İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Yedek Oyuncu Kırmızı Kart Görürse Ne Olur? Kanun 3 ve 12 Rehberi

Yedek oyuncu kırmızı kart görürse yerine kimse girer mi, değişiklik hakkı azalır mı? IFAB Kanun 3 ve 12, senaryolar ve çocuk maçı notları.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
19
Okuma
15 dk
Yedek Oyuncu Kırmızı Kart Görürse Ne Olur? Kanun 3 ve 12 Rehberi
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Yedek oyuncu kırmızı kart görürse ne olur?

Yedek oyuncu kırmızı kart görürse maçtan kalıcı olarak çıkar, oyuna giremez ve yerine başka yedek alınamaz. Takımın sahadaki sayısı değişmez, çünkü kimse sahada değildi. Değişiklik hakkı da azalmaz. Teknik alanı ve saha çevresini terk etmesi gerekir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.18 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Kısa cevap bu. Ancak soru, ihracın ne zaman olduğuna göre ayrıntı kazanır. Takım listesi hakeme verilmeden önce, listeden sonra ama başlama vuruşundan önce ya da maç başladıktan sonra yaşanan üç durum farklı sonuç doğurur.

Bu yazıda yalnızca bu dar soruyu işliyoruz. Kırmızı kartın genel nedenlerini kırmızı kart hangi durumlarda verilir yazımıza, ceza maçı sayısını kırmızı kart kaç maç ceza yazımıza bırakıyoruz.

Reklamlar
Reklamlar

IFAB Kanun 3, yedek oyuncu kırmızı kart görünce ne söylüyor?

Kural, Kanun 3'ün "ihraç edilen oyuncular ve yedekler" bölümünde duruyor. Güncel metin üç zaman dilimini ayırır. Bu ayrım, yedeğin ve ilk on bir oyuncusunun durumunu birbirinden ayıran asıl çizgidir. Metnin tamamını IFAB Kanun 3 metni üzerinden okuyabilirsiniz.

Önce oyuncuyu düşünelim. Takım listesi verilmeden önce ihraç edilen kişi, listeye hiçbir sıfatla yazılamaz. Liste verildikten sonra ama başlama vuruşundan önce ihraç edilen oyuncunun yerine isimli bir yedek girebilir. Başlama vuruşundan sonra ihraç edilen oyuncunun yerine ise kimse giremez.

Yedek için tablo daha sade. İsimli bir yedek başlama vuruşundan önce ya da sonra ihraç edilirse, yerine başka biri alınamaz.

Kim kırmızı kart gördü?Ne zaman?Yerine kim girer?Değişiklik sayısı
OyuncuTakım listesi verilmeden önceListeye hiç yazılamazEtkilenmez
OyuncuListe verildi, başlama vuruşundan önceİsimli bir yedek girer, o yedek de değiştirilemezAzalmaz
OyuncuBaşlama vuruşundan sonraKimse giremezNormal hak kalır
İsimli yedekBaşlama vuruşundan önce ya da sonraKimse giremezAzalmaz

Tablodaki son sütun önemlidir. Kitapçığın örnek soruları, ihraç edilen yedek için takımın yapabileceği değişiklik sayısının azalmadığını açıkça söyler.

Yedek oyuncu kırmızı kart görmesine hangi davranışlar yol açar?

Kanun 12, kırmızı kart gerektiren fiilleri "oyuncu, yedek ve oyundan çıkmış oyuncu" için ortak yazar. Yani yedek kulübesinde otururken de aynı listeye tabisiniz. Metni IFAB Kanun 12 metni sayfasında bulabilirsiniz. Başlıca fiiller şunlar:

  • Ciddi faullü oyun ve şiddet davranışı. Yedek, sahaya girip rakibe saldırırsa bu başlığa düşer.
  • Isırmak ya da tükürmek.
  • Saldırgan, aşağılayıcı ya da küfürlü söz veya hareket.
  • Aynı maçta ikinci sarı kartı almak.
  • Video operasyon odasına girmek.
  • Sahaya girip rakibin gol ya da bariz gol şansını engellemek.

