İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Maç Başlamadan veya Devre Arasında Kırmızı Kart Verilebilir mi?

Maç başlamadan kırmızı kart verilir mi? Isınmada, devre arasında ve maç sonrası ihraç, yedek oyuncu kuralı ve TFF cezalarını IFAB metniyle öğrenin.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
20
Okuma
15 dk
Maç Başlamadan veya Devre Arasında Kırmızı Kart Verilebilir mi?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Maç başlamadan kırmızı kart verilir mi?

Evet, hakem maç başlamadan da kırmızı kart gösterebilir. IFAB Kural 12'ye göre hakemin disiplin yetkisi, maç öncesi saha incelemesi için sahaya girdiği an başlar ve maç bittikten sonra sahadan ayrılana kadar sürer. Başlama vuruşundan önce ihraç edilen oyuncunun yerine, isim listesindeki bir yedek oyuncu oynayabilir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.19 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Devre arasında da durum benzerdir; hakem kırmızı kart gösterebilir. Ancak bu kez önemli bir fark vardır: Başlama vuruşu yapıldıktan sonra ihraç edilen oyuncunun yerine kimse giremez ve takım eksik oynar. Bu yazıda maç başlamadan kırmızı kart, devre arası ihraç ve maç sonrası disiplin konularını IFAB kuralları ve TFF talimatlarıyla ele alıyoruz.

Hakemin disiplin yetkisi ne zaman başlar?

Kural 12.4 bu konuda açık bir sınır çizer. Hakemin disiplin yetkisi, maç öncesi saha incelemesi için sahaya girdiği an başlar. Yetki, maç bittikten sonra sahadan ayrıldığı ana kadar sürer ve penaltı atışlarını da kapsar.

Reklamlar

Peki hakem sahaya girmeden önce olan olaylar ne olur? Kural bunu da düzenler: Bir oyuncu ya da takım yetkilisi, maçın başında hakem sahaya girmeden önce kırmızı kart gerektiren bir ihlal yaparsa, hakem bu kişinin maçta yer almasını engelleme yetkisine sahiptir. Hakem, diğer kötü davranışları ise raporuna yazar.

Bu iki hüküm birlikte okunduğunda ortaya şu tablo çıkar:

  • Sahaya giriş öncesi ağır bir ihlal: Hakem oyuncuyu maçtan men edebilir.
  • Sahaya giriş öncesi hafif bir ihlal: Hakem raporuna yazar.
  • Saha incelemesinden maç sonuna kadar: Hakem sarı ve kırmızı kart gösterebilir.
  • Maç sonrası sahadan ayrılana kadar: Hakem yine kart gösterebilir.

Kuralın İngilizce özgün metni IFAB'ın 12. kural sayfasında yer alır.

Maç başlamadan kırmızı kart gören oyuncunun yerine kim oynar?

Bu sorunun cevabı Kural 3.6'da yer alır ve ihlalin hangi anda olduğuna bağlıdır. Kural üç ayrı zaman dilimi tanımlar:

  1. İsim listesi verilmeden önce ihraç: Oyuncu isim listesinde hiçbir sıfatla yer alamaz.
  2. İsim listesinde yer aldıktan sonra, başlama vuruşundan önce ihraç: Oyuncunun yerine isim listesindeki bir yedek oyuncu oynayabilir. Bu yedeğin yerine ise başka biri alınamaz. Takımın oyuncu değişikliği hakkı azalmaz.
  3. Başlama vuruşundan sonra ihraç: Oyuncunun yerine kimse giremez; takım eksik oynar.

Kural ayrıca yedek oyuncular için ayrı bir hüküm koyar: İsim listesindeki bir yedek oyuncu, başlama vuruşundan önce ya da sonra ihraç edilirse, onun yerine başka bir yedek alınamaz.

Bu hükümlerin pratik sonucu şudur: Isınma sırasında kırmızı kart gören bir oyuncu nedeniyle takım ilk 11'ini eksik kurmak zorunda kalmaz. Ancak yedek kulübesindeki oyuncu sayısı bir azalır. Yedek oyuncuların ihracıyla ilgili ayrıntılar için yedek oyuncu kırmızı kart görürse yazısına bakabilirsiniz.

Maç başlamadan kırmızı kart durumlarını tablo ile özetleyebilir miyiz?

Aşağıdaki tablo, ihracın zamanına göre sonuçları özetler. Dayanak IFAB Kural 3.6 ve Kural 12.4'tür.

İhracın zamanıYerine oyuncu girer mi?Değişiklik hakkı azalır mı?
İsim listesi verilmeden önceOyuncu listeye yazılamazHayır
Listeden sonra, başlama vuruşundan önce (ilk 11 oyuncusu)Evet, listedeki bir yedekHayır
Başlama vuruşundan önce ya da sonra (yedek oyuncu)HayırHayır
Başlama vuruşundan sonra (oyuncu)Hayır, takım eksik oynarKural ayrıca düzenlemez
Devre arasında (oyuncu)Hayır, takım eksik oynarKural ayrıca düzenlemez
Maç bittikten sonra, hakem sahadan çıkmadanMaç bitti, ceza disipline yansırUygulanmaz

Tablodaki devre arası satırı, en çok merak edilen durumdur. Devre arası, başlama vuruşundan sonra geldiği için kural açısından "başlama vuruşundan sonra" kapsamındadır.

Devre arasında kırmızı kart verilir mi?

Verilir. Hakemin disiplin yetkisi devre arasında da sürer. Kural 12.4'e göre bu yetki, saha incelemesinden maç bittikten sonra sahadan ayrılana kadar kesintisiz devam eder. Kural ayrıca bir oyuncunun ya da takım yetkilisinin sahanın içinde ya da dışında yaptığı ihlale göre cezalandırılacağını yazar.

Örneğin oyuncular soyunma odasına giderken tünelde bir oyuncu rakibine saldırır. Hakem bu olayı görürse ya da yardımcı hakemlerden öğrenirse, oyuncuyu ihraç edebilir. İkinci yarı başladığında takım bir eksik oynar; çünkü başlama vuruşu çoktan yapılmıştır ve Kural 3.6 bu durumda yerine oyuncu alınmasına izin vermez.

Devre arasında sarı kart da mümkündür. Daha önce sarı kart görmüş bir oyuncu devre arasında ikinci sarıyı görürse, sonuç yine kırmızı karttır ve takım ikinci yarıya eksik başlar.

Bu nedenle devre arası, oyuncular için bir "mola" olsa da disiplin açısından bir boşluk değildir. Takım yöneticileri ve antrenörler, tünel ve soyunma odası koridorunda oyuncularını sakin tutmalıdır. Takım halinde sportmenliğe aykırı hareketler için maçta toplu kavga çıkarsa ne olacağını anlatan yazıya da bakabilirsiniz.

Reklamlar

Isınma sırasında kırmızı kart görülebilir mi?

Görülebilir, ancak sonuç ısınmanın hangi anda yapıldığına göre değişir. Takımlar maç öncesi ısınmayı çoğu zaman hakemin saha incelemesi için sahaya girmesinden sonra yapar. Bu durumda hakemin disiplin yetkisi başlamıştır ve hakem kart gösterebilir.

Isınma sırasında şiddet hareketi, rakibe hakaret ya da hakeme yönelik saldırı gibi ihlaller kırmızı kart gerektirebilir. Oyuncu isim listesinde yer alıyorsa ve başlama vuruşu henüz yapılmadıysa, yerine listedeki bir yedek oyuncu oynayabilir. Böylece takım ilk 11'ini tamamlar, ama yedek sayısı azalır.

Hakemin sahaya girmesinden önceki bir ısınmada ise durum farklıdır. Kural bu durumda hakeme, kırmızı kart gerektiren bir ihlali yapan kişinin maçta yer almasını engelleme yetkisi verir. Daha hafif davranışları ise hakem raporuna yazar ve disiplin kurulunun değerlendirmesine bırakır.

Uygulamada ısınma sırasındaki gerginlikler genelde top kapma, sözlü atışma ya da taraftarla etkileşim biçiminde ortaya çıkar. Bu tür anlarda takım kaptanlarının ve antrenörlerin oyuncularını hemen ayırması, olayın kart aşamasına gelmeden çözülmesini sağlar.

Takım yetkilisine maç başlamadan kırmızı kart gösterilebilir mi?

Gösterilebilir. Kural 12.4, sarı ve kırmızı kartın yalnız oyunculara, yedeklere, oyundan çıkan oyunculara ve takım yetkililerine gösterilebileceğini yazar. Takım yetkilileri, isim listesinde yer alan teknik direktör, antrenör ve diğer görevlilerdir.

Maç öncesinde hakemin sahaya girmesinden sonra bir takım yetkilisi kırmızı kart gerektiren bir ihlal yaparsa, hakem onu ihraç eder. Hakem sahaya girmeden önceki bir ihlalde ise kural, hakeme takım yetkilisinin maçta yer almasını engelleme yetkisi tanır.

İhraç edilen takım yetkilisi teknik alandan ayrılmak zorundadır. TFF Futbol Disiplin Talimatı, görevliler için soyunma odasına ve yedek kulübesine giriş yasağı gibi ayrı ceza türleri öngörür. Bu cezaların süresini talimatın ilgili maddeleri ihlalin türüne göre ayrı ayrı belirler. Teknik direktörlerin kart nedenleri için teknik direktör neden sarı kart görür yazısına bakabilirsiniz.

Kartın kime gösterileceği belirsizse, kural ayrıca bir hüküm koyar: Teknik alanda ihlali yapan kişi belirlenemezse, teknik alandaki en kıdemli antrenör cezayı alır.

Maç bittikten sonra kırmızı kart gösterilebilir mi?

Gösterilebilir. Kural 12.4'e göre hakemin disiplin yetkisi, maç bittikten sonra sahadan ayrılana kadar sürer. Bu nedenle bitiş düdüğünden sonra hakeme yapılan saldırgan bir itiraz, rakibe yönelik şiddet hareketi ya da hakaret için hakem kırmızı kart gösterebilir.

Bu kartın sonucu maçın içinde değil, disiplin sürecinde ortaya çıkar. Maç bitmiş olduğu için takım eksik oynamaz; ancak oyuncu takip eden maçlarda ceza alabilir. TFF Futbol Disiplin Talimatı madde 92'ye göre resmî maçlarda oyun alanından ihraç edilen futbolcu, hakkındaki tedbir kaldırılana ya da cezası infaz edilene kadar hiçbir resmî maçta oynayamaz.

Hakem sahadan ayrıldıktan sonra olan olaylar ise hakem raporuna ya da maç görevlilerinin raporlarına yansır. Kural 5, hakemin maç öncesi, sırasında ve sonrasında olan disiplin olaylarını ve diğer olayları içeren bir raporu yetkili kurullara sunmasını ister. Disiplin kurulları bu raporlara göre karar verir.

Dolayısıyla "maç bitti, artık kart yok" düşüncesi yanlıştır. Bitiş düdüğü oyunu bitirir, hakemin otoritesini bitirmez. Bu yüzden maç sonu duygularını kontrol etmek, oyuncunun bir sonraki maçta sahada olabilmesi için en az oyun içindeki disiplin kadar önemlidir.

Reklamlar

Maç başlamadan kırmızı kart gören oyuncu kaç maç ceza alır?

Bu sorunun cevabı kural kitabında değil, disiplin talimatında yer alır. IFAB kuralları kartın maç içindeki sonuçlarını düzenler; kaç maç ceza verileceğine ise ulusal federasyonlar ve yarışma organizatörleri karar verir. Türkiye'de bu konuyu TFF Futbol Disiplin Talimatı düzenler.

Talimat cezaları kırmızı kartın kendisine göre değil, ihlalin türüne göre belirler. Bazı örnekler:

  • Madde 36, sportmenliğe aykırı hareket: Futbolculara 1 ila 3 maçtan men.
  • Madde 41, hakaret ve tehdit: Futbolculara 2 ila 5 maçtan men; fiil maç görevlilerine yönelikse 3 ila 7 maçtan men.
  • Madde 43, kural dışı hareketler: Sert ve ciddi faulde 2 ila 4, şiddetli harekette 3 ila 6 maçtan men.
  • Saldırı (madde 44): Futbolculara 5 ila 10 maçtan men.

Talimatın 92. maddesi ayrıca, resmî maçlarda ikinci sarı kart ya da bariz gol şansını önleme nedeniyle ihraç edilen futbolcuların takip eden ilk resmî maçta otomatik olarak cezalı olduğunu yazar. Ceza aralıkları zamanla değişebilir; güncel metin için TFF'nin resmî sitesindeki talimatlara bakın. Ayrıntılı ceza anlatımı için direkt kırmızı kart kaç maç ceza yazısını okuyabilirsiniz.

TFF talimatı müsabaka öncesini nasıl tanımlar?

TFF Futbol Disiplin Talimatı, müsabaka öncesi ve müsabaka sonrası kavramlarını ayrı ayrı tanımlar. Talimatın tanımlar maddesine göre müsabaka öncesi, takımların ya da seyircilerin stadyum sınırları içine girmesinden maçın başlama anına kadar geçen süredir. Müsabaka sonrası ise maçın bitiş anından takımların ve seyircilerin stadyum sınırları dışına tamamen çıktıkları ana kadar geçen süredir.

Bu tanımlar, hakemin sahaya girmesinden önce olan olayların da disiplin kapsamında olduğunu gösterir. Örneğin stadyuma girişte, soyunma odası koridorunda ya da tünelde yaşanan bir olay, hakem kart göstermemiş olsa bile disiplin kuruluna taşınabilir. Talimat birçok maddesinde "müsabaka öncesinde, esnasında ve sonrasında" ifadesini kullanır.

Talimat ayrıca ideolojik propagandayı ve ayrımcılığı bu zaman dilimlerinin hepsinde yasaklar. Dolayısıyla maç öncesi davranışlar, maç içindeki davranışlar kadar önemlidir; oyuncular ve yöneticiler bunu stadyuma girdikleri an hatırlamalıdır. Hakemin kart gösterip göstermemesi, disiplin sürecinin tek belirleyicisi değildir; disiplin kurulları raporları ve diğer delilleri de değerlendirir.

Bu ayrım özellikle amatör liglerde önemlidir. Saha girişinde yaşanan bir tartışma, maç başlamadan bir oyuncunun cezalı duruma düşmesine yol açabilir.

Devre arası kırmızı kartında takım ikinci yarıya nasıl başlar?

Devre arasında ihraç edilen oyuncunun yerine kimse giremez. Takım ikinci yarıya bir eksik başlar. Bu durum, maç içinde ihraç edilen bir oyuncunun durumuyla aynıdır.

Takım isterse devre arasında normal bir oyuncu değişikliği de yapabilir; bu, ihraçtan bağımsız bir karardır. Örneğin teknik direktör, ihraç edilen oyuncunun boşluğunu doldurmak için taktik bir değişiklik yapar ve bir oyuncuyu çıkarıp başka bir oyuncuyu oyuna alır. Ancak sahadaki oyuncu sayısı yine bir eksik kalır.

Kural 3, değişikliklerin nasıl yapılacağını düzenler: Devre arasında yapılan değişiklikte oyuncu, hakemi bilgilendirdikten sonra oyuna girebilir. TFF Futbol Müsabaka Talimatı ise oyuncu değişikliklerinin ve ihraçların IFAB kurallarına uygun yapılacağını yazar. Değişiklik hakkının sayısı ise ilgili müsabaka statüsüne göre değişebilir.

Ayrıca kural, bir takımın yedi oyuncudan az kalması halinde maçın başlayamayacağını ya da devam edemeyeceğini düzenler. Devre arasında birden fazla ihraç olursa bu sınır gündeme gelebilir. Kırmızı kart sonrası değişiklik hakkının artıp artmadığını takım 10 kişiye düşerse değişiklik hakkı yazısında ele aldık.

Reklamlar

Hakem devre arasında olayı görmediyse ne olur?

