Kale Ölçüsü Hatalı Çıkarsa Maç Oynanır mı? Hakemin Maç Öncesi Ölçüm Kontrolü
Kale ölçüsü hatalı çıkarsa maç oynanır mı? 7,32 x 2,44 kuralı, hakemin maç öncesi kontrolü, kale bozulunca yapılanlar ve raporlama süreci.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 23
- Okuma
- 15 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kale ölçüsü hatalı çıkarsa maç oynanır mı?
Hakem, kale ölçüsünü kurala uygun bulmazsa maçı başlatmaz ve önce düzeltme ister. Oyun Kuralları direkler arasını 7,32 metre, üst direğin alt kenarıyla zemin arasını 2,44 metre olarak belirler. Kale güvenli biçimde düzeltilemezse maç başlamaz; durum hakem raporuna geçer ve sonucu organizasyon kurulu belirler.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.22 bölüm · 15 dk okumaKale ölçüsü konusu ilk bakışta teknik bir ayrıntıya benzer. Ancak amatör ligde, okul turnuvasında ya da kiralık bir sahada sık karşılaşılan bir sorundur. Görevliler taşınabilir kaleyi yamuk kurar, eski bir direk zamanla eğilir, yeni çim serilince zemin yükselir ve üst direk birkaç santim alçalır. Bu rehber, hakemin maç öncesi kontrolünü, maç sırasında kale bozulursa ne olduğunu ve sorumluluğun kimde kaldığını sade bir dille anlatır.
Oyun Kuralları kale ölçüsü için ne söyler?
Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB) Kural 1, kaleyi saha ile birlikte tanımlar. Kale, her kale çizgisinin ortasına yerleşir. İki dikey direk köşe bayraklarına eşit uzaklıkta durur ve üstte yatay bir direkle birleşir. Kuralın sayısal kısmı kısadır, fakat her biri tek tek ölçülebilir:
- Direklerin iç kenarları arasındaki mesafe 7,32 metredir (8 yarda).
- Üst direğin alt kenarı ile zemin arasındaki mesafe 2,44 metredir (8 fit).
- Direkler ve üst direk beyaz olur; genişlikleri ve derinlikleri aynıdır ve 12 santimi geçmez.
- Kale çizgisinin genişliği, direk ve üst direk genişliğiyle aynıdır.
- İki kalenin direk kesiti aynı biçimdedir: kare, dikdörtgen, yuvarlak, elips ya da bunların karışımı.
Kural ayrıca kalelerin onaylı ve tehlikesiz malzemeden yapılmasını ister. Taşınabilir kaleler de dahil olmak üzere bütün kalelerin zemine sağlam biçimde bağlı olması gerekir. Ayrıntılı metni IFAB Kural 1 sayfasında okumak mümkündür; Türkçe metin için TFF'nin Futbol Oyun Kuralları kitapçığına bakmak gerekir.
Kale ölçüsünü maçtan önce kim kontrol eder?
Sahayı hazırlamak ev sahibi kulübün ya da organizasyonun işidir. Hakem ise maçtan önce sahayı gezerek kaleleri, çizgileri, köşe bayraklarını ve ağları kontrol eder. Kural 5, hakeme maçla ilgili kuralları uygulamak için tam yetki verir. Bu yetki, oyuna uygun olmayan bir sahada maçı başlatmama kararını da kapsar.
Uygulamada hakem çoğu zaman gözle ve basit ölçümle kontrol eder. Hakem üst direğin altına geçip yüksekliği kabaca tartar, direklerin dik durup durmadığına ve kalenin sallanıp sallanmadığına bakar. Şüphe varsa şerit metreyle ölçüm ister. Profesyonel organizasyonlarda saha komiseri ya da organizasyon yetkilisi de bu kontrolde yer alabilir; görev dağılımı ilgili talimata bağlıdır.
