İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Top Hakeme Çarparsa Ne Olur? Hakemden Dönen Topla Gol Sayılır mı?

Top hakeme çarparsa ne olur? Hakemden dönen topla gol neden sayılmaz, hakem atışı kime yapılır ve kural değişmeden önce ne oluyordu, örneklerle.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
20
Okuma
15 dk
Top Hakeme Çarparsa Ne Olur? Hakemden Dönen Topla Gol Sayılır mı?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Top hakeme çarparsa ne olur, hakemden dönen topla gol sayılır mı?

Top hakeme ya da başka bir maç görevlisine çarpıp doğrudan kaleye girerse gol geçersizdir; hakem oyunu durdurur ve hakem atışıyla başlatır. Temas bir takıma umut verici atak ya da top sahipliği kazandırırsa da oyun durur. Bu üç durumun dışında top oyunda kalır ve sonraki gol geçerli olabilir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.19 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu cevap, futbolun en eski tartışmalarından birine bugünkü kural kitabının verdiği karşılıktır. Uzun yıllar boyunca hakeme çarpıp kaleye giren top gol oldu; kural, hakemi sahadaki bir direkle aynı kefeye koydu. IFAB bu yaklaşımı değiştirdi; bugün kural, hakemin vücudunun hiçbir takıma gol kazandırmamasını ister.

Top hakeme çarparsa ne olacağına dair genel üç koşulu hakem topa değerse oyunun durup durmadığı yazısı ayrıntılı anlatır. Bu yazının odağı ise asıl merak edilen gol sorusudur: hangi pozisyonda gol iptal olur, hangisinde geçerli kalır, duran toplarda ne değişir ve kural değişmeden önce ne oluyordu?

Reklamlar

Kural 9 hakemden dönen gol için ne söyler?

IFAB'ın Kural 9 metni top oyun dışı hallerini sayarken şu cümleyi kurar: top bir maç görevlisine değer, oyun alanında kalır ve bir takım umut verici bir atağa başlarsa, top doğrudan kaleye girerse ya da topa sahip olan takım değişirse top oyun dışıdır. Bütün bu durumlarda oyun hakem atışıyla yeniden başlar.

Gol sorusunun cevabı bu cümlenin ortasındaki koşulda saklıdır: "top doğrudan kaleye girerse." Hakemden seken top başka hiçbir oyuncuya değmeden ağlara giderse kural, topu kaleye girmeden önce oyun dışı sayar. Oyun dışı bir topla gol olamayacağı için gol de olmaz.

IFAB'ın soru cevap örneklerinden biri bunu ceza sahası içinde gösterir. Bir oyuncunun vurduğu top ceza sahasındaki hakeme çarpar, sahada kalır ve doğrudan kaleye girer. Doğru karar: gol iptal, oyun savunan takımın kalecisine yapılan hakem atışıyla başlar. Örnekte temasın ceza sahası içinde olması, atışın kaleciye yapılmasını belirler.

Ayrıca kuralın geri kalanı da aynı yönde işler. Top hakeme çarpıp üç koşulun hiçbiri oluşmazsa top oyundadır ve oyun sürer. Kural 9'un ikinci bölümü bunu açıkça söyler: top, bir maç görevlisine değdiğinde de diğer bütün durumlarda oyundadır.

Hakemden seken top kendi kalemize girerse gol olur mu?

Hayır, kendi kalesine giden top için de sonuç aynıdır. Kural, "rakip kalesi" ya da "kendi kalesi" ayrımı yapmaz; yalnız "kale" der. Örneğin stoperin kaleciye attığı geri pas yolda hakeme çarpar ve kimseye değmeden kendi ağlarına girer. Hakem golü vermez ve oyunu hakem atışıyla başlatır.

Peki hakem atışı kime gider? Temas ceza sahası içinde olduysa kural nettir: hakem topu savunan takımın kalecisine bırakır. Temas ceza sahası dışında olduysa hakem, temas olmasaydı topu kimin elinde tutacağına ya da kazanacağına bakar. Bunu belirleyemezse topa son dokunan takımın bir oyuncusuna bırakır. Atış noktası ise temasın gerçekleştiği yerdir.

