Isınmada Sakatlanan Oyuncunun Yerine Kim Oynar? Maç Öncesi İlk 11 Değişikliği

Bu durum futbolda sık karşımıza çıkar. Oyuncu ısınmada bir kas gerginliği hisseder, bir adım atar ve devam edemeyeceğini anlar. Liste çoktan hakeme verilmiştir, başlama vuruşuna ise birkaç dakika vardır. Teknik ekip bu anda hızlı ve kurala uygun bir karar vermek zorundadır.

Bu yazıda ısınmada sakatlanan oyuncu için Türkiye'deki talimatı, IFAB kurallarını, kaleci senaryosunu ve takımın atması gereken adımları ele alıyoruz. Maç sırasında yedek kalmadığında ne olduğunu ise yedek oyuncu kalmadıysa yazımızda anlattık.

TFF Futbol Müsabaka Talimatı bu konuda ne söyler?

Talimatın 14. maddesi "Müsabaka Kadroları" başlığını taşır. Maddenin 2. fıkrasına göre maç başlamadan önce biri kaleci olmak üzere 11 futbolcu ve lig statüsünde aksi belirtilmediği sürece en fazla 7 yedek futbolcunun yer aldığı isim listesi imzalanıp hakeme verilir.

1. fıkra ise listenin ne zaman değişebileceğini düzenler. Kurala göre isim listeleri imzalanıp onaylandıktan sonra en geç maç başlayana kadar, yalnız üç durumda listede değişiklik yapılabilir.

1. İlk 11'deki bir futbolcu beklenmeyen hastalık ya da sakatlık yüzünden oyuna çıkamazsa, yedeklerden herhangi biriyle yer değiştirebilir. İlk 11'e giren yedeğin yerine listede olmayan başka bir oyuncu alınır ve oyuncu değişikliği sayısı düşmez.
2. Listedeki yedeklerden biri beklenmeyen hastalık ya da sakatlık yüzünden oyuna giremeyecek durumdaysa, onun yerine lig statüsüne uygun başka bir oyuncu listeye yazılabilir.
3. Listedeki kalecilerin tamamı sakatlık yüzünden oynayamayacaksa, listede bulunmayan oyuncularla yer değiştirme yapılabilir.

Madde bir şart daha koyar: kulüp, TFF isterse bu değişikliklerin sebebini tıbbi raporla ispat etmek zorundadır. Talimatın güncel metnine TFF mevzuat sayfasından ulaşabilirsiniz.

Isınmada sakatlanan oyuncu için değişiklik hakkı azalır mı?

Hayır. Talimatın 14/3-a bendi, bu durumda oyuncu değişikliği sayısında herhangi bir düşüş yapılmayacağını açıkça yazar. Yani maç öncesindeki bu değişiklik, maç içindeki değişiklik haklarından birini harcamaz.

Bu hüküm takım için büyük bir güvencedir. Çünkü maç başlamadan bir değişiklik hakkını kaybetmek, özellikle yoğun bir maçta ciddi bir dezavantaj olurdu. Kural, ısınmada sakatlanan oyuncu yüzünden takımın cezalandırılmasını önler.

Bentte geçen "oyun içerisinde 3 oyuncu değişiklik hakkı bulunur" ifadesi talimatın genel çerçevesini anlatır. Ancak talimatın 15. maddesi, ilgili statüde ayrıca düzenlenmediği takdirde 3 değişiklik öngörür ve TFF'nin bu sayıyı IFAB kurallarına uygun biçimde değiştirebileceğini yazar. Bu nedenle kaç değişiklik hakkı olduğunu ilgili lig statüsü belirler.

Değişiklik sayısı ve kullanım fırsatlarıyla ilgili genel kuralları oyuncu değişikliği kuralları yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yedeğin boşalan yerine kim yazılır?

Bu, talimatın en pratik hükmüdür. Yedeklerden biri ilk 11'e geçtiğinde yedek listesinde bir yer boşalır. Talimat, bu yere isim listesinde olmayan başka bir oyuncunun alınabileceğini yazar.

