İçeriğe geç
Futbolcu Analizi

Şut Yaratma Aksiyonu (SCA) Nedir? Golü Hazırlayan Son İki Hareket Nasıl Sayılır?

Şut yaratma aksiyonu (SCA) nedir, nasıl sayılır ve nasıl okunur? GCA farkı, mevkiye göre yorum, sık hatalar ve çocuklar için oyunlar bu rehberde.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
15 dk
Şut Yaratma Aksiyonu (SCA) Nedir? Golü Hazırlayan Son İki Hareket Nasıl Sayılır?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Şut yaratma aksiyonu (SCA) nedir?

Şut yaratma aksiyonu (SCA), bir şuttan hemen önce gelen son iki hücum hareketinin her birine verilen puandır. Pas, başarılı çalım, kazanılan faul, ilk şuttan dönen top ya da savunmada topu kazanma bu iki hareketten biri olabilir. Böylece yalnız son pası değil, şutu doğuran zinciri sayar.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu ölçü, futbolun en eski sorunlarından birine cevap arar. Asist için önce golün gelmesi gerekir. Anahtar pas ise yalnız son pası sayar. Oysa bir şut çoğu zaman bir çalımla, bir faul kazanmayla ya da bir arkadaşın önceki pasıyla başlar. Şut yaratma aksiyonu bu emeğin bir kısmını görünür kılar.

Ölçünün temel fikrine daha önce beklenen asist (xA) yazısında kısaca değindik. Burada konuyu baştan sona açıyoruz: nasıl sayılır, nasıl okunur, nerede yanıltır ve antrenör ile veli bu fikirden nasıl yararlanabilir.

Reklamlar
Reklamlar

SCA neden ortaya çıktı?

Klasik istatistikler şutu hazırlayan katkıların büyük kısmını görmez. Örneğin bir kanat oyuncusu iki rakibi çalımla geçip topu yakındaki arkadaşına bırakır. Arkadaşı da topu ceza sahasındaki forvete aktarır ve forvet şut çeker. Klasik tabloda yalnız son pası veren oyuncu bir anahtar pas yazar. Peki çalımla savunmayı açan kanat nerede?

Analistler bu sorunu çözmek için şutun öncesine bakmaya başladı. Ancak bütün hücumu saymak da sorun yaratıyordu, çünkü kaleciden başlayan bir hücumda herkes bir katkı yazardı. Bu yüzden yaygın yaklaşım, şuttan önceki son iki hareketi saymak oldu. Böylece ölçü hem yeterince geniş hem de yeterince odaklı kaldı.

Topu kaleciden itibaren bütün zinciri hesaba katan başka bir yaklaşım da vardır. O yaklaşımı xG zinciri (xGChain) ve xGBuildup yazısında anlattık. SCA ise yalnız şuta en yakın iki halkaya odaklanır.

Hangi hareketler şut yaratma aksiyonu sayılır?

Yaygın kullanılan tanımda altı tür hareket kayda girer. Bazı veri sağlayıcıları bu listeyi biraz farklı kurar, ama ana fikir aynıdır.

Hareket türüNe anlama gelir?Saha örneği
Oyun içi pasTop oyundayken atılan pasOrta saha oyuncusunun çizgiler arasına attığı pas
Duran top pasıKorner, serbest vuruş, taç gibi duran toptan gelen pasKafa vuruşuna giden korner
Başarılı çalımRakibi topla geçmeKanadın adamını geçip pas bırakması
ŞutDönen topla yeni bir şuta yol açan ilk şutKaleciden dönen topu arkadaşın yeniden vurması
Kazanılan faulŞuta yol açan faulü kazanmaSerbest vuruş ya da penaltıyla sonuçlanan faul
Savunma hareketiTop kapma, araya girme, baskıyla top kazanmaRakip orta sahada top çalıp hücumu başlatma

Tabloda dikkat çeken nokta şudur: Liste pasla sınırlı değil. Bu yüzden ölçü, çalımcı kanatları ve önde top kazanan orta sahaları da ödüllendirebilir.

Son iki hareket nasıl sayılır?

Mantığı bir örnekle anlatalım. Diyelim ki bir hücumda sırasıyla şunlar oldu: Stoper topu orta sahaya verdi. Orta saha oyuncusu topu kanada açtı. Kanat oyuncusu rakibini çalımla geçti ve pası forvete verdi. Forvet de şut çekti.

Şuttan geriye doğru sayarsak son hareket, kanadın forvete verdiği pastır. Ondan önceki hareket ise kanadın çalımıdır. Dolayısıyla bu şut için iki SCA yazılır ve ikisi de kanat oyuncusuna gider. Orta saha oyuncusunun kanada açtığı pas ise üçüncü sırada kaldığı için sayıma girmez.

Bu örnek önemli bir gerçeği gösterir:

  • Aynı oyuncu tek bir şuttan iki SCA alabilir.
  • Şutu çeken oyuncu, şutun kendisi için SCA almaz.
  • Üçüncü ve daha önceki hareketler, ne kadar değerli olursa olsun, sayıma girmez.

Ancak bazı sağlayıcılar sayım kurallarını farklı uygular. Bu yüzden bir platformda gördüğünüz sayıyı başka bir platformla karşılaştırmadan önce tanımı okuyun.

Gol yaratma aksiyonu (GCA) ile şut yaratma aksiyonu arasındaki fark nedir?

Gol yaratma aksiyonu (GCA), aynı mantığı yalnız golle biten şutlara uygular. Yani golden önceki son iki hücum hareketi sayılır. Her GCA aynı zamanda bir SCA'dır, ama her SCA bir GCA değildir.

Bu farkın pratik bir sonucu vardır. SCA çok daha sık oluşur, çünkü bir maçta onlarca şut olur ama genelde birkaç gol. Bu yüzden SCA istatistiksel olarak daha istikrarlıdır. GCA ise bitiricinin başarısına bağlıdır. Forvet pozisyonu gole çeviremezse, hazırlayan oyuncu GCA yazamaz.

Asist ile de benzer bir ilişki vardır. Asist, golden önceki son pası ödüllendirir ve resmî kuralları kurumlara göre değişir. Bu ayrıntıları asist nasıl hesaplanır yazısında bulabilirsiniz. GCA ise asisti kapsar, ama çalım, faul kazanma ve top kapma gibi hareketleri de ekler.

Reklamlar
Reklamlar

Şut yaratma aksiyonu hangi soruyu cevaplar?

Bu ölçü esas olarak 'ne sıklıkla' sorusuna cevap verir. Bir oyuncu takımının şut bulmasına ne kadar sık doğrudan katkı veriyor? Bu soru özellikle hücum oyuncularını ve yaratıcı orta sahaları karşılaştırırken işe yarar.

Ancak ölçü 'ne kalitede' sorusunu cevaplamaz. Otuz metreden umutsuz bir şutu hazırlayan pas ile kale önünde boş bir vuruşu hazırlayan pas aynı puanı alır. Bu yüzden SCA'yı mutlaka şut kalitesini anlatan ölçülerle birlikte okumak gerekir.

Şut kalitesini ölçmenin temel aracı beklenen goldür. Bir şutun gole dönme ihtimalini nasıl hesapladığını beklenen gol (xG) yazısında ayrıntılı anlattık. İki ölçü birlikte kullanıldığında tablo çok daha net olur: Biri sıklığı, öteki kaliteyi söyler.

SCA sayısı nasıl okunur?

Doğru okuma birkaç adımdan oluşur:

  1. Süreye göre ayarlayın: Toplam sayı yerine 90 dakika başına ortalamaya bakın. Ancak çok az süre alan oyuncularda bu ortalama da güvenilmezdir.
  2. Hareket türlerine ayırın: Sayının ne kadarı oyun içi pastan, ne kadarı duran toptan geliyor? Korner ve serbest vuruş kullanan oyuncunun sayısı duran toplarla şişebilir.
  3. Takım bağlamına bakın: Çok şut çeken bir takımda her oyuncunun sayısı yükselir.
  4. Kaliteyi ekleyin: Hazırlanan şutların beklenen gol değerine bakın.
  5. Videoyla doğrulayın: Birkaç maçtan örnek pozisyonları izleyin.

İkinci adım özellikle önemlidir. Örneğin takımın bütün duran toplarını kullanan bir oyuncu, oyun içinde az şey üretse bile yüksek bir toplam yazabilir. Bu yüzden duran top ve oyun içi katkıyı ayrı tutmak, değerlendirmeyi çok daha adil yapar.

SCA neden yanıltabilir?

Her sayım gibi bu ölçünün de zayıf noktaları vardır. Sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:

  • Kalite körlüğü: Kötü bir şutu hazırlayan hareket, iyi bir şutu hazırlayanla eşit sayılır.
  • Şut eğilimi: Uzaktan çok şut çeken bir takımda, arkadaşlarına sık pas veren oyuncunun sayısı yapay olarak yükselir.
  • Üçüncü halka sorunu: Savunmayı asıl bozan pas üçüncü sırada kalırsa hiç sayılmaz.
  • Duran top etkisi: Korner kullanan oyuncu, oyun içi katkısı az olsa bile yüksek sayı yazabilir.
  • Başarısız denemeler: Şutla bitmeyen hücumlardaki yaratıcı paslar hiç görünmez.

Bu sorunlar ölçüyü değersiz yapmaz. Sadece onu tek başına bir yargı aracı olarak kullanmamak gerektiğini hatırlatır. Örneğin takımın şut seçimini anlamak için şut haritası bakmak, şutların nereden geldiğini gösterir ve SCA sayısını anlamlı bir bağlama yerleştirir.

Kanat oyuncusunun SCA sayısı neyi gösterir?

Kanat oyuncuları genelde bu ölçüde öne çıkar. Çünkü hem çalımla adam geçer hem de ceza sahasına pas ya da orta gönderir. Tanım çalımı da saydığı için, bire bir oyunda iyi bir kanat tek hücumda iki aksiyon yazabilir.

Ancak kanadı değerlendirirken orta sayısına dikkat edin. Çok orta yapan bir kanat, ortaların bir kısmı kafa vuruşuna dönüştüğü için yüksek bir sayı yazabilir. Bu kafa vuruşlarının çoğu ise düşük kaliteli şutlar olabilir. Dolayısıyla kanadın sayısını hazırlanan şutların kalitesiyle birlikte okumak gerekir.

Kanat oyuncusunun topla buluştuğu yeri anlamak da önemlidir. Topu ileride, savunmanın arkasında karşılayan bir kanat daha kolay şut hazırlar. Bu alımları ölçen yaklaşımı progresif alım yazısında ele aldık.

Reklamlar
Reklamlar

Orta saha oyuncusunda bu sayı neyi anlatır?

Yaratıcı orta saha oyuncuları için ölçü, son pasın sıklığını gösterir. Çizgiler arasında topu alıp forvete ara pası atan bir 10 numara, takımın şut bulmasında merkezi bir rol oynar. Bu yüzden bu tür oyuncuların sayısı genelde yüksek çıkar.

Defansif orta saha oyuncuları ise başka bir yoldan katkı verir. Önde top kazanıp hızlı hücumu başlatan bir 6 numara, savunma hareketiyle SCA yazabilir. Ancak bu katkı genelde seyrektir. Onun asıl değerini başka ölçüler, özellikle top kazanma ve progresif pas gösterir.

İki orta saha rolü arasındaki farkı daha ayrıntılı görmek isterseniz hücumcu orta saha ile yaratıcı orta saha farkı yazısına bakabilirsiniz. Rol farkını bilmeden sayıları karşılaştırmak, iki farklı işi aynı cetvelle ölçmek gibidir.

