İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Kalecisi Olmayan Takım Maça Çıkabilir mi? Kalecisiz Başlama Kuralı

Kalecisi olmayan takım maça çıkabilir, ama kalecisiz oynayamaz: bir saha oyuncusu kaleye geçer. Kural 3, forma, TFF talimatı ve çocuk maçları.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
15 dk
Kalecisi Olmayan Takım Maça Çıkabilir mi? Kalecisiz Başlama Kuralı
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Kalecisi olmayan takım maça çıkabilir mi?

Uzman kalecisi olmayan takım maça çıkabilir, ama kalecisiz oynayamaz. IFAB Kural 3'e göre her takımda en fazla on bir oyuncu yer alır ve bunlardan biri kaleci olmalıdır. Takımda kaleci yoksa, saha oyuncularından biri ayırt edici renkte bir forma giyerek kaleye geçer. Böylece kural yerine gelir ve maç başlayabilir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu ayrım soruyu tamamen değiştirir. Kural, kalecinin "kaleci olarak kayıtlı" ya da "uzman" bir oyuncu olmasını istemez; yalnız sahada bir kalecinin bulunmasını ister. Takımın kaç oyuncuyla sahaya çıkabileceğini bir futbol takımında kaç oyuncu vardır yazımızda genel hatlarıyla anlattık. Burada yalnız kalecinin bulunmadığı durumu ve çözüm yollarını ele alıyoruz.

Kural 3 kaleci hakkında tam olarak ne diyor?

Kural 3'ün ilk bölümü kısadır. Türkçe metne göre oyun, biri kaleci olmak üzere her biri en fazla on bir oyuncudan oluşan iki takım arasında oynanır. Takımlardan birinde yedi oyuncudan az oyuncu varsa maç başlatılamaz veya devam edemez.

Reklamlar
Reklamlar

Bu cümlede iki şart var. Birincisi sayı şartıdır: en fazla on bir, en az yedi. İkincisi rol şartıdır: oyunculardan biri kaleci olmalıdır. Kural, kalecinin kim olacağını takıma bırakır. Kaleci, sahadaki herhangi bir oyuncu olabilir.

IFAB'ın soru cevap bölümü bu şartı birkaç kez vurgular. Örneğin oyundan çıkan kaleci değişikliği geciktirirse, IFAB yedek kalecinin sahaya girmesine izin verir, çünkü Kural 3 her takımın bir kalecisi olmasını gerektirir. Kuralın İngilizce asıl metnini IFAB Kural 3 sayfasında okuyabilirsiniz.

  • Takımda en fazla 11 oyuncu sahada olur.
  • Bunlardan biri mutlaka kalecidir.
  • Kaleci, normalde saha oyuncusu olarak oynayan biri de olabilir.
  • Takımda 7'den az oyuncu varsa maç başlamaz ya da devam etmez.

Kalecisi olmayan takım kaleye kimi koyabilir?

Kural açısından sahadaki herhangi bir oyuncu kaleye geçebilir. Seçim tamamen takımın ve antrenörün kararıdır. Uygulamada takımlar genelde uzun boylu, refleksleri iyi ya da daha önce kalede oynamış bir oyuncuyu tercih eder.

Kaleye geçen oyuncu, sahaya çıktığı andan itibaren kalecinin bütün haklarına sahiptir. Kendi ceza alanında topu elle oynayabilir. Aynı zamanda kalecinin bütün sınırlarına da tabidir. Örneğin güncel kurallara göre topu elinde sekiz saniyeden fazla tutarsa hakem rakibe köşe vuruşu verir.

Burada bir ayrıntı da önemlidir: Kaleci kaptan olabilir. Ancak "Sadece kaptan" rehberinin uygulandığı maçlarda kaleci kaptansa, hakemle konuşacak saha oyuncusunun hakeme bildirilmesi gerekir. IFAB bu ayrıntıyı soru cevap bölümünde ayrıca açıklar.

Kaleye geçen saha oyuncusu ne giymeli?