Ancak bu ayrıntı, kendi kalesine gol konusundaki diğer kurallarla karışmamalıdır. Bir oyuncunun kendi kalesine attığı gol normal koşullarda geçerlidir ve skor tabelasında rakibin hanesine geçer. Hakem araya girdiğinde ise gol diye bir şey oluşmaz, çünkü kural topu kaleye girmeden önce oyun dışı kabul eder.

Top hakemden sekip bir oyuncuya değerse gol geçerli mi?

Bu, en çok tartışma yaratan durumdur ve cevap topun hakemden sonra ne yaptığına bağlıdır. Kuraldaki "doğrudan" kelimesi kilit rol oynar. Top hakemden sonra bir oyuncuya değip kaleye girerse "doğrudan kaleye girme" koşulu oluşmaz. Ancak hakem yine de diğer iki koşula bakmak zorundadır.

  • Hakemden seken top rakip takımın oyuncusuna gittiyse topa sahip olan takım değişmiştir; hakem oyunu bu anda durdurur, sonraki gol geçersizdir.
  • Seken top hücum eden takımın başka bir oyuncusuna gidip ona umut verici bir atak fırsatı verdiyse hakem yine oyunu durdurur.
  • Hakemden seken top hiçbir takıma yeni bir üstünlük vermediyse, örneğin aynı takımın geride bekleyen oyuncusuna yavaşça döndüyse oyun sürer ve sonraki gol geçerlidir.

Dolayısıyla karar, temasın oyuna etkisine dayanır. Umut verici atağın başlayıp başlamadığını hakem kendi değerlendirmesiyle belirler; kural kitabı bunun için mesafe ya da süre gibi sayısal bir ölçü koymaz. Bu yüzden benzer görünen iki pozisyonda farklı kararlar çıkabilir.

Önemli bir pratik ayrıntı da şudur: hakem düdük çaldıktan sonra atılan gol, düdük ne kadar erken gelirse gelsin geçerli olmaz. Kural 9, hakemin oyunu durdurduğu anda topun oyun dışı olduğunu söyler. Bu ilkenin başka pozisyonlardaki karşılığını düdükten sonra atılan gol yazısı anlatır.

Reklamlar

Kural değişmeden önce hakemden dönen gol geçerli miydi?

Evet. Eski kural metnine göre top bir maç görevlisinden sekip oyun alanında kaldığında oyunda sayılırdı. Bu yüzden hakeme çarpıp kaleye giren top gol olurdu. Futbolda sık duyulan "hakem sahanın bir parçasıdır" sözü de bu dönemin mantığını anlatır: hakem, oyun açısından bir direk ya da köşe bayrağından farksızdı.

IFAB bu düzeni Oyun Kuralları'nın 2019/20 değişiklikleriyle değiştirdi. IFAB değişiklik belgesinde Kural 9'a yeni bir hüküm ekledi: top maç görevlisine değer, sahada kalır ve kaleye girer, top sahipliği değişir ya da atak başlarsa oyun hakem atışıyla başlar. Aynı belge, bu üç durum dışında topun bir maç görevlisine değdiğinde oyunda kalmaya devam ettiğini de açıkça yazdı.

IFAB değişikliğin gerekçesini tek cümleyle açıklar: bir takımın, top bir maç görevlisine, özellikle de hakeme çarptığı için avantaj kazanması ya da gol atması çok adaletsiz olabilir. Bu gerekçe bugün de kuralın ruhunu belirler. Hakemin amacı oyunu yönetmektir; vücudu skor üretmemelidir.

DönemHakemden dönen top kaleye girerseMantık
2019/20 değişikliğinden önceGol geçerliydiHakem, sahadaki sabit bir unsur gibi sayılırdı
2019/20 değişikliğinden sonraGol geçersiz, hakem atışıHakem teması hiçbir takıma avantaj vermemeli
Güncel kural kitabıGol geçersiz, atış temas noktasındaHakem atışı, oyun durmasaydı topu alacak takıma

Hakem atışı aynı değişiklikle nasıl değişti?