Bir de organizasyona bağlı fiiller var. Ağzını kapatarak rakibe provokatif konuşmak ya da hakemin kararını protesto için sahayı terk etmek, kitapçıkta "organizasyon seçeneği" olarak geçer. Bu fiilleri ceza sayıp saymayacağınız turnuva kurallarına bağlıdır.

Elinizdeki yarışma yönergesini bu yüzden okumak gerekir. Çocuk turnuvalarında çoğu zaman bu başlıklar daha da sade yazılmıştır, bu nedenle antrenörün her sezon başında belgeyi gözden geçirmesi iyi olur.

Bu fiillerin her birini tek tek tartışmıyoruz. Konuya girmeden önce kırmızı kart nedenleri rehberine göz atabilirsiniz.

Hiç oynamayan yedek oyuncu kırmızı kart görebilir mi?

Evet. Kanun 12, kartın yalnızca oyuncuya değil, yedeğe, oyundan çıkmış oyuncuya ve takım görevlisine de gösterilebileceğini yazar. Oynasa da oynamasa da yedek, hakemin disiplin yetkisi altındadır. Kulübede oturmak dokunulmazlık vermez.

Yedek için sarı kart nedenlerini de kitapçık ayrı sayar. Oyunun yeniden başlamasını geciktirmek, söz ya da hareketle itiraz etmek, hakemin izni olmadan sahaya girmek, sportmenlik dışı davranış, hakem inceleme alanına girmek ve inceleme işaretini aşırı kullanmak bu listede.

İki sarı kart tek kırmızıya dönüşür. Kitapçığın örneği çok öğretici. Yedekken ilk yarıda sarı gören bir kişi oyuna girer, sonra elle durdurma yapıp ikinci sarıyı alırsa, hakem sarı kartın ardından kırmızı kartı gösterir. Aynı kişi iki farklı sıfatla iki uyarı almış olur.

Aynı mantık ters yönde de işler. Oyuncuyken sarı gören biri değişince kulübeden hakem yardımcısına itiraz ederse ikinci sarı ve kırmızıyla karşılaşır. Dolayısıyla sıfat değişse de kişi aynıdır.

Kartların sayacı kişiye bağlıdır, sıfata bağlı değildir. Bu nokta antrenörlerin en çok gözden kaçırdığı ayrıntıdır.

Reklamlar
Reklamlar

Isınırken yedek oyuncu kırmızı kart görebilir mi?

Duruma bağlı. Kanun 5'e göre hakem, disiplin yetkisini saha incelemesi için sahaya girdiği andan itibaren kullanır. Ancak kart gösterme yetkisi maçın başında sahaya girdiği andan başlar. Kitapçığın ayrıntısını IFAB Kanun 5 metni sayfasında okuyabilirsiniz.

Bu iki cümle birbirini tamamlar. Hakem, maç başlamadan önce kırmızı kartlık fiil işleyen oyuncunun ya da görevlinin maça katılmasını engelleyebilir. Diğer kötü davranışları ise yalnızca raporlar.

Kitapçığın soru bölümü bir örnek verir. Takım listeleri verilmeden önce ısınma sırasında rakibine tükürmüş bir oyuncu, listeye yazılamaz ve oynayamaz. Oyuncu ve yedek sayısı ise azalmaz. Hakem bu durumda kırmızı kart göstermez, çünkü kartlar hakem sahaya girmeden gösterilemez.

Listeden sonra ve başlama vuruşundan önce ise tablo değişir. Kitapçığa göre isimli bir yedek bu aralıkta ihraç sayılacak bir fiil işlerse, maça katılamaz ve yerine başka yedek yazılamaz. Kitapçığın örnek sorusu tam bunu anlatır: ısınmada rakibe saldırgan hareket yapan isimli yedek maçta yer almaz.

ZamanHakem ne yapar?Kaynak
Liste verilmeden önce, sahada ısınmaKişi listeye yazılamaz, rapor edilir, kart gösterilmezKanun 3 ve 5
Liste verildi, başlama vuruşuna kadarKişi maça katılamaz, yedekse yerine kimse yazılmazKanun 3.6
Hakem sahaya girdikten sonraKart göstermek mümkünKanun 5

Bu ayrımı tünel ve soyunma odası gibi sahadan uzak yerlerde nasıl uygulayacağını kitapçıktan çıkaramadık. Kesin yanıt için hakem delegesine ve turnuva yönergesine bakın.

