Hakemin Görmediği Faule Sonradan Ceza Verilir mi? Video İncelemesi ve Disiplin Kurulu

Bu cevabın iki katmanı var ve karıştırılması çok kolay. Birinci katman sahanın içidir: oyun kuralları ve VAR protokolü. İkinci katman sahanın dışıdır: federasyonun disiplin talimatı ve kurulları. Hakemin görmediği faul konusunu doğru anlamak için ikisini ayrı ayrı ele almak gerekir. VAR'ın genel çalışma alanını VAR müdahale alanları yazımızda anlattık; burada yalnız görülmeyen olayı ve sonradan cezayı konuşuyoruz.

Hakemin kararı neden nihaidir?

Her şey IFAB Kural 5'teki bir cümleyle başlar. Hakemin, gol olup olmadığı ve maçın sonucu dahil, oyunla ilgili olgulara dair kararları nihaidir. Kural ayrıca hakemin ve diğer maç görevlilerinin kararlarına her zaman saygı gösterilmesini ister.

Bu ilke futbolun düzenini korur. Eğer her karar maçtan sonra yeniden yargılansaydı, hiçbir skor kesinleşmezdi. Bu yüzden oyun kuralları, hakemin kararını sahada son söz kabul eder. Hakem oyunu tekrar başlattıktan, devreyi bitirdikten ya da maçı tatil ettikten sonra, kararın yanlış olduğunu fark etse bile tekrar başlatma kararını değiştiremez.

Peki bu, görülmeyen bir faulün tamamen cezasız kalacağı anlamına mı gelir? Hayır. Kural 5 başka bir görev de tanımlar: Hakem, maç öncesinde, sırasında ve sonrasında işlenen disiplin suçlarını ve diğer olayları raporuna yazar ve ilgili kurumlara iletir. Ayrıca Kural 6, diğer maç görevlilerinden, hakemin görüş alanı dışında kalan sportmenlik dışı hareketleri yetkili kuruluşlara bildirmelerini ister. Sahanın dışındaki süreç tam da bu raporlarla başlar.

Kuralın tam metni için IFAB Kural 5 sayfasına bakabilirsiniz.

Maç sırasında hakemin görmediği faulü kim yakalar?

İlk savunma hattı sahadaki ekiptir. Kural 5, hakemin kendisinin görmediği olaylarda diğer maç görevlilerinin bilgisine dayanarak hareket edebileceğini söyler. Yardımcı hakem, dördüncü hakem ya da ilave yardımcı hakem bir faul görürse hakeme iletir. Hakem bu bilgiyle oyunu durdurabilir ve kart gösterebilir.

Uygulamada bu iletişim kulaklık sistemiyle ya da bayrak işaretiyle olur. Yardımcı hakem özellikle hakemin arkasında kalan ya da kalabalığın gizlediği olaylarda değerlidir. Dolayısıyla "hakem görmedi" demek, "hiçbir görevli görmedi" anlamına gelmez.

İkinci savunma hattı VAR'dır. VAR bulunan maçlarda video yardımcı hakem, olayı kendi ekranından izler. Ancak VAR her faule bakmaz; yalnız belirli kategorilerde ve yalnız "açık ve net hata" ya da "gözden kaçan ciddi olay" varsa devreye girer. Sahadaki ekibin işleyişini merak eden okur maç görevlileri rehberine göz atabilir.

VAR hakemin görmediği faule hangi durumlarda bakar?

IFAB'ın VAR protokolü, video yardımcı hakemin yardımını yalnız maçın gidişatını değiştiren belirli kategorilerle sınırlar. Protokol, VAR'ın hakem bir karar verdikten sonra ya da maç görevlilerinin kaçırdığı, görmediği ciddi bir olayda kullanılacağını açıkça söyler.

Güncel protokoldeki kategoriler şunlardır:

Tabloda bir boşluk dikkat çeker: sarı kartlık bir faul bu listede yoktur. Hakemin görmediği sıradan bir dikkatsiz faul ya da ilk sarı kart gerektiren bir müdahale VAR'ın alanına girmez. Protokolün ayrıntıları IFAB VAR protokolü sayfasında yer alır.

Görülmeyen ikinci sarı kartlık faule VAR karışabilir mi?