Hakemden dönen golün kaldırıldığı değişiklik paketi, hakem atışını da baştan düzenledi. IFAB'ın 2019/20 belgesine göre eski usulde iki takımdan istenen sayıda oyuncu, kaleciler dahil, hakem atışına mücadele ederek girebiliyordu. Ayrıca hakem, atışa kimin katılacağına ya da sonucuna karar veremiyordu.

IFAB bu usulün sorununu açıkça yazdı: eski hakem atışı çoğu zaman yapay bir yeniden başlamaya dönüşüyor, haksız biçimde kullanılıyor ya da sert bir yüzleşmeye yol açıyordu. Örneğin bir takım hakem atışından topu bilerek rakip yarı alanın derinliklerine, taça gönderebiliyordu. Bu yüzden yeni usul topu tek bir oyuncuya bırakır ve diğer herkesi 4 metre uzakta tutar.

Bu iki değişiklik birbirini tamamlar. Hakemin vücudu artık gol üretmez; ardından gelen hakem atışı da kavgaya ya da kurnazlığa açık bir an olmaktan çıkar. Ceza sahasında ise çözüm en sadesidir: topu kaleci alır. Böylece hakem teması, savunan takımın aleyhine bir fırsata dönüşmez.

Hakem atışını kim alır ve hakem topu nereye bırakır?

Hakem atışının iki temel kuralı vardır: kime ve nereye. Kural 8'in güncel metni ikisini de açık biçimde yazar. Oyun durduğunda top ceza sahası içindeyse hakem topu savunan takımın kalecisine bırakır. Ceza sahası dışındaysa topu, elinde tutan ya da oyun durmasaydı tutacak ya da kazanacak olan takımın bir oyuncusuna bırakır.

Güncel metin buna önemli bir açıklama ekler: topu kazanacak takım, top oyun dışına çıkacak olsaydı yeniden başlamayı kullanacak takımı da kapsar. Örneğin taça gitmekte olan top çizgideki yardımcı hakeme çarpıp sahada kalırsa, taç atışını kullanacak olan takım hakem atışını da alır. IFAB'ın kendi örneği tam olarak bu durumu anlatır.

  • Atış noktası: top bir maç görevlisine çarptıysa temasın olduğu yer.
  • Diğer oyuncular: iki takımdan da herkes topa en az 4 metre uzakta durur.
  • Top ne zaman oyunda: yere değdiği anda.
  • Tekrar: top yere değmeden bir oyuncuya değerse ya da yere değdikten sonra kimseye dokunmadan sahadan çıkarsa hakem atışı tekrarlar.

Hakem atışının uygulama adımlarını ve eski usullerle farkını hakem topunun uygulanma koşulları yazısı ayrıca anlatır. Burada dikkat çekmek istediğimiz nokta, temas noktasının gol pozisyonundaki etkisidir: temas ceza sahasında olduysa topu her zaman kaleci alır.

Reklamlar

Hakem atışından doğrudan gol atılabilir mi?

Hayır, doğrudan gol olmaz. Kural 8'e göre hakem atışıyla oyuna giren top en az iki oyuncuya değmeden kaleye girerse gol olmaz. Top rakip kaleye girerse oyun kale vuruşuyla, atışı alan takımın kendi kalesine girerse kornerle başlar.

Bu kural, hakem atışının bir gol fırsatına dönüşmesini engeller. Örneğin orta sahada hakem atışını alan oyuncu, rakip kalecinin ileride olduğunu görüp topu doğrudan kaleye gönderirse gol olmaz. Top ağlara girse bile hakem kale vuruşu verir.

Sonuç olarak hakeme çarpan topun yarattığı durma, iki aşamada da gol üretmez. Önce temasın kendisi golü iptal ettirir. Ardından gelen hakem atışından da doğrudan gol çıkmaz. Kural, hakemin araya girdiği bir pozisyonda skorun ancak normal oyunla değişmesini ister.