Forvet ve bekler için SCA ne ifade eder?

Forvetler genelde şut çeken taraftır, bu yüzden sayıları şutlarına oranla düşük olabilir. Ancak oyunu bağlayan forvetler istisnadır. Topu tutup ikinci forvete ya da kanada bırakan bir santrafor, arkadaşlarının şutlarına sık katkı verir. Bu tür bir santraforun sayısı, onun takım içindeki rolünü anlatır.

Bekler için tablo takımın oyun biçimine göre değişir. Hücuma çok katılan ve orta yapan bekler yüksek sayı yazabilir. Öte yandan savunmada kalan bekler için düşük sayı tamamen normaldir. Dolayısıyla beki sayıyla değil, rolüyle birlikte değerlendirin.

Stoperlerin bu ölçüdeki payı genelde küçüktür. Ancak duran toplarda kafa vurup arkadaşına top indiren bir stoper zaman zaman katkı yazar. Bu katkıyı stoperin asıl göreviyle karıştırmamak gerekir.

Duran toplar sayıyı nasıl etkiler?

Duran toplar bu ölçüyü en çok bozan etkenlerden biridir. Bir takımın bütün kornerlerini ve serbest vuruşlarını aynı oyuncu kullanıyorsa, o oyuncu her maç birkaç hazır aksiyonla başlar. Kornerden gelen her kafa vuruşu, kullanan oyuncuya bir pas aksiyonu yazar.

Bu durum oyuncunun duran top becerisini yansıtır, ama oyun içi yaratıcılığını yansıtmaz. Bu yüzden analistler genelde iki sayıyı ayırır: oyun içi aksiyonlar ve duran top aksiyonları. Oyuncuları karşılaştırırken özellikle oyun içi sayıya bakmak daha adildir.

Aynı mantık faul kazanma için de geçerlidir. Ceza sahası çevresinde sık faul kazanan bir oyuncu, serbest vuruş ve penaltılar üzerinden SCA yazar. Bu katkı gerçektir, çünkü tehlikeli bölgede faul kazanmak bir beceridir. Ancak yine de pasla ya da çalımla yaratılan şutlardan ayrı tutmak, tabloyu daha anlaşılır yapar.

Aksiyon değerleme modellerinin SCA'dan farkı nedir?

SCA basit bir sayımdır. Her uygun hareket bir puan alır, hepsi eşittir. Daha gelişmiş yaklaşımlar ise her hareketin değerini ayrı ayrı hesaplamaya çalışır. Bu yaklaşımlar bir hareketin, takımın kısa süre içinde gol atma ve gol yeme ihtimalini nasıl değiştirdiğine bakar.

Bu alanda bilinen akademik çalışmalardan biri, Tom Decroos ve arkadaşlarının oyuncu hareketlerini değerlemek için geliştirdiği yöntemdir. Çalışma bilgisayar bilimleri alanındaki bir konferans bildirisinde yayımlandı ve sahadaki her hareketi olasılık değişimine göre puanlamayı önerdi. Böyle modeller, şutla bitmeyen hücumlardaki değerli hareketleri de görebilir.

Benzer bir fikri bölge temelli olarak uygulayan beklenen tehdit (xT) yaklaşımını da sitede anlattık. SCA ise bu modellerin yanında en kolay anlaşılan, en sade ölçü olarak kalır. Sadeliği hem gücü hem de sınırıdır.

Sade bir sayım herkesin anlayabileceği bir dil sunar. Antrenör, oyuncu ve veli aynı rakama bakıp aynı şeyi anlayabilir. Gelişmiş modeller ise daha çok bilgi verir, ama nasıl hesaplandıklarını açıklamak zordur. Bu yüzden pek çok analiz ekibi iki yaklaşımı birlikte kullanır ve sonuçları her zaman videoyla karşılaştırır.