Devre arasında yedek oyuncu kırmızı kart görebilir mi?

Evet. Kanun 5, hakemin sarı ve kırmızı kartı oyun sahasına girişinden maç bitene kadar, devre arası, uzatma ve seri penaltılar dahil, gösterebileceğini yazar. Maç bittikten sonra da sahadan ayrılana kadar disiplin yetkisi sürer.

Kitapçığın örneği devre arasını anlatır. İlk yarı bitiminde bir oyuncu rakibine vurur, hakem durumu ancak tünele yürürken fark eder. Hakem kırmızı kartı gösterir, oyuncu ikinci yarıya katılamaz ve yerine kimse giremez. Hakem kartı sahada gösteremediyse iki takıma ve gerektiğinde seyirciye anons yapar.

Aynı mantık yedek için de geçerlidir. Devre arasında tünelde hakeme küfreden yedek, ikinci yarıya hiç çıkamaz. Takımın kulübedeki kişi sayısı o andan itibaren bir eksiktir.

Maç sonrasında kart göstermenin işlevi bazen sakinleştirmektir. Kitapçığın yorumuna göre hakem, olayı yatıştırmak için uygun kartı gösterebilir. Hakem kartı göstersin ya da göstermesin, olayı yetkili makamlara bildirir.

  • Devre arası: hakem kart gösterebilir, yedek ikinci yarıya katılamaz.
  • Uzatma ve seri penaltılar: aynı yetki sürer.
  • Maç sonu: sahadan ayrılana kadar yetki sürer, hakem rapor yazar.

Yedek oyuncu izinsiz sahaya girerse hakem ne yapar?

Yedek oyuncu, hakemin izni olmadan sahaya girerse sarı kart görür. Eğer girişi bir oyuncuya ya da oyuna müdahale ediyorsa oyun durur ve hakem doğrudan serbest vuruş ya da penaltı verir. Gol ya da bariz gol şansını engelleyen yedek kırmızı kart görür.

Kanun 3.7 bu ayrıntıyı yazar. Takım görevlisi, yedek, oyundan çıkmış ya da kırmızı kart görmüş oyuncu sahaya girerse hakem yalnızca müdahale varsa oyunu durdurur. Duraklama olduğunda kişiyi dışarı çıkarır ve gereken disiplin işlemini yapar.

Üç kitapçık örneği öğreticidir. Birincisi, kulübeden sahaya giren bir yedek rakibe yaklaşıp dikkatini dağıtır, rakip yedeğin yüzüne vurur. Hakem yedeğe sarı gösterir, rakibi şiddet davranışından atar. Olay yedeğin ihlaliyle başladığı için oyun, yedeğin müdahale ettiği noktadan serbest vuruşla yeniden başlar.

İkincisi, aşağıdaki gibi iki ayrı ihlal peş peşe gelebilir. Hakemin kararına itiraz etmek için izinsiz sahaya giren yedek, her bir ihlal için bir sarı alır. Bu iki sarı kırmızıya dönüşür.

Üçüncüsü, yedek rakibe saldıran takım arkadaşını tutmak için sahaya girerse, başka bir ihlal yoksa sarı kart görür. Oyun, ilk faul nedeniyle serbest vuruşla sürer.

  • Yalnızca izinsiz giriş: sarı kart.
  • Girişe ek olarak itiraz: iki sarı, yani kırmızı.
  • Girişe ek olarak bariz gol şansını engelleme: kırmızı.
Reklamlar
Reklamlar

Kırmızı kart gören yedek nereye gider, kulübede kalabilir mi?

Kalamaz. Kanun 12, kırmızı kart gören oyuncunun, yedeğin ve oyundan çıkmış oyuncunun saha çevresini ve teknik alanı terk etmesini ister. Kitapçık gideceği yeri söylemez. Soyunma odası, tünel ya da tribün seçimi organizasyona ve stat düzenine kalır.

Bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık. Teknik alan tanımı, kişinin sahaya yakın konumu ve çocuk maçı senaryoları için ihraç edilen oyuncu yedek kulübesinde oturabilir mi yazımıza bakın. Burada tekrar yazmıyoruz.

Bu yazıya özgü bir ayrıntı var. Ihraç edilen yedek, takım içinde başka bir rol üstlenemez. Örneğin ikinci kaleci olarak bile oyuna giremez. Kitapçıkta bu kuralı açıkça yazan ifade, ihraç edilen yedeğin maça katılamayacağı cümlesidir.

Teknik alan düzeni de ilgili. Antrenörün alandaki yetkilerini ve yardımcıların yerini antrenörün teknik alan kuralları yazımızda işledik.

Kulübeden ayrılan yedeğin tribüne çıkıp çıkamayacağı kitapçıkta yoktur. TFF kaynaklarında da bu konuda doğrudan bir hüküm yer almıyor. Bu yüzden "çıkabilir" ya da "çıkamaz" diye kesin söylenemez. Turnuva yönergesine ve hakem delegesine sorun.

Failin kim olduğu belli değilse teknik alanda kim sorumlu olur?

Kanun 12'ye göre teknik alandan gelen bir ihlalde fail çıkmazsa hakem alandaki kıdemli antrenöre kart gösterir. Kitapçık bunu açıkça yazar ve kapsamını sınırlar: yedek, oyundan çıkmış oyuncu, kırmızı kart görmüş oyuncu ya da takım görevlisi arasında kimin yaptığı bilinmiyorsa.

Bu hüküm, kalabalık kulübelerde pratik bir sorun çözer. Örneğin yedeklerden biri hakeme küfreder, hakem kimin söylediğini göremez. O zaman hakem, teknik alandaki kıdemli antrenöre kartı gösterir.

Kitapçığın bir sorusu, bu hükmün sınırını da çizer. Sahadaki bir oyuncu kimliği belirsiz bir ihlal yaparsa, hakem kıdemli antrenöre kart göstermez. Olayı yalnızca maçtan sonra yetkili makamlara bildirir.

Peki bu antrenör için ne anlama gelir? Yedeklerin ağzını kontrol etmek, doğrudan antrenörün sorumluluk alanına girer. Kitapçık böyle yazmaz, ama hükmün pratik sonucudur.

  • Fail belli: kart doğrudan ona çıkar.
  • Teknik alandan gelen belirsiz ihlal: kıdemli antrenör kart görür.
  • Sahadaki oyuncudan gelen belirsiz ihlal: kart çıkmaz, hakem olayı rapora yazar.

Yedek kaleci ihraç edilirse takım ne yapar?

Yedek kaleci ihraç edilirse takım, o kişiyi kullanamaz. Eğer ilk kaleci de oyundan çıkarsa, kaleciliği saha oyuncularından biri üstlenir. Kanun 12'ye göre kalecisi atılan takım, oyun yeniden başlamadan yeni bir kaleci bulmak zorundadır.

Kitapçığın örneği şöyledir. Kaleci, bariz gol şansını engellediği için kırmızı kart görür. Takım, ya bir yedeği kaleci olarak alır ya da sahadaki oyunculardan birini kaleye geçirir. Yedek hakkı kalmadıysa ikinci yol zorunludur.

Yedek kaleci ihraç edilmişse yedekle değişim seçeneği yok demektir. Bu durumda her zamanki gibi saha oyuncusu kaleye geçer. Kimin kaleye geçeceği tamamen teknik heyetin kararıdır. Hangi mevkinin tercih edileceğine dair kitapçıkta bir tavsiye yoktur.

Değişiklik hakkından düşüp düşmediği sorusuna kaleci değişikliği değişiklik hakkından harcanır mı yazısı bakar. Aynı maçta iki farklı oyuncunun kaleciliğe geçmesini ise iki oyuncu kalecilik yapabilir mi yazısı anlatır.

Kalecilik rolünün ayrıntısı ve çocuk kalecilere uyarlaması için platformdaki kaleci okulu sayfasına bakabilirsiniz.

Reklamlar
Reklamlar

Yedek ihracı takımın sayısını ve değişiklik hakkını nasıl etkiler?

Yedek ihracı sahadaki oyuncu sayısını değiştirmez. Çünkü ihraç edilen kişi zaten sahada değildi. Kanun 3'ün örnek sorularına göre, ihraç edilen yedek nedeniyle takımın yapabileceği değişiklik sayısı da azalmaz. Yalnızca kulübedeki isim havuzu daralır.

