İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Rakibe Kart İstemek İçin El Kaldırmak Sarı Kart mı?

Rakibe kart istemek için el kaldırmak sarı kart mı? IFAB kuralına göre itiraz, teknik sorumluya ayrı madde, sadece kaptan yönergesi ve çocuk maçları.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
22
Okuma
15 dk
Rakibe Kart İstemek İçin El Kaldırmak Sarı Kart mı?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Rakibe kart istemek için el kaldırmak sarı kart mı?

Evet, olabilir. IFAB Oyun Kuralları rakibe kart istemek için yapılan el hareketini ayrı bir madde olarak saymaz, ama bu hareketi "sözle ya da hareketle itiraz" kapsamında değerlendirir. Hakemin kararına açıkça karşı çıkan, kart işareti yapan oyuncu sarı kart görebilir. Teknik sorumlular için ise aşırı ve ısrarlı kart isteme ayrıca yazılı bir ihtar nedenidir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.21 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Ancak bu cevap çoğu kişiyi şaşırtır. Çünkü sahada neredeyse her faulden sonra birkaç oyuncunun kolunu havaya kaldırıp hayali bir kart gösterdiğini görürüz. Hakemlerin bu hareketlerin hepsine kart göstermemesi, hareketin serbest olduğu anlamına gelmez. Kural, hakeme bu davranışı cezalandırma yetkisi verir; hakem de hareketin ne kadar açık ve ısrarlı olduğuna bakar.

Bu yazıda kart istemenin hangi noktada itiraza dönüştüğünü, oyuncu ile teknik sorumlu arasındaki farkı ve son yıllarda gelen "sadece kaptan" yönergesinin bu davranışı nasıl etkilediğini adım adım ele alıyoruz.

Reklamlar
Reklamlar

Kural metni kart istemek konusunda ne der?

IFAB'ın 12. kuralı, oyuncuların ihtar alacağı ihlalleri tek tek sayar. Listede "sözle ya da hareketle itiraz" maddesi yer alır. Kart istemek için kolu kaldırıp kart gösterme hareketi yapmak, hakemin kararına hareketle itiraz etmenin en tipik biçimidir. Bu yüzden kural, oyuncuyu ayrı bir madde aramadan bu başlıkla cezalandırabilir.

Öte yandan teknik sorumlular için kural daha açıktır. Aynı kuralın takım görevlileri bölümünde ihtar gerektiren davranışlar arasında "sarı ya da kırmızı kart için aşırı veya ısrarlı işaret yapmak" doğrudan yazar. Yani yedek kulübesindeki antrenör ya da yardımcı antrenör için kart istemek, adıyla anılan bir ihlaldir.

Metnin tamamını IFAB'ın fauller ve kötü davranış sayfasında görebilirsiniz. Kuralın soru cevap bölümü de bu konuda iki örnek verir ve her ikisinde de kart isteyen oyuncu sarı kart görür.

IFAB örneklerinde kart isteyen oyuncuya ne oluyor?

IFAB'ın soru cevap bölümündeki ilk örnekte bir savunmacı maçtaki üçüncü dikkatsiz müdahalesini yapar. Hakem serbest vuruş verir, savunmacıyı uyarır ama sarı kart göstermez. Bunun üzerine rakip takımdan bir oyuncu sarı kart işareti yapar. IFAB'ın cevabı nettir: hakem kararlarına saygı gösterilmelidir, kart işareti yapan oyuncu sarı kart görür ve oyun aynı serbest vuruşla başlar.

İkinci örnek daha da ilginçtir. Hakem faul yapan oyuncuya zaten sarı kart göstermiştir. Ancak faule uğrayan takımdan bir oyuncu hakeme yaklaşıp bu kez kırmızı kart ister. IFAB burada da kart isteyen oyuncuya hakemin kararına itiraz ettiği için sarı kart verilmesini söyler. Oyun dururken yaşandığı için yeniden başlama değişmez.

  • Hakemin kararı ister uyarı ister sarı kart olsun, ona karşı kart işareti itirazdır.
  • Kart isteyen oyuncu faule uğrayan takımdan olsa bile cezalandırılabilir.
  • Oyun durmuşken verilen bu kart, serbest vuruşun yerini ya da türünü değiştirmez.

Her el kaldırma itiraz sayılır mı?

Hayır. Kural her duygu ifadesini cezalandırmayı amaçlamaz. IFAB'ın soru cevap bölümü, ilk ve abartısız bir itirazın, bir anlaşmazlık ya da şikâyet hareketinin hakem tarafından genelde doğal bir tepki olarak kabul edildiğini söyler. Buna karşılık açık ve sürekli itirazı, sözle de hareketle de olsa, hakem sarı kartla cezalandırır.

Bu yüzden uygulamada hakem birkaç soruya bakar. Hareket bir anlık tepki mi, yoksa hakeme dönük, hedefli bir gösteri mi? Oyuncu kart işaretini hakemin yüzüne doğru mu yapıyor? Birden fazla oyuncu aynı anda mı kart istiyor? Peki oyuncu daha önce uyarı almış mı? Bu soruların cevabı arttıkça kart ihtimali de yükselir.