Reklamlar
Reklamlar

Saha örneği: iki oyuncu, aynı sayı

Kurgusal bir örnek düşünelim. İki hücum oyuncusu aynı sayıda SCA yazmış olsun. İlk bakışta ikisi eşit katkı vermiş gibi görünür.

Birinci oyuncunun aksiyonlarının yarısı korner ve serbest vuruşlardan geliyor. Kalanların çoğu da ceza sahası dışından çekilen uzak şutlara verilen yan paslar. İkinci oyuncunun aksiyonları ise neredeyse tamamen oyun içinden. Üstelik bunların bir kısmı çalımla başlayıp ceza sahası içinde net pozisyonla bitiyor.

Bu durumda ikinci oyuncunun katkısı çok daha değerlidir. Ancak yalnız sayıya bakan biri bunu göremez. Bu yüzden iyi bir analiz şu üç soruyu hep sorar:

  • Aksiyonlar nereden geliyor: oyun içinden mi, duran toptan mı?
  • Hazırlanan şutlar ne kalitede?
  • Videoda bu pozisyonlar nasıl görünüyor?

SCA için iyi ya da kötü bir eşik var mı?

Evrensel bir eşik yoktur. FIFA ya da IFAB bu tür performans ölçülerini tanımlamaz, Oyun Kuralları yalnız oyunun nasıl oynanacağını düzenler. Bu yüzden 'iyi bir 10 numara maç başına şu kadar SCA yapar' gibi genel bir rakam yanıltıcıdır.

Sayının anlamı lig düzeyine, takımın oyun biçimine ve oyuncunun rolüne göre değişir. Ayrıca veri sağlayıcılarının sayım kuralları farklı olduğu için aynı oyuncu farklı platformlarda farklı sayılar alabilir. Bu nedenle karşılaştırma yaparken aynı kaynağı, aynı ligi ve benzer rolleri kullanın.

Pratik bir yaklaşım şudur: Oyuncuyu kendi takımındaki benzer rollerle ve kendi geçmişiyle karşılaştırın. Böylece dış etkenlerin bir kısmını sabit tutmuş olursunuz. Örneğin bir kanadın sayısı sezon içinde belirgin biçimde arttıysa, ardından videoya bakıp bu artışın nedenini araştırın.

Genç oyuncularda şut yaratma aksiyonu fikri nasıl kullanılır?

Çocuk ve genç futbolunda sayıları tutmak çoğu zaman gereksizdir. Ancak ölçünün arkasındaki fikir çok değerlidir: Gol yalnız atan oyuncunun değil, hazırlayanların da eseridir. Bu fikir takım ruhunu güçlendirir ve çocukları paylaşmaya yönlendirir.

Yaş gruplarına göre öneriler şöyle olabilir:

  • 6-9 yaş: Sayı yok. Gol sonrası 'Bu golü kim hazırladı?' sorusuyla hazırlayanı alkışlamak yeterlidir.
  • 10-12 yaş: Küçük alan oyunlarında asist ve ondan önceki pasa da puan veren kurallar.
  • 13-15 yaş: Videoda şut pozisyonlarının son iki hareketini birlikte bulma çalışması.
  • 16 yaş ve üzeri: Oyuncunun kendi maç videosundan hazırladığı pozisyonları seçip antrenörle konuşması.

Her yaşta temel kural aynıdır: Rakamı çocuğa bir not olarak sunmayın. Rakam yalnız antrenörün planlama aracı olsun.

Antrenör hangi oyunlarla bu beceriyi geliştirebilir?

Şut hazırlama becerisi oyun içinde, karar verme baskısı altında gelişir. Aşağıdaki çalışmalar bu amaca hizmet eder:

  1. Hazırlayan puanı: 5'e 5 maçta gol bir puan, golden önceki iki hareketi yapan oyunculara da birer bonus puan. Böylece çocuklar son pastan önceki pası da önemser.
  2. Çalım ve bırak: Oyuncu bire birde rakibini geçer ve topu ceza sahasına koşan arkadaşına bırakır. Şut olursa iki oyuncu da puan alır.
  3. Önde top kazan: Rakip yarı sahada top kazanılıp on saniye içinde şut çekilirse çift puan.
  4. Üçüncü adam oyunu: A, B'ye pas verir, B topu koşan C'ye aktarır, C şut çeker. Amaç savunmanın arkasına üçüncü oyuncuyla girmektir.