Top hakeme çarparsa avantaj uygulanabilir mi?

Hayır, çünkü hakeme çarpan top bir ihlal değildir. Avantaj kuralı, bir ihlale uğrayan takımın oyunun sürmesinden yarar görmesi için vardır. Burada ise ortada cezalandırılacak bir oyuncu yoktur; yalnız hakemin vücudu topun yolunu değiştirmiştir. Kural 9 da bu durumu bir ihlal olarak değil, topun oyun dışına çıktığı bir hal olarak tanımlar.

Bu tanımın pratik sonucu önemlidir. Kural metnine göre top, üç koşuldan biri oluştuğu anda oyun dışıdır. Örneğin hakemden seken top rakibe geçtiyse, hakem düdüğü bir iki saniye geç çalsa bile o arada atılan gol geçerli olmaz. Hakem oyunu durdurur ve atışı, temas olmasaydı topu alacak takıma verir.

Dolayısıyla "hakem avantaj verdi, gol geçerli" itirazının bu pozisyonda karşılığı yoktur. Ancak hiçbir koşul oluşmadıysa, yani temas oyunun gidişini değiştirmediyse, oyun zaten kesintisiz sürer ve ardından gelen gol geçerlidir.

Duran toplarda top hakeme çarparsa ne olur?

Kural 9 duran topları ayrıca ayırmaz; top oyuna girdikten sonra aynı kural işler. Ancak duran topların bazı ayrıntıları kararı değiştirir. IFAB'ın soru cevap örnekleri en sık görülen üç durumu açıklar.

Duran topNe oluyor?Karar
Taç atışıTop hakeme çarpıp kimseye değmeden taç çizgisinden çıkar.Rakip takım taç atışı kullanır.
Kale vuruşuTop ceza sahası dışında hakeme çarpar, kaleye doğru geri döner; kaleci elle tutar.Hakem oyunu durdurur, kalecinin takımına temas noktasında hakem atışı yapar.
Korner ya da serbest vuruşTop ceza sahasında hakeme çarpar, kimseye değmeden kaleye girer.Gol yok; savunan takımın kalecisine hakem atışı.

Özellikle kale vuruşu örneği öğreticidir. Kaleci normalde kendi kale vuruşundan dönen topu elle tutamaz. Ancak burada top hakemden sekmiş ve kalecinin kalesine doğru gelmiştir. IFAB bu durumda oyunu durdurmayı ve kalecinin takımına hakem atışı vermeyi doğru karar sayar; kaleciye ceza da vermez.

Penaltı vuruşunda ise hakem genellikle topun yolunun dışında durur ve böyle bir temas çok nadirdir. Kural kitabı penaltıda hakeme çarpan top için ayrı bir örnek vermez; genel kural geçerlidir.

Top hakeme çarpıp çizgiyi geçerse oyun nasıl başlar?

Top hakeme çarparsa ve ardından sahadan çıkarsa hakem atışı gündeme gelmez. Kural 9, hakem atışının ancak top sahada kaldığında uygulanacağını söyler. Bu durumda oyun, hakeme hiç çarpmamış gibi yeniden başlar: topa son dokunan oyuncunun rakibi taç, korner ya da kale vuruşu kullanır.

IFAB'ın örneğinde A takımının oyuncusu topu B takımının oyuncusuna doğru vurur, top hakemden seker ve kimseye değmeden taç çizgisini geçer. Taç atışını B takımı kullanır, çünkü topa son dokunan oyuncu A takımındandır. Aynı mantık kale çizgisi için de geçerlidir.

Topun çizgiyi geçip geçmediği için bütün topun çizginin dışına çıkması gerekir. Bu ölçüyü topun tamamının çizgiyi geçmesi yazısı ayrıntılı anlatır. Top çizginin üzerindeyken hakeme çarpar ve sahaya dönerse hâlâ sahadadır; bu durumda hakem yukarıdaki üç koşula bakar.