Bazı amatör maçlarda hakem tek başına görev yapar ve yardımcı hakem bulunmaz. Böyle maçlarda kontrol tamamen orta hakemin dikkatine kalır. Bu yüzden takım sorumlularının da sahaya erken gelmesi ve kaleleri birlikte gözden geçirmesi, hakemin işini kolaylaştırır.
Velilerin ve amatör antrenörlerin bilmesi gereken nokta şudur: Hakem sahayı onaylayıp maçı başlattıktan sonra, ölçüyle ilgili itirazın gücü azalır. Bu yüzden şüpheyi ısınma sırasında dile getirmek, maç bittikten sonra şikâyet etmekten çok daha işe yarar.
Hakem hatalı kale ölçüsünü fark ederse ne yapar?
Hakemin ilk hedefi maçı oynatmaktır, iptal etmek değil. Bu nedenle fark ettiği sorunu önce ev sahibine bildirir ve düzeltme için süre tanır. Bu aşamada hakem, iki takımın kaptanını da bilgilendirir ki kimse sürprizle karşılaşmasın. Sorunun türüne göre akış genelde şöyle ilerler:
- Hakem eksikliği ev sahibi yetkilisine ve iki takımın sorumlusuna söyler.
- Ev sahibi kaleyi düzeltir, değiştirir ya da yedek kaleyi getirir.
- Hakem düzeltilen kaleyi yeniden kontrol eder ve uygun bulursa maçı başlatır.
- Makul süre içinde güvenli bir çözüm çıkmazsa hakem maçı başlatmaz.
- Hakem yaşananları raporuna yazar; sonraki kararı organizasyon kurulu verir.
Bekleme süresi için Oyun Kuralları dakika vermez. Ne kadar bekleneceği, maçın başlama saatine ilişkin organizasyon talimatına ve hakemin takdirine bağlıdır. Ayrıca küçük bir santim farkı ile tehlike yaratan bir eğrilik aynı şey değildir; hakem kararını bu ikisini ayırarak verir.
Kale ölçüsü birkaç santim farklıysa maç yine de başlar mı?
Kural metni bir tolerans payı yazmaz. Yani "üç santime kadar sorun olmaz" gibi bir kural yoktur. Öte yandan sahada her ölçüm milimetrik çıkmaz; zemin inişli çıkışlı olabilir, çim boyu değişir, ölçüm aleti bile küçük farklar verir. Bu yüzden hakem, ölçüyü düzeltmenin mümkün olup olmadığına ve farkın oyunu ya da güvenliği etkileyip etkilemediğine bakar.
Örneğin üst direk bir tarafta hafif alçak duruyorsa ve kale ayaklarının altındaki takozla bu düzelebiliyorsa, hakem düzeltmeyi ister ve maçı başlatır. Buna karşılık kale belirgin biçimde eğikse, üst direk sarkıyorsa ya da direkler çatlaksa, mesele artık ölçü değil güvenliktir. Böyle bir kaleyle maç başlamaz.
Sık duyulan "Kale küçükse iki takım için de küçüktür, sorun olmaz" düşüncesi kurala dayanmaz. Kural 1, iki kalenin aynı ölçüde ve aynı biçimde olmasını ister; eşitlik kadar doğruluk da önemlidir.
Kale ölçüsü sorunu ve hakem kararı tablosu
Aşağıdaki tablo, sahada en çok karşılaşılan kale sorunlarını ve genel uygulamayı özetler. Tabloyu okurken kural metnindeki hükümle yaygın hakem uygulamasını ayırmak gerekir:
| Durum | Kural ya da uygulama | Olası sonuç |
|---|---|---|
| Maç öncesi ölçü hatalı, düzeltilebilir | Hakem düzeltme ister (uygulama) | Düzeltme sonrası maç başlar |
| Maç öncesi kale tehlikeli ya da zemine bağlı değil | Kural 1: kale güvenli ve zemine sabit olur | Güvenli çözüm yoksa maç başlamaz |
| Maç sırasında üst direk kırılır ya da yerinden çıkar | Kural 1: oyun onarılana kadar durur | Onarılırsa hakem topu ile devam |
| Üst direk onarılamaz | Kural 1: maç tatil edilir | Kural 7: aksi belirlenmedikçe yeniden oynanır |
| Üst direk yerine ip ya da şerit önerilir | Kural 1: ip ve esnek malzeme kullanılamaz | Öneri kabul görmez |
| Ağ yırtık ya da gevşek | Kural 1: ağ düzgün desteklenir | Hakem onarım ister |
| Gençlik maçında küçük kale | Federasyon değişikliği (genel değişiklikler) | Kategori ölçüsüne uygunsa sorun yok |
Maç sırasında kale bozulursa ne olur?