Kural 4'e göre her kaleci, diğer oyunculardan ve görevli hakemlerden ayırt edici renkte giyinmelidir. Bu yüzden kaleye geçen saha oyuncusu, takım arkadaşlarından farklı renkte bir forma ya da yelek giymek zorundadır.

IFAB'ın soru cevap bölümünde bu durum açıkça yer alır. Kaleci ağır bir sakatlık yaşar ve takımın değişiklik hakkı kalmamıştır. Ne olur? Takımın bir kalecisi olmak zorunda olduğu için sahadaki oyunculardan biri kaleye geçer ve kendisini diğer oyunculardan ve maç görevlilerinden açıkça ayıran bir formaya bürünür.

Pratikte bu, kulübenin her zaman yedek bir kaleci forması taşıması gerektiği anlamına gelir. Yedek forma yoksa, organizasyonlar genelde farklı renkte bir yelek kullanır. Uygulamada hakem, rengin yeterince ayırt edici olup olmadığına karar verir. Kaleci formasının neden farklı olması gerektiğini kaleci forması rengi yazımızda ayrıntılı anlattık.

EkipmanKaleye geçen saha oyuncusu için durum
Ayırt edici renkte formaZorunlu (Kural 4)
Tekmelik, çorap, şort, ayakkabıBütün oyuncular için zorunlu
Kaleci eldiveniZorunlu değil; tehlikesiz koruyucu ekipman olarak izinli
Uzun eşofman altıKural 4 kalecilere izin verir; renk kuralına uymalı

Kaleci eldiveni olmadan kalede oynanabilir mi?

Evet. Kural 4'ün zorunlu ekipman listesi kollu forma, şort, çorap, tekmelik ve ayakkabıdan oluşur. Eldiven bu listede yer almaz. Kural eldiveni başlık, yüz maskesi ve dirsek koruyucusu gibi yumuşak ve hafif koruyucu ekipmanlar arasında sayar; bu ekipmanlar tehlikeli değilse izinlidir.

Yani kaleye geçen bir saha oyuncusu eldivensiz oynayabilir. Ancak eldiven, topu tutmayı ve elleri korumayı kolaylaştırır. Özellikle sert şutlarda parmak sakatlığı riski vardır. Bu yüzden takımların yedek bir çift eldiven bulundurması pratik bir önlemdir.

Çocuk maçlarında bu konu daha da önemlidir. Küçük eller sert bir topa karşı daha hassastır. Eldiven bulunmuyorsa, antrenör kaleye geçen çocuğa topu avuçla değil, gövdeyle ve iki elle karşılamayı öğretmelidir.

Reklamlar
Reklamlar

Kadroda kaleci olmadan maça başlanabilir mi?

Bu soru, oyun kuralları ile müsabaka talimatlarının kesiştiği noktadır. IFAB kuralı yalnız sahada bir kaleci ister. Türkiye'deki resmi maçlarda ise TFF Futbol Müsabaka Talimatı ek bir şart koyar. Talimatın 14. maddesine göre maç başlamadan önce biri kaleci olmak üzere 11 futbolcu ve lig statülerinde aksi belirtilmedikçe en fazla 7 yedek futbolcunun bulunduğu isim listesi imzalanarak hakeme verilmelidir.

Dolayısıyla isim listesinde bir oyuncunun kaleci olarak gösterilmesi gerekir. Takımın lisanslı uzman kalecisi yoksa, bu görevi üstlenecek saha oyuncusu listede kaleci olarak yazılır. Talimat, bu oyuncunun uzman kaleci olmasını ayrıca şart koşmaz.

Liste teslimi kendi başına önemli bir süreçtir. İsim listesinin geç verilmesinin sonuçlarını takım listesi hakeme geç verilirse yazımızda ele aldık.

Bütün kaleciler sakatlanırsa TFF talimatı ne öngörür?

TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın 14. maddesinin üçüncü fıkrası, isim listesi onaylandıktan sonra maç başlayana kadar listede değişiklik yapılamayacağını söyler. Ancak bazı istisnalar tanır. Bunlardan biri doğrudan kalecilerle ilgilidir.

