural: Antrenör bir ihlal anlatır, hakem rolündeki çocuk kartı seçer. Doğru kart gelirse rol değişir.
• İlerleme: Önce yalnız kaleci ihlali, sonra vurucu ihlali, en son iki ihlal birlikte.
• Hata: Hakem rolündeki çocuk gerekçesiz karar verir. Antrenör "neden?" sorusunu mutlaka sorar.

Çalışma 2: Çizgi disiplini

• Kurulum: Kalenin önüne çizgi, vurucu 6-8 metrede.
• Amaç: Kalecinin atış anında çizgiyle ilişkisini hissetmesi.
• Kural: Kaleci top vurulana kadar yerinde kalır, vuruş sonrası hareket eder.
• İlerleme: Önce yavaş, sonra normal tempo; kale boyunu yaşa uygun küçültün.
• Hata: Kaleci erken adım alır. Çözüm, kısa sözlü ipucu ve tekrar sayısını sınırlamaktır.

Mesafeler ve tekrar sayıları rehber niteliğindedir; yaş grubunun organizasyon talimatı önceliklidir.

Çocuk kaleci ve vurucu için güvenlik notları neler?

Penaltı çalışması kısa görünse de kalecide atlayış, düşüş ve darbe riski taşır. Çocuk ve ergende güvenliği şu ilkeler belirler.

• Isınmayı atlamayın. Dinamik ısınma, tekrar sayısı kadar önemlidir.
• Tekrar sayısını sınırlayın. Kaleci başına küçük serilerle çalışın, serilerin arasında dinlendirin.
• Yumuşak ve düzgün zemin seçin. Sert, taşlı ya da ıslak yüzeyde atlayışı kısaltın.
• Ağrıda durun. Çocuk el bileği, omuz ya da kasıkta ağrı belirtirse antrenör çalışmayı bırakır ve gerekirse aile sağlık uzmanına gider.
• Yaşa uygun ilerleyin. Küçük kale, hafif top, düşük tempo ile başlayın.

Bu maddeler genel çocuk spor güvenliği ilkelerine dayanır; yine de her çocuk farklı tepki verir. Yaralanma ya da şüpheli bir belirti için antrenör teşhis koymaz; sağlık profesyoneline yönlendirir.

Ayrıca duygusal güvenlik de aynı derecede önemlidir. Kaleciden ya da vurucudan "hatasız olmasını" beklemeyin. Tekrar kararı çıkan çocuğun hatasını kimse yüksek sesle yorumlamamalıdır. Bu konunun psikolojik boyutu için penaltı psikolojisi yazımız ve kaleci pozisyonu için kaleci pozisyon alma rehberi yararlı olabilir.

Kaleci gelişimi arayan aileler, bölgelerindeki kaleci okulları sayfasına da göz atabilir.

Veli ve izleyici penaltı tekrarı kararını nasıl okumalı?

Tribünde ya da çizgi kenarında bir tekrar kararı çoğu zaman tartışma çıkarır. Kararı sakin okumak için üç adım işe yarar.

1. Hakemin işaretine bakın. Hakem işaretlerini hakem işaretleri rehberi içinde bulabilirsiniz.
2. Kimin ihlal ettiğini anlamaya çalışın. Kaleci, vurucu ya da takım arkadaşı.
3. Topun sonucunu düşünün. Gol muydu, kurtarış mıydı, aut muydu?

Böylece bu üç adımla çoğu kararın mantığını çözersiniz. Yine de hakemin takdir yetkisi geniştir ve çok ince ayrıntılar kameradan farklı görünebilir.

Çocuğunuzun maçında karara itiraz etmek isterseniz, saha kenarında bağırmak yerine maç sonrası organizasyona yazılı başvuru yolunu kullanın. Okul ile ilgili bir sorun yaşıyorsanız, şikayet yolları sayfası doğru başvuru yollarını anlatır.

Çocuğun gözü önünde hakeme saygısızlık, çocuğun kuralı öğrenmesini engeller ve öğreticiliği zedeler.

Hakem olmak isteyenler penaltı kurallarını nereden okur?

Kaynak sırası şöyledir: IFAB kural kitapçığı, ardından TFF ve bağlı hakem komitesinin duyuruları. Hakemlik yolu, yaş şartı ve kurs bilgileri yalnızca TFF resmî sayfasından doğrulanabilir. Biz bu yazıda yaş şartı ya da yetki yazmıyoruz.

Güncel şartlar için TFF'nin güncel duyurusuna bakın. Genel başlangıç için futbol hakemi nasıl olunur rehberi sitemizde ayrıca yer alıyor.

Kural çalışmanın pratik bir yolu, tek bir ihlali alıp "gol olursa ne olur, olmazsa ne olur?" diye iki cevabı yan yana yazmaktır. Etkisini ölçen araştırma sınırlı olsa da bu, harita tablosunu zihinde kurmanın basit bir yoludur.

IFAB kural değişikliklerini genellikle Temmuz başında yürürlüğe sokar ve kitapçıkta işaretler. Bu yüzden yazılı notlarınızı güncel kitapçıkla karşılaştırmak iyi bir alışkanlıktır.