Bu oyunlar sonunda çocuklara kısa bir soru sorun: 'Golden önceki iki hareket neydi?' Bu soru oyunu okuma alışkanlığını erken yaşta kazandırır. Bitiricilik çalışmaları için ise ceza sahası içi bitiricilik drilleri iyi bir tamamlayıcıdır.

Reklamlar
Reklamlar

Veli maç izlerken bu fikirden nasıl yararlanır?

Velilerin çoğu maç sonunda 'Kaç gol attın?' diye sorar. Bu soru doğaldır, ama çocuğa futbolun yalnız gol atmaktan ibaret olduğu mesajını verir. Oysa bir golün arkasında çoğu zaman birkaç kişinin emeği vardır.

Maç izlerken şu noktalara bakabilirsiniz:

  • Çocuğunuz şuttan önceki pası ya da çalımı yaptı mı?
  • Topu kaybettikten sonra geri kazanıp hücumu yeniden başlattı mı?
  • Ceza sahası çevresinde faul kazandı mı?
  • Arkadaşı daha iyi durumdayken topu ona verdi mi?

Maç sonrası bu gözlemlerden birini olumlu bir dille paylaşın. Örneğin 'O golden önce yaptığın çalım harikaydı' cümlesi, çocuğa takım oyununun değerini öğretir. Ayrıca çocuğunuz için uygun bir antrenman ortamı arıyorsanız bölgenizdeki futbol okulu seçeneklerine göz atabilirsiniz.

SCA verisinde en sık yapılan hatalar nelerdir?

Bu ölçüyü kullanırken sık görülen hatalar şunlardır:

  • Duran top ve oyun içi aksiyonları ayırmadan oyuncuları sıralamak.
  • Hazırlanan şutların kalitesine hiç bakmamak.
  • Farklı platformların sayılarını aynı tabloda karşılaştırmak.
  • Çok az süre alan oyuncunun 90 dakika ortalamasını büyük görmek.
  • Savunma rolündeki oyuncular için düşük sayıyı eksiklik saymak.
  • Tek bir maçtaki yüksek sayıdan kalıcı bir yargıya varmak.

Bu hataların hepsi aynı köke dayanır: sayıyı bağlamından koparmak. Bir oyuncuyu bütünlüklü değerlendirmek için ölçüleri düzenli bir rapor yapısında toplamak faydalıdır. Bu yapıyı nasıl kuracağınızı oyuncu izleme raporu rehberi anlatır.

Şut yaratma aksiyonu diğer ölçülerle nasıl birlikte okunur?

En sağlıklı okuma, birkaç ölçüyü bir araya getirmektir. Önce oyuncunun 90 dakika başına SCA sayısına bakın. Ardından bu sayıyı oyun içi ve duran top olarak ayırın. Sonra hazırladığı şutların toplam beklenen gol değerine bakın. Son olarak gol katkısıyla, yani gol ve asistin toplamıyla karşılaştırın.

Bu dört adım farklı hikâyeler ortaya çıkarabilir. Örneğin oyuncu çok şut hazırlıyor ama beklenen gol değeri düşükse, hazırladığı pozisyonlar zayıf olabilir. Öte yandan sayı ortalama, ama beklenen gol değeri yüksekse, az ama çok net pozisyon üretiyor demektir. Gol katkısı ise bitiricilerin şansını ve becerisini de içerir. Bu ölçüyü gol katkısı yazısında açıkladık.

Avrupa futbolunun teknik raporları ve maç analizleri için uefa.com adresini takip edebilirsiniz. Böylece rakamların arkasındaki taktik bağlamı da görürsünüz.

