Kale Vuruşundan Top Kendi Kalesine Girerse Ne Olur?
Kale vuruşu kendi kalesine girerse gol olmaz, rakibe korner verilir. Kayma, çift dokunuş, rüzgâr ve beş saniye kuralı IFAB Kanun 16 ile örnekli anlatım.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 20
- Okuma
- 16 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kale vuruşu kendi kalesine girerse ne olur?
Kale vuruşu kendi kalesine doğrudan girerse gol olmaz; hakem rakip takıma korner verir. IFAB Kanun 16'ya göre kale vuruşundan doğrudan gol yalnızca rakip kaleye atılabilir. Ancak top kendi kalesine girmeden önce herhangi bir oyuncuya değerse gol geçerli olur. Vuruşu kullanan oyuncu topa ikinci kez dokunursa rakip endirekt serbest vuruş kazanır.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.19 bölüm · 16 dk okumaBu kural ilk bakışta tuhaf gelebilir. Çünkü top kale çizgisini direkler arasından ve üst direğin altından geçmiştir. Yani gol tanımının bütün şartları yerinde gibi gelir. Ancak kural kitabı, duran toplardan kendi kalesine doğrudan gol atılmasını özel olarak engeller.
Bu durum gerçek maçlarda nadiren karşımıza çıkar ama yaşandığında büyük tartışma yaratır. Kaleci kayar, top ters yöne gider ya da kuvvetli rüzgâr topu geri iter. Tribünde herkes gol olup olmadığını sorar. Doğru cevap, topun yolunda bir oyuncuya değip değmediğine bağlıdır.
Aşağıda bu kuralın dayanağını, farklı senaryolarda verilen kararları, son yıllardaki kural değişikliklerini ve çocuk maçları için pratik önerileri tek tek ele alıyoruz.
Ayrıca bu yazıda geçen bütün kararlar, IFAB kurallarının güncel metnine dayanır. Bu yüzden okuduğunuz bilgiler hem profesyonel hem de amatör maçlar için aynı temeli taşır. Ancak çocuk ligleri gibi özel organizasyonlarda ek kurallar olabilir.
Kanun 16 kale vuruşunu nasıl tanımlar?
IFAB Kanun 16, kale vuruşunun ne zaman verileceğini açıkça yazar. Topun tamamı kale çizgisini yerden ya da havadan geçtiğinde, son dokunan hücum takımının oyuncusuysa ve gol olmadıysa savunma takımı kale vuruşu kullanır.
Uygulamanın kuralları da aynı bölümde yer alır. Bu kurallar şunlardır:
- Top durgun olmalıdır.
- Vuruşu savunma takımının bir oyuncusu, kale alanının herhangi bir noktasından kullanır.
- Top vurulup açıkça hareket ettiği anda oyundadır.
- Rakipler, top oyuna girene kadar ceza sahasının dışında kalmalıdır.
Bu tanımda vuruşu kalecinin kullanması zorunlu değildir. Takımın herhangi bir oyuncusu kale vuruşunu kullanabilir. Bu konuyu kale vuruşunu kaleci dışında biri kullanabilir mi yazısında ayrıca ele aldık.
Kanun 16'nın soru ve cevap bölümü ise doğrudan bu yazının konusuna cevap verir. Kale vuruşundan doğrudan gol atılabilir mi sorusuna IFAB şöyle cevap verir: Evet, ama yalnızca rakip takıma karşı. Top doğrudan vuruşu kullananın kalesine girerse rakibe korner verilir.
Bu yüzden kale vuruşunu doğru anlamak için önce topun ne zaman oyuna girdiğini bilmek gerekir. Çünkü kendi kalesine giren top meselesi, top oyuna girdikten sonra başlar. Top oyuna girmeden yaşanan her sorun ise vuruşun tekrarına yol açar.
Neden duran toptan kendi kalesine gol atılamaz?
Kural kitabının mantığı, duran topların oyunu başlatmak için var olduğu fikrine dayanır. Bir takım, kendi lehine verilen bir vuruşla kendi aleyhine gol üretmemelidir. Bu yüzden kural, duran toptan doğrudan kendi kalesine giren topu gol saymaz.
Kanun 13'ün soru ve cevap bölümünde bu ilke açık bir cümleyle yer alır. IFAB'a göre bir oyuncu, bir yeniden başlama vuruşundan kendi takımına gol atamaz. Golün geçerli olması için topun önce başka bir oyuncuya, hangi takımdan olursa olsun, değmesi gerekir.
Bu ilke yalnızca kale vuruşu için geçerli değildir. Serbest vuruş, korner ve taç atışı gibi başka başlangıçlarda da benzer hükümler vardır. Örneğin Kanun 13, serbest vuruştan doğrudan kendi kalesine giren top için de korner verilmesini öngörür.
Böylece kural, oyunun adaletini korur. Kaleci ya da savunma oyuncusu bir vuruşta hata yapsa bile, bu hata doğrudan rakibe gol kazandırmaz. Ancak rakip takım korner kazanarak avantaj elde eder. Yani hata cezasız kalmaz, sadece cezanın biçimi değişir.
Örneğin kaleci kale vuruşunda topa kötü vurur ve top kendi kalesine gider. Bu durumda kalecinin hatası rakibe gol değil, korner kazandırır. Böylece rakip yine bir fırsat elde eder ama gol, kendi başına bir vuruş hatasından doğmaz.
Top bir oyuncuya değip kendi kalesine girerse gol olur mu?
Evet, olur. Kale vuruşundan çıkan top kaleye girmeden önce herhangi bir oyuncuya değerse artık doğrudan kaleye girmiş sayılmaz. Bu durumda gol kuralı normal biçimde işler.
Örneğin kaleci kale vuruşunu kısa bir pasla yakınındaki stopere atar. Stoper topu kontrol edemez, top bacağına çarpar ve kendi kalesine girer. Bu, stoperin kendi kalesine attığı bir goldür. Hakem golü verir.
Kanun 13'ün soru ve cevap bölümünde serbest vuruş için benzer bir örnek yer alır. Savunma oyuncusu kalecisine pas verir, kaleci topa temas eder ama kontrol edemez ve top kaleye girer. IFAB'ın cevabı nettir: Top kaleciye değdiği için gol geçerlidir. Aynı mantık kale vuruşu için de geçerlidir.
Rakip oyuncunun dokunuşu da sonucu değiştirir. Kale vuruşu rakip oyuncuya çarpıp kaleye girerse bu da geçerli bir goldür. Önemli olan, topun vuruşu kullanan oyuncudan sonra başka birine değmesidir.
Dolayısıyla kısa pasla oyun kuran takımlarda stoperin topu kontrol etmesi kritik bir andır. Çünkü top stopere değdiği anda artık "doğrudan" kuralı geçerli değildir. Bu yüzden kontrol hatası, kalecinin hatasından daha pahalıya patlayabilir.
Kale vuruşu kendi kalesine girerse hangi durumda hangi karar çıkar?
Aşağıdaki tablo, kale vuruşundan sonra topun kendi kaleye yöneldiği farklı durumları ve kurala göre doğru kararları bir arada gösterir.
| Durum | Top başka oyuncuya değdi mi? | Karar |
|---|---|---|
| Vuruşu kullanan kaydı, top doğrudan kendi kalesine girdi | Hayır | Rakibe korner |
| Rüzgâr topu geri getirdi, top doğrudan kendi kalesine girdi | Hayır | Rakibe korner |
| Top takım arkadaşına değip kendi kalesine girdi | Evet | Gol |
| Top rakibe değip kendi kalesine girdi | Evet | Gol |
| Vuruşu kullanan topa ikinci kez dokundu, top kendi kalesine girdi | Hayır | Rakibe endirekt serbest vuruş |
| Top doğrudan rakip kaleye girdi | Hayır | Gol |
Tablodaki beşinci satır, en çok karışan durumdur. İkinci dokunuş, kendi başına bir ihlaldir. Bu yüzden top kaleye girse bile hakem golü değil, ihlali değerlendirir.
Ayrıca tablodaki satırların hiçbirinde "vuruş tekrarı" sonucu yoktur. Çünkü top usulüne uygun vurulup oyuna girdikten sonra tekrar ancak çok özel durumlarda söz konusu olur. Yani kural, oyunun akmasını tercih eder.
Vuruşu kullanan oyuncu topa ikinci kez dokunursa ne olur?
Kanun 16, top oyuna girdikten sonra vuruşu kullanan oyuncunun, top başka bir oyuncuya değmeden ona tekrar dokunmasını ihlal sayar. Bu durumda hakem rakip takıma endirekt serbest vuruş verir.
Kanun 13'ün soru ve cevap bölümünde serbest vuruş için çok benzer bir senaryo yer alır. Savunma oyuncusu serbest vuruş kullanırken kayar ve topa sadece birkaç metre gönderir. Rakip topa doğru koşarken aynı oyuncu topa ikinci kez vurur ve top kendi kalesine girer. IFAB'ın kararı, ikinci dokunuşun yapıldığı yerden rakibe endirekt serbest vuruştur.
İkinci dokunuş elle yapılırsa sonuç değişir. Vuruşu kullanan oyuncu el ile oynama ihlali yaparsa rakip doğrudan serbest vuruş kazanır. İhlal kendi ceza sahasında olduysa penaltı verilir. Ancak vuruşu kullanan oyuncu kaleciyse ve elle dokunuş kendi ceza sahasında olduysa karar endirekt serbest vuruştur.
Çift dokunuş kuralının bütün ayrıntılarını serbest vuruşu kullanan oyuncu topa tekrar dokunursa yazımızda anlattık. Kurallar kale vuruşu için de aynı mantıkla işler.
Örneğin kaleci kayıp topa iki kez dokunursa ve top kendi kalesine girerse, hakem gol vermez ama korner de vermez. Bunun yerine ikinci dokunuşun olduğu yerden rakibe endirekt serbest vuruş verir. Bu ayrım, kural bilgisinin en ince noktalarından biridir.
İkinci dokunuş bir gol fırsatını engellerse kart çıkar mı?
Çıkabilir. Kanun 16'nın soru ve cevap bölümüne göre kale vuruşunu kullanan kaleci, top başka oyuncuya değmeden ikinci kez dokunursa rakip endirekt serbest vuruş kazanır. Bu ikinci dokunuş rakibin bariz gol fırsatını engellediyse kaleci kırmızı kart görür. Umut vadeden bir atağı durdurduysa sarı kart görür.
Bu yaptırım, kalecinin ikinci dokunuşu elle yapması durumunda da geçerlidir. IFAB bu ayrıntıyı açıkça belirtir. Yani kaleci, kural ihlaliyle bir fırsatı engellediğinde kart cezasından kaçamaz.
Ancak hakem avantaj uygulayabilir. Kanun 16'nın bir başka örneğinde kaleci kayar, topa ikinci kez vurur ve top rakibe gider. Rakip golü atar. Hakem avantajı uyguladığı için golü verir ve kaleciye kart göstermez.
Bu örnekler, hakemin her pozisyonda iki soruyu birlikte sorduğunu gösterir. İhlal var mı? Varsa, ihlalin rakibe verdiği zarar ne kadar büyük? Kart kararları bu ikinci sorunun cevabına bağlıdır.
Ancak şunu da hatırlatalım: Kayma çoğu zaman kasıtlı değildir. Kart kararı ise kastı değil, ihlalin sonucunu esas alır. Yine de kural metni açıktır ve hakem gerektiğinde kartı göstermekle yükümlüdür.
Rüzgâr topu geri getirip kaleye sokarsa ne olur?
Kuvvetli rüzgârlı havalarda kale vuruşu beklenmedik biçimde geri dönebilir. Top havaya yükselir, rüzgâr onu durdurur ve kaleye doğru geri iter. Bu çok nadir bir durumdur ama kural kitabı buna da cevap verir.
Top yolda hiçbir oyuncuya değmeden kendi kalesine girdiyse hâlâ doğrudan girmiş olur. Rüzgâr bir oyuncu değildir. Bu yüzden karar yine rakip takıma kornerdir.
Rüzgârın topu rakip kaleye taşıdığı durumlar ise farklıdır. Kale vuruşundan doğrudan rakip kaleye gol atılabildiği için bu durumda gol geçerlidir. Rüzgârın etkisini anlatan ayrıntılar için rüzgâr topu kaleye sokarsa yazımıza bakabilirsiniz.
Rüzgârlı havada kalecinin kale vuruşunu kısa pasla kullanması, bu tür riskleri azaltan pratik bir çözümdür. Uzun vuruş tercih edilecekse topun rüzgâra karşı alçak yörüngeyle gönderilmesi daha güvenlidir.
Öte yandan rüzgârlı havada kalecinin topu nereye koyacağı da önemlidir. Kanun 16 topun kale alanının herhangi bir noktasına konmasına izin verir. Bu yüzden kaleci rüzgârın yönüne göre en güvenli noktayı seçebilir.
Top ceza sahasından çıkmadan kaleye dönerse ne olur?
Bu soru, kale vuruşu kuralındaki önemli bir değişiklikle ilgilidir. Eski kuralda kale vuruşundan çıkan topun oyuna girmesi için ceza sahasını terk etmesi gerekiyordu. Top ceza sahasından çıkmazsa vuruş tekrarlanıyordu.
IFAB daha sonra yaptığı bir kural değişikliğiyle bu şartı kaldırdı. Güncel Kanun 16'ya göre top vurulup açıkça hareket ettiği anda oyundadır. Ceza sahasını terk etmesi gerekmez. Bu yüzden takım arkadaşları ceza sahası içinde topu alabilir.
Bu değişiklik, kendi kalesine giren top senaryosunu da etkiler. Top ceza sahasından çıkmadan geri dönüp kendi kalesine girse bile oyundadır. Oyuncuya değmediyse karar kornerdir. Takım arkadaşına değdiyse geçerli bir goldür.
Değişiklik ayrıca kısa pasla oyun kurmayı yaygınlaştırdı. Kaleciler artık topu ceza sahası içindeki stoperlere kısa paslarla atıyor. Bu taktik, kale vuruşu kendi kalesine giden top riskini de beraberinde getirir. Bu nedenle kısa pas oyununda iletişim çok önemlidir.
Ayrıca bu değişiklik, rakiplerin ceza sahasına ne zaman girebileceği sorusunu da etkiledi. Çünkü top artık ceza sahası içinde oyuna giriyor. Bu yüzden rakip forvetler kalecinin vuruşunu bekler ve top hareket ettiği anda baskıya çıkar.
Rakip oyuncular ceza sahasındaysa ne olur?
Kanun 16'ya göre rakipler, top oyuna girene kadar ceza sahasının dışında kalmalıdır. Ancak kural, hızlı kullanılan kale vuruşu için bir esneklik tanır.
Rakip oyuncu ceza sahasından çıkmaya zaman bulamadıysa ve kale vuruşu kullanıldıysa hakem oyunu devam ettirir. Bu oyuncu, top oyuna girdikten sonra topa müdahale edebilir. Kanun 16'nın soru ve cevap bölümü bunu şöyle açıklar: Hızlı vuruş avantajını kullanan takım, işler ters giderse kuraldan korunma bekleyemez.
Ancak rakip oyuncu bilerek ceza sahasında kaldıysa ve top oyuna girmeden topa müdahale ettiyse hakem vuruşu tekrarlatır. Aynı karar, top oyuna girmeden ceza sahasına giren rakip için de geçerlidir. Kanun 16 bu ayrımı açıkça yapar.
Kale vuruşu kendi kalesine giden bir topla bu kuralın birleştiği senaryolar da mümkündür. Örneğin rakip oyuncu zamanında çıkamamıştır, kalecinin vuruşu ona çarpar ve kaleye girer. Top rakibe değdiği için gol geçerlidir. IFAB benzer bir örnekte golü verir.
Örneğin kaleci hızlı oynamak ister, rakip forvet geri dönerken top onun sırtına çarpar ve kaleye girer. Bu durumda gol geçerlidir, çünkü forvet bilerek kalmamıştır ve top ona değmiştir. Yani hızlı oyun her zaman bir risk taşır.
Kale vuruşunda beş saniye kuralı nedir?
Güncel Kanun 16, kale vuruşunun kasıtlı geciktirilmesine karşı yeni bir yaptırım içerir. Bir oyuncu takımının kale vuruşunu haksız biçimde geciktirirse hakem düdük çalar ve beş saniyelik bir geri sayım başlatır.
Hakem bu beş saniyeyi havaya kaldırdığı eliyle herkesin görebileceği biçimde sayar. Süre dolduğunda kale vuruşu hâlâ kullanılmadıysa hakem rakip takıma korner verir. Oyuncu ise ancak korner verildikten sonra da oyunu aşırı biçimde geciktirirse sarı kart görür.
Bu kural, kale vuruşu kendi kalesine giren top senaryosuyla dolaylı biçimde ilişkilidir. Her iki durumda da sonuç rakibe korner olabilir. Ancak nedenleri tamamen farklıdır: Biri bir vuruş hatası, diğeri zaman kazanma girişimidir.
Kale vuruşu ve taç atışı için uygulanan geri sayımın ayrıntıları IFAB'ın "Taç ve kale vuruşu geri sayım protokolü" başlıklı notunda yer alır. Bu protokolün yarışmalarda nasıl uygulandığı organizatörün kararına bağlıdır.
Bu yüzden kalecilerin hem hızlı hem de güvenli oynaması gerekir. Çok hızlı oynamak kendi kalesine giden top riskini artırabilir. Çok yavaş oynamak ise beş saniye kuralıyla rakibe korner kazandırabilir. Yani doğru denge, antrenmanla bulunur.
Kale vuruşu yanlış yerden kullanılırsa ne olur?
Kanun 16'ya göre kale vuruşu kale alanının herhangi bir noktasından kullanılabilir ve top durgun olmalıdır. Dolayısıyla bu şartlardan biri eksik kalırsa hakem vuruşu tekrarlatır.
Örneğin oyuncu topu kale alanının dışına koyup vurursa ya da top hâlâ yuvarlanırken vurursa hakem vuruşu tekrarlatır. Bu tür bir hatadan sonra top kendi kalesine girse bile gol söz konusu değildir; çünkü vuruş usulüne uygun yapılmamıştır.
Kanun 16, bunların dışındaki bütün ihlaller için de aynı sonucu öngörür: Hakem vuruşu tekrarlatır. Bu, kuralın basit ve tutarlı yapısını gösterir.
Ayrıca hakemin dikkat ettiği bir başka konu da hileli kurala uyma girişimleridir. Kanun 16'nın soru ve cevap bölümüne göre kaleci kale vuruşunda topu ayağıyla havaya kaldırır ve takım arkadaşı topu kafayla geri verip kaleci elle tutarsa bu durum kuralı dolanma girişimidir. Girişimi başlatan oyuncu sarı kart görür ve rakip endirekt serbest vuruş kazanır.
Ayrıca çocuk maçlarında hakemin öğretici bir dil kullanması yararlı olabilir. Örneğin topun kale alanının dışında olduğunu hatırlatıp vuruşu tekrarlatmak, küçük oyunculara kuralı öğretmenin iyi bir yoludur.
Kale vuruşundan ofsayt olur mu?
Hayır. IFAB Kanun 11'e göre bir oyuncu topu doğrudan kale vuruşundan alırsa ofsayt ihlali yapmış olmaz. Bu kural, taç atışı ve korner için de geçerlidir.
Bu bilgi, kale vuruşu kendi kalesine giden top senaryosuyla doğrudan ilgili değildir ama kale vuruşu kurallarının bütününü anlamak için önemlidir. Uzun kale vuruşlarında forvet rakip savunmanın arkasında olsa bile ofsayt kararı çıkmaz.
Ancak top yolda başka bir oyuncuya değerse durum değişir. Bu durumda topu alan oyuncu artık doğrudan kale vuruşundan almış sayılmaz ve ofsayt kuralı normal biçimde işler.
Kale vuruşu sırasında ofsayt pozisyonundaki bir oyuncu topa dokunmadan top kale çizgisini geçerse ne olur? Kanun 16'nın soru ve cevap bölümüne göre bu oyuncu rakibi etkilemediyse savunma takımı kale vuruşu kullanır.
Dolayısıyla uzun kale vuruşu, ofsayt tuzağı kuran rakiplere karşı etkili bir silah olabilir. Ancak bu taktik, topun doğru yöne ve doğru güçle gönderilmesine bağlıdır. Aksi halde top rakibe gider ve atak tersine döner.