Böylece takımın yedek sayısı da aynı kalır. Örneğin yedi yedekle listeye giren bir takım, ilk 11'deki bir oyuncusu ısınmada sakatlanırsa yine yedi yedekle maça başlayabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı vardır. Yeni yazılan oyuncunun da oynama uygunluğu taşıması gerekir. Talimatın 13. maddesine göre maça girecek futbolcunun kulüp adına o sezon için tescil ve vize işlemlerini tamamlamış, lisansını almış ve herhangi bir sebeple maçtan men edilmemiş olması zorunludur.

Bu adımların hepsi başlama vuruşundan önce tamamlanmalıdır. Maç başladıktan sonra bu imkân kalmaz.

IFAB Oyun Kuralları bu durumu nasıl ele alır?

IFAB Oyun Kuralları Kural 3, maç öncesi sakatlığa dair ayrı bir madde içermez. Bu konuyu genelde organizasyonların yarışma kuralları düzenler. TFF talimatı da 14. maddenin sonunda diğer hususlarda Uluslararası Futbol Oyun Kuralları'nın geçerli olduğunu belirtir.

Ancak Kural 3'ün bazı hükümleri bu konuya ışık tutar. İlki, yedeklerin adlarının maç başlamadan önce hakeme verilmesi gerektiği ve o ana kadar adı verilmeyen yedeğin maça katılamayacağıdır.

İkincisi, kuralın "ihraç edilen oyuncular" bölümüdür. Bu bölüme göre isim listesine yazıldıktan sonra ve başlama vuruşundan önce ihraç edilen oyuncunun yerine listedeki bir yedek girebilir. Bu yedeğin yerine ise kimse alınamaz; takımın değişiklik hakkı da azalmaz.

Burada ince bir fark göze çarpar. IFAB, maç öncesi ihraçta boşalan yedek yerini doldurmaya izin vermez. TFF talimatı ise beklenmeyen sakatlık ya da hastalık hâlinde bu yerin listede olmayan bir oyuncuyla doldurulmasına izin verir. Dolayısıyla sakatlık ile disiplin farklı sonuç doğurur.

Yedek oyuncu hakemi bilgilendirmeden ilk 11'de başlarsa ne olur?

Bazen takım telaş içinde değişikliği hakeme bildirmeyi unutur. Oyuncu ısınmada sakatlık yaşar, yedeklerden biri formasını giyer ve sahaya çıkar, ama hakemin elindeki listede eski isim durur. Kural 3 bu durumu açıkça düzenler.

Kurala göre listede yedek olarak yer alan bir oyuncu, hakem bilgilendirilmeden ilk 11'deki bir oyuncunun yerine maça başlarsa:

• Hakem bu yedeğin oynamaya devam etmesine izin verir.
• Hakem bu oyuncuya disiplin işlemi uygulamaz.
• Listede ilk 11'de yazılı oyuncu yedek olabilir.
• Takımın değişiklik sayısı azalmaz.
• Hakem olayı yetkili mercilere rapor eder.

Bu hüküm takımı maç içinde cezalandırmaz. Ancak rapor, yarışma kurallarına göre sonradan değerlendirilebilir. Bu nedenle en doğru yol, değişikliği maç başlamadan önce hakeme ya da dördüncü hakeme bildirmek ve listeyi resmî olarak güncellemektir.

Uygulamada hakem ekibi soyunma odası koridorunda ya da saha kenarında bu bildirimi alır. Kaptan ve takım sorumlusu bu konuda ilk temas noktasıdır.

Listede olmayan bir oyuncu ilk 11'de başlayabilir mi?

Doğrudan başlayamaz. Talimata göre listede olmayan oyuncu yalnız boşalan yedek yerine yazılabilir. İlk 11'deki boşluğu ise listedeki yedeklerden biri doldurur.

Bu sıra önemlidir. İlk 11'e giren kişi, hakemin elindeki listede zaten yer alan bir oyuncu olmalıdır. Yeni gelen oyuncu ancak yedek kulübesindeki boşluğu doldurur.