Reklamlar

Yardımcı hakeme ya da dördüncü hakeme çarpan top için kural aynı mı?

Evet. Kural 9 "maç görevlisi" ifadesini kullanır, "hakem" demez. Kural 6 da orta hakemi, yardımcı hakemleri, dördüncü hakemi, ek yardımcı hakemleri ve yedek yardımcı hakemi sahadaki maç görevlileri olarak sayar. Dolayısıyla kenar çizgisinde duran yardımcı hakeme çarpan top için de aynı üç koşul geçerlidir.

Örneğin uygulamada en sık görülen durum, taç çizgisinde koşan yardımcı hakemin bacağına çarpan pastır. Top sahada kalır ve aynı takımın oyuncusu atağa çıkarsa hakem oyunu durdurur. Atışı ise top çıkacak olsaydı taç kullanacak olan rakip takım alır. Yardımcı hakemin görev ve konum kurallarını yardımcı hakemin görevleri yazısı açıklar.

Dördüncü hakem ise çoğu zaman sahanın dışında, teknik alanların arasında durur. Top ona çarptığında genellikle zaten çizgiyi geçmiştir ve oyun normal yeniden başlamayla sürer. VAR ve yardımcısı ise video odasında görev yaptığı için topla temas edemez.

Top seyirciye, top toplayıcıya ya da ikinci bir topa çarparsa ne değişir?

Burada kural belirgin biçimde değişir, çünkü bunlar maç görevlisi değil dış etkendir. Kural 5'e göre maç sırasında sahaya ikinci bir top, başka bir nesne ya da bir hayvan girerse hakem oyunu yalnız oyuna müdahale ederse durdurur. Müdahale yoksa oyun sürer ve hakem nesneyi ilk fırsatta sahadan çıkarttırır.

Gol pozisyonunda ise kural farklı bir çözüm sunar. Top kaleye gidiyorsa ve dış müdahale savunma oyuncusunun topa oynamasını engellemiyorsa, top kaleye girdiğinde gol geçerlidir. Kural bu çözümü temas olsa bile korur; yalnız müdahale hücum eden takımdan geliyorsa hakem golü vermez.

Top toplayıcı için IFAB'ın örneği açıktır: taça gitmekte olan top çizgiye çok yakınken top toplayıcı topu eliyle tutar. Hakem oyunu durdurur ve taç atışını kullanacak olan takıma temas noktasında hakem atışı verir. Serbest vuruş çıkmaz, çünkü müdahale takım listelerindeki birinden gelmemiştir. Sahaya giren ikinci topun ayrıntılarını sahaya ikinci top girerse yazısı ele alır.

Top yedek oyuncuya ya da antrenöre çarparsa ne olur?

Yedek oyuncu, oyundan çıkmış oyuncu, kırmızı kart görmüş oyuncu ve takım yetkilisi dış etken değildir; takım listelerinde yer alırlar. Bu yüzden kural kitabı onlar için ayrı bir hüküm koyar. Top oyundayken ve açıkça sahadan çıkmak üzereyken bu kişilerden biri, oyunu haksız biçimde etkileme niyeti olmadan topa dokunursa rakip takım endirekt serbest vuruş kullanır. Kart çıkmaz.

IFAB'ın örneğinde B takımının yedek oyuncusu kale çizgisi yakınında ısınırken, açıkça auta giden topu ayağıyla durdurur. Hakem A takımına endirekt serbest vuruş verir. Bir başka örnekte antrenör, oyunu hızlandırmak için taça gitmekte olan topu çizgiye çok yakınken durdurur; sonuç yine rakip lehine endirekt serbest vuruştur.

Bu yüzden aradaki fark, hakeme çarpan topla kıyaslandığında öğreticidir. Hakem bir maç görevlisidir ve kural ondan dönen topun kimseye avantaj vermemesini ister. Takım listesindeki kişi ise oyunun tarafıdır; bu yüzden onun teması, rakip lehine bir serbest vuruşla sonuçlanabilir.