Korner ve serbest vuruşla karşılaştırıldığında kural nasıl?
Kale vuruşu kuralı, diğer duran toplarla büyük ölçüde benzer bir yapıya sahiptir. Aşağıdaki karşılaştırma bu benzerliği gösterir:
- Doğrudan serbest vuruş: Rakip kaleye doğrudan gol olur; kendi kalesine doğrudan giren top için rakibe korner verilir.
- Endirekt serbest vuruş: Rakip kaleye doğrudan giren top için kale vuruşu, kendi kalesine doğrudan giren top için korner verilir.
- Taç atışı: Rakip kaleye doğrudan giren top için kale vuruşu, kendi kalesine doğrudan giren top için korner verilir.
- Kale vuruşu: Rakip kaleye doğrudan gol olur; kendi kalesine doğrudan giren top için rakibe korner verilir.
Bu tablo, ortak bir ilkeyi gösterir: Hiçbir duran toptan kendi kalesine doğrudan gol olmaz ve sonuç her zaman rakibe kornerdir. Korner atışından doğrudan rakip kaleye giden top için korner atışında top direkt kaleye giderse yazımıza bakabilirsiniz.
Bu ilkeyi bilen bir oyuncu, yeni bir duran top senaryosuyla karşılaştığında da doğru sonucu tahmin edebilir. Kural kitabının iç tutarlılığı, öğrenmeyi kolaylaştırır.
Örneğin bir taç atışı kendi kalesine doğrudan girerse sonuç yine kornerdir. Bu yüzden oyuncu, kale vuruşu kuralını bildiğinde taç atışı kuralını da kolayca tahmin edebilir. Çünkü ikisinin arkasında aynı ilke vardır.
Kendi kalesine gol atan oyuncu kart görür mü?
Hayır. Kendi kalesine gol atmak bir ihlal değildir. Kale vuruşundan sonra takım arkadaşına değip kendi kalesine giren top da oyuncuya disiplin cezası getirmez.
Ancak bunun istisnası, oyuncunun bilerek ve sportmenliğe aykırı biçimde hareket ettiği durumlardır. Bu tür davranışlar oyun kurallarının yanı sıra disiplin talimatlarını da ilgilendirir. Normal bir hata ise oyunun doğal parçasıdır.
Kendi kalesine gol konusunu kendi kalesine gol atan oyuncuya sarı kart verilir mi yazımızda ayrıntılı anlattık. Ofsayt açısından da ayrı bir soru vardır ve onu da kendi kalesine atılan gol ofsayt olur mu yazısında ele aldık.
Gol kayıtlarında kendi kalesine atılan golün kime yazıldığı ise istatistik konusudur ve oyun kurallarında yer almaz. Organizasyonlar bu konuda kendi kayıt yöntemlerini uygular.
Ancak takım içinde bu tür hatalardan sonra oyuncuya destek olmak önemlidir. Çünkü kendi kalesine gol, oyuncunun psikolojisini derinden etkileyebilir. Bu yüzden takım arkadaşlarının ve antrenörün olumlu tavrı, oyuncunun maça dönmesini kolaylaştırır.
Kale vuruşu kendi kalesine gider diye nelere dikkat etmeli?
Kale vuruşu kendi kalesine giden top senaryosu çoğu zaman kısa pas oyununda ortaya çıkar. Kaleci topu yakındaki stopere atar, stoper topu kontrol edemez ve top kaleye döner. Bu yüzden kısa pas oyunu oynayan takımların bazı alışkanlıkları geliştirmesi gerekir.
Antrenörler için pratik öneriler şöyle sıralanabilir:
- Kısa pas kale vuruşlarında stoperin kaleye dönük değil, yana dönük durmasını öğretin.
- Kalecinin pası stoperin dış ayağına, kaleden uzak tarafa atmasını çalışın.
- Kayan zeminlerde kale vuruşu öncesinde basma ayağının konumunu kontrol ettirin.
- Rakip baskısı yüksekse uzun vuruşu bir alternatif olarak hazır tutun.
- Kale vuruşu öncesinde kısa bir göz teması ve sözlü iletişim kurun.
Kalecinin ayak oyunu ve kısa pasla oyun kurma tekniği için oyun kurucu kaleci yazımıza göz atabilirsiniz. Bu tür oyunun kazanımları kadar riskleri de vardır.
Ayrıca kaleci antrenmanında kayma riskini azaltmak için zemin kontrolü de önemlidir. Örneğin ıslak çimde kaleci kale vuruşundan önce topu koyduğu yerin sağlam olup olmadığına bakmalıdır. Böylece basit bir önlem, büyük bir hatayı engeller.
Çocuk maçlarında kale vuruşu kendi kalesine girerse ne yapmalı?
Küçük yaştaki oyuncular için kale vuruşu, oyunun en zor teknik anlarından biridir. Topu uzağa göndermek için yeterli güçleri olmayabilir ve top çoğu zaman ceza sahası içinde kalır. Bu yüzden kendi kalesine giden top durumu çocuk maçlarında daha sık ortaya çıkar.
Antrenör için önemli olan, bu durumu bir başarısızlık gibi değil, öğrenme fırsatı gibi sunmaktır. Çocuğa "top kimseye değmeden kendi kalene girerse gol olmaz, rakip korner kazanır" demek, kuralı basit ve net kılar.
Veliler de tribünde sakin kalmalıdır. Kalecinin ya da savunmacının yaptığı hatayı yüksek sesle eleştirmek, çocuğun özgüvenini zedeleyebilir. Bunun yerine çocuğu cesaretlendirmek ve bir sonraki pozisyona odaklanmasını sağlamak daha doğrudur.
Ayrıca küçük yaş gruplarında bazı organizasyonlar kale vuruşu için farklı kurallar uygulayabilir. Örneğin rakiplerin belirli bir çizginin gerisine çekilmesi gibi. Bu kurallar organizasyona göre değiştiği için maçtan önce lig yönetiminden bilgi almak gerekir.
Bu yüzden çocuklara kale vuruşunu kısa pasla kullanmayı öğretmek iyi bir başlangıçtır. Çünkü kısa pas, uzun vuruştan daha az güç gerektirir. Ancak kısa pas için de takım arkadaşının doğru konumda durması gerekir. Örneğin stoperin kaleye sırtını dönmeden yana açılması önemlidir.
Bu kuralda en sık yapılan yanlışlar nelerdir?
Kale vuruşu ve kendi kalesine giren top konusunda sahada ve tribünde aynı yanlışlar tekrar eder. En yaygın olanları şunlardır:
- "Top kaleye girdiyse gol": Yanlış. Doğrudan kendi kalesine giren top gol değildir.
- "Böyle bir durumda kale vuruşu yeniden kullanılır": Yanlış. Top usulüne uygun vurulduysa karar rakibe kornerdir.
- "Top ceza sahasından çıkmadan oyunda değildir": Yanlış. Güncel kurala göre top vurulup açıkça hareket ettiği anda oyundadır.
- "Takım arkadaşına değen top da korner olur": Yanlış. Başka bir oyuncuya değen top kaleye girerse gol geçerlidir.
- "Kale vuruşundan doğrudan gol olmaz": Yanlış. Rakip kaleye doğrudan gol atılabilir.
Sık duyulan "kale vuruşunu yalnızca kaleci kullanabilir" bilgisi de yanlıştır. Kanun 16, vuruşu savunma takımının herhangi bir oyuncusunun kullanabileceğini söyler.
Dolayısıyla bu yanlışları bilen izleyici, maç yayınındaki tartışmaları da daha soğukkanlı izler. Çünkü kural metni, tribündeki kalabalık yorumlardan çok daha açık ve tutarlıdır.
Hakem yanlış karar verirse ne olur?
Kanun 5'e göre hakemin oyunla ilgili olgulara dair kararları kesindir. Hakem kale vuruşundan doğrudan kendi kalesine giren topa gol verdiyse ve oyun santrayla yeniden başladıysa kararı değiştiremez.
Ancak oyun yeniden başlamadan önce hakem kararını düzeltebilir. Yardımcı hakem ya da dördüncü hakem topun kimseye değmediğini bildirirse hakem golü iptal eder ve korner verir.
VAR kullanılan maçlarda bu tür bir karar "gol ya da gol değil" kategorisine girer ve incelenebilir. Ancak amatör maçlarda karar tamamen sahadaki hakemlere aittir.