Örneğin faule uğrayan oyuncunun yerde acıyla kolunu kaldırması kart istemek değildir. Ancak ayağa kalkıp hakeme koşan ve iki parmağıyla havada dikdörtgen çizen oyuncu, kararı etkilemeye çalışır. Kural bu ikinci davranışa karşı hakeme açık bir araç verir. Kart istemek bu yüzden "masum bir el hareketi" olarak görülmemelidir.

Reklamlar
Reklamlar

Kural kart istemeyi neden itiraz olarak görür?

Aslında kart, yalnızca hakemin elindeki bir disiplin aracıdır. Oyuncu kart istediğinde aslında hakeme "kararını değiştir" der. Bu, hakemin yetkisine dışarıdan baskı kurmak anlamına gelir. Kurallar hakem kararlarına saygıyı oyunun temel ilkelerinden biri sayar.

Ayrıca kart isteme hareketi zincirleme etki yaratır. Bir oyuncunun işareti ötekileri cesaretlendirir, kısa sürede hakemin çevresinde bir grup oluşur. Bu da hem oyunu geciktirir hem de seyirciyi kışkırtır. IFAB'ın son yıllarda hakemi çevreleme davranışına karşı yönerge geliştirmesinin nedeni de budur.

Üstelik kart isteme çoğu zaman rakip oyuncuya yöneliktir. Kart isteyen oyuncu, rakibinin cezalandırılmasını ve hatta maçtan atılmasını hedefler. Sportmenlik açısından bu, oyunu kuralların değil baskının yönettiği bir ortama kapı açar. Kuralın bu davranışa sert durması, oyunun adaletini korumaya yöneliktir.

Oyuncu ile teknik sorumlu arasında fark var mı?

Evet, kural metni bu farkı açıkça gösterir. Oyuncu için ayrı bir "kart isteme" maddesi yoktur; hakem davranışı itiraz başlığında değerlendirir. Teknik sorumlu için ise "aşırı ya da ısrarlı biçimde kart için işaret yapmak" adıyla yazılmış bir ihtar nedenidir.

Kim?Kuraldaki dayanakOlası yaptırım
Sahadaki oyuncuSözle ya da hareketle itirazSarı kart; ikinci sarıda kırmızı
Yedek oyuncu, oyundan çıkmış oyuncuSözle ya da hareketle itirazSarı kart
Teknik sorumluAşırı ya da ısrarlı kart işaretiSarı kart; tekrarında kırmızı
Teknik sorumlu, hafif itirazUyarı listesindeki düşük düzeyli anlaşmazlıkGenelde uyarı
Teknik alan, kimliği belirsiz kişiSorumluluk kıdemli antrenördeKart kıdemli antrenöre

Son satır önemli bir ayrıntıdır. Teknik alandan biri ihlal yapar ve hakem kişiyi belirleyemezse, kural cezayı teknik alandaki en kıdemli antrenöre verir. Kenardan yapılan toplu kart isteme hareketleri bu yüzden doğrudan baş antrenörü etkileyebilir.

Teknik sorumlu kart isterse ne olur?

IFAB'ın soru cevap bölümü bu konuda da örnek verir. Hakem bir faul için serbest vuruş verir ama kart göstermez. Rakip takımın yardımcı antrenörü aşırı biçimde kart işareti yapar. Cevap kısadır: yardımcı antrenör ihtar alır ve sarı kart görür.

Kural teknik sorumlular için kademeli bir sistem kurar. Hakem bazı davranışları genelde uyarıyla geçer; tekrarlanan ya da açık davranışlar karta dönüşür. Kenardaki hafif bir itiraz uyarı düzeyinde kalabilirken aşırı kart isteme doğrudan ihtar listesindedir. Aynı sorumlu ikinci sarı kartı görürse kırmızı kartla teknik alanı terk eder.

Teknik alan kurallarının bütününü merak edenler antrenörün maç sırasında neler yapabileceğini anlatan yazıya göz atabilir. Antrenörlerin hangi davranışlarla kart gördüğü ise teknik direktörün neden sarı kart gördüğünü anlatan rehberde ayrıntılıdır.

"Sadece kaptan" yönergesi kart istemeyi nasıl etkiler?

IFAB, hakemin çevresini saran oyuncu gruplarını azaltmak için "sadece kaptan" yönergesini yayımladı. Buna göre önemli kararlardan sonra her takımdan yalnız bir oyuncu, genelde kaptan, hakeme yaklaşabilir ve bunu saygılı biçimde yapmalıdır. Ayrıca takım arkadaşlarını hakemden uzak tutmak da kaptanın sorumluluğundadır.

Dolayısıyla yönerge kart isteme davranışını doğrudan etkiler. Çünkü kart istemek çoğu zaman hakeme yaklaşarak yapılır. Yönergeyi uygulayan bir yarışmada izinsiz yaklaşan ya da hakemi çevreleyen oyuncular sarı kart görebilir. Ayrıca yönerge, kaptan dahil itiraz eden her oyuncunun ihtar alacağını açıkça tekrarlar.