Kural 1 bu durum için açık bir hüküm içerir. Üst direk yerinden çıkarsa ya da kırılırsa, hakem oyunu durdurur ve kale onarılana ya da yerine konana kadar oyun başlamaz. Onarım bitince oyun hakem topu ile yeniden başlar. Hakem topunu, oyun durduğunda top ceza sahası içindeyse savunan takımın kalecisi alır; dışındaysa topu son kullanan ya da kullanacak olan takımın bir oyuncusu alır. Onarım mümkün değilse hakem maçı tatil eder.
Kural ayrıca önemli bir sınır koyar: Üst direğin yerine ip, şerit ya da herhangi bir esnek veya tehlikeli malzeme konamaz. Amatör sahalarda "maçı bitirelim, ipi gerelim" önerisini sık duyarız; kural bu çözümü kapatır. Çünkü esnek bir çizgi, topun kaleye girip girmediğini belirsiz bırakır ve oyuncu için de risk yaratır.
Direklerden biri eğilirse ya da kale devrilme riski taşırsa, hakem yine güvenliği öne alır. Oyunu durdurup kaleyi kontrol eder. Bu sırada oyuncular kaleden uzak durur ve ev sahibi görevliler onarım için sahaya hakemin izniyle girer. Hakem, kalenin yeniden güvenli hale geldiğine kendisi karar verir; takımların "bu haliyle devam edelim" demesi kararı değiştirmez. Hakem topunun nasıl kullanıldığını merak edenler için hakem topu kuralının ayrıntıları ayrı bir yazıda yer alır.
Kale ölçüsü yüzünden tatil edilen maç ne olur?
Kural 7, tatil edilen bir maçın yarışma kuralları ya da organizatör aksini belirlemedikçe yeniden oynanacağını söyler. Yani Oyun Kuralları sonucu hakemin sahada yazdığı skora bırakmaz; kararı organizasyona bırakır.
Türkiye'de profesyonel ve amatör liglerde bu kararı ilgili kurul verir. Kurul, hakem raporuna, varsa gözlemci ya da temsilci raporuna ve tarafların savunmasına bakar. Sahayı hazırlamakla yükümlü tarafın kusuru varsa, talimatta öngörülen yaptırımlar gündeme gelebilir. Hangi yaptırımın uygulanacağı ilgili sezonun talimatına bağlıdır; güncel metni TFF'nin resmî sitesinden kontrol etmek gerekir.
Maçın ertelenmesi ve tatil edilmesi arasındaki farkı maçın tatil edildiği ve ertelendiği durumlar yazısı ayrıntılı anlatır. Yeniden oynanan maçın takvimi için tatil edilen maçın ne zaman oynandığı rehberine bakılabilir.
Maç bittikten sonra kale ölçüsüne itiraz edilebilir mi?
Teorik olarak takım, organizasyonun itiraz usulüne göre başvuru yapabilir. Ancak pratikte maç sonrası ölçü itirazı zayıf kalır. Çünkü hakem sahayı kontrol edip maçı başlatmıştır ve iki takım da aynı kalelerde oynamıştır. Ayrıca maçtan sonra kalenin maç anındaki konumunu kanıtlamak zordur.
İtiraz etmeyi düşünen takım için doğru sıra şudur:
- Şüpheyi ısınma sırasında kaptan ya da takım sorumlusu aracılığıyla hakeme iletmek.
- Hakemden durumu maç cetveline ya da raporuna not etmesini istemek.
- Ölçümü iki tarafın yetkilisi önünde yapmak ve fotoğrafla belgelemek.
- İtiraz süresini ve ücretini organizasyon talimatından kontrol etmek.
Maç cetvelinin ne işe yaradığını bilmeyen veliler için amatör maçlarda maç cetveli yazısı iyi bir başlangıçtır.
Çocuk maçlarında kale ölçüsü neden farklıdır?
IFAB'ın genel değişiklikler bölümü, gençlik, veteran, engelli ve taban futbolunda ulusal federasyonlara bazı alanları değiştirme izni verir. Bu alanlar arasında saha büyüklüğü, topun ölçüsü ve direkler arası genişlik ile üst direk yüksekliği de vardır. Bu yüzden minik kategorilerde takımlar daha küçük kalelerde oynar.
Burada önemli nokta şudur: Küçük kale, kategori talimatına uygunsa "hatalı" sayılmaz. Hatalı olan, o kategori için belirlenen ölçüden sapan ya da güvensiz kurulan kaledir. Hangi yaş grubunda hangi kale ölçüsünün kullanıldığını öğrenmek için ilgili il temsilciliğinin ya da turnuvanın talimatına bakmak gerekir. Çocuğun hangi kategoride oynadığını yaş kategorisi hesaplama aracı ile hızlıca görmek mümkündür.
Halı sahada da benzer bir durum vardır. Halı saha kaleleri tesisin tercihine göre değişir ve tek bir resmî ölçüye bağlı değildir. Sahanın ve kalenin yaklaşık ölçülerini halı saha ölçüleri rehberi ile karşılaştırabilirsiniz.
Taşınabilir kaleler neden ayrı bir risk taşır?
Kural 1, taşınabilir kaleler dahil bütün kalelerin zemine sağlam biçimde sabitlenmesini ister. Bu hüküm ölçüden bile önemlidir. Çünkü zemine bağlı olmayan bir kale, bir oyuncu üst direğe asıldığında ya da rüzgâr estiğinde devrilebilir. Kale devrilmesi, özellikle çocuklar için ciddi yaralanma riski taşır.
Okul bahçelerinde ve antrenman sahalarında kullanılan hafif kaleler bu açıdan en riskli gruptur. Antrenörler için pratik kontrol listesi şöyledir:
- Kale ayakları zemine kazık, ağırlık ya da tesisin sabitleme sistemiyle bağlı mı?
- Kaleyi elle ittiğinizde çerçeve oynuyor ya da öne eğiliyor mu?
- Kaynak yerlerinde çatlak, pas ya da kırık var mı?
- Ağ kancaları dışarı taşıyor, sivri uç bırakıyor mu?
- Çocuklar kaleye tırmanmamaları gerektiğini biliyor mu?
Bu kontroller resmî bir talimat maddesi değildir; güvenli bir sahanın günlük alışkanlığıdır. Yine de Kural 1'deki "sağlam sabitleme" hükmüyle aynı amaca hizmet eder.
Kale ölçüsü doğru biçimde nasıl alınır?
Ölçüm yaparken en sık yapılan hata, direklerin dış kenarından ölçmektir. Kural, genişliği direklerin iç kenarları arasından alır. Yükseklikte ise ölçü, üst direğin alt kenarından zemine iner. Doğru ölçüm için şu adımlar işe yarar:
- Şerit metreyi bir direğin iç yüzüne dayayın ve diğer direğin iç yüzüne kadar çekin; sonuç 7,32 metre olmalıdır.
- Ölçümü kalenin hem zemin hizasında hem de üst direğe yakın bir noktada tekrarlayın; iki sonuç farklıysa direkler dik değildir.
- Yüksekliği iki direğin hemen yanında ve kalenin ortasında ölçün; ortadaki ölçü düşükse üst direk sarkıyordur.