Bu yüzden kale vuruşu kendi kalesine giden top senaryosunda takımların sakin kalması ve kaptanın hakemle saygılı biçimde konuşması önemlidir. Kalabalık itiraz, hakemin kararını değiştirmez ama kart riskini artırır.
Ayrıca hakemlerin bu nadir kuralı bilmesi, maçın adaleti için önemlidir. Örneğin hakem adaylarının bu tür nadir senaryoları önceden çalışması, sahada hızlı ve doğru karar vermeyi kolaylaştırır.
Kural bilginizi nasıl test edebilirsiniz?
Bu yazıda anlatılan senaryoları kendinize soru olarak sorabilirsiniz. Kaleci kale vuruşunda kaydı ve top kendi kalesine girdi, karar ne? Top stopere değip kaleye girdi, karar ne? Peki kaleci topa ikinci kez vurduysa ve top kaleye girdiyse karar ne olur?
Bu soruların cevapları sırasıyla rakibe korner, gol ve rakibe endirekt serbest vuruştur. Üçünü de doğru bildiyseniz kale vuruşu kurallarına hâkimsiniz demektir.
Daha fazla senaryo görmek isterseniz futbol kuralları testimizi deneyin. Test, duran toplardan ofsayta kadar farklı konularda kısa sorular içerir. Antrenörler bu testi takım toplantılarında kural tekrarı için de kullanabilir.
Sıkça sorulan sorular
Kale vuruşu kendi kalesine girerse gol olur mu?
Top hiçbir oyuncuya değmeden doğrudan kendi kalesine girdiyse gol olmaz. IFAB Kanun 16’ya göre kale vuruşundan doğrudan gol yalnızca rakip kaleye atılabilir. Top doğrudan vuruşu kullananın kalesine girerse hakem rakip takıma korner verir. Top başka bir oyuncuya değdiyse ise gol geçerlidir.
Kaleci kale vuruşunda kayarsa ne olur?
Kaleci kayıp topa usulüne uygun biçimde vurduysa top oyundadır. Top kimseye değmeden kendi kalesine girerse rakibe korner verilir. Kaleci kaydıktan sonra topa ikinci kez dokunursa ise rakip endirekt serbest vuruş kazanır. İkinci dokunuş bariz bir gol fırsatını engellediyse kaleci kırmızı kart görebilir.
Kale vuruşu ceza sahasından çıkmalı mı?
Hayır. Güncel Kanun 16’ya göre top vurulup açıkça hareket ettiği anda oyundadır ve ceza sahasını terk etmesi gerekmez. Eski kuralda ise bu şart vardı. Takım arkadaşları topu ceza sahası içinde alabilir. Ancak rakip oyuncular, top oyuna girene kadar ceza sahasının dışında kalmak zorundadır.
Kale vuruşundan doğrudan gol atılabilir mi?
Evet, ama yalnızca rakip kaleye. Kanun 16’nın soru ve cevap bölümü bunu açıkça yazar. Kale vuruşundan çıkan top hiçbir oyuncuya değmeden rakip kaleye girerse gol geçerlidir. Top doğrudan vuruşu kullananın kendi kalesine girerse gol olmaz ve rakip takım korner kullanır.
Kale vuruşunda beş saniye kuralı nedir?
Bir oyuncu kale vuruşunu haksız biçimde geciktirirse hakem düdük çalar ve beş saniyelik geri sayım başlatır. Süre dolduğunda vuruş hâlâ kullanılmadıysa rakip takıma korner verilir. Oyuncu ancak korner verildikten sonra da oyunu aşırı biçimde geciktirirse sarı kart görür. Bu kural güncel Kanun 16’da yer alır.
Kale vuruşunu kaleci dışında biri kullanabilir mi?
Evet. Kanun 16, kale vuruşunun savunma takımının bir oyuncusu tarafından kullanılacağını söyler; kalecinin kullanması zorunlu değildir. Herhangi bir oyuncu topu kale alanının içine koyup vurabilir. Kendi kalesine doğrudan giren top kuralı da vuruşu kim kullanırsa kullansın aynı biçimde uygulanır ve sonuç rakibe kornerdir.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.