  • Hakem önemli kararları kaptana ve ilgili oyuncuya açıklayabilir.
  • Hakem oyunculara sözle ya da işaretle yaklaşmamalarını söyleyebilir.
  • Kaptan kaleciyse, kura atışından önce hakeme yaklaşacak saha oyuncusunu hakeme bildirir.
  • Oyuncu ile hakem arasındaki olağan iletişim serbesttir.

IFAB bu yönergeyi zorunlu bir protokole dönüştürme kararı da aldı. Hangi tarihten itibaren zorunlu olduğunu IFAB'ın yönerge sayfasından kontrol etmek en doğru yoldur.

Reklamlar
Reklamlar

Çocuk ve amatör futbolunda kaptan bölgesi nedir?

Yönergenin gençler, veteranlar, engelli futbolu ve tabandan futbol için ayrı bir seçeneği vardır. Bu seçenekte hakem düdük çalar, iki kolunu başının üstünde bileklerden çaprazlar, sonra avuçları açık biçimde kollarını öne doğru iter. Böylece hakemin çevresinde yaklaşık 4 metrelik bir "kaptan bölgesi" oluşur.

Bu bölgeye her takımın yalnız kol bandı takan kaptanı girebilir. Kaptan dışında bir oyuncu bölgeye girerse hareketle itirazdan sarı kart görür. Bir takımdan birden fazla oyuncu girerse en az biri, genelde ilk giren ya da en saldırgan yaklaşan oyuncu, ihtar alır. Hakem bu tür olayları maçtan sonra yetkili kuruma raporlar.

Özellikle bu kural, kart isteme alışkanlığının erken yaşta önüne geçmek için güçlü bir araçtır. Çocuk, kararı hakemle yalnız kaptanın konuşacağını öğrenir. Böylece her faulden sonra hakeme koşup kart isteme refleksi oluşmaz. Uygulanıp uygulanmadığını ise her yarışmanın yönergesi belirler.

Kart istemenin disiplin cezası olur mu?

Öncelikle maç içindeki bir itiraz kartı, genelde kart birikimi sistemine girer. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 93. maddesine göre bir sezonda aynı kategorideki maçlarda toplam dört sarı kart gören futbolcu, ilgili lig statüsü farklı bir sayı belirlemedikçe, o kategorinin ilk resmî maçında oynayamaz. Yani itiraz kartları da bu sayıya dahildir.

Daha ağır davranışlarda ise disiplin kurulu devreye girebilir. Talimatın 36. maddesi sportmenliğe ya da spor ahlakına aykırı hareket eden futbolculara 1 ila 3 müsabakadan men cezası öngörür. Kurul bu maddeyi, hakem raporuna geçen ya da kendisine sevk edilen olaylarda kullanır. Basit bir kart işareti genelde bu düzeye ulaşmaz, ama hakeme yönelik saldırgan tavrı kurul ayrıca ele alır.

Ceza ayrıntıları, kart birikimi ve men sürelerinin nasıl işlediği sarı kartın kaç maç ceza getirdiğini anlatan yazıda daha geniş biçimde yer alıyor. Talimatın güncel metnini TFF'nin resmî sitesinden kontrol etmek her zaman en güvenli yoldur.

Hakem kart istemeyi nasıl yönetir?

Uygulamada hakemler kart isteme davranışını önleyici biçimde yönetmeye çalışır. İlk adım çoğu zaman beden dilidir: hakem oyuncuya avucunu göstererek "dur" işareti yapar ya da başını sallayarak kararını açıklar. Bu tür işaretler kuralın parçası değildir, ama gerilimi düşürmek için yaygın bir yöntemdir.

Ardından ikinci adım gelir: sözlü uyarı. Hakem oyuncuyu adıyla ya da numarasıyla çağırıp bir sonraki hareketin kart olacağını söyler. Üçüncü adım ise sarı karttır. Kural bu sıralamayı zorunlu kılmaz; açık ve hedefli bir kart isteme hareketi doğrudan karta gidebilir.

  1. Gözlem: Hakem hareketin kime ve nasıl yapıldığına bakar.
  2. Değerlendirme: Bir anlık tepki mi, hedefli bir baskı mı?
  3. Karar: Uyarı, sarı kart ya da başka bir ihlal varsa daha ağır yaptırım.
  4. Kayıt: Hakem maç raporuna kartı ve nedenini yazar.

Hakem kart isteyen oyuncuya neden her zaman kart göstermez?

Sahada izlediğimiz maçlarda kart isteyen oyuncuların büyük kısmı kart görmez. Bunun birkaç nedeni vardır ve hiçbiri kuralın bu davranışa izin verdiği anlamına gelmez. Hakem, kuralların ruhuna uygun biçimde maçı yönetmek için takdir yetkisini kullanır.

İlk neden, hareketin şiddetidir. Uzaktan yapılan küçük bir el hareketi ile hakemin yüzüne doğru yapılan ısrarlı bir kart işareti aynı değildir. İkinci neden, maçın bağlamıdır. Gergin bir maçta hakem bir oyuncuya erken kart göstererek sınırı çizebilir; sakin bir maçta ise aynı hareketi sