Taçta Rakip Oyuncu Ne Kadar Yaklaşabilir? Mesafe, Ceza ve Senaryolar

Bu cevap, IFAB'ın güncel Kanun 15 metnine dayanır. Kural 11'e 11 resmî futbol içindir. Ancak çocuk, halı saha ve amatör organizasyonlarda mesafe ve uygulama değişebilir. Bu yüzden yazının ilerleyen bölümlerinde "organizasyonun talimatına bakın" uyarısını bilerek tekrar edeceğiz.

Taç atışının kendisini, yani atıcının duruşunu, kalecinin taç kullanmasını ve geri sayımı başka yazılarda ele aldık. Bu yazı yalnızca rakibin mesafesini inceler. Yani amacımız, sahada ya da tribünde "2 metre" tartışması çıktığında neye bakılacağını netleştirmektir.

2 metreyi hakem taçta nereden sayar?

Ölçü noktası, taç çizgisi üzerinde atışın yapacağı yerdir. Yani rakip, topun çizgiyi geçtiği noktayı merkez alıp 2 metrelik bir çember düşünmelidir. Üstelik atıcının duruşu ya da kolunun uzanışı ölçüyü değiştirmez. Atış yeri doğru değilse zaten taç rakibe geçer, bu yüzden referans noktayı atıcı da bilmek zorundadır.

IFAB metni "all opponents must stand at least 2 m (2 yds) from the point on the touchline where the throw-in is to be taken" ifadesini kullanır. Metin çizgi dışındaki bir noktayı ölçü yapmaz. Bu ayrıntı pratikte önemlidir, çünkü oyuncular çoğu zaman kendi yürüyüş mesafelerini atıcının bulunduğu yere göre tahmin eder.

• Referans: topun çizgiyi geçtiği nokta, atıcının ayağı değil.
• Mesafe: en az 2 metre. Tam 2 metre de kurala uyar.
• Yön: önünde, yanında ya da arkasında durmak fark etmez. Mesafe her yönde geçerlidir.
• Ölçü şekli: Hakem bir şerit kullanmaz. Gözle tahmin eder.

Ayrıca hakem bu mesafeyi cetvelle ölçmez. Göz kararıyla değerlendirir. Bu yüzden "tam kaç santim" tartışması çoğunlukla anlamsızdır. Önemli olan, rakibin atıcıyı rahatsız edip etmediğidir.

Taçta rakip oyuncu mesafesi neden 2 metre?

Sebep, atıcıya adil bir başlangıç vermektir. Örneğin taç atışı, oyunu çizgiden yeniden başlatan bir restarttır. Rakip çok yakın dururlarsa atıcı topu rahat atamaz, hatta savunmacı atış anında hareket ederek topu keser. Bu durum yeniden başlatmayı bir mücadeleye çevirir.

2 metre, kuralın bilinen en kısa mesafelerinden biridir. Karşılaştırma yapmak gerekirse korner ve serbest vuruşta rakip daha uzakta durur. Taçta mesafenin kısa olması, atışın hızlı oynanmasına ve rakibin kısa pasları hemen kapatabilmesine izin verir. Dengeyi tutan şey budur.

Kuralın gerekçesini IFAB resmî olarak açıklamıyor. Aşağıdaki gerekçeler bu nedenle yorumdur:

• Atıcının güvenliği: Yakın bir rakip, atış hareketi sırasında atıcıya çarpabilir.
• Oyun akışı: Mesafe belli olunca hakem hızlı karar verir.
• Adalet: Atıcı da, rakip de aynı kuralı bilir ve aynı sınırda başlar.

Böylece bir sonraki bölümdeki yaptırım da anlam kazanır. Kuralın amacı rakibi cezalandırmak değil, atışı korumaktır.

Rakip 2 metreden yakın dururse hakem ne yapar?

IFAB'a göre atıcıyı haksız biçimde oyalayan ya da engelleyen rakip, 2 metreden yakına girmek dahil, sportmenliğe aykırı davranış yüzünden sarı kart görür. Atış zaten yapıldıysa oyun dolaylı serbest vuruşla devam eder. Hakem önce sözlü uyarı vermek zorunda değildir.

Pratikte hakemler çoğu zaman önce sözle düzeltir, çünkü oyun akışını bozmak istemez. Örneğin "geri çık" der. Bu bir kural değil, hakemin takdiridir. Kural metni sözlü uyarıyı şart koşmaz. Bu ayrım önemlidir, çünkü "önce mutlaka sözlü uyarı" diye sık yazılan bilgi kuralın kendisi değildir.