Hangi pozisyonda gol geçerli, hangisinde geçersiz?

Aşağıdaki tablo, sahada en sık karşılaşılan gol pozisyonlarını kural kitabının cevabıyla birlikte toplar. Tablo, Kural 5, 8 ve 9'un güncel metnine ve IFAB'ın örneklerine dayanır.

PozisyonGol mü?Yeniden başlama
Şut hakeme çarpıp doğrudan rakip kaleye girerHayırHakem atışı; temas ceza sahasındaysa savunan kaleciye
Geri pas hakeme çarpıp kendi kalesine girerHayırHakem atışı
Top hakemden seker, rakibe geçer, rakip gol atarHayırHakem, sahiplik değiştiği anda oyunu durdurur
Top hakemden yavaşça aynı takımın geri oyuncusuna döner, atak sonra gol olurEvet, koşul oluşmadıysaSantra
Hakem atışını alan oyuncu topu doğrudan rakip kaleye gönderirHayırKale vuruşu
Kaleye giden topa sahaya giren ikinci top değer, savunmacının oynamasını engellemezEvetSantra

Tablodaki dördüncü satır, kuralın en çok yoruma açık noktasıdır. Hakem, temasın bir takıma umut verici atak kazandırıp kazandırmadığına karar verir. Hakem bu kararı verdikten sonra, kural gereği o karar kesindir ve sahada tartışmanın anlamı yoktur.

Reklamlar

Top hakeme çarparsa en sık yapılan yanlışlar nelerdir?

  • Sık duyulan "Hakem sahanın bir parçasıdır, ondan dönen gol geçerlidir" bilgisi yanlıştır: bu, 2019/20 değişikliğinden önceki kuraldı.
  • "Top hakeme her çarptığında oyun durur" düşüncesi yanlıştır: üç koşuldan biri oluşmazsa oyun sürer.
  • "Hakem atışı her zaman oyunun durduğu yerde olur" bilgisi eksiktir: top bir maç görevlisine çarptıysa atış temas noktasında yapılır.
  • "Hakem atışını topa son dokunan takım alır" düşüncesi eksiktir: kural önce oyun durmasaydı topu alacak takıma bakar; bu belirlenemezse son dokunan ölçüsü devreye girer.
  • "Top hakeme çarpıp çıkarsa hakem atışı gelir" sanısı yanlıştır: top sahadan çıktıysa oyun taç, korner ya da kale vuruşuyla başlar.
  • "Hakem atışından gol olur" bilgisi yanlıştır: top en az iki oyuncuya değmeden kaleye girerse gol olmaz.

Bu yanlışların çoğu, eski kuralın hafızalarda kalmasından doğar. Özellikle yıllardır futbol izleyen veliler ve amatör oyuncular, hakemden dönen golü hâlâ geçerli sanabilir. Güncel kuralı bilmek, maç sırasında gereksiz tartışmayı önler.

Gol iptal edilince hakemle kim konuşmalı?

Hakeme çarpan topla gelen gol iptali, sahada en çok itiraz doğuran anlardan biridir. Çünkü top ağlardadır, oyuncular sevinmiştir ve karar ilk bakışta anlaşılmaz. Bu anda hakemin etrafında toplanmak hem yararsızdır hem de kart riski taşır. Kural 12, sözle ya da hareketle itirazı sarı kart gerektiren davranışlar arasında sayar.

IFAB'ın "yalnız kaptan" yönergesi bu anlar için yazılmıştır. Yönergeye göre büyük kararların ardından her takımdan yalnız bir oyuncu, genellikle kaptan, hakeme yaklaşabilir ve saygılı bir dille konuşur. Kaptan, takım arkadaşlarını hakemden uzak tutmakla da sorumludur. IFAB bu yönergenin bütün organizasyonlarda zorunlu hale geleceğini duyurmuştur; organizasyonunuzdaki güncel durumu IFAB ve TFF duyurularından kontrol edin.

  • Kaptan hakeme yaklaşır ve kararın gerekçesini sorar.
  • Hakem, kuralın topun kendisine çarpmasıyla ilgili olduğunu kısaca açıklar.
  • Kaptan bilgiyi takım arkadaşlarına aktarır ve oyuncuları pozisyona döndürür.
  • Diğer oyuncular hakemin çevresinde toplanmaz.

Bu düzen, kuralı bilen bir kaptanla çok daha hızlı işler. Kaptanın hakemle iletişim kuralları hakkında daha fazla bilgi için yalnız kaptanın hakemle konuşması yazısına bakabilirsiniz.

Oyuncular ve antrenörler hakemden dönen topa nasıl hazırlanmalı?

Hakeme çarpan top, oyuncunun kontrol edemeyeceği bir olaydır; ama ardından gelen anı yönetmek mümkündür. Antrenörler bu durumu antrenmanda kısa bir alıştırmayla çalışabilir. Örneğin bir antrenör yardımcısı sahada "hakem" rolüne girer ve pas yollarında durur.

  1. Düdük çalana kadar oynamayı sürdürün; hakem oyunu durdurmadıysa top oyundadır.
  2. Hakem düdük çaldıysa hemen sakinleşin ve atışın kime yapılacağını bekleyin.
  3. Hakem atışında rakip takımdaysanız topa en az 4 metre uzak durun.
  4. Atışı alan oyuncu topu doğrudan kaleye göndermesin; gol olmaz ve rakip kale vuruşu kazanır.
  5. Gol iptal edildiyse itiraz etmeyin; kuralın gereğidir.

Kaleciler için ayrı bir not eklemek gerekir. Ceza sahasındaki temaslarda hakem atışını kaleci alır; bu yüzden kalecinin topu sakin biçimde karşılayıp oyunu yeniden kurmayı alışkanlık haline getirmesi yararlıdır. Ayrıca savunma oyuncuları, atış sırasında rakip forvetin 4 metre kuralına uyup uymadığını hakemin takip ettiğini bilmelidir; kendi başlarına itiraz etmek yerine kaptana haber vermeleri yeterlidir.

Bu basit rutin, özellikle gol iptalinin yarattığı hayal kırıklığında takımın dağılmasını önler. Ayrıca oyuncuların kuralı bilmesi, kaptanın hakemle konuşmasını da kısaltır.

Reklamlar

Çocuk maçlarında top hakeme çarparsa kural farklı mı?

Hayır. IFAB, gençler ve tabandaki futbol için saha ölçüsü, top büyüklüğü, kale ölçüsü, süre ve oyuncu sayısı gibi organizasyon kurallarında esneklik tanır; hakeme çarpan topla ilgili hüküm bu listede yer almaz. IFAB'ın ifadesiyle oyunun nasıl oynandığı ve yönetildiği dünyanın her sahasında aynı olmalıdır. Çocuk maçında da hakemden dönen top doğrudan kaleye girerse gol olmaz.

Küçük sahalarda bu durum daha sık karşımıza çıkar, çünkü hakem oyunculara daha yakın durmak zorundadır. Bu yüzden velilerin ve küçük oyuncuların kuralı önceden bilmesi değerlidir. Çocuğun gol sevinci yarıda kaldığında antrenörün kısa bir açıklama yapması, kuralı hem öğretir hem de hayal kırıklığını azaltır.

Hakemin çocuk maçlarındaki konumu ve işaretleri hakkında bilgi edinmek isteyen veliler, işaretlerin anlamını önceden öğrenebilir. Kenarda "gol, gol" diye itiraz eden bir veli, kuralı bilmediği için çocuğa yanlış bir örnek olabilir. Kuralı bilen veli ise çocuğuna sakinliği öğretir.

Kuralı nereden kontrol edersiniz?

Hakeme çarpan topla ilgili hükmün birincil kaynağı IFAB'ın Kural 9 metnidir. Hakem atışının kime ve nereye yapılacağı ise Kural 8'de yazar. Kuralın nasıl değiştiğini görmek isteyenler IFAB'ın 2019/20 değişiklik belgesine bakabilir.