Bu kuralın tek istisnası kalecilerle ilgilidir. Talimatın 14/3-c bendi, listedeki kalecilerin tamamının sakatlık yüzünden oynayamaması hâlinde listede bulunmayan oyuncularla yer değiştirme yapılabileceğini yazar. Böylece takım, maça kalecisiz başlama riskinden kurtulur.

Bunun dışında listede olmayan bir oyuncunun doğrudan ilk 11'de oynatılması, ilgili mercilerin incelemesine konu olabilir. Talimatın 22. maddesi, lisans kontrolünden sonra hakemin oyuncuları tanımamasından yararlanarak bir futbolcunun başka biriyle değiştirilmesini hükmen yenilgi sebepleri arasında sayar. Bu nedenle bütün değişiklikler açık ve kayıtlı biçimde yapılmalıdır.

Kaleci ısınmada sakatlanırsa ne olur?

Kaleci, takımın en kritik pozisyonudur ve maç öncesi sakatlığı en çok endişe yaratan senaryodur. Bu durumda ilk seçenek, listedeki yedek kalecinin ilk 11'e geçmesidir. Yedek kalecinin boşalttığı yere ise listede olmayan uygun bir oyuncu yazılabilir.

Peki listedeki bütün kaleciler sakatlanırsa? Talimatın 14/3-c bendi bu senaryo için listede bulunmayan oyuncularla yer değiştirmeye izin verir. Yani takım, listede adı olmayan bir kaleciyi maç öncesinde kadroya alabilir.

IFAB kuralları açısından ise bir takımın mutlaka bir kalecisi olmalıdır. Kural 3, maçın iki takım arasında, her biri en fazla on bir oyuncuyla ve biri kaleci olmak üzere oynandığını yazar. Kalecisi olmayan bir takımın maça nasıl çıkacağını kalecisi olmayan takım maça çıkabilir mi yazımızda ele aldık.

Uygulamada amatör takımlar, yedek kaleci getiremedikleri maçlarda bir saha oyuncusunu kaleci olarak listeye yazar. Bu oyuncunun farklı renkte bir forma giymesi gerekir; bu da çantada yedek kaleci forması bulundurmanın neden önemli olduğunu gösterir.

Isınmada sakatlanan oyuncu yedek olarak listede kalabilir mi?

Talimat, sakatlanan oyuncunun listeden tamamen çıkıp çıkmayacağını ayrıca tanımlamaz. Ancak hükmün mantığı açıktır: değişiklik izni, oyuncunun beklenmeyen sakatlık ya da hastalık yüzünden oyuna çıkamaması şartına bağlıdır.

IFAB Kural 3'ün sık sorulan sorularında benzer bir durum vardır. Yedek, hakem bilgilendirilmeden ilk 11'de başlarsa listede ilk 11'de yazılı oyuncunun yedek olabileceği belirtilir. Bu hüküm, bildirimsiz değişikliğin sonucunu düzenler.

Uygulamada sağlık ekibi ısınmada sakatlanan oyuncuyu maçta oynatmamaya karar verdiyse, oyuncunun yedek olarak kalması bir anlam taşımaz. Üstelik talimat, kulübün değişiklik sebebini TFF isterse tıbbi raporla ispat etmesini şart koşar. Maça çıkamayacak kadar sakat olduğu belirtilen bir oyuncunun daha sonra oyuna girmesi bu açıdan tutarsız görünür.

Bu nedenle en güvenli yol, hakem ekibiyle listedeki yeni durumu açıkça konuşmak ve resmî listeyi buna göre düzenlemektir. Bir tereddüt varsa maç komiseri ya da hakem ekibi en doğru bilgiyi verir.

Maç başladıktan sonra aynı hak kullanılabilir mi?

Hayır. Talimatın 14/3 fıkrası, liste değişikliğine en geç maç başlayana kadar izin verir. Başlama vuruşu yapıldıktan sonra sakatlanan oyuncu için artık normal oyuncu değişikliği kuralları geçerlidir.

Bu fark, başlama vuruşunun hemen öncesindeki birkaç dakikayı çok önemli kılar. Örneğin oyuncu tünelde ya da takım fotoğrafı sırasında kötü hissettiğini söylerse, takım hâlâ maç öncesi değişiklik imkânına sahiptir. Aynı oyuncu ilk dakikada sakatlanırsa, takım değişiklik haklarından birini kullanır.