Hayır, karışamaz. Bu, en çok şaşırtan ayrıntılardan biridir. IFAB'ın kendi soru cevap bölümünde şu örnek yer alır: Daha önce sarı kart görmüş bir oyuncu dikkatsiz bir müdahale yapar, bu ikinci sarı kartını gerektirir, ama hakem olayı görmez. VAR hakeme "gözden kaçan ciddi olay" bildirebilir mi?

IFAB'ın cevabı nettir: Hayır. VAR yalnız hakem açıkça hatalı bir ikinci sarı kart gösterdiğinde ve bu kart kırmızıya dönüştüğünde müdahale edebilir. Hakemin kaçırdığı olası bir ikinci sarı kart bu kapsama girmez.

Bu ayrım ilk bakışta adaletsiz görünebilir. Ancak protokolün mantığı tutarlıdır: VAR maçı yeniden yönetmek için değil, büyük hataları düzeltmek için vardır. Sarı kart kararlarının hepsini incelemek, oyunu sürekli durdurmak demek olurdu. Sarı kart ile VAR ilişkisini VAR sarı karta karışır mı yazımızda ayrıca ele aldık.

Oyun yeniden başladıktan sonra VAR geriye dönebilir mi?

Kural olarak hayır, ama iki istisna var. Protokole göre oyun durup yeniden başladıysa hakem, iki durum dışında inceleme yapamaz:

• Kişide hata: Hakem kartı yanlış oyuncuya gösterdiyse.
• Belirli kırmızı kart olayları: Şiddetli hareket, tükürme, ısırma ya da aşırı saldırgan, hakaret içeren veya küfürlü hareketlerle ilgili olası bir ihraç.

Bu istisnalar, hakemin görmediği faul açısından önemlidir. Örneğin top oyundan çıkmadan önce, topla ilgisi olmayan bir anda bir oyuncu rakibine dirsek atar ve kimse görmez. Oyun bir süre sonra durur ve yeniden başlar. VAR bu şiddetli hareketi sonradan fark ederse, hakem yine de incelemeye gidebilir ve kırmızı kart gösterebilir.

Buna karşılık ciddi faullü oyun, yani topa yapılan aşırı güçlü bir müdahale, bu istisna listesinde açıkça yer almaz. Oyun yeniden başladıysa o pozisyon için saha içi inceleme kapısı kapanır. Böyle bir olay için geriye kalan yol, maçtan sonraki disiplin sürecidir.

Hakem incelemeye gidince cezayı kendisi mi belirler?

Evet. VAR öneri yapar, kararı hakem verir. Kural 5, hakemin son kararı yalnız VAR'ın bilgisiyle ya da ekranı bizzat izleyerek verebileceğini söyler.

Protokolde öğretici bir örnek daha yer alır. VAR, hakemin görmediği ve rakibin güvenliğini tehlikeye atabilecek bir müdahale için kırmızı kart incelemesi önerir. Hakem görüntüyü izler ve müdahalenin kırmızı değil sarı kartlık olduğuna karar verir. Bu durumda ne olur? IFAB'ın cevabına göre son karar görülen şeye dayanmalıdır; hakem sarı kart gösterir.

Bu örnek önemli bir ilkeyi ortaya koyar. İnceleme bir kez başladıysa, hakem gördüğü gerçeğe göre karar verir. Hakem incelemeyi kırmızı kart için başlatsa bile ceza sarı karta inebilir. Ancak hakem incelemeye gitmeden önce olayı hiç görmediyse ve olay VAR kategorisi dışındaysa, sarı kart için inceleme yolu yoktur.

Maçtan sonra TFF disiplin kurulu hangi delillere bakar?

Sahanın dışındaki süreç TFF Futbol Disiplin Talimatı ile işler. Talimatın 75. maddesi kabul edilebilir delilleri sayar: müsabaka görevlilerinin raporları, tarafların ve tanıkların beyanları, maddi deliller, uzman görüşleri ve ses ya da video kayıtları.

Aynı madde bir sınır da koyar. Saha içinde sözlü olarak gerçekleşen ve görevlilerin raporlarında yer almayan disiplin ihlallerinde, yalnız resmi yayıncı kuruluş görüntülerindeki sesler delil olabilir. Yani küfür ya da hakaret gibi sözlü bir ihlal raporda yoksa, tribünden birinin çektiği telefon kaydı tek başına yeterli olmaz.