Üç ayrı durum vardır ve her biri farklı sonuç doğurur:

• Rakip 2 metrenin içinde duruyor ama atıcıyı rahatsız etmiyor: Hakem genellikle mesafeyi düzelttirir.
• Rakip yaklaşıp atıcıyı oyalıyor ya da engelliyor, atış henüz yok: sarı kart gelir.
• Rakip yaklaşıp atıcıyı engelliyor, atış yapıldı: sarı kart gelir, oyun dolaylı serbest vuruşla başlar.

Bu yüzden kuralın sınırı "haksız biçimde" kelimesidir. Bu yüzden yalnızca durmak tek başına kart sebebi olmayabilir. Karar hakemindir.

Hangi senaryoda hakem ne karar verir?

Aşağıdaki tablo, IFAB metnindeki kuralın en sık görülen sahne karşılıklarını özetler. Son sütun dayanağı gösterir: "IFAB metni" kuralın doğrudan yazıldığı durumları, "takdir" ise metnin yoruma bıraktığı durumları belirtir.

Ancak tabloda en çok tartışılan satır beşinci satırdır. Hızlı atılan taçta rakip bazen henüz yerleşmemiştir. Fakat kural bunu otomatik ihlal saymaz. Hakem engelleme olup olmadığına bakar.

Taçta rakip oyuncu atıcıyı oyalarsa hakem neye bakar?

IFAB metni "unfairly distracts or impedes" yani haksız biçimde oyalamak ya da engellemek ifadesini kullanır. Çünkü metin örnek vermez. Bu yüzden hakemin neyi oyalama saydığı, sahadaki duruma bağlıdır. Aşağıdaki örnekler saha uygulamasından gelen çıkarımlardır, kural metninden alıntı değildir.

• Topun hemen önünde kol sallamak ya da zıplamak
• Atıcının topu almasını fiziksel olarak engellemek, örneğin topu ayakla yakınlaştırmak
• Atıcının önüne geçip yolunu kapatmak
• Atış hareketi başlarken atıcıya sözle ya da sesle yaklaşmak

Önemli bir ayrım, oyalama ile oyun içi hareket arasındadır. Rakip, atıcı ile yakın takım arkadaşı arasına girerek paso açısını kapatabilir. Bu sportmence bir savunma tercihidir, çünkü rakip atıcıyı değil pas hattını hedefler. Ancak rakip aynı hareketi atıcının hareket alanına girerek yapıyorsa durum değişir.

Hakem bu ayrımı çoğu zaman oyuncunun niyetinden ve atıcıya olan mesafesinden çıkarır. Bu yüzden iki farklı maçta benzer sahne farklı karar alabilir. Bu tutarsızlık değil, takdir yetkisinin doğal sonucudur.

Atış yapıldıktan sonra rakip 2 metrenin içine girebilir mi?

Evet, atış yapıldıktan ve top sahaya girdikten sonra mesafe kuralı sona erer. Top oyundadır, rakip topa müdahale edebilir. IFAB'a göre taçta top sahaya girdiği anda oyundadır. Bu yüzden önemli olan, topun sahaya girmesini beklemektir.

Burada sık yapılan hata erken hareket etmektir. Rakip, atıcının kolu geriye giderken öne atılırsa mesafe ihlali yapmış sayılabilir. Çünkü top henüz oyunda değildir. Yani doğru zamanlama, topun elden çıkıp sahaya girmesidir. Top yere değerek sahaya girerse aynı takım atışı yeniden kullanır.

İki kural birbirine bağlanır:

1. Top sahaya girmeden rakip 2 metre içine girmez ve atıcıyı engellemez.
2. Top sahaya girdikten sonra rakip normal mücadele eder.
3. Atıcı ayak, el ya da başın üstünden atma kuralını bozarsa taç rakibe geçer.

Hatalı atışta hakem avantaj uygulayabilir. Bu konuya ilerleyen bölümde, avantaj kuralıyla ilişkisi açısından döneceğiz.

Hatalı atılan taçta hakem avantaj oynatabilir mi?

IFAB metnine göre taç doğru atılmazsa taç rakibe geçer. Ancak top sahaya girmişse ve rakip topu kazanmışsa hakem avantaj uygulayabilir. Yani hatalı atış, her zaman düdükle durmak zorunda değildir. Avantaj kararı hakemin takdirindedir.

Ayrıca bu kural mesafe ihlali ile ilişkilidir. Rakip 2 metreden yakın durup atış hatalıysa iki ayrı ihlal oluşur. Hakem önce hangisini cezalandıracağını seçer. Avantaj uygulanıyorsa, oyuncu için sarı kart yine de verilebilir. Çünkü avantaj, sportmenlik dışı davranışın cezalandırılmasını engellemez.

Avantajın genel mantığı için avantaj kuralını anlatan yazımıza bakabilirsiniz. Faul türlerinin farkını ise doğrudan ve dolaylı serbest vuruş yazısında bulursunuz. Bu iki sayfa, taçta oluşabilecek yaptırımları anlamak için faydalıdır.

Taç atışında 5 saniye geri sayımı mesafe kuralını nasıl etkiler?

İki kural birbirinden bağımsızdır ama aynı anda işler. Hakem gecikmeyi fark ederse 5 saniyelik görsel geri sayım başlatır. Süre dolarsa taç rakibe geçer. Rakip oyuncu mesafeyi bozarak atışı geciktiriyorsa, hakem iki durumu birlikte değerlendirir.

IFAB'ın güncel metnine göre taç gecikmesinde hakem düdük çalar ve elini kaldırarak geri sayım gösterir. Geri sayımın ayrıntıları, hangi atışlarda uygulandığı ve gecikmeye bağlı kart ölçütleri için 5 saniye kuralı yazımıza bakın. Bu yüzden burada tekrar yazmıyoruz.

Mesafe açısından önemli olan nokta şudur: IFAB'a göre atışı haksız biçimde geciktiren oyuncu, yalnızca aşırı gecikmede ve yeniden başlatmadan sonra sarı kart görür. Rakibin 2 metre içine girip atıcıyı oyalaması ise ayrı bir sportmenlik dışı davranış maddesidir ve atış öncesinde de kartla sonuçlanabilir.

Atıcının doğru taç kuralları nelerdir?

Öncelikle rakibin mesafesini tartışırken atıcının da kurala uyması gerekir. Çünkü hatalı atışta taç rakibe geçer ve mesafe tartışması anlamını yitirir. IFAB metnine göre atıcı sahaya dönük durur, her ayağının bir bölümü çizgide ya da çizginin dışında olur ve topu iki eliyle, başının arkasından ve üzerinden atar.

• Atıcı topu, çizgiyi geçtiği noktadan atar.
• Atıcı topu fırlatır, bırakmaz. Bırakılan top hatalı atış sayılır.
• Atıcı, topa başka bir oyuncu dokunmadan tekrar dokunamaz. Dokunursa hakem dolaylı serbest vuruş verir.
• Top yere değerek sahaya girerse aynı takım yeniden atar.

Kalecinin taç kullanması, taçtan gelen topu eliyle tutması ve taçtan ofsayt konusu kaleci taç yazımızda işlenmiştir. Ofsayt kavramının genel mantığını ise pasif ve aktif ofsayt yazısı açıklar.

Taçla ilgili başka hangi durumlar kafa karıştırır?

Peki taç etrafındaki kural ailesi nasıl işler? Küçük ama kafa karıştırıcı bir kümedir. IFAB metnine göre taçtan doğrudan gol olmaz. Topun rakip kaleye girmesi kale vuruşu, atan takımın kendi kalesine girmesi korner olur. Bu soru sık gelir, çünkü uzun taç bazen gole yakın görünür.

Tablo yalnızca taç ailesini gösterir. Bu satırların bir kısmını IFAB'ın soru cevap sayfasından aldık. Kural metninin tamamını satır satır karşılaştırmadık, bu yüzden kesin hüküm için güncel Kanun 15'e bakın.

Futsal ve halı sahada taç mesafesi aynı mı?

Hayır. Futsalda taç yerine ayakla kullanılan oyuna sokma yani "kick-in" vardır ve rakip mesafesi 5 metredir. FIFA Futsal kurallarında bu atış 4 saniye içinde yapılmalıdır. Halı sahada ise tek bir resmî kural kitabı yoktur, organizasyon kendi kuralını belirler.