Devre arasında tünelde ya da koridorda yaşanan olayları hakem her zaman görmez. Kural 5, hakemin diğer maç görevlilerinin yardımıyla maçı yönettiğini yazar. Yardımcı hakemler ya da dördüncü hakem bir olayı görürse, hakeme bildirir ve hakem buna göre karar verebilir.

Kural 5 ayrıca önemli bir sınır koyar: Kural 12.4 ve VAR protokolünde belirtilen durumlar dışında, oyun yeniden başladıktan sonra disiplin cezası ancak başka bir maç görevlisi ihlali oyun başlamadan önce tespit edip hakeme iletmeye çalıştıysa verilebilir. Bu durumda ihlalle ilgili yeniden başlama geçerli olmaz.

Devre arasında hiçbir maç görevlisi olayı görmediyse, olay hakem raporuna girmeyebilir. Ancak TFF talimatları, maç görevlilerinin raporlarının yanında diğer delillerin de değerlendirilebileceği bir disiplin süreci öngörür. Kulüpler ya da ilgililer, olayı yetkili kurullara bildirebilir.

Bu nedenle tünelde ve koridorda kameraların bulunduğu stadyumlarda olaylar sonradan da incelenebilir. Amatör sahalarda ise bu imkân çoğu zaman yoktur; bu da sorumluluğu takım yöneticilerine ve kaptanlara bırakır.

Seyirciye ya da kulüp yöneticisine kırmızı kart gösterilebilir mi?

Gösterilemez. Kural 12.4, sarı ve kırmızı kartın yalnız oyunculara, yedek oyunculara, oyundan çıkan oyunculara ve takım yetkililerine gösterilebileceğini açıkça yazar. Seyirciler ve isim listesinde yer almayan kişiler bu kapsamın dışındadır.

Kural 3, isim listesinde oyuncu, yedek ya da takım yetkilisi olarak yer almayan herkesi "dış etken" olarak tanımlar. Dış etken sahaya girerse ve oyuna müdahale ederse, hakem oyunu durdurur ve hakem topuyla yeniden başlatır. Ancak bu kişiye kart göstermez; olayı raporuna yazar.

Kulüp yöneticileri için ise TFF Futbol Disiplin Talimatı ayrı hükümler içerir. Talimat, yöneticiler için hak mahrumiyeti ve para cezası gibi yaptırımlar öngörür. Bu cezaları sahadaki kart değil, disiplin kurulunun kararı belirler. Örneğin sportmenliğe aykırı hareket eden yöneticiye talimat, hak mahrumiyeti ve lig düzeyine göre değişen para cezaları öngörür.

Bu ayrım, maç öncesi tribün ya da saha kenarı olaylarında önemlidir. Bir yöneticinin ya da seyircinin davranışı hakemin kartıyla değil, raporla ve disiplin süreciyle sonuç doğurur. Kulüplerin taraftar davranışlarından doğan sorumluluğu da talimatta ayrıca düzenlenir.

Geçici ihraç ile kırmızı kart aynı şey mi?

Değildir. Kırmızı kart, oyuncunun maçın geri kalanında oynayamaması anlamına gelir. Geçici ihraç ise oyuncunun belli bir süre sahadan uzaklaştırılıp sonra geri dönebildiği bir uygulamadır. IFAB kural kitabı, notlar bölümünde geçici ihraçlar için ayrı yönergeler içerir.

Bu yönergeler her maçta geçerli değildir. Geçici ihraç uygulaması, organizasyonun bunu kendi kurallarına eklemesine bağlıdır. Bazı alt seviye ve gençlik organizasyonları bu tür uygulamalar kullanabilir; ancak çoğu resmî maçta yalnız sarı ve kırmızı kart sistemi geçerlidir.

Maç öncesi ya da devre arası açısından bakarsak, geçici ihraç süresinin nasıl hesaplanacağı organizasyonun kurallarına göre değişir. Bu nedenle çocuğunuzun ya da takımınızın oynadığı ligde geçici ihraç uygulanıyorsa, ayrıntıları organizasyondan öğrenmek gerekir. Genel kural kitabının bu konudaki yönergeleri için IFAB'ın notlar bölümüne bakabilirsiniz.