Talimata göre isim listesindeki kalecilerin tamamı sakatlık nedeniyle oynayamayacak durumdaysa, isim listesinde bulunmayan oyuncularla yer değiştirme yapılabilir. Talimat ayrıca ilk 11'deki bir futbolcu beklenmeyen bir hastalık ya da sakatlık nedeniyle oyuna çıkamazsa, yedeklerden biriyle yer değiştirebileceğini ve oyuncu değişiklik sayısında düşüş yapılmayacağını söyler.

Kulüp, bu değişikliklerin sebebini TFF istediğinde tıbbi raporla ispat etmek zorundadır. Bu yüzden ısınmada sakatlanan kaleci için sağlık belgesi hazırlamak önemlidir. Isınmada sakatlanan oyuncunun yerine kimin oynayabileceğini ısınmada sakatlanan oyuncu yazımızda ayrıca anlattık.

Takım kaç oyuncuyla maça başlayabilir?

Burada iki farklı eşik var ve karıştırılmaları kolaydır. IFAB Kural 3'e göre bir takımda yediden az oyuncu varsa maç başlamaz ya da devam etmez. Bu, dünya genelindeki asgari sınırdır.

TFF Futbol Müsabaka Talimatı ise Türkiye'deki resmi maçlar için daha yüksek bir eşik koyar. Talimatın 14. maddesine göre bir takım 9 futbolcudan daha az bir kadroyla maça başlayamaz. Aynı maddeye göre isim listesinde 11 futbolcu yazılı olup en az 9 futbolcuyla maça başlanırsa, eksik olanlar sonradan gelerek maça dahil olabilir.

KaynakBaşlamak için asgari sayıMaçın devamı için asgari sayı
IFAB Kural 37 oyuncu7 oyuncu
TFF Futbol Müsabaka Talimatı md. 14 ve 229 futbolcuSahadaki sayı 6'ya inerse maça devam edilmez

Talimatın 22. maddesi hükmen yenik sayılma hâllerini de sayar. Bu maddeye göre ilan edilen sahaya belirlenen saatte 9 kişiden az kadroyla çıkmak ya da maç sırasında herhangi bir sebeple sahadaki futbolcu sayısının 6'ya inmesi hükmen yenilgi nedenidir. Bu sayıların her lig statüsünde aynı olup olmadığını ilgili statüden kontrol edin.

Maç sırasında kaleci kırmızı kart görürse ne olur?

Takım yine kalecisiz kalamaz. IFAB'ın soru cevap bölümüne göre kaleci kırmızı kart gördüğünde, takımın oyun yeniden başlamadan önce yeni bir kalecisi olmalıdır. Bu kaleci bir yedek de olabilir, sahada kalan oyunculardan biri de.

Takımın değişiklik hakkı varsa genelde bir saha oyuncusunu çıkarıp yedek kaleciyi oyuna alır. Takım bu durumda on kişiyle devam eder; değişiklik yalnız sahadaki on kişiden birinin kimliğini değiştirir. Değişiklik hakkı yoksa sahadaki bir oyuncu kaleye geçer.

Kaleci değişikliğinin değişiklik hakkıyla ilişkisini kaleci değişikliği yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Reklamlar
Reklamlar

Maç sırasında kaleci ile saha oyuncusu yer değiştirebilir mi?

Evet. Kural 3'e göre herhangi bir oyuncu, iki şartla kaleciyle yer değiştirebilir: Değişiklikten önce hakem bilgilendirilmeli ve değişiklik oyunun durduğu bir anda yapılmalıdır.

Bu şartlara uyulmazsa kural bir yaptırım öngörür. Oyuncu hakemin izni olmadan kaleciyle yer değiştirirse, hakem oyunu devam ettirir ve top oyun dışına çıktığında her iki oyuncuya da sarı kart gösterir. Ancak değişiklik devre arasında ya da maç bitimi ile uzatmalar arasında yapıldıysa ihtar verilmez.

IFAB bu konuda öğretici bir örnek de verir. Top oyundayken bir oyuncu hakeme bilgi vermeden kaleciyle forma ve yer değiştirir. Kısa süre sonra rakip şut atar ve yeni kaleci topu elleriyle üst direğin üzerinden çıkarır. Karar nedir? Hakem oyunu köşe vuruşuyla yeniden başlatır ve her iki oyuncuya da vuruştan önce sarı kart gösterir. Aynı maçta birden fazla oyuncunun kaleye geçmesini aynı maçta iki farklı kaleci yazımızda ayrıca anlattık.

Kaleye geçen saha oyuncusu hangi kurallara dikkat etmeli?

Kaleye geçen oyuncu, birkaç dakika içinde yeni bir kural setine uyum sağlamak zorundadır. Saha oyuncusu olarak hiç düşünmediği sınırlar artık onu bağlar. En sık hata yapılan kurallar şunlardır:

KuralNe der?İhlalde karar
Sekiz saniyeKaleci topu elleriyle sekiz saniyeden fazla kontrol edemezRakibe köşe vuruşu
İkinci el temasıTopu oyuna bıraktıktan sonra başka oyuncuya değmeden tekrar elle dokunamazRakibe endirekt serbest vuruş
Geri pasTakım arkadaşının bilerek ayakla gönderdiği topu elle alamazRakibe endirekt serbest vuruş
Taçtan gelen topTakım arkadaşının taç atışından doğrudan gelen topu elle alamazRakibe endirekt serbest vuruş
Ceza alanı dışıCeza alanı dışında topu elle oynarsa saha oyuncusu gibi değerlendirilirDirekt serbest vuruş ve duruma göre kart

Tablodaki kuralların hepsi Kural 12'nin kaleciye özgü hükümlerinden gelir. Sekiz saniye kuralında hakem, kalecinin topu kontrol ettiğini ve sürenin başladığını uygulamada görsel olarak sayar. Kaleye geçen oyuncu bu kurallara yabancıysa, takım arkadaşları ona bilerek ayakla geri pas vermekten kaçınmalıdır. Topu kafa ya da göğüsle kalecinin eline göndermek de çözüm değildir; kural, kuralın açığından yararlanmak için başlatılan bu tür bir hileyi sarı kartla cezalandırır.

Bu yüzden kaleye geçen oyuncuya maç başlamadan önce kısa bir hatırlatma yapmak gerekir. Özellikle sekiz saniye ve geri pas kuralları, yeni kalecilerin en çok zorlandığı konulardır.

Uzman kaleci maça sonradan gelirse ne olur?

Bazen takımın kalecisi maç saatine yetişemez. Bu durumda takım, sahadaki bir oyuncuyu kaleye koyarak maça başlar. TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın 14. maddesi bu senaryoya bir kapı açar: İsim listesinde 11 futbolcu yazılı olup en az 9 futbolcuyla maça başlanırsa, listede adı yazılı eksik futbolcular sonradan gelerek maça dahil olabilir.

Kaleci geldiğinde sahaya nasıl gireceği ise Kural 3'e bağlıdır. Takım, kaleye geçmiş olan oyuncuyla yeni gelen kalecinin yer değiştirmesini hakeme bildirmeli ve bunu oyunun durduğu bir anda yapmalıdır. Hakem bilgilendirilmeden yapılan bir değişiklik, iki oyuncuya da sarı kart getirebilir.

Bu süreçte ayrıntılar önemlidir. Kalecinin adı isim listesinde yazılı olmalı ve lisans işlemleri tamam olmalıdır. Ayrıca kalecinin girişinin bir oyuncu değişikliği olarak mı yoksa listedeki bir oyuncunun maça dahil olması olarak mı sayılacağı, somut duruma ve ilgili statüye göre değişebilir. Bu nedenle takım sorumlusu maç öncesinde hakemle bu konuyu netleştirmelidir.

Reklamlar
Reklamlar

Penaltı atışlarında kaleci yoksa ne olur?

Penaltı vuruşlarında da her takımın bir kalecisi olmalıdır. Kural 10, bu aşama için ayrıntılı düzenlemeler içerir. Vuruş hakkına sahip bir oyuncu kaleciyle yer değiştirebilir. Bu, penaltılarda saha oyuncusunun kaleye geçmesinin önünde bir engel olmadığını gösterir.

Kaleci penaltılardan önce ya da penaltılar sırasında devam edemeyecek hâle gelirse, kural iki seçenek tanır. Kaleci, oyuncu sayılarını eşitlemek için takımdan çıkarılan oyunculardan biriyle ya da takım izin verilen en çok değişikliği yapmadıysa yedeklerden biriyle değişebilir. Değiştirilen kaleci artık takımda başka bir rolde yer alamaz ve vuruş yapamaz.

Bu düzenlemeler, kalecisiz kalma riskini penaltılarda da ortadan kaldırır. Penaltı vuruşlarının genel kurallarını ayrıca merak eden okur, penaltı atışları rehberimize bakabilir.

Kural neden her takımda bir kaleci ister?

Kaleci, oyunun en özel rolüdür. Kendi ceza alanında topu elle oynayabilen tek oyuncudur. Bu ayrıcalık, kaleciyi diğer oyunculardan ayırt etmeyi zorunlu kılar; aksi hâlde hakem kimin elle oynama hakkı olduğunu bilemezdi.

Renk kuralı da bu yüzden vardır. Kaleci diğer oyunculardan farklı bir renk giyer ki hakem, rakipler ve seyirciler onu bir bakışta tanısın. Kalecisi olmayan takım bu düzenden muaf değildir; kaleye geçen her oyuncu aynı kimliği taşır.

Kuralın bu yaklaşımı, oyunun dengesini de korur. Kalecisiz bir takım kalesini hiç kimseyle savunmayı seçebilseydi, oyunun yapısı değişirdi. Kural 3, bunu her takım için tek bir kaleci şartıyla sabitler. Böylece iki takım da aynı temel düzenle oynar.

Kaleye geçen oyuncu maç içinde yeniden saha oyuncusu olabilir mi?

Evet. Kural 3, kaleciyle yer değiştirmeyi maç boyunca birden fazla kez yasaklamaz. Şartlar her seferinde aynıdır: Hakem önceden bilgilendirilmeli ve değişiklik oyunun durduğu bir anda yapılmalıdır. Böylece kaleye geçen oyuncu, takım başka bir çözüm bulduğunda yeniden sahaya dönebilir.

Bu esneklik, kalecisi olmayan takım için önemlidir. Örneğin uzman kaleci geç gelir ya da devre arasında başka bir oyuncu kaleye geçmeye gönüllü olur. Takım bu değişikliği devre arasında yapabilir; kural, devre arasındaki izinsiz yer değiştirme için bile ihtar öngörmez. Yine de hakemi bilgilendirmek her zaman doğru yoldur.

Formanın da değişmesi gerekir. Kaleden çıkan oyuncu takım formasına döner, kaleye geçen oyuncu ise ayırt edici renkteki formayı giyer. Hakem, yeni kalecinin doğru formayla sahaya girdiğini kontrol eder. Renk karışıklığı varsa oyunu başlatmadan önce düzeltilmesini ister; bu küçük ayrıntı tartışmalı pozisyonları da önler.

Kalecisiz kalan takım ofsayt hesabını etkiler mi?

Ofsayt kuralı kaleciden değil, sondan ikinci rakip oyuncudan söz eder. Kural 11'e göre oyuncu, vücudunun ilgili bölümü toptan ve sondan ikinci rakipten rakip kale çizgisine daha yakınsa ofsayt pozisyonundadır. Bu iki rakipten birinin kaleci olması gerekmez.

Bu ayrıntı, kaleye geçen oyuncu kalesinden uzaklaştığında önem kazanır. Deneyimsiz bir kaleci, topun peşine düşüp kalesini terk edebilir. Bu durumda en gerideki iki oyuncu iki saha oyuncusu olabilir ve ofsayt çizgisi onlara göre çizilir.

Antrenörler bu yüzden kaleye geçen oyuncuya pozisyon almayı da öğretmelidir. Kalesinin önünde dengeli bir konumda durmak, hem şutları karşılamayı hem de savunma düzenini korumayı kolaylaştırır.