Okurken bir noktaya dikkat edin: kural kitabındaki soru cevap örnekleri, metnin nasıl uygulanacağını gösteren resmî açıklamalardır. Hakeme çarpan topla ilgili örneklerin çoğu Kural 8 ve Kural 9 sayfalarının altında yer alır. Bir tartışmada metin kadar bu örneklere de başvurmak, "bence" ile başlayan yorumları hızla bitirir.

Türkiye'de Oyun Kuralları'nın Türkçe metnini ve hakem duyurularını TFF yayımlar. Kural kitabı her yıl güncellenebildiği için güncel sezonun metnine bakmak önemlidir. Bilginizi sınamak isterseniz futbol kuralları testi hakeme çarpan top gibi pozisyonlarda kısa bir tekrar imkânı sunar.

Sıkça sorulan sorular

Hakeme çarpan top gol olursa kime yazılır?

Kimseye yazılmaz, çünkü gol oluşmaz. Top bir maç görevlisine çarpıp doğrudan kaleye girerse kural topu kaleye girmeden önce oyun dışı sayar. Hakem oyunu hakem atışıyla başlatır. Skor değişmediği için istatistikte gol, asist ya da kendi kalesine gol kaydı da oluşmaz. Şut istatistiğinin nasıl işleneceği ise veri şirketlerinin kendi kurallarına bağlıdır.

Hakem topa bilerek dokunabilir mi?

Hakemin görevi oyunu yönetmektir; oyunun içinde topa oynamak gibi bir rolü yoktur. Kural kitabı hakemin kasıtlı dokunuşu için ayrı bir senaryo yazmaz. Uygulamada hakemler topun ve pas yollarının dışında konumlanmaya çalışır. Hakeme çarpan her top, kasıt aranmaksızın aynı kurala göre değerlendirilir; yani sonuç dokunuşun niyetine değil, ardından olanlara bağlıdır.

Top hakeme çarpınca hakem neden bazen hemen düdük çalmaz?

Çünkü kural, oyunun ancak üç koşuldan biri oluşursa durmasını ister. Hakem, temasın ardından bir takımın umut verici atağa başlayıp başlamadığını ya da topa sahip olan takımın değişip değişmediğini görmek için bir an bekleyebilir. Hiçbir koşul oluşmazsa oyun kesintisiz sürer. Bu bekleme, kuralın amacına uygun bir değerlendirme sürecidir.

Hakem atışında kaleci topu elle alabilir mi?

Hakem atışı ceza sahası içinde savunan takımın kalecisine yapılıyorsa kaleci topu yere değdikten sonra elle alabilir, çünkü kendi ceza sahasındadır ve top bir takım arkadaşından gelmemiştir. Kaleci topu almak zorunda da değildir; IFAB'ın örneğine göre bir takım arkadaşına bırakabilir. Diğer oyuncular top yere değene kadar en az 4 metre uzakta durur.

Halı sahada hakeme çarpan top için kural aynı mı?

Halı saha için tek bir resmî kural kitabı yoktur ve kurallar tesise ya da turnuvaya göre değişir. Birçok organizasyon IFAB kurallarını esas alır, ama ayrıntıları kendisi belirler. Bu yüzden turnuva başlamadan önce organizatöre hakeme çarpan topla ilgili hangi kuralı uyguladığını sormak en doğru yoldur. Kuralın yazılı olması tartışmayı önler.

Hakeme çarpan top VAR incelemesine konu olur mu?

Gol pozisyonları VAR'ın inceleyebildiği kararlar arasındadır. Top hakeme çarpıp kaleye girdiyse ve sahadaki ekip bunu görmeden golü verdiyse, bu bir gol kararı hatası olarak VAR'ın ilgi alanına girebilir. Ancak VAR yalnız açık ve belirgin hatalarda ya da gözden kaçan ciddi olaylarda devreye girer. Nihai kararı her zaman hakem verir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.