Kısacası "maç başlamadan kırmızı kart" ile "geçici ihraç" farklı sonuçlar doğurur. Birincisi oyuncuyu maçın tamamından uzaklaştırır; ikincisi ise ancak organizasyon izin verdiyse ve belli bir süre için geçerlidir.

Reklamlar

Penaltı atışları sırasında kırmızı kart gösterilebilir mi?

Gösterilebilir. Kural 12.4, hakemin disiplin yetkisinin penaltı atışlarını da kapsadığını açıkça yazar. Dolayısıyla maçın normal süresi ve uzatmaları bittikten sonra, penaltı atışları sırasında yapılan bir ihlal için de hakem kart gösterebilir.

Penaltı atışları sırasında görülen tipik ihlaller arasında hakeme itiraz, rakibe hakaret ya da kaleciyi haksız biçimde rahatsız etme gibi davranışlar sayılabilir. Bu davranışların her biri, şiddetine göre sarı ya da kırmızı kart gerektirebilir.

Penaltı atışlarında ihraç edilen oyuncunun atış yapıp yapamayacağı ve takımların oyuncu sayısının nasıl eşitleneceği, Kural 10'un penaltı atışları bölümünde ayrıca düzenlenir. Bu ayrıntılar maç öncesi kırmızı kart konusundan farklı olduğu için burada derine inmiyoruz. Penaltı atışlarının genel usulü için penaltı serisi kuralları yazısına bakabilirsiniz.

Buradaki ana ders şudur: Disiplin açısından maç, hakemin sahadan ayrılmasıyla biter; penaltı atışları da bu sürenin içindedir.

Takımlar maç öncesi disiplin riskini nasıl azaltır?

Maç öncesi ve devre arası ihraçların çoğu, önlenebilir gerginliklerden doğar. Uygulamada takımların bu riski azaltmak için başvurduğu bazı basit yöntemler vardır. Bunlar kuralın zorunlu tuttuğu adımlar değil, sahada işe yarayan alışkanlıklardır.

  1. Ayrı ısınma alanları: Saha imkân veriyorsa iki takımın ısınma alanlarını ayırmak, top kapma ve sözlü atışmaları azaltır.
  2. Tünel düzeni: Takımların tünele ve soyunma odasına farklı zamanlarda girip çıkması, temas riskini düşürür.
  3. Yönetici gözetimi: Devre arasında takım yöneticisinin koridorda bulunması, olası bir gerginliği erken fark etmeyi sağlar.
  4. Kaptan bilgilendirmesi: Kaptanın hakemle iletişimi üstlenmesi, diğer oyuncuların itirazlarını azaltır.
  5. Kural hatırlatması: Maç öncesi kısa bir toplantıda, kart yetkisinin ısınmada da sürdüğünü oyunculara hatırlatmak etkilidir.

Bu yöntemler özellikle derbi niteliğindeki ya da rekabetin yüksek olduğu maçlarda önem kazanır. Sakin bir başlangıç, maçın geri kalanında da sportmenliği korur. Ayrıca bu alışkanlıklar, bir oyuncunun hiç oynamadan cezalı duruma düşmesini önleyerek takımın kadro planlamasını da korur.

Maç başlamadan kırmızı kart konusunda sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Bu konuda tribünde ve kulübede dolaşan yanlış bilgiler şunlardır:

  1. "Maç başlamadan kart gösterilemez." Yanlıştır; yetki saha incelemesiyle başlar.
  2. "Isınmada ihraç edilen oyuncunun yerine kimse giremez." Yanlıştır; başlama vuruşundan önceyse listedeki bir yedek girebilir.
  3. "Devre arası ihraçta takım yeniden 11 kişiye çıkar." Yanlıştır; başlama vuruşundan sonra yapılan her ihraçta takım eksik oynar.
  4. "Yedek oyuncu ihraç edilirse takım yerine başka yedek yazar." Yanlıştır; ihraç edilen yedeğin yerine başkası alınamaz.
  5. "Bitiş düdüğünden sonra kart olmaz." Yanlıştır; yetki hakem sahadan çıkana kadar sürer.
  6. "Kart yoksa ceza da yoktur." Yanlıştır; rapor ve diğer delillerle disiplin süreci işleyebilir.