Bu cümlenin pratik sonucu şudur. Takımın bir resmî maçta beş değişiklik hakkı ve en çok üç değişiklik fırsatı varsa, bu hak ve fırsatlar sürer. Ancak kullanabileceği isim sayısı, kulübedeki geriye kalan yedek sayısıyla sınırlıdır. Bu sonucu çıkarım olarak yazıyoruz, çünkü kitapçık bunu tek cümleyle belirtmez.

Örneğin kulübede yalnızca beş yedek varsa ve biri ihraç edilirse, takım dört isimle devam eder. Beş değişiklik hakkı kâğıt üzerinde durur ama ancak dördü kullanılabilir. Daha geniş kulübeli takımlarda bu fark pek göze çarpmaz.

BaşlıkYedek kırmızı kart görünce
Sahadaki oyuncu sayısıAynı kalır
Değişiklik hakkıAzalmaz
Kulübedeki isim havuzuBir isim eksilir
Yerine yedek almaMümkün değil
Kaleci kadrosuYedek kaleciyse seçenek daralır

Değişiklik kurallarının tamamını oyuncu değişikliği kuralları yazımızda, isim listesindeki yedek sayısını yedek kulübesinde kaç oyuncu bulunur yazımızda bulabilirsiniz. Sahadaki oyuncunun kırmızı kartı sonrası durum için 10 kişiye düşen takımın değişiklik hakkı yazımıza göz atın.

Yedek oyuncu kırmızı kart görünce ceza kaç maçtır?

Kural kitabı bunu söylemez. Maçtaki sonuç IFAB Kanunları'nda yazar, ceza maçı sayısını ise federasyon ve organizasyon disiplin talimatları belirler. Bu yüzden "kaç maç" sorusunun cevabı hangi ligde oynandığına ve dosyanın PFDK'ya nasıl gittiğine bağlıdır.

Türkiye'de ilgili metinleri TFF sitesinde, Disiplin Talimatı bölümünde yayımlandığı haliyle okuyabilirsiniz. Bazı anlatımlarda geçen "yedek oyuncu için 1-3 maç" gibi rakamlar kaynağı gösterilmedikçe kesin bilgi sayılmamalıdır. Yedek için ayrı bir ceza tarifesi bu metinlerde yer almıyor.

Genel çerçeveyi şu yazılarda işledik:

Kitapçıkta geçici ihraç için ayrı bir yönerge bölümü vardır. Bu yazı yalnızca kalıcı kırmızı kartı işler.

Ceza süresi için en sağlam yol, organizasyonun yayımladığı kararı okumaktır. Bir öğrenci ya da amatör oyuncuysanız kulübünüzden ya da turnuva düzenleyicisinden karar belgesini isteyin.

Yedek oyuncu kırmızı kart görünce hangi yanlış inanışlar dolaşır?

Birkaç yanlış kalıp çok dolaşır. Bunları kitapçıkla karşılaştırdığımızda tablo şöyle çıkıyor. Tabloda her satır için hem yaygın iddiayı hem de kaynağa göre düzeltmeyi veriyoruz.

Yaygın inanışKitapçığa göre durum
Yedek ihraç edilince takım eksik oynar.Hayır. Sahadaki sayı değişmez, kulübedeki isim eksilir.
Yedek ihraç edilince değişiklik hakkı düşer.Hayır. Takımın değişiklik sayısı azalmaz.
Yedeğin yerine yedek alınabilir.Hayır. İsimli yedek ihraç edilince yerine kimse alınamaz.
Oynamayan yedek kart görmez.Yanlış. Yedek de sarı ve kırmızı kart görebilir.
Yedek ihraç edilince kulübede oturur.Hayır. Saha çevresini ve teknik alanı terk eder.
Maç başlamadan kart gösterilemez.Kartlar hakem sahaya girmeden gösterilmez, ancak men yetkisi vardır.
Yedek kaleci ihracı saha oyuncusu kaleci yapar.Her zaman değil. Yedek varsa başka bir seçenek de mümkündür.