Talimatın 85. maddesi ise kurulun karar verirken hakemlerin ve diğer görevlilerin resmi raporlarını esas aldığını söyler. Kurul bununla birlikte işitsel ve görsel kayıtlardan da yararlanabilir, ama bu kayıtları yalnız olayın disiplin yönüyle ilgili kanıt olarak kullanır. Dolayısıyla video, maçın skorunu değil, oyuncunun disiplin sorumluluğunu ilgilendirir.

Disiplin kurulunun işleyişini adım adım TFF disiplin kurulu rehberimizde anlattık.

Disiplin kurulu hakemin kararını değiştirebilir mi?

Hayır. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 86. maddesinin ikinci fıkrası açıktır: Disiplin kurulu, müsabaka sırasında meydana gelen olaylarla ilgili hakem kararlarının hiçbirini değiştiremez veya bozamaz.

Üçüncü fıkra tek bir istisna tanır. Kurul, hakemin sahadaki futbolculara ilişkin disiplin uygulamalarını, yani sarı ve kırmızı kartları ve bunların sonuçlarını, yalnız şahısta hata hâlinde ortadan kaldırabilir. Örneğin hakem kırmızı kartı yanlış oyuncuya gösterdiyse, kurul bu yanlışı düzeltebilir.

Tablo, iki dünyanın sınırını çizer. Skor sahada kalır; oyuncunun disiplin sorumluluğu ise maçtan sonra da sürebilir.

Hakemin görmediği faul hangi cezayı getirebilir?

Cezayı eylemin talimattaki karşılığı belirler. En sık gündeme gelen madde 43'tür. Bu maddeye göre oyun kurallarına aykırı olarak sert ve ciddi faul yapan futbolculara 2 ila 4, şiddetli harekette bulunan futbolculara ise 3 ila 6 müsabakadan men cezası verilebilir.

Daha ağır eylemler başka maddelere girer. Örneğin 44. madde saldırı eylemi için futbolculara 5 ila 10 müsabakadan men öngörür; saldırı TFF mensuplarına ya da müsabaka görevlilerine yönelikse aralık 10 ila 15 müsabakaya çıkar. Hakaret, tehdit ve tükürme gibi eylemler ise 41. maddenin konusudur.

Rakamlar talimatın incelenen metnine dayanır. Talimat zaman zaman değişir; güncel metni TFF resmi sitesindeki talimatlar bölümünden kontrol edin. Kırmızı kartın ardından gelen cezaların genel mantığını direkt kırmızı kart cezası yazımızda bulabilirsiniz.

Olay disiplin kuruluna nasıl gider?

Bir olayın kurula ulaşması için önce sevk gerekir. Talimatın 81. maddesine göre profesyonel müsabakalarda ve Türkiye birinciliğine varan amatör müsabakalarda sevk işlemlerini soruşturma mercileri yapar. Diğer amatör müsabakalarda bu görev il temsilciliklerine aittir.

Soruşturma mercileri, talimatın 80. maddesine göre TFF Başkanı'nın görevlendireceği kişiler ve disiplin müfettişleridir. Disiplin müfettişlerinin TFF Hukuk Müşavirliği mensubu avukat olması zorunludur. Sevk yazısında olayın özeti, tarihi, müsabakanın kategorisi ve cezalandırılması istenen kişilerin adları yer alır.

1. Olay sahada olur; hakem görmez ya da kart göstermez.
2. Görüntü, görevli raporu ya da başka bir delil olayı ortaya koyar.
3. Yetkili merci olayı inceler ve uygun görürse kurula sevk eder.
4. Kurul savunma ister, delilleri değerlendirir ve karar verir.
5. Karara karşı talimattaki yollarla itiraz mümkündür; itiraz infazı durdurmaz.

Bu süreç, her görüntünün otomatik olarak cezaya dönüşmediğini gösterir. Bazen bir pozisyon sosyal medyada günlerce konuşulur ama sevk gelmez. Bazen de hiç gündeme gelmeyen bir olay, görevli raporu sayesinde kurulun önüne gelir. Belirleyici olan kamuoyunun ilgisi değil, delilin niteliği ve yetkili mercinin değerlendirmesidir. Sevk bir takdir işidir ve kurulun delilleri değerlendirme konusunda geniş bir yetkisi vardır.

Hakem raporu ile video çelişirse kurul hangisine bakar?

Talimatın 76. maddesi bu soruya cevap verir. Müsabaka görevlilerinin raporlarında bulunan hususlar, aksi ispat edilmedikçe doğru kabul edilir. Bu, raporun güçlü bir karine olduğu anlamına gelir.