Takımın oyun biçimi şut yaratma aksiyonu sayısını nasıl değiştirir?

Takımın oyun planı, oyuncuların bu ölçüdeki sayılarını doğrudan etkiler. Topa uzun süre sahip olan ve rakip yarı sahaya yerleşen takımlar çok şut bulur. Bu yüzden bu takımlardaki hücum oyuncuları doğal olarak daha çok aksiyon yazar. Öte yandan kontra atak oynayan takımlar daha az ama daha hızlı hücum eder.

Kontra atakta şutu hazırlayan hareketler de farklıdır. Çoğu zaman bir top kapma ve ardından uzun bir pas ya da hızlı bir top sürme gelir. Örneğin orta sahada top çalan oyuncu, hücumun ilk halkası olarak savunma hareketiyle aksiyon yazabilir. Dolayısıyla aynı oyuncu farklı bir takıma geçtiğinde sayısı belirgin biçimde değişebilir.

Bu nedenle transfer ya da kadro kararlarında bu sayıyı tek başına kullanmak risklidir. Oyuncunun yeni takımda nasıl bir rolde oynayacağını düşünmeden eski sayısını taşımak, yanlış beklentiler yaratır. Analistler bu yüzden oyuncunun sayısını kendi takımının ortalamasıyla birlikte değerlendirir.

Reklamlar
Reklamlar

Maç videosunda son iki hareketi nasıl bulursunuz?

Bu ölçüyü anlamanın en iyi yolu, onu bir kez kendiniz saymaktır. Bir maçın on beş dakikalık bölümünü seçin ve her şutta videoyu durdurun. Ardından görüntüyü geri sararak şuttan önceki iki hücum hareketini bulun.

Kayıt için basit bir tablo yeterlidir:

  1. Şutun dakikasını ve şutu çeken oyuncuyu yazın.
  2. Son hareketi yapan oyuncuyu ve hareketin türünü not edin.
  3. Ondan önceki hareketi ve oyuncuyu ekleyin.
  4. Şutun ceza sahası içinden mi dışından mı geldiğini işaretleyin.

Bu alıştırma birkaç önemli şeyi öğretir. İlk olarak bazı hareketlerin sınıfına karar vermenin zor olduğunu görürsünüz. Örneğin sekip arkadaşa giden bir top pas mı sayılmalı? Ayrıca üçüncü sıradaki hareketin bazen en değerli hareket olduğunu fark edersiniz. Bu deneyim, platformlardaki sayılara daha bilinçli bakmanızı sağlar.

Rakip savunma biçimi bu sayıyı nasıl etkiler?

Rakibin nasıl savunduğu da hazırlanan şutların sayısını ve türünü belirler. Derin ve kalabalık savunan bir takıma karşı ceza sahası içine pas atmak zordur. Bu yüzden hücum oyuncuları genelde ceza sahası dışından şut çeken arkadaşlarına yan pas verir. Sayı yükselebilir, ama hazırlanan şutların kalitesi düşer.

Önde baskı yapan bir rakibe karşı ise farklı bir tablo ortaya çıkar. Baskıyı kıran bir pas, savunmanın arkasında geniş alan açabilir. Böylece az sayıda ama çok tehlikeli şut doğar. Örneğin bir orta saha oyuncusu tek bir dikine pasla forveti kaleciyle karşı karşıya bırakabilir.

Bu farkı görmek için oyuncunun maçlarını rakip türüne göre gruplamak faydalıdır. Derin savunan rakiplere karşı sayı ve kalite, baskı yapan rakiplere karşı sayı ve kalite ayrı ayrı incelenebilir. Böylece oyuncunun hangi tür maçta daha etkili olduğunu daha net görürsünüz.

Kısa bir sezon kesiti neden yanıltıcı olabilir?