Son satırda bir ayrıntı daha var. Kaleci atıldığında yedek kaleci hakkı kalmışsa onu kullanmak mümkündür. Hak bittiyse sahadaki oyuncu kaleye geçer.

Reklamlar
Reklamlar

Hakem yedek ihracını hangi sırayla uygular?

Hakemin elinde sabit bir yazılı sıra yok, ancak kitapçıktaki ilkeler pratikte şu adımları verir.

  1. İhlali tespit etmek. Sahadaki hakem ya da yardımcıları kulübedeki davranışı görür.
  2. Kimin yaptığını belirlemek. Fail belirsizse kıdemli antrenör sorumlu olur.
  3. Kartı göstermek. İkinci sarı ise önce sarı, sonra kırmızı gösterilir.
  4. Kişiyi uzaklaştırmak. İhraç edilen kişi saha çevresini ve teknik alanı terk eder.
  5. Oyunu yeniden başlatmak. İhlal oyuna müdahaleyse serbest vuruş, değilse önceki karar sürer.
  6. Rapor yazmak. Hakem, olayı yetkili makamlara iletir.

Kitapçığın bir başka ilkesi önemli. Hakem kartı göstermeye karar verdiyse, ceza uygulanana kadar oyunu başlatmaz. Karşı takım hızlı serbest vuruş yapıp net gol şansı yakalamışsa ve hakem henüz disiplin işlemine başlamamışsa istisna doğar.

Avantaj da ilgilidir. Hakem avantaj oynadıysa, oyun ilk durduğunda sarı ya da kırmızı kartı gösterir. Yani kulübedeki bir ihlal sonrası kart, birkaç saniye gecikebilir ama kaybolmaz.

Çocuk ve amatör maçlarda yedek ihracı aynı şekilde mi işler?

Her zaman değil. IFAB metni 11'e 11 resmî futbolu anlatır. Çocuk, veteran ve amatör organizasyonlarında saha, süre, oyuncu sayısı ve değişiklik biçimi ayrı olabilir. Örneğin kitapçık, geri dönüşlü değişikliği yalnızca gençlik, veteran, engelli ve amatör futbolda ve ulusal federasyonun onayıyla kabul eder.

Türkiye'de çocuk futbolunda ihraç edilen yedeğin nerede bekleyeceği organizasyona göre değişebilir. Organizasyon yönergesi ne diyorsa o geçerlidir. Bu yüzden turnuva kayıt aşamasında yönergeyi mutlaka isteyin.

Küçük oyun biçimlerinde yedek disiplini de farklı olabilir. 7v7 ve 9v9 gibi küçük alanlı oyunlarda yedek sayısı az, değişiklik serbesttir. Bu yüzden bir çocuğun ihracı takım gücünü daha fazla etkiler.

Güvenlik ve eğitim açısından üç ilke işe yarar:

  • Çocuğun kırmızı kartı ceza sahnesi değil, öğrenme anıdır.
  • Kırmızı kart gören çocuğu yalnız bırakmayın, yetişkin bir görevli onunla kalsın.
  • Sert tepki yerine sakin bir açıklama yapın.

Çocuk futbolunda yaş gruplarına ve oyun biçimlerine genel bakış için platformdaki minikler futbol okulu sayfasına ve İstanbul futbol okulu sayfasına bakabilirsiniz.

Antrenör yedek kulübesi disiplinini nasıl çalıştırır?

Çocuklar kulübe disiplinini söyleyerek değil, canlandırarak kavrar. Aşağıdaki drill, 9v9 ve 11v11 gruplarında kullanılabilecek kısa bir kulübe canlandırmasıdır. Çocuk futbolunda bu yöntemin etkisini ölçen araştırma sınırlıdır.

Kurulum: Orta çizgide iki küçük teknik alan işaretleyin, her birinde dört yedek oturur. Sahada iki takım küçük bir oyun oynar. Bir yardımcı antrenör hakem rolünü oynar.

Amaç: Yedeklerin hakem kararına tepkisini sakin yönetmeyi öğrenmesi.

Kural: Yedekler yalnızca sakin cümleyle ya da el hareketiyle tepki verir. Hakem rolündeki görevli kasıtlı olarak tartışmalı bir karar verir. Yedek, öfke yerine "kaptan bakar" cümlesini kullanırsa takım puan alır.

İlerleme: Önce 5 dakikalık tek tur. Ardından süre 8 dakikaya, sonra sayı iki tura çıkar. Tekrar sayısını en çok iki turda tutun.

Hata: Antrenör hatayı alay edici bir dille değil, sakin bir cümleyle düzeltmelidir. Çocuk üzerine bağırmak, drilin amacını bozar.

Çocuk güvenliği için ilkeler basit. Drill yaşa uygun ve temassızdır. Hiçbir çocuğu "kırmızı kartlı" role zorlamayın, rolü gönüllüler üstlensin. Ağrı ya da şikâyet olursa çocuk oyundan çıkar. Tekrar sayısı sınırlı kalır ve her tur sonrasında kısa bir konuşma yaparsınız.

Reklamlar
Reklamlar

Veli, yedek kulübesinde öfkelenen çocuğa nasıl yaklaşır?

Önce çocuğun duygusunu adlandırın, sonra kuralı söyleyin. "Öfkelendin, bunu anlıyorum" cümlesi, "Bu davranış yasak" cümlesinden önce gelirse çocuk daha açık dinler. Bu yaklaşım bir çalışmaya dayanmıyor.

Maç sırasında kulübe dışındaki velinin yapabileceği şey azdır. Çocuğa bağırmak, hakemi ya da antrenörü eleştirmek durumu tırmandırır. Bu yüzden tribünde sakin kalmak, çocuğun ilk örneğidir.

Evdeki konuşma kısa olmalı. Çocuğa "hakem karar verir, antrenör itiraz eder" kuralını anlatın. Sonra çocuğun ne yapabileceğini birlikte düşünün: derin nefes almak, su içmek, takım arkadaşına dönmek. Nefes tekniklerinin çocuk futbolcuda etkisine dair doğrudan kanıt sınırlıdır.

Kulübede oturan çocuğun duygusuna dair ayrıntıları çocuğunuz yedek kalıyorsa ebeveyn yaklaşımı yazımızda işledik. Bir okulda disiplin ya da kulübe yönetimiyle ilgili sorun yaşarsanız, futbol okulu şikâyet sayfasındaki yönlendirmeye bakabilirsiniz.

Çocuğun fiziksel tepkisi, yani vurma, itme ya da atma, ciddi bir uyarıdır. Bu durumlarda antrenörle görüşmek ve gerekirse bir çocuk gelişimi uzmanına danışmak uygundur. Biz tıbbi ya da psikolojik tavsiye vermiyoruz.

Yedek ihracı takım taktiğini nasıl etkiler?

Kulübedeki bir ismin eksilmesi, sahadaki sayıyı etkilemez ama seçenekleri daraltır. Bu bölüm bir kural değil, bir yorumdur. Yedek ihracı üzerine taktik analiz literatürü sınırlıdır.

Seçenekler üç yerde daralır. Birincisi mevki derinliğidir. Kulübede tek bir bek varsa ve o ihraç edildiyse, sakatlıkta aynı mevkiye koyacak oyuncu kalmaz. İkincisi kaleci güvencesidir. Üçüncüsü ise geç dakikalarda ofansif seçenektir.

Antrenörün yapabileceği hazırlık, maçtan önce "ya plan B" sorusunu sormaktır. Örneğin hangi oyuncu hangi iki mevkide görev alabilir? Bu çoklu mevki bilgisini çocuk futbolunda öğretmenin sınırı vardır. Gelişim çağında mevkiye erken kilitlemek yerine çok mevkide oynatmak daha mantıklıdır.

Sahada 10 kişiye düşmeyle ilgili taktik adaptasyonu ayrı bir yazıda anlattık: 10 kişi kalan takım nasıl dizilmeli. Yedek ihracı ise farklıdır, çünkü sahadaki sayı aynı kalır.

DurumSahadaki sayıTaktik sonuç
Yedek kırmızı kart gördü11Kulübede seçenek daralır
Oyuncu kırmızı kart gördü10Dizilişi yeniden kurmak gerekir
Yedek kaleci kırmızı kart gördü11Kaleci güvencesi azalır

Tablodaki hiçbir satırı sayıyla ölçülmüş bir araştırmaya dayandırmıyoruz.

Hakem adayları bu kuralları nereden okur?

İlk adres kural kitapçığının kendisidir. Kanun 3, 5 ve 12 birlikte okunduğunda yedek ihracının tüm çerçevesi çıkar. Kitapçığın "Q&A" bölümündeki örnekler, bu çerçeveyi uygulamalı olarak gösterir.

Türkiye'de hakem olmanın yolu, yaş şartı ve kurs bilgileri değişebilir. Bu bilgileri bu yazıda yazmıyoruz. Güncel duyuru için TFF'nin hakem birimine bakın. Genel yol haritası için futbol hakemi nasıl olunur yazımıza göz atabilirsiniz.

Dördüncü hakemin kulübeyle iletişimi de konuyla bağlantılı. Görev paylaşımını dördüncü hakem ne yapar yazımızda anlattık.

Genç hakem adayları için pratik öneri şudur: örnek soruları kendi cümlenizle yeniden yazın, sonra hangi kanundan hangi kararın çıktığını işaretleyin. Bu, bilimsel olarak sınanmış bir yöntem değil, pratik bir öneridir.

Sıkça sorulan sorular

Yedek oyuncu kırmızı kart görürse takım eksik oynar mı?

Hayır. Yedek zaten sahada olmadığı için sahadaki oyuncu sayısı değişmez. Takımın değişiklik sayısı da azalmaz. Yalnızca kulübedeki isim havuzu bir kişi küçülür ve ihraç edilen yedeğin yerine başka yedek alınamaz. Yani oyun on bir kişiyle sürer, ancak kulübedeki seçenekler azalır. Detaylar için Kanun 3 ve Kanun 12 metinlerine bakın.

Maç başlamadan ihraç edilen yedeğin yerine başka yedek yazılabilir mi?

Hayır. IFAB Kanun 3.6, isimli bir yedek başlama vuruşundan önce ya da sonra ihraç edilirse yerine başkasının alınamayacağını yazar. Takım listesi verilmeden önce ihraç edilen kişi ise listeye hiçbir sıfatla yazılamaz. Böylece kadro bir isim eksik kalır ve değişiklik sayısı da korunur. Bu hüküm başlama vuruşundan sonraki ihraç için de aynıdır.

Hiç oyuna girmemiş yedek kırmızı kart görebilir mi?

Evet. Kanun 12, kartın yedeğe ve oyundan çıkmış oyuncuya da gösterilebileceğini söyler. Hakemin disiplin yetkisi, yedek oynasın ya da oynamasın sürer. Örneğin kulübeden hakeme küfreden ya da sahaya izinsiz girip rakibe saldıran yedek kırmızı kart görür ve teknik alanı terk etmek zorunda kalır.

İkinci sarı kart yedeğe de kırmızı olarak döner mi?

Evet. Kitapçığa göre aynı kişi aynı maçta iki uyarı alırsa hakem önce ikinci sarıyı, ardından kırmızıyı gösterir. Uyarıların farklı sıfatla alınması fark etmez. Yedekken bir, oyuncuyken bir sarı gören kişi de kırmızıyla çıkar, saha çevresini ve teknik alanı terk eder. Hakem bu durumu rapora da yazar.

Yedek kaleci ihraç edilirse ne olur?

Yedek kaleci maça katılamaz ve yerine kimse alınamaz. Ana kaleci de oyundan çıkarsa takım, kalan oyunculardan birini kaleye geçirir. Kanun 12 kalecisi atılan takımın yeni bir kaleci bulmasını ister. Hangi mevkinin tercih edileceğine dair kitapçıkta bir öneri yoktur; bu karar teknik heyete aittir.

Yedek oyuncunun kırmızı kart cezası kaç maçtır?

Kural kitabı ceza maçı sayısını belirlemez. Bu sayı federasyonun ve organizasyonun disiplin talimatlarında düzenlenir. TFF kaynaklarında yedek için ayrı bir ceza tarifesi yer almıyor. Güncel hüküm için TFF duyurusuna ve lig ya da turnuvanın yönergesine bakın. Amatör maçlarda karar belgesini düzenleyiciden isteyin, çünkü sayı organizasyona göre değişir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.