Tablodaki ikinci satır, ısınmada sakatlanan oyuncu için tanınan özel imkânı gösterir. Bu imkânı kullanmak için teknik ekibin kararı hızlı vermesi gerekir.

Kaç oyuncuyla maça başlanabilir?

Bir takım ısınmada birden fazla oyuncusunu kaybederse sayı sorunu ortaya çıkabilir. Talimatın 14. maddesinin 1. fıkrasına göre bir takım dokuz futbolcudan daha az bir kadroyla maça başlayamaz.

Aynı maddenin 6. fıkrası, isim listesine 11 futbolcu yazılmasına rağmen en az 9 futbolcuyla maça başlanması hâlinde, listede adı yazılı eksik futbolcuların sonradan gelerek maça dahil olabileceğini belirtir.

IFAB kuralları ise farklı bir alt sınır koyar. Kural 3'e göre takımlardan biri yedi oyuncudan az olursa maç başlayamaz ya da devam edemez. Türkiye'deki resmî maçlarda ise talimatın dokuz kişilik başlangıç şartı geçerlidir.

Ayrıca talimatın 22. maddesi, ilan edilen sahaya belirlenen saatte dokuz kişiden az bir kadroyla çıkmayı hükmen yenilgi sebeplerinden biri sayar. Bu nedenle küçük kadrolu amatör takımlar, ısınmada yaşanabilecek bir sakatlığa karşı listeyi geniş tutmalıdır. Hükmen yenilginin sonuçlarını hükmen mağlubiyet nedir yazımızda bulabilirsiniz.

Liste değişikliği hangi sırayla yapılır?

Kural metni ve uygulama birlikte düşünüldüğünde, maç öncesi değişikliğin sağlıklı bir sırası vardır. Bu sıra hem hakem ekibinin işini kolaylaştırır hem de sonradan itiraz riskini azaltır.

1. Sağlık personeli oyuncuyu değerlendirir ve oynayamayacağını teknik ekibe bildirir.
2. Teknik direktör, listedeki yedeklerden kimin ilk 11'e geçeceğine karar verir.
3. Takım sorumlusu, boşalan yedek yerine yazılacak oyuncunun lisans ve oynama uygunluğunu kontrol eder.
4. Listeyi imzalayan yetkili, hakem ya da dördüncü hakemle görüşüp değişikliği bildirir.
5. Hakem ekibi listeyi günceller; rakip takımın bilgilendirilmesi de bu aşamada gündeme gelir.
6. Yeni ilk 11 oyuncusu forma numarasını ve ekipmanını hakem kontrolüne hazırlar.

Talimatın 14/5 fıkrası, maç öncesi verilen isim listelerinin ve lisansların rakip takımlarca incelendiğini ve imzalanarak kabul edildiğini yazar. Liste ya da lisanslara itiraz varsa itiraz liste üzerine yazılır. Bu nedenle maç öncesi değişiklik, rakibin de görebileceği şeffaf bir süreçtir.

Uygulamada bu adımların hepsi birkaç dakika içinde biter. Önceden hazırlanmış bir plan, bu dakikaları sakin geçirmeyi sağlar.

Rakip takım bu değişikliğe itiraz edebilir mi?

Evet, belli sınırlar içinde. Talimatın 29. maddesi, kadrolara, oyunculara ve lisanslara yönelik itirazların maç başlamadan önce yapılacağını ve maç başladıktan sonra itiraz yapılamayacağını yazar. Hükmen yenilgiyi düzenleyen 22. ve 23. maddelerdeki hâller ve usuller ise bu sınırın dışındadır.

Bu kural, ısınmada sakatlanan oyuncu yüzünden yapılan değişiklik açısından önemlidir. Rakip takım, değişikliğin kurala uygun olmadığını düşünüyorsa itirazını başlama vuruşundan önce yapmalıdır. Örneğin yeni yazılan oyuncunun lisansında bir sorun görüyorsa bunu liste üzerine yazdırabilir.

Ancak beklenmeyen bir sakatlık nedeniyle yapılan değişiklik, talimatın açıkça izin verdiği bir durumdur. Rakip takımın burada itiraz edebileceği nokta genelde değişikliğin kendisi değil, yeni oyuncunun oynama uygunluğudur.

Profesyonel maçlara ilişkin itirazları birinci derecede TFF Yönetim Kurulu, amatör maçlara ilişkin itirazları ise il tertip komiteleri karara bağlar. İtiraz süreleri ve harçlar talimatta ayrıca yer alır; bu bilgileri TFF'nin güncel mevzuatından kontrol etmek gerekir.

Sakatlık maç öncesi tünelde ya da selamlaşmada olursa ne değişir?

Talimatın kullandığı zaman ölçütü "en geç müsabaka başlayana kadar" ifadesidir. Bu nedenle sakatlığın ısınmada, soyunma odasında, tünelde ya da takım fotoğrafı sırasında olması sonucu değiştirmez. Önemli olan, başlama vuruşunun henüz yapılmamış olmasıdır.

Örneğin bir oyuncu tünelde ani bir rahatsızlık hissederse, takım hâlâ talimatın 14/3 fıkrasındaki imkânı kullanabilir. Hakem ekibinin bu bildirimi alması ve listeyi güncellemesi gerekir.

Başlama vuruşundan saniyeler önce yaşanan bir sorunda ise pratik bir zorluk ortaya çıkar. Hakem maçı başlatmak üzereyken takımın değişikliği bildirmesi, kısa bir gecikmeye yol açabilir. Bu yüzden teknik ekibin sorunu fark eder etmez hakem ekibine haber vermesi gerekir; son saniyeye kalan bildirim herkes için stres yaratır.

Disiplin tarafında da benzer bir ayrım vardır. Hakemin kart gösterme yetkisi başlama vuruşu için sahaya girdiğinde başlar; daha önceki olayları ise rapor eder. Maç öncesi ihraçla ilgili ayrıntıları maç başlamadan kırmızı kart verilir mi yazımızda bulabilirsiniz.

Geç gelen oyuncu ile sakatlanan oyuncu arasında fark var mı?

İki durum sık karıştırılır, ama kural ikisini farklı ele alır. Isınmada sakatlanan oyuncu maça hiç çıkamaz ve yerine listedeki bir yedek geçer. Geç gelen oyuncu ise listede adı yazılı olduğu hâlde başlama vuruşunda sahada değildir.

IFAB Kural 3'ün sık sorulan sorularında geç gelen oyuncu için açık bir cevap vardır. Takım maça on kişiyle başlar, listede adı olan oyuncu sonradan gelir. Bu oyuncu, oyun durduğunda ve hakemin izniyle sahaya girebilir. Sayıyı on bire tamamladığı için yedek değil oyuncu sayılır ve takımın değişiklik hakkı azalmaz.

TFF talimatının 14/6 fıkrası da benzer bir hüküm içerir: listeye 11 futbolcu yazılmasına rağmen en az 9 futbolcuyla maça başlanırsa, listede adı yazılı eksik futbolcular sonradan gelerek maça katılabilir.

Ayrıca IFAB, yarışma kuralları bütün oyuncuların ve yedeklerin başlama vuruşundan önce bildirilmesini istiyorsa, eksik başlayan takımın yalnız listedeki oyuncularla tamamlanabileceğini yazar. Takımın kendisi geç kalırsa ne olduğunu takım maça geç kalırsa yazımızda anlattık.

Yeni giren oyuncunun ekipmanı nasıl kontrol edilir?

Isınmada sakatlanan oyuncunun yerine ilk 11'e geçen yedek, maç öncesindeki hakem kontrolünden geçmelidir. IFAB Kural 4'e göre hakem oyuncuları maç başlamadan önce, yedekleri ise sahaya girmeden önce kontrol eder.

Bu kontrol, yeni ilk 11 oyuncusunun tekmelik, forma ve çorap gibi zorunlu ekipmanının tam olmasını gerektirir. Ayrıca tehlikeli bir eşya ya da aksesuar takıyorsa hakem bunu çıkarmasını ister. Güncel kurala göre tehlikeli olmayan bir aksesuar güvenli biçimde örtülürse takılabilir; kararı hakem verir.