Bu yanlışların çoğu, maçın 90 dakikadan ibaret olduğu düşüncesinden doğar. Oysa ısınma, tünel ve devre arası da maç gününün parçasıdır. Oysa disiplin açısından maç, saha incelemesinden hakemin sahadan çıkışına kadar sürer.

Antrenör ve veliler çocuklara bu kuralı nasıl anlatabilir?

Çocuk futbolunda kırmızı karta nadiren rastlanır; ancak maç öncesi ve devre arası davranışları çocuklara erken yaşta öğretmek önemlidir. Bu konuda vurgulanması gereken temel mesaj şudur: Sportmenlik ısınmada başlar ve maç sonrası tokalaşmayla biter.

Antrenörler için öneriler:

  • Isınma öncesi takıma kısa bir sportmenlik hatırlatması yapın.
  • Rakip takımla ısınma alanı paylaşılıyorsa, top kapma ve sözlü atışmayı baştan önleyin.
  • Devre arasında çocukları tünelde ve koridorda gözetim altında tutun.
  • Maç sonrası tokalaşmayı takım ritüeli haline getirin.

Velilere düşen rol de büyüktür. Maç öncesi tribünde ya da saha kenarında yaşanan gerginlikler çocuklara geçer. Hakeme ya da rakip velilere yönelik sözler, çocukların davranışını doğrudan etkiler. Çocuğun güvenliği ve iyi oluşu her zaman sonuçtan önce gelir. Bir sorun yaşandığında konuyu sakin biçimde kulüp yöneticisine iletmek en doğru yoldur; çocuk güvenliğine ilişkin ciddi bir endişede ALO 183 hattı da bir başvuru kanalıdır.

Reklamlar

Kaptan ve takım yöneticisinin maç öncesi rolü nedir?

Maç öncesi süreç, kaptan ve takım yöneticisi için de sorumluluk demektir. TFF Futbol Müsabaka Talimatı'na göre takımlar müsabaka isim listesini maç başlamadan önce imzalayıp hakeme verir. İsim listesini sahaya girebilecek yönetici, o yoksa teknik sorumlu, o da yoksa antrenör ya da 18 yaşını doldurmuş olması kaydıyla takım kaptanı imzalayabilir.

Talimat, isim listesi imzalanıp onaylandıktan sonra maç başlayana kadar listede değişikliği yalnız belli durumlara bağlar; bunlar arasında beklenmeyen hastalık ve sakatlık yer alır. Talimat ayrıca oyuncu değişikliklerinin ve ihraçların IFAB kurallarına uygun yapılacağını yazar. Bu nedenle ısınmada ihraç edilen bir oyuncunun yerine yedek oyuncunun geçmesini IFAB Kural 3.6 çerçevesinde okumak gerekir. Organizasyona özgü ayrıntılar için ilgili müsabaka statüsüne bakmak gerekir.

Kaptanın bir diğer görevi de iletişimdir. Kural, organizatörlerin hakemle iletişimi yalnız kaptana bırakan uygulamalar getirmesine imkân tanır. Maç öncesi bir gerginlikte kaptanın hakemle sakin konuşması, olayın kart aşamasına gelmeden çözülmesine yardım eder.

Maç başlamadan kırmızı kart bilginizi nasıl sınayabilirsiniz?

Okuduklarınızı pekiştirmek için kısa sorular iyi bir yöntemdir. Sitemizdeki futbol kuralları testi, kartlar ve disiplin dahil temel kurallarda bilginizi ölçer. Ayrıca şu mini testi kendi kendinize yapabilirsiniz:

  • Hakem ısınmada isim listesindeki bir oyuncuyu ihraç etti. Yerine kim oynar? (Listedeki bir yedek.)
  • Bu durumda değişiklik hakkı azalır mı? (Hayır.)
  • Hakem devre arasında bir oyuncuyu ihraç etti. Takım ikinci yarıya kaç kişi başlar? (Bir eksik.)
  • Hakem maç öncesi bir yedek oyuncuyu ihraç etti. Takım yerine başka yedek yazabilir mi? (Hayır.)
  • Bitiş düdüğünden sonra hakem kart gösterebilir mi? (Evet, sahadan çıkana kadar.)