- Direk genişliğini ve kale çizgisinin genişliğini karşılaştırın; ikisi aynı olmalıdır.
- Sonuçları iki takımın yetkilisine gösterin ve not alın.
Zemin bozuksa ölçüm de yanıltıcı olur. Örneğin kale ağzında çukur varsa, ortadaki yükseklik olduğundan fazla çıkar. Bu yüzden ölçümü birkaç noktadan yapmak, tek ölçüme güvenmekten daha doğru sonuç verir.
Kale ölçüsü neden 7,32 metre ve 2,44 metredir?
Bu iki sayı ilk bakışta rastgele görünür, ancak kaynakları basittir. Oyun Kuralları ölçüleri hem metre hem de Britanya birimleriyle yazar. 7,32 metre 8 yardanın, 2,44 metre ise 8 fitin yuvarlanmış karşılığıdır. Futbolun kuralları Britanya'da biçimlendiği için kale ölçüsü de bu birimlerden doğmuştur.
Bu ayrıntı sahada pratik bir fayda da sağlar. Bazı eski şerit metreler ya da yurt dışından gelen kale setleri yarda ve fit birimiyle işaretlidir. Böyle bir durumda 8 yarda ve 8 fit değerleri, metre ölçüsüyle aynı kaleyi tarif eder. Dolayısıyla birim farkı, kalenin hatalı olduğu anlamına gelmez.
Kural metni ayrıca kaleyi ölçerken hangi kenarın esas alınacağını da belirler. Genişlik iç kenarlar arasından, yükseklik üst direğin alt kenarından alınır. Bu sayede direk kalınlığı değişse bile kalenin içindeki boşluk, yani topun geçebileceği alan her sahada aynı kalır.
Kale ölçüsü gol kararını etkiler mi?
Kural 10'a göre gol, topun tamamı kale çizgisini direklerin arasından ve üst direğin altından geçtiğinde olur. Bu tanım doğrudan kale çerçevesine dayanır. Dolayısıyla kale alçak ya da dar kurulursa, hem kaleciye hem de hücumcuya kuralın öngörmediği bir oyun alanı çıkar.
Örneğin üst direk birkaç santim alçaksa, normalde direğin altından girecek yüksek bir şut direğe çarpabilir. Tersine kale biraz genişse, köşeye giden bir top gol olabilir. Bu farklar maç sırasında kimsenin fark etmeyeceği kadar küçük kalabilir. Ancak kural tam da bu yüzden ölçüyü sabit tutar: Her iki takım da her sahada aynı hedefe şut çeker.
Gol çizgisi teknolojisi kullanılan maçlarda kale çerçevesi daha da önem taşır. Kural 1, bu teknolojinin yalnız topun kale çizgisini geçip geçmediğini belirlemek için kullanıldığını ve hakemin maçtan önce sistemi test ettiğini yazar. Sistemin doğru çalışması da kalenin doğru yerde ve doğru ölçüde durmasına bağlıdır.
Yağmur, çim ve zemin kale ölçüsünü nasıl değiştirir?
Kale çerçevesi metal ya da onaylı başka bir malzemeden yapılır ve kendi başına kolay kolay değişmez. Ölçüyü asıl değiştiren, kalenin altındaki zemindir. Doğal çimde yağmur sonrası kale ağzı çamurlanır ve çukurlaşır; bu da ortadaki yüksekliği artırır. Yeni serilen suni çim ya da üzerine eklenen dolgu ise zemini yükseltir ve kaleyi alçaltır.
Bu yüzden saha bakımı ile kale ölçüsü birbirinden ayrı düşünülmez. Tesis yöneticileri için pratik öneriler şöyledir:
- Zemin yenilemesinden sonra kale yüksekliğini yeniden ölçmek.
- Kale ağzındaki çukurları sezon içinde düzenli olarak doldurmak.
- Taşınabilir kaleyi her kurulumda aynı işaretli noktaya yerleştirmek.
- Ölçüm sonuçlarını basit bir defterde ya da tabloda saklamak.
Hakem sahaya geldiğinde yağmur kale ağzını bozmuşsa, sorun ölçüden çok zeminin oynanabilirliğine döner. Sahanın oyuna elverişli olup olmadığı kararı yine hakemdedir; ayrıntılar organizasyon talimatında yer alır.
Kale sorununda kaptanın ve takım sorumlusunun rolü nedir?
Maç öncesi hakemle iletişim kurmanın en doğru yolu kaptan ve takım sorumlusudur. Hakem kaptanları maçtan önce yanına çağırdığında, saha ve kale ile ilgili bir şüphe varsa bu an iyi bir fırsattır. Kaptanın neden çağrıldığını hakemin maç başında kaptanları çağırma nedeni yazısı anlatır.
Takım sorumlusu ise sorunu yazılı hale getirmekle ilgilenir. Hakemden not düşmesini istemek, ölçüm yaparken rakip takımın yetkilisini çağırmak ve tartışmayı sakin tutmak onun görevidir. Bu yaklaşım hem çocuk maçlarında hem de büyükler liginde aynı ölçüde işe yarar.
Oyuncuların bu konuda hakemle tartışmasına gerek yoktur. Hatta ısrarlı ve saygısız itirazlar, Kural 12 kapsamında sarı karta kadar gidebilir. Ölçü sorunu kural meselesidir; çözümü de sakin bir iletişimden geçer.
Ev sahibi kulüp maç öncesi kontrolü nasıl planlamalı?
Sorunu en ucuz çözen kişi, maç gününden önce sahaya bakan görevlidir. Hakem geldiğinde kaleyi düzeltmeye çalışmak hem zaman kaybettirir hem de iki takımı gerer. Bu yüzden ev sahibi kulüpler için basit bir hazırlık sırası işe yarar:
- Maçtan bir gün önce iki kalenin genişliğini ve yüksekliğini ölçmek.
- Kale ayaklarının sabitleme düzenini, kazıkları ya da ağırlıkları kontrol etmek.
- Ağı takmak ve kancaların sivri uç bırakmadığını görmek.
- Yedek kale, yedek ağ ve basit onarım malzemesini saha yakınında tutmak.
- Maç günü hakem gelmeden kısa bir son kontrol yapmak.
Bu sıra bir talimat maddesi değil, iyi bir saha yönetimi alışkanlığıdır. Ancak organizasyonların çoğu, sahayı hazırlama sorumluluğunu ev sahibine verir. Dolayısıyla kontrolü atlayan taraf, maçın başlamaması durumunda en çok soru soran taraf olur.
Çocuklara kale ölçüsünü antrenmanda nasıl anlatabilirsiniz?
Kural bilgisini çocuklara sıkıcı bir ders gibi anlatmak gerekmez. Antrenör, ısınmanın başında küçük bir oyunla kale ölçüsünü tanıtabilir. Örneğin oyunculardan kale genişliğini adımla ölçmelerini ve tahminlerini söylemelerini isteyebilir. Ardından şerit metreyle gerçek ölçüyü birlikte bulurlar.
Küçük yaş gruplarında kale ölçüsü büyüklerden farklı olduğu için, çocuklara kendi kategorilerindeki kaleyi göstermek daha anlamlıdır. Böylece "bizim kale neden küçük" sorusu da doğal bir cevap bulur ve çocuk büyüdükçe kalenin de büyüyeceğini öğrenir. Bu tür bir etkinlik birkaç fayda sağlar. Öncelikle çocuklar kalenin bir oyun alanı olduğunu ve güvenli kullanılması gerektiğini öğrenir. Ayrıca kaleye tırmanmamak, ağa asılmamak ve kaleyi itmemek gibi kuralları bir yasak listesi olarak değil, mantıklı bir bilgi olarak benimser. Son olarak kural sorularına ilgi duyan çocuk, maçta hakem kararlarını daha sakin karşılar.