Uygulamada en sık sorun forma numarasıyla yaşanır. Liste değiştiğinde forma numaralarının da listeye doğru yazılması gerekir. Yanlış numara, maç sonrasında kart ve gol kayıtlarında karışıklık yaratabilir.

Kaleci değişikliğinde ise forma rengi ayrıca önem taşır. Yeni kalecinin saha oyuncularından ve hakemlerden ayırt edilebilen bir renk giymesi gerekir. Maç çantasında bulunması gerekenleri futbol çantası kontrol listesi yazımızda topladık.

Isınmada sakatlanan oyuncu için sağlık ekibi ne yapmalı?

Kural kısmı kadar sağlık kısmı da önemlidir. Isınmada yaşanan bir sakatlıkta öncelik, oyuncunun güvenliğidir. Takımın maç planı ikinci sıradadır.

Sağlık ekibinin ve antrenörün izleyebileceği temel ilkeler şunlardır:

• Oyuncu ağrı hissettiğinde ısınmayı hemen durdurun; "ısınınca geçer" yaklaşımıyla devam ettirmeyin.
• Değerlendirmeyi sağlık personeline bırakın; antrenör ya da veli ağrı kesici vermez.
• Şişlik, şekil bozukluğu ya da yük verememe varsa oyuncuyu oynatmayın ve sağlık kuruluşuna yönlendirin.
• Kafa darbesi varsa "şüphe varsa dışarı" ilkesini uygulayın.
• Bilinç kaybı, nefes darlığı ya da göğüs ağrısı gibi tehlike işaretlerinde 112'yi arayın.

Güncel sakatlık yönetimi yaklaşımları, eski "buz ve dinlenme" kalıbının yerine doku iyileşmesini gözeten daha bütüncül bir yol önerir. Bu yaklaşımların ayrıntısı bu yazının konusu değildir; ama sahada ilk adım her zaman güvenli değerlendirme olmalıdır.

Sahaya dönüş ise takvime göre değil, ölçütlere göre karar verilen bir süreçtir. Kararı oyuncunun durumunu bilen sağlık uzmanı verir.

Isınma sakatlığını nasıl önleyebiliriz?

Isınmanın amacı sakatlığı önlemektir; ama yanlış bir ısınma ters etki yaratabilir. Araştırmalar, planlı ısınma programlarının futbolda sakatlık riskini azaltabildiğini gösterir. FIFA 11+ programıyla ilgili meta-analiz, programın sakatlık oranını belirgin biçimde azalttığını bildirmiştir.

Takımların dikkat edebileceği noktalar şunlardır:

1. Isınmaya hafif tempolu koşuyla başlayın ve şiddeti adım adım artırın.
2. Uzun süreli statik germe yerine dinamik hareketleri tercih edin.
3. Yön değiştirme, sıçrama ve sprint hareketlerini ısınmanın sonuna doğru ekleyin.
4. Soğuk havada ısınma süresini kısaltmayın; gerekirse oyuncuları kat kat giydirin.
5. Isınma ile başlama vuruşu arasındaki süre uzarsa kısa bir yeniden ısınma yapın.

Isınmanın bilimsel sırasını dinamik ve statik ısınma yazımızda, planlı bir programı ise FIFA 11+ yazımızda bulabilirsiniz. Bu programlar sakatlığı tamamen ortadan kaldırmaz, ama riski azaltan en güçlü araçlar arasındadır.

Teknik direktör maç öncesi değişikliği nasıl planlamalı?

Profesyonel takımlarda ısınmada sakatlanan oyuncu senaryosu, maç planının bir parçasıdır. Teknik ekip, her mevki için bir "maç öncesi yedek" belirler. Böylece ani bir sakatlıkta karar dakikalar değil saniyeler alır.