Futsal mesafesi, The FA'nın yayımladığı futsal Kanun 15 metnine ve bir FIFA futsal genelgesine dayanır; FIFA'nın güncel Futsal kitapçığının tam metni bu bilginin kaynağı değildir. Bu yüzden futsal oynayan okur, kendi organizasyonunun güncel metnine bakmalıdır. Farkları geniş biçimde futsal kuralları yazımızda bulabilirsiniz.

• Futbol (11'e 11): Taç atışı, rakip 2 metre.
• Futsal: Ayakla oyuna sokma, rakip 5 metre, 4 saniye.
• Halı saha: Organizasyona göre değişir. Önce fikstürdeki kural listesine bakın.

Halı saha maçlarında bazı organizasyonlar taçı ayakla oynatır, bazıları hiç duvar kullanmaz. Hepsini halı saha kuralları yazısı toparlar. Kural uyuşmazlığında sahadaki hakemin ve organizasyonun kararı geçerlidir.

Çocuk ve amatör maçlarında taçta rakip oyuncu mesafesi nasıl işler?

Çocuk futbolunda saha, top, süre ve oyuncu sayısı değişebilir. IFAB genel düzenlemesi, bu değişikliklere izin verir. Taçta rakip oyuncu mesafesi de organizasyonun talimatına bağlıdır. Elimizde, Türkiye'deki tüm çocuk liglerinde tek bir mesafe uygulandığını gösteren birincil kaynak yoktur. Bu yüzden turnuva yönergesine bakın.

Örneğin sahadaki iyi uygulama, mesafeyi öğretmeyi cezadan önce tutmaktır. Çocuklar için şu yaklaşımı öneriyoruz:

• Küçük yaşlarda hakem ya da antrenör, rakibi sözle 2 metre geriye çağırır.
• Çocuk yanlışı tekrar ederse hakem nedenini açıklar ve atışı yeniden başlatır.
• Kart kararı, kasıtlı engelleme ya da oyalama olduğunda gündeme gelir.

Yaş gruplarına göre oyun formatları için minikler futbol okulları sayfasına bakabilirsiniz. Yaşa uygun taktik öğretimi için U13-U15 taktik yazımız da kapsayıcıdır. Yerel okullar için İstanbul futbol okulları sayfasında programları karşılaştırabilirsiniz.

Antrenmanda 2 metre kuralını nasıl öğretirsiniz?

Çünkü kuralı anlatmak yetmez, çocuğun "2 metre"yi vücudunda hissetmesi gerekir. Aşağıdaki drill, kurulum, amaç, kural, ilerleme ve hata formatındadır. Ölçüler rehberdir.

• Kurulum: Çizgi boyunca 2 metre yarıçaplı çember oluşturun (koni ya da ip). Üçlü gruplar: bir atıcı, bir savunmacı, bir alıcı.
• Amaç: Savunmacının çemberin dışında durarak pas hattını kapatması, atıcının da kuralı bozmadan atması.
• Kural: Savunmacı çemberin içine girmez. Atıcı iki elle, başın arkasından atar. Top sahaya girince oyun serbest.
• İlerleme: Önce hareketsiz savunmacıyla başlayın, sonra hızlı taça geçin, en sonda ikinci savunmacı ekleyin. Alanı yaşa göre küçültün ya da büyütün.
• Sık hata: Savunmacı atış öncesinde çembere girer. Atıcı topu bırakır ya da tek elle atar.

Çocukların güvenliği için tekrar sayısını sınırlı tutun. Uzun taç atışlarında omuz ve bel zorlanabilir. Bir set için en çok 6 atış, bir seansta en çok 3 set (rehber değerdir) yeterlidir. Ağrı varsa çocuk dinlenir, gerekirse hekime başvurur. Ağrıda zorlamayın.

Savunma yapan takım taçta nasıl durmalı?

Taktik açıdan 2 metre sınırı hedef değil, alt sınırdır. İyi savunma, çoğu zaman 2 metrenin hemen dışında değil, pas hattının üzerinde durur. Hangi duruşun en iyisi olduğu bağlama bağlıdır, tek doğru yoktur. Aşağıdaki çerçeve kavramsal bir rehberdir.

• Yakın alıcıyı kapatma: Atıcıya en yakın alıcıyı işaretleyin, ama atıcıdan 2 metreden fazla uzak tutun.
• Çıkış hattını koruma: Atıcının önüne geçmeden, paso hattını gölgeleyin.
• İkinci top: Uzun taçta ikinci topun düşeceği alanı hazırlayın.
• Kompaktlık: Savunmada mesafe kontrolü ve hat organizasyonu için kompakt savunma yazımıza bakın.