Antrenör bu etkinliği haftalık plana eklemek isterse futbol antrenman programı aracında ısınma bölümüne kısa bir not düşebilir.
Kale ölçüsü ile ilgili sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- "Kale ölçüsü yalnız profesyonel maçta önemlidir." Yanlış. Kural 1 her resmî maçta geçerlidir; yalnız gençlik ve taban futbolunda federasyon ölçüleri değiştirebilir.
- "Hakem maçı başlattıysa kale kesin doğrudur." Her zaman değil. Hakem göz kontrolü yapar; ancak sonradan fark edilen bir güvenlik sorunu oyunu yine durdurabilir.
- "Üst direk kırılırsa ip gerip devam ederiz." Yanlış. Kural 1 ip ve esnek malzemeyi açıkça yasaklar.
- "İki kale de aynı hatalıysa sorun olmaz." Yanlış. Kural ölçünün doğru olmasını ister; eşit hata, kuralı karşılamaz.
- "Genişliği direklerin dışından ölçeriz." Yanlış. 7,32 metre direklerin iç kenarları arasındaki mesafedir.
Kale ölçüsü sorununda antrenör ve veli ne yapmalı?
Çocuk ve amatör maçlarda en iyi yaklaşım sakin ve erken davranmaktır. Antrenör, sahaya geldiğinde ısınmadan önce kaleye bir göz atabilir. Şüphe varsa hakemle kibarca konuşur ve ölçüm yapılmasını ister. Bunu rakip takımın yanında, açık biçimde yapmak tartışmayı azaltır.
Veliler ise tribünden ya da saha kenarından hakeme seslenmek yerine sorunu takım sorumlusuna iletmelidir. Çocukların önünde "bu kale yanlış, maç geçersiz" gibi sözler, oyuncunun maça odaklanmasını bozar. Üstelik kararı veren veli değil, hakem ve organizasyondur.
Antrenörler takımın maç planını hazırlarken futbol taktik tahtası ile kale ağzındaki savunma yerleşimini de çalışabilir. Kurallara dair bilgisini sınamak isteyen oyuncular ve veliler için futbol kuralları testi eğlenceli bir alıştırma sunar.
Kadın futbolunda ve futsalda kale ölçüsü farklı mıdır?
Büyükler kategorisinde kadın futbolu da aynı Oyun Kuralları'nı uygular; kale ölçüsü 7,32 x 2,44 metredir. Ayrıntıyı kadın futbolunda kale ve saha ölçüleri yazısı anlatır.
Futsal ise ayrı bir oyundur ve kendi kural kitabı vardır. Futsal kalesi futboldan daha küçüktür, bu yüzden futbol kalesi ölçüsünü futsal salonunda aramak doğru olmaz. Farklar için futsal kuralları ve saha ölçüleri rehberine bakabilirsiniz.
Kale ağı ve direk rengi de kuralın parçası mıdır?
Evet. Kural 1, direklerin ve üst direğin beyaz olmasını ister. Bu hüküm görünürlük içindir; oyuncu, kaleci ve hakem kale çerçevesini net görmelidir. Üzerine renkli bant saran ya da boyası dökülmüş direkler küçük bir sorun gibi görünse de hakem düzeltme isteyebilir.
Ağ ise zorunlu değildir; kural "ağ takılabilir" der. Takıldığında ağın kaleye ve kale arkasındaki zemine bağlı olması, düzgün desteklenmesi ve kaleciyi engellememesi gerekir. Ağ yırtıksa ya da kale arkasına sabitlenmemişse, top ağdan çıkıp gol tartışması yaratabilir. Bu nedenle hakem maç öncesi ağı da en az kale kadar dikkatle kontrol eder. Ağın tarihçesini merak edenler kale filesinin ne zaman icat edildiğini anlatan yazıya göz atabilir.
Ayrıca kural, kale ve ağlar üzerine reklam koymayı ve kamera, mikrofon gibi yabancı ekipman takmayı yasaklar. Bu hüküm daha çok yayınlanan maçlarda önem taşır.