Reklamlar
Reklamlar

Kalecisi olmayan takım maçtan önce neyi kontrol etmeli?

Kalecinin olmadığı bir maça hazırlık, birkaç basit adımla düzenli hâle gelir. Aşağıdaki kontrol listesi, takım sorumluları ve antrenörler için pratik bir çerçeve sunar:

  1. Kaleye geçecek oyuncuyu ve yedeğini önceden belirleyin.
  2. Bu oyuncuyu isim listesinde kaleci olarak gösterin.
  3. Ayırt edici renkte bir forma ya da yelek ve uygun boyda eldiven hazırlayın.
  4. Isınmada kaleye geçen oyuncuya kısa bir kalecilik ısınması yaptırın.
  5. Sekiz saniye ve geri pas kurallarını oyuncuya bir kez daha hatırlatın.
  6. Uzman kaleci sonradan gelecekse, hakemle değişiklik usulünü maçtan önce konuşun.

Bu adımlar, kalecinin yokluğunu bir kriz olmaktan çıkarır. Ayrıca kaleye geçen oyuncunun kendini güvende hissetmesini sağlar. Hazırlıklı bir oyuncu, hem daha az hata yapar hem de sakatlık riskini azaltır.

Kalecisi olmayan takım hangi riskleri taşır?

Kural açısından çözüm basittir, ama sahada riskler vardır. Kaleye geçen saha oyuncusu, kalecinin teknik becerilerine sahip olmayabilir. Bu da hem skoru hem de oyuncunun güvenliğini etkileyebilir.

  • Sakatlık riski: Doğru düşme tekniğini bilmeyen oyuncu, plonjonda omuz ya da bilek sakatlığı yaşayabilir.
  • Çarpışma riski: Çıkışlarda rakiple çarpışmayı yönetmek deneyim ister.
  • Kural hataları: Topu ceza alanı dışında elle oynamak ya da elde fazla tutmak gibi hatalar yapılabilir.
  • Oyun kurma: Modern kaleci oyunu ayakla başlatır; saha oyuncusu bu rolde zorlanabilir.

Bu riskleri azaltmanın en iyi yolu, takımda en az iki oyuncunun temel kalecilik becerilerini bilmesidir. Haftada bir kısa kalecilik bölümü bile, bu oyunculara düşmeyi, topu kucaklamayı ve çıkış zamanlamasını öğretmeye yeter. Böylece acil bir durumda kaleye geçen oyuncu hazırlıksız olmaz.

Kalecisi olmayan takım konusunda sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Amatör liglerde ve halı saha maçlarında bu konu sık tartışma konusudur. Aşağıdaki maddeler en yaygın yanlışları düzeltir.

  • Sık duyulan "Kaleci yoksa takım hükmen yenilir" bilgisi yanlıştır: Kural, herhangi bir oyuncunun kaleye geçmesine izin verir.
  • "Takım kalecisiz oynayabilir" düşüncesi de hatalıdır: Kural 3, oyunculardan birinin kaleci olmasını şart koşar.
  • "Kaleye geçen oyuncu eldiven giymek zorundadır" anlayışı yanlıştır: Eldiven zorunlu ekipman değildir.
  • "Kaleye geçen oyuncu aynı formayla oynayabilir" düşüncesi hatalıdır: Kalecinin rengi ayırt edici olmalıdır.
  • "7 kişiyle her resmi maça başlamak mümkündür" düşüncesi eksiktir: TFF talimatı resmi maçlar için 9 futbolcu şartı koyar.

Bu yanlışların çoğu, oyun kuralları ile müsabaka talimatlarını aynı şey sanmaktan doğar. Kural genel çerçeveyi, talimat ise yerel organizasyonu düzenler.

Çocuk takımlarında kaleci yoksa antrenör ne yapmalı?

Çocuk futbolunda kalecilik çoğu zaman gönüllülükle başlar. Bazı çocuklar kaleye geçmek istemez, bazıları ise sadece kalede oynamak ister. Antrenörün görevi, her çocuğun kalede deneme fırsatı bulmasını sağlamaktır.