Hücum eden takım için ise mantık tersidir. Örneğin hızlı taç, rakip organize olmadan oynanabilir. Fakat kural, rakibe yer değiştirme zamanı tanımadığı için bu bir avantaj değil, bir tercihtir. Aynı mantık korner ve frikikte de çalışır, bunun için set parçası yazısını okuyun.

Taktik öğretimde yaşa uygun sınır önemlidir. 12 yaşında mevki öğretimi tartışmalıdır, bunun için 12 yaş mevki yazısına bakın. Çocuğa taçta karmaşık bir yerleşim yerine "pas hattını kapat" demek daha anlaşılırdır.

Taçta rakip oyuncu mesafesi hakkında hangi yanlış inançlar dolaşır?

Yanlış bilgi çoğu zaman eski kaynaklardan ve konuşmalardan geliyor. Aşağıdaki tablo, eski kaynakların ve sosyal medyanın sık tekrar ettiği iddiaları ve doğru karşılıklarını verir.

Bazı anlatımlarda ligler arasında farklı katılık seviyeleri anlatılır; bu iddialar kaynağı gösterilmedikçe kesin bilgi sayılmamalıdır. Böyle bir kıyas için ölçülmüş bir veri gerekir.

Antrenör ve veli taçta mesafe konusunda ne yapmalı?

Öncelikle antrenör için ilk görev, kuralı doğru bilmek ve çocuğa sade öğretmektir. Veli için ise hakem kararına saygı göstermektir. Kural tartışması sahaya taşınırsa çocuk, oyunun değil tartışmanın içinde kalır. Aşağıdaki liste kısa bir ortak kontrol rehberidir.

• Antrenör: Maçtan önce turnuvanın kural sayfasını okuyun, çocuklarla 2 metreyi sahada ölçün.
• Veli: Hakem kararına kenardan itiraz etmeyin. Soruyu maçtan sonra antrenöre sorun.
• Hakem: Küçük yaşta önce açıklayın, kasıtlı engellemede kural gereğini uygulayın.
• Oyuncu: Atış yapılana kadar 2 metre dışında kalın, top sahaya girince oynayın.

Antrenörün çocuğa sürekli yanlış kural öğrettiğini ya da çocukların maçta güvenliğinin zedelendiğini düşünüyorsanız, önce antrenörle konuşun. Çözülmezse okulun yönetimine başvurun. Süreç için futbol okulu şikayet sayfamız yol gösterir.

Hakem olmak isteyen okurlar için eğitim yolu, yaş şartı ve yetki alanı konusunda TFF'nin güncel duyurusuna bakın. Genel bilgi için hakem olma yazımız var, ancak kesin şartlar için TFF'nin güncel sayfasını esas alın.

Hakem işaretleri taçta mesafeyi nasıl gösterir?

Bu arada hakem, taçta mesafeyi çoğu zaman jestlerle gösterir. Elini avuç içi dışa bakacak biçimde uzatır ya da rakibi geriye doğru işaret eder. Bu hareketler resmî işaret değildir, saha pratiğidir. Resmî işaretlerin tamamı için hakem işaretleri rehberine bakın.

Taç yönünü bayrakla yardımcı hakem gösterir. Bu bilgi, mesafe kuralından ayrıdır ama taçın hangi takıma ait olduğunu belirler. Hangi takımın atacağı belli değilse oyun uzar ve mesafe tartışması çıkar. Bu yüzden oyuncular, yönü gördükten sonra hareket etmelidir.

Ayrıca hakem karar verirken oyunun akışını da gözetir. Bu nedenle hakem bazı sahnelerde mesafe ihlalini görmezden gelir, bazılarında ise hemen cezalandırır. Karar çoğu zaman şu üç ölçüte dayanır:

1. Rakip atıcıyı fiilen engelledi mi?
2. Rakip mesafeyi bilinçli olarak mı bozdu?
3. Oyunun akışını bozan bir gecikme oluştu mu?

Bu üç ölçüt IFAB metninde madde madde yazılı değil. Bu yüzden saha yorumu olarak okumalısınız.

Mesafeyi sahada gözle nasıl tahmin edersiniz?

Örneğin iki metre, yetişkin için yaklaşık iki uzun adımdır. Çocuk için bu adım daha kısa olur. Bu yüzden çocuk maçlarında hakemin gözünde "2 metre" ile çocuğun adım sayısı arasında fark çıkabilir.