Raporlar arasında çelişki varsa ve hangisinin maddi gerçeği yansıttığı tespit edilemezse, kurul oyun alanındaki fiiller için hakem raporunu, oyun alanı dışındaki fiiller için temsilci raporunu esas alır. Öte yandan 75. madde kurula delillerle ilgili mutlak takdir hakkı tanır. Kurul üyeleri delilleri vicdani kanaatlerine göre değerlendirir.

Dolayısıyla video, raporu çürütebilecek bir delildir. Ancak bu iş otomatik değildir; kurul kaydı, raporu ve beyanları birlikte tartar. Talimat, insan onurunu zedeleyen delilleri ise reddeder.

Amatör maçlarda hakemin görmediği faul için ne yapılabilir?

Amatör liglerde çoğu zaman VAR yoktur ve resmi yayın da yoktur. Bu yüzden saha içinde görülmeyen bir faulün sonradan yakalanma şansı daha düşüktür. Yine de süreç tamamen kapalı değildir. Talimat, diğer amatör müsabakalardaki sevk işlemlerini il temsilciliklerine verir.

Uygulamada en önemli belge yine görevli raporlarıdır. Yardımcı hakem ya da gözlemci bir olayı gördüyse raporuna yazar. Kulüp yöneticileri ise yaşanan ciddi bir olayı, il temsilciliğine yazılı olarak bildirebilir. Ancak bu bildirim kendiliğinden ceza anlamına gelmez; karar yetkili kurulundur.

• Olayın tarihini, saatini ve dakikasını not edin.
• Varsa görüntüyü değiştirmeden saklayın.
• Tanıkların adlarını yazın; kişisel verileri yalnız resmi süreçte paylaşın.
• Bildirimi sakin, olgusal bir dille ve resmi kanaldan yapın.
• Sosyal medyada suçlama yapmayın; bu davranış başka bir disiplin sorununa dönüşebilir.

Çocuk ve genç liglerinde amaç, olayı büyütmek değil, tekrarlanmasını önlemektir. Bu yüzden kulüpler önce kendi içinde antrenör ve veliyle konuşmayı, gerekirse resmi bildirimi tercih eder. Böylece hem çocukların güvenliği korunur hem de süreç kişisel bir hesaplaşmaya dönüşmez.

Hakemin gördüğü ama düdük çalmadığı faul ile görmediği faul aynı mı?

Bu iki durum dışarıdan aynı gelebilir, ama hukuki sonuçları farklı olabilir. Hakem bir teması görür ve faul olmadığına karar verirse, bu da bir karardır. Kural 5'e göre oyunla ilgili olgulara dair bu karar nihaidir. VAR protokolü de "oyunun devam etmesine izin vermeyi" bir ilk karar olarak sayar.

Hakem olayı hiç görmediyse durum değişir. Bu kez ortada bir değerlendirme yoktur, yalnız bir eksiklik vardır. VAR protokolü bu eksikliği "gözden kaçan ciddi olay" diye adlandırır ve belirli kategorilerde incelemeye izin verir.

Maç sonrası açısından ise talimat bu ayrımı ayrı bir maddeyle düzenlemez. Md. 86/2 yalnız hakem kararlarının değiştirilemeyeceğini söyler. Uygulamada sonradan sevk tartışması, çoğunlukla hakemin görmediği ve raporuna geçmeyen eylemlerde gündeme gelir. Hakemin gördüğü ve kart gösterdiği bir olayda kurulun ayrıca ne yapabileceği, somut olayın niteliğine ve kurulun takdirine bağlıdır.

Kişide hata nedir ve nasıl düzelir?

Kişide hata, hakemin bir ihlali doğru tespit edip kartı yanlış oyuncuya göstermesidir. Kalabalık bir pozisyonda iki oyuncunun benzer formalarla aynı noktada durması bu hatayı doğurabilir.

Bu hata hem sahada hem masada düzelebilir. Sahada VAR, güncel protokole göre yalnız ihlali yapan kişinin kimliğini inceler; olayın kendisini yeniden yargılamaz. Ayrıca oyun yeniden başlamış olsa bile kişide hata için inceleme yapılabilir.

Masada ise disiplin talimatının 86/3 maddesi devreye girer. Kurul, hakemin kart uygulamalarını ve sonuçlarını ancak şahısta hata hâlinde ortadan kaldırabilir. Böylece yanlış oyuncu cezayı taşımaz. Ancak bu düzeltme, gerçek ihlali yapan oyuncunun durumunu ayrıca değerlendirmeyi gerektirebilir.

Diğer maç görevlileri görmediği olayı nasıl raporlar?

Kural 6, hakemi tek başına bırakmaz. Diğer saha içi maç görevlileri, hakemden daha iyi görüş alanına sahip oldukları anlarda hakeme yardım etmelidir. Ayrıca hakemin ve diğer hakemlerin görüş alanı dışında bir sportmenlik dışı hareket ya da başka bir olay olursa, bunu yetkili kuruluşlara rapor etmelidirler.

Kural bir şeffaflık şartı da koyar: Hazırlanan raporlar konusunda hakem ve diğer maç görevlileri bilgilendirilmelidir. Bu sayede hakem, kendi raporunu yazarken ekibin gördüklerinden haberdar olur.

Uygulamada bu raporlar disiplin sürecinin omurgasını oluşturur. Talimatın 76. maddesine göre görevli raporlarındaki hususlar, aksi ispat edilmedikçe doğru kabul edilir. Dolayısıyla yardımcı hakemin raporuna yazdığı bir dirsek, hakem görmese bile kurulun önüne gelebilir.

Disiplin kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Talimatın 86. maddesinin son fıkrası, disiplin kurulu kararlarına 87. madde ve devamındaki hükümlere göre itiraz edilebileceğini söyler. Aynı fıkra önemli bir ayrıntıyı da ekler: İtiraz, cezanın infazını durdurmaz.

Bu, oyuncunun itiraz sürerken cezasını çekmeye başlayacağı anlamına gelir. Bu yüzden itiraz, maç programı açısından hızlı bir çözüm sunmaz. Kulüpler genelde savunma aşamasında delilleri eksiksiz sunmaya özen gösterir.

Kararın üst merciinde, TFF yapısındaki tahkim süreci devreye girebilir. Süre ve usul ayrıntıları talimatta yer alır ve zaman zaman değişebilir; bu nedenle güncel metni TFF'den kontrol etmek en doğru yoldur.

Hakemin görmediği faul konusunda sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Tribünde ve yorum programlarında bu konu hakkında pek çok yanlış dolaşır. Aşağıdaki maddeler en yaygın yanlışları düzeltir.

• Sık duyulan "VAR her faule bakar" bilgisi yanlıştır: VAR yalnız gol, penaltı, kırmızı kart, kişide hata ve organizatör seçerse köşe vuruşu kategorilerinde devreye girer.
• "Kaçırılan ikinci sarıyı VAR yakalar" düşüncesi hatalıdır: VAR yalnız hakemin hatalı gösterdiği ikinci sarıya müdahale eder.
• "Disiplin kurulu golü iptal edebilir" düşüncesi yanlıştır: Kurul hakemin sahadaki kararlarını değiştiremez.
• "Video varsa ceza kesin" anlayışı hatalıdır: Sevk ve ceza, kurulun takdirine bağlıdır.
• "Hakem görmediyse kimse bir şey yapamaz" düşüncesi de yanlıştır: Diğer görevliler hakeme bilgi verebilir ve olayları raporlayabilir.

Bu yanlışların kökü aynıdır: saha içi karar ile saha dışı disiplin süreci birbirine karışır. İkisini ayrı düşündüğünüzde tablo netleşir.

Antrenör ve veli bu konuyu çocuğa nasıl anlatmalı?

Çocuk futbolunda amaç ceza değil, öğrenmedir. Bu yüzden "hakem görmezse sorun yok" düşüncesini çocuğa hiçbir zaman öğretmeyin. Antrenör, kuralları hakem için değil, rakibin güvenliği için uyguladığımızı anlatmalı.

1. Çocuğa sert müdahalenin rakibi sakatlayabileceğini somut ve sakin bir dille anlatın.
2. Hakemin göremediği bir faul yaptığını fark eden çocuğa özür dilemenin ve rakibine el uzatmanın değerini gösterin.
3. Maçtan sonra tartışmalı pozisyonları cezalandırmadan, birlikte izleyerek konuşun.
4. Kendi çocuğunuza yapılan bir faulde öfkeyi sahaya taşımayın; resmi kanalı antrenör ve kulüp kullanır.
5. Hakeme saygıyı örnek davranışla öğretin; tribünden bağırmak çocuğa yanlış bir model sunar.

Antrenörler ayrıca maç sonrası video izlemeyi bir öğrenme aracına çevirebilir. Ancak bu görüntüleri çocukların kişisel verilerini koruyarak, yalnız takım içinde ve velilerin bilgisiyle kullanmak gerekir.

Yedek oyuncu ya da takım görevlisi de sonradan ceza alabilir mi?

Evet. Oyun kuralları kart yetkisini yalnız sahadaki oyuncularla sınırlamaz. Kural 12, yedek ya da oyundan çıkmış bir oyuncunun da ihtar ya da ihraç alabileceğini sayar. Örneğin hakemin izni olmadan oyun alanına giren ya da hakem kararlarına itiraz eden bir yedek oyuncu sarı kart görebilir.

Takım görevlileri için de benzer bir yol vardır. Kural 5'e göre hakem, sorumlu davranmayan takım görevlilerini uyarabilir, onlara sarı ya da kırmızı kart gösterebilir. Hakem bir görevlinin davranışını göremezse, dördüncü hakem ya da diğer görevliler bunu raporlayabilir.

Maçtan sonraki disiplin süreci de geniştir. TFF Futbol Disiplin Talimatı futbolcular dışında kulüp yöneticileri ve görevliler için ayrı cezalar öngörür. Örneğin saldırı maddesi, görevlilere soyunma odası ve yedek kulübesine giriş yasağı ya da hak mahrumiyeti gibi yaptırımlar sayar. Kulübede yaşanan ve hakemin görmediği bir olay, bu yüzden sahadaki bir faul kadar ciddi sonuç doğurabilir.

Bu nedenle teknik alanın davranış kuralları da önemlidir. Antrenörün maç sırasında neler yapabileceğini teknik alan kuralları yazımızda anlattık; çünkü kenardaki her hareket raporun konusu olabilir.

Avantaj kuralı görülmeyen faul tartışmasını nasıl etkiler?

Bazen hakem faulü görür ama düdük çalmaz. Bu, görmediği anlamına gelmez; avantaj uygulamış olabilir. Kural 5'e göre hakem, ihlale uğrayan takım bundan fayda görecekse oyunu devam ettirebilir. Ayrıca kart gerektiren bir faulde avantajı uyguladıysa, top oyun dışına çıktığında kartı gösterir.

Tribünden bakınca avantaj ile hakemin kaçırdığı faul birbirine benzer. Hakemin kolunu ileri doğru uzatması avantaj işaretidir. Bu işaret yoksa ve oyun akıyorsa, hakem olayı görmemiş olabilir. Avantajın ayrıntılarını avantaj kuralı yazımızda anlattık.

Avantajın ardından gelen kart, disiplin açısından normal bir karttır. Bu yüzden oyuncu sonradan "hakem görmedi" savunması yapamaz; hakem olayı görmüş ve kararını ertelemiştir.

Gol kararı sonradan değişebilir mi?

Hakem oyunu yeniden başlattıktan sonra gol kararını değiştiremez. VAR ise golün oluşumundaki faulü, oyun yeniden başlamadan önce inceleyebilir. Oyun yeniden başladıysa ve olay kişide hata ya da belirli ağır kırmızı kart eylemleri değilse inceleme kapısı kapanır.

Maçtan sonra skor da değişmez, çünkü disiplin kurulu hakem kararlarını bozamaz. Bu ilke, gol tartışmalarını sahada bırakır. Konuyu daha ayrıntılı merak eden okur hakem gol kararını geri alabilir mi yazımıza göz atabilir.

Kural bilginizi nasıl sınayabilirsiniz?

VAR, avantaj ve disiplin konularında bilginizi denemek için futbol kuralları testimizi çözebilirsiniz. Test, saha içi kararlarla ilgili temel kuralları kısa sorularla yoklar.

Antrenörler testi takım toplantısında kullanabilir. Oyunculara önce bir sahneyi anlatın, ardından "Bu durumda VAR karışır mı, karışmaz mı?" diye sorun. Doğru cevabı kural metniyle birlikte göstermek, çocukların kuralı ezberlemek yerine anlamasını sağlar.

Ayrıca maç sonrası konuşmalarda tartışmalı pozisyonu suçlu aramadan ele alın. Hangi görevlinin ne gördüğünü ve kuralın ne izin verdiğini sorun. Bu yaklaşım, hakeme duyulan güveni ve oyunun saygınlığını birlikte büyütür.