  1. Antrenmanlarda dönüşümlü kalecilik uygulayın; her çocuk kısa sürelerle kaleye geçsin.
  2. Temel tutma, düşme ve topu güvenle karşılama tekniklerini oyun içinde öğretin.
  3. Kaleye geçmek istemeyen çocuğu zorlamayın; cesaretlendirin.
  4. Kaleye geçen çocuğa farklı renkte bir yelek ve uygun boyda eldiven hazırlayın.
  5. Yediği gol yüzünden kaleciyi asla suçlamayın; gol takımın ortak sorumluluğudur.

Kalecilikte istekli bir çocuğa nasıl yaklaşılacağını kaleci olmak isteyen çocuk yazımızda anlattık. Düzenli kaleci eğitimi arayan veliler, bulundukları ildeki programlara bakabilir; örneğin İstanbul kaleci okulu sayfası bu tür programları bir araya getirir.

IFAB, gençler futbolunda oyuncu sayısı ve saha boyutu gibi konularda ulusal federasyonlara esneklik tanır. Bu yüzden küçük saha çocuk formatlarında kale ve kaleci düzeni farklı olabilir. Oynadığınız ligin talimatına mutlaka bakın.

Reklamlar
Reklamlar

Halı saha ve dostluk maçlarında kalecisiz oyun olur mu?

Halı saha için tek bir resmi kural kitabı yoktur. Kurallar organizasyona ve tesise göre değişir. Bazı halı saha maçlarında oyuncular "dönüşümlü kaleci" ya da "son adam kaleci" gibi gayriresmî usuller uygular. Bu usuller IFAB kurallarının bir parçası değildir.

Dostluk maçlarında da takımlar kendi aralarında farklı bir düzen kararlaştırabilir. Ancak hakem yönetimindeki ve resmi kurallara bağlı bir maçta, her takımın bir kalecisi olmalıdır. Kural 3 bu konuda istisna tanımaz.

Futsalın ise ayrı bir kural kitabı ve kendi kaleci kuralları vardır. Futsal maçında hakem FIFA'nın futsal kurallarını uygular; bu yüzden büyük saha kurallarını oraya doğrudan taşımamak gerekir.

Profesyonel ve amatör liglerde kural farklı mı?

Oyun Kuralları açısından fark yoktur. Kural 3'ün "biri kaleci olmak üzere" şartı, profesyonel bir lig maçında da mahalle liginde de aynıdır. IFAB, oyunun her yerde aynı biçimde oynanması gerektiğini vurgular; yalnız bazı organizasyonel konularda federasyonlara esneklik tanır.

Fark, müsabaka talimatları ve lig statülerinde ortaya çıkar. TFF Futbol Müsabaka Talimatı, TFF'nin düzenlediği resmi müsabakalar için genel çerçeveyi çizer. Ancak talimatın birçok maddesi "ilgili müsabaka statüsünde aksi belirtilmediği sürece" ifadesiyle başlar. Bu da lig statülerinin yedek sayısı, değişiklik hakkı gibi konularda farklı düzenleme yapabileceği anlamına gelir.

Amatör liglerde ayrıca il temsilciliklerinin duyuruları önemlidir. Kadro, lisans ve maç günü işlemleri bu duyurularla yürür. Bu nedenle kalecisi olmayan bir amatör takımın sorumlusu, maçtan önce hem talimatı hem de ilgili lig statüsünü kontrol etmelidir. Güncel metinler için TFF resmi sitesi başvurulacak ilk adrestir.

Veliler bu konuda neyi bilmeli?

Bir veli olarak çocuğunuzun takımında kaleci olmadığında endişelenmeniz doğaldır. Ancak bu durum, maçın oynanamayacağı anlamına gelmez. Takımdan bir çocuk kaleye geçer ve maç devam eder.

Velilerin en önemli katkısı, kaleye geçen çocuğa destek olmaktır. Tribünden "kaleci neden tutmadı" gibi sözler, çocuğun bir daha kaleye geçmek istememesine yol açabilir. Bunun yerine çabayı ve cesareti övmek, çocuğun gelişimine katkı sağlar.