Tahmini kolaylaştırmak için üç pratik ipucu işe yarar:

• Sahanın kenarında koni ya da çizgi işareti varsa, 2 metrelik bir aralığı gözünüze ezberletin.
• Atıcının boyunu referans alın. Yetişkin bir atıcının boyu kabaca 1,7 ile 1,9 metre arasındadır. Mesafe, boydan biraz fazladır.
• Rakibin ayağı ile atıcının ayağı arasına bir kişi sığıp sığmadığına bakın. Sığıyorsa mesafe büyük olasılıkla yeterlidir.

Bu ipuçları tahmin içindir, kesin ölçü değildir. Gerçek maçta hakemin kararı belirleyicidir. Antrenörler, bu tahmini antrenmanda sahada çocuklarla birlikte ölçerek öğretebilir.

Taç atışında mesafe kararına VAR karışır mı?

Genel olarak hayır. VAR protokolü gol, penaltı, doğrudan kırmızı kart ve kimlik hatası gibi maçın gidişatını değiştiren durumlara odaklanır. Taçtaki mesafe ihlali ve bunun sonucu sarı kart bu çerçevenin dışında kalır. Yine de protokol kapsamı değişebilir, bu yüzden güncel IFAB metnine bakın.

Yani VAR, sarı kart kararlarını genel olarak doğrudan incelemez. Ancak kapsam zamanla genişleyebilir. Bu yüzden belirli bir taç pozisyonunda VAR'ın devreye girip girmeyeceğini kesin yazmıyoruz.

VAR kapsamını ayrıntılı okumak isterseniz VAR ve sarı kart yazımıza göz atın. Orada kapsamın ayrıntısı, bu yazıda tekrar etmeyeceğimiz biçimde anlatılıyor.

Taçta kısa pas çalışması rakip mesafesini nasıl kullanır?

Bu bölüm hücum eden takım içindir. Çünkü kısa taç, rakibin 2 metrelik boşluğunu fırsata çevirir. Ölçüler rehberdir ve yaşa göre uyarlanır.

• Kurulum: Çizgi yanında 12x10 metrelik alan. Bir atıcı, iki alıcı, bir pasif savunmacı. Savunmacı 2 metrelik çemberin dışında.
• Amaç: Atıcının kısa taçla yakın alıcıya vermesi ve alıcının dönmesi.
• Kural: Savunmacı çembere girmez. Atıcı iki elle atar. Atıştan sonra atıcı da oyuna katılır.
• İlerleme: Savunmacıyı aktifleştirin, sonra ikinci alıcı için yön değiştirmeyi ekleyin.
• Sık hata: Atıcı çizgiden uzaklaşır, alıcı aynı hizada durur, pas hattı kapanır.

Çocuk güvenliği için set ve tekrar sayısını sınırlayın. Rehber olarak bir seansta en çok iki set, her sette sekiz ile on atış yeterlidir. Çocuk omzunda ya da belinde ağrı bildirirse çalışmayı bırakın. Ağrıya rağmen zorlamayın.

Taçta mesafe kuralını kendi başınıza nasıl doğrularsınız?

Bu yazıyı da dahil olmak üzere her kural içeriğini kontrol etmek en sağlıklısıdır. Çünkü kurallar her yıl 1 Temmuz'da yenilenebilir. Bu yüzden doğrulamak için iki yol vardır: IFAB'ın güncel Kanunlar sayfası ve organizasyonunuzun talimatı.

• IFAB, Kanun 15 (taç atışı): Resmî ve güncel metin.
• TFF: Türkiye'deki organizasyon talimatları ve hakem duyuruları.
• Turnuva ya da lig yönergesi: Çocuk ve amatör maçlar için bağlayıcı olan metin.

Doğrulama sırasında "güncel IFAB kural kitapçığı" ifadesini arayın. Bu yazıda yıl ya da sürüm etiketi kullanmadık, çünkü metin sürekli değişebilir. Okuduğunuz sürüm ile bu yazı arasında fark çıkarsa IFAB sayfasını esas alın.

Son olarak kural bilgisi, tıbbi ya da hukuki bir tavsiye yerine geçmez. Çocuğun ağrısı, sakatlığı ya da itiraz süreci gibi konularda ilgili uzmana ve resmî makama başvurun.