Amatör ve alt yapı takımları için de benzer bir plan kurulabilir:

• Her mevki için kimin ilk 11'e geçeceğini önceden belirleyin.
• Listeye yazılabilecek ama listede olmayan bir "yedek yedek" oyuncuyu maça getirin.
• Bu oyuncunun lisansının ve vize işlemlerinin tam olduğunu önceden kontrol edin.
• Yedek kaleci yoksa, kaleci olarak oynayabilecek bir saha oyuncusu ve farklı renkte bir forma hazırlayın.
• Değişikliği kimin hakeme bildireceğini belirleyin; genelde takım sorumlusu ya da kaptan.

Ayrıca listenin kimin tarafından imzalanacağı da önemlidir. Talimatın 14/4 fıkrasına göre lig statüsünde aksi belirtilmediği takdirde listeyi sahaya girebilecek yönetici, yoksa teknik sorumlu, o da yoksa antrenör ya da 18 yaşını doldurmuş olması kaydıyla takım kaptanı imzalayabilir. Listenin hakeme veriliş zamanı ve süreci için takım listesi hakeme geç verilirse yazımıza bakabilirsiniz.

Isınmada sakatlanan oyuncu konusunda sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Bu konuda sahada ve tribünde birçok yanlış bilgi dolaşır. En yaygın olanları şunlardır:

• "Isınmada sakatlanan oyuncu bir değişiklik hakkı götürür." Yanlış. TFF talimatı bu durumda değişiklik sayısında düşüş olmayacağını yazar.
• "Yedek ilk 11'e geçince takım bir yedek eksik kalır." Yanlış. Boşalan yedek yerine listede olmayan uygun bir oyuncu yazılabilir.
• "Listede olmayan oyuncu doğrudan ilk 11'de başlayabilir." Yanlış. Kaleci istisnası dışında ilk 11'deki boşluğu listedeki yedek doldurur.
• "Hakeme söylemeye gerek yok, forma değişsin yeter." Yanlış. Bildirimsiz değişiklik hakem raporuna girer.
• "Maçın ilk dakikasındaki sakatlık da aynı kurala tabidir." Yanlış. Başlama vuruşundan sonra normal değişiklik kuralları geçerlidir.
• "Tıbbi rapor gerekmez." Yanlış. TFF isterse kulüp sebebi tıbbi raporla ispat etmek zorundadır.

Bu yanlışlar çoğu zaman maç öncesi telaşından doğar. Telaşı azaltmanın en iyi yolu, kuralı önceden bilmektir.

Çocuk ve alt yapı maçlarında durum farklı mı?

Gelişim ligleri ve amatör ligler de TFF talimatlarına ve ilgili lig statülerine bağlıdır. Talimatın 14. maddesi genel bir hüküm olduğu için bu liglerde de geçerlidir; ancak statü yedek sayısı gibi konularda farklı düzenleme yapabilir.

Çocuk futbolunda ise başka bir öncelik öne çıkar: çocuğun sağlığı. Isınmada canı yanan bir çocuğu "ilk 11'de yazılı" diye oynatmaya çalışmak doğru değildir. Antrenörün yapması gereken, çocuğu dinlendirmek, değerlendirmek ve gerekirse sağlık kuruluşuna yönlendirmektir.

Ayrıca IFAB, alt yapı, veteran, engelli ve tabandan futbol karşılaşmalarında federasyon onayıyla geri dönüşlü değişikliğe izin verir. Bu tür maçlarda organizatörün kuralları, maç öncesi sakatlıkları daha esnek bir çerçevede ele alabilir.

Veliler için öneri basittir: çocuğunuz ısınmada sakatlandıysa antrenörün ve sağlık personelinin kararına güvenin, çocuğu oynamaya zorlamayın. Isınma hareketlerini evde de tekrar etmek isterseniz maç öncesi ısınma hareketleri yazımız güvenli bir başlangıç sunar.

Isınmada sakatlanan oyuncu kuralını tek tabloda nasıl özetleriz?

Bütün senaryoları TFF Futbol Müsabaka Talimatı ve IFAB Oyun Kuralları'na dayanarak tek tabloda toplayalım:

Kuralları takımınızla eğlenceli biçimde tekrar etmek için futbol kuralları testi aracını kullanabilirsiniz.