Ayrıca kaleye geçen çocuğun güvenliği için uygun ekipman önemlidir. Eldiven zorunlu olmasa da elleri korur. Takım çantasında yedek bir kaleci yeleği ve eldiven bulundurmak, kulüp ile velilerin birlikte alabileceği basit bir önlemdir.

Kaleci kuralı bilginizi nasıl sınayabilirsiniz?

Kaleci kuralları test sorularında sık yer alır, çünkü değişiklik, renk ve süre ayrıntıları kolay karışır. Bilginizi denemek için futbol kuralları testimizi çözebilirsiniz.

Antrenörler testi bir antrenman sonunda kısa bir tekrar olarak kullanabilir. Örneğin oyunculara "Kaleci sakatlandı ve değişiklik hakkımız yok, ne yaparız?" diye sorun. Doğru cevabı birlikte bulmak, acil bir durumda takımın sakin kalmasını sağlar. Ardından ikinci bir soru ekleyin: "Kaleye geçen arkadaşımız hangi renk formayı giymeli?" Bu basit soru, maç günü yaşanabilecek telaşı önler ve yedek yeleğin neden çantada olması gerektiğini herkese hatırlatır.

Sıkça sorulan sorular

Kalecisi olmayan takım hükmen yenik sayılır mı?

Hayır, yalnız uzman kalecisi olmadığı için hükmen yenilgi olmaz. IFAB Kural 3 oyunculardan birinin kaleci olmasını ister; bu oyuncu herhangi bir saha oyuncusu olabilir. TFF talimatındaki hükmen yenilgi nedenleri ise kadronun 9 kişiden az olması ya da sahadaki sayının 6'ya inmesi gibi sayı ve uygunluk koşullarıyla ilgilidir.

Kaleye geçen saha oyuncusu elle oynayabilir mi?

Evet. Kaleye geçen oyuncu, kaleci olarak sahaya çıktığı andan itibaren kalecinin haklarına sahiptir ve kendi ceza alanı içinde topu elle oynayabilir. Aynı zamanda kalecinin sınırlarına da tabidir. Örneğin güncel kurallara göre topu elinde sekiz saniyeden fazla tutarsa rakip takım köşe vuruşu kazanır.

Kaleye geçen oyuncu farklı forma giymek zorunda mı?

Evet. Kural 4'e göre her kaleci, diğer oyunculardan ve görevli hakemlerden ayırt edici renkte giyinmelidir. Bu yüzden kaleye geçen saha oyuncusu farklı renkte bir forma ya da yelek giyer. IFAB'ın örneğine göre sakatlanan kalecinin yerine geçen saha oyuncusu da kendisini açıkça ayıran bir formaya bürünür.

Kaleci eldiveni zorunlu mu?

Hayır. Kural 4'ün zorunlu ekipman listesi kollu forma, şort, çorap, tekmelik ve ayakkabıdan oluşur. Eldiven bu listede yer almaz; kural onu yumuşak ve hafif koruyucu ekipmanlar arasında sayar ve tehlikeli değilse izin verir. Yine de eldiven elleri korur, bu yüzden takımların yedek bir çift bulundurması yararlıdır.

Değişiklik hakkı bitmişken kaleci sakatlanırsa ne olur?

Takımın bir kalecisi olmak zorunda olduğu için sahadaki oyunculardan biri kaleye geçer. IFAB'ın soru cevap bölümüne göre bu oyuncu, kendisini diğer oyunculardan ve maç görevlilerinden açıkça ayıran bir formaya bürünür. Takım bu durumda maça bir oyuncu eksik devam eder, ama kalecisiz kalmaz.

TFF maçlarında en az kaç oyuncuyla sahaya çıkılır?

TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın 14. maddesine göre bir takım 9 futbolcudan az bir kadroyla maça başlayamaz. IFAB kuralındaki asgari sayı ise 7 oyuncudur. Talimatın 22. maddesine göre maç sırasında sahadaki futbolcu sayısı 6'ya inerse maça devam edilmez. Lig statüsünün farklı bir düzenlemesi olup olmadığını kontrol edin.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.