Hakem kale ölçüsü ile saha çizgilerini birlikte nasıl kontrol eder?
Hakem maç öncesi kontrolde kaleyi tek başına değil, sahanın bütünüyle birlikte değerlendirir. Kale çizgisinin genişliği direk genişliğine eşit olmalıdır; ceza sahası ve kale alanı çizgilerinin ölçüsü de direklerin iç kenarından başlar. Bu nedenle yanlış yere konan bir kale, çizgileri de anlamsız kılar.
Örneğin kale, kale çizgisinin ortasına değil birkaç adım yana kurulursa, ceza sahasının iki yanı eşit kalmaz. Bu durumda hakem kalenin yerinin düzeltilmesini ister. Saha çizgilerinin isimlerini ve ölçülerini saha çizgilerinin isimleri ve ölçüleri yazısında bulabilirsiniz. Çizgiler yanlış çizildiğinde ne olduğunu ise saha çizgileri yanlış çizilmişse maçın geçerliliği yazısı anlatır.
Sıkça sorulan sorular
Kale direkleri arasındaki mesafe kaç metre olmalıdır?
Oyun Kuralları direklerin iç kenarları arasındaki mesafeyi 7,32 metre, yani 8 yarda olarak belirler. Ölçüm direklerin dış yüzünden değil iç yüzünden alınır. Gençlik ve taban futbolunda ulusal federasyon daha küçük kale kullanılmasına izin verebilir; bu durumda o kategorinin talimatındaki ölçü esas alınır.
Kalenin yüksekliği nereden ölçülür?
Yükseklik, üst direğin alt kenarından zemine kadar ölçülür ve büyükler futbolunda 2,44 metredir. Ölçümü kalenin iki yanında ve ortasında tekrarlamak gerekir; ortadaki değer düşükse üst direk sarkıyor olabilir. Zemindeki çukur ya da tümsek de sonucu etkiler, bu yüzden birkaç noktadan ölçmek daha güvenilirdir.
Hakem kale ölçüsünü şerit metreyle ölçmek zorunda mı?
Oyun Kuralları hakeme belirli bir ölçüm aracı kullanma zorunluluğu getirmez. Hakem genelde göz kontrolü yapar ve şüphe duyarsa ölçüm ister. Bunun için ev sahibinden şerit metre istemesi yeterlidir. Takımlar da ısınma sırasında kibarca ölçüm talep edebilir. Ölçümü iki tarafın yetkilisi önünde yapmak, sonradan çıkabilecek tartışmaları azaltır.
Maç sırasında kale devrilirse kimin kusuru sayılır?
Kural 1 kalelerin zemine sağlam biçimde sabitlenmesini ister ve sahayı hazırlamak ev sahibinin işidir. Kusurun kime ait olduğuna ve olası yaptırıma ise organizasyon kurulu hakem raporuna bakarak karar verir. Yaralanma olduysa önce oyuncunun sağlığı gelir; gerekirse 112 aranır ve olay rapora geçer.
Halı sahada kale ölçüsü kurala aykırı sayılır mı?
Halı saha maçları çoğu zaman resmî bir organizasyonun parçası değildir ve tesisler farklı boyutta kaleler kullanır. Bu yüzden Kural 1 ölçüsünü halı sahada aramak gerekmez. Ancak halı saha turnuvası kendi talimatında ölçü belirlediyse o ölçü geçerli olur. Güvenlik ise her sahada aynı önemi taşır.
Kale ölçüsü hatalı olduğu için maç hükmen kazanılır mı?
Oyun Kuralları hükmen sonucu doğrudan kale ölçüsüne bağlamaz. Maç oynanamaz ya da tatil edilirse sonucu organizasyon kurulu belirler; Kural 7 tatil edilen maçın aksi belirlenmedikçe yeniden oynanacağını söyler. Sahayı hazırlayan tarafın kusuru varsa talimattaki yaptırımlar gündeme gelebilir, ancak sonuç otomatik değildir.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.