Şut hazırlama sayıları, kısa dönemlerde büyük dalgalanmalar gösterebilir. Bir oyuncu art arda zayıf rakiplerle oynadığında sayısı hızla yükselir. Ardından güçlü rakiplerle oynanan birkaç maçta aynı oyuncunun sayısı belirgin biçimde düşebilir. Bu dalgalanma oyuncunun formundan çok fikstürün yapısını yansıtır.

Ayrıca sakatlık, rol değişikliği ve takım arkadaşlarının değişmesi de sayıyı etkiler. Örneğin takımın asıl korner kullanıcısı sakatlanırsa, onun yerine duran topları kullanan oyuncunun sayısı birden artar. Bu artış oyuncunun oyununun değiştiğini göstermez. Yalnız görev dağılımının değiştiğini gösterir.

Bu yüzden analistler genelde daha uzun dönemlere bakar ve kısa dönemlik sıçramaları temkinle karşılar. Pratik bir kural olarak, yeterli süre birikmeden güçlü bir yargıya varmayın. Bunun yerine sayıdaki değişimi bir soru olarak görün ve cevabını maç videosunda arayın. Böylece hem oyuncuya haksızlık etmez hem de gerçek bir gelişimi zamanında fark edersiniz.

Aynı temkin velinin bakışı için de geçerlidir. Tek bir maçtaki parlak ya da sönük performans, çocuğun gelişimi hakkında çok az şey söyler.

Sıkça sorulan sorular

SCA ile anahtar pas arasındaki fark nedir?

Anahtar pas genelde yalnız şuttan hemen önceki son pası sayar. SCA ise şuttan önceki son iki hücum hareketini sayar ve bu hareketler pasla sınırlı değildir. Başarılı çalım, faul kazanma, dönen topa yol açan ilk şut ve savunmada top kazanma da sayıma girebilir. Bu yüzden SCA, anahtar pastan daha geniş bir katkı tablosu çizer.

Bir oyuncu tek şuttan iki SCA alabilir mi?

Evet, yaygın tanıma göre alabilir. Şuttan önceki son iki hareketi aynı oyuncu yaptıysa, örneğin önce rakibini çalımla geçip ardından şut çekecek arkadaşına pas verdiyse, iki hareket de ona yazılır. Ancak şutu çeken oyuncu şutun kendisi için aksiyon almaz. Sağlayıcıların sayım kuralları farklı olabileceği için platformun açıklamasını okumak iyi olur.

Penaltı kazanmak SCA sayılır mı?

Yaygın tanımda, şutla sonuçlanan bir faulü kazanmak bir aksiyon olarak sayılır. Penaltı da bir şut olduğu için penaltıya yol açan faulü kazanan oyuncu genelde bir aksiyon yazar. Faulden önceki hareket de ikinci aksiyon olabilir. Yine de sağlayıcıların ayrıntılı kuralları farklılık gösterebilir, bu yüzden verinin kaynağındaki tanımı kontrol etmek gerekir.

SCA sayısı yüksek oyuncu her zaman iyi midir?

Hayır, tek başına bu sonuca varılamaz. Sayı; duran top kullanımı, takımın şut çekme eğilimi ve oyuncunun rolüyle şişebilir. Hazırlanan şutların kalitesi düşükse yüksek sayı az şey anlatır. Bu yüzden sayıyı beklenen gol değeri, oyun içi ve duran top ayrımı ve maç videosuyla birlikte okumak gerekir. Tek ölçüyle karar vermek yanıltıcı olur.

Çocuğumun maçlarında SCA tutmalı mıyım?

Çocuk futbolunda sayı tutmak yerine fikri kullanmak daha faydalıdır. Golden önceki pası ya da çalımı fark edip takdir etmek, çocuğa takım oyununun değerini öğretir. Sayıları not olarak sunmak ise baskı yaratabilir. Daha ileri yaşlarda antrenör, video ile birlikte ve yalnız gelişimi planlamak için bu tür sayımlardan yararlanabilir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbolcu Analizi yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.