Bu soruları takım arkadaşlarınızla ya da çocuğunuzla birlikte cevaplamak, maçın yalnız 90 dakikadan ibaret olmadığını hatırlatır. Böylece sportmenlik, ısınmadan tokalaşmaya kadar bütün süreci kapsar.

Son olarak, disiplin talimatlarının ve kural kitabının zaman zaman güncellendiğini unutmayın. Ceza aralıkları, değişiklik hakları ya da geçici ihraç gibi uygulamalar organizasyona ve yıla göre farklılaşabilir. Bu nedenle kesin bilgi gerektiğinde IFAB'ın güncel kural metnine ve TFF'nin resmî talimatlarına bakmak en güvenli yoldur. Amatör liglerde ise il temsilciliği ve kulüp yöneticileri, organizasyona özgü kuralları öğrenmek için en yakın kaynaktır.

Sıkça sorulan sorular

Hakem maç öncesi saha incelemesinde kart gösterebilir mi?

Evet. IFAB Kural 12.4'e göre hakemin disiplin yetkisi, maç öncesi saha incelemesi için sahaya girdiği an başlar. Bu andan sonra oyunculara, yedeklere ve takım yetkililerine sarı ya da kırmızı kart gösterebilir. Hakem sahaya girmeden önceki ağır bir ihlalde ise ilgili kişinin maçta yer almasını engelleme yetkisine sahiptir.

Isınmada kırmızı kart gören oyuncunun yerine yedek girerse değişiklik hakkı düşer mi?

Düşmez. Kural 3.6'ya göre isim listesinde yer alan ve başlama vuruşundan önce ihraç edilen oyuncunun yerine listedeki bir yedek oyuncu oynayabilir ve takımın değişiklik hakkı azalmaz. Ancak bu yedeğin yerine başka biri alınamaz; dolayısıyla yedek kulübesindeki oyuncu sayısı bir azalır.

Devre arasında ihraç edilen oyuncunun yerine oyuncu alınabilir mi?

Alınamaz. Devre arası, başlama vuruşundan sonra geldiği için Kural 3.6'nın başlama vuruşu sonrası hükmü uygulanır ve ihraç edilen oyuncunun yerine kimse giremez. Takım ikinci yarıya bir eksik başlar. Takım isterse devre arasında ihraçtan bağımsız olarak normal bir oyuncu değişikliği yapabilir, ama sahadaki oyuncu sayısı değişmez.

Maç sonrası gösterilen kırmızı kartın cezası nasıl belirlenir?

Maç bittiği için takım eksik oynamaz; ancak oyuncu disiplin sürecine girer. Türkiye'de cezaları TFF Futbol Disiplin Talimatı ihlalin türüne göre belirler; örneğin hakaret, saldırı ya da sportmenliğe aykırı hareket için ayrı ceza aralıkları vardır. Talimatın 92. maddesine göre ihraç edilen futbolcu, cezası infaz edilene kadar resmî maçta oynayamaz.

Kart görmeden de maç öncesi bir olay için ceza alınabilir mi?

Alınabilir. Hakem sahaya girmeden önceki kötü davranışları raporuna yazar. TFF Futbol Disiplin Talimatı ise müsabaka öncesini takımların ya da seyircilerin stadyum sınırları içine girdiği andan başlatır. Bu nedenle stadyum girişinde ya da koridorda yaşanan olaylar, kart gösterilmemiş olsa bile rapor ve delillerle disiplin kuruluna taşınabilir.

Çocuk maçlarında maç öncesi kırmızı kart kuralları aynı mı?

Resmî maçlarda temel kural aynıdır; hakemin yetkisi saha incelemesiyle başlar. Ancak çocuk liglerinde kart uygulaması, oyuncu değişikliği sayısı ve disiplin usulleri organizasyona göre farklı olabilir. Bu nedenle kulübünüzden ya da il temsilciliğinden güncel talimatı öğrenin. Çocuklara ısınmadan tokalaşmaya kadar sportmenliği öğretmek en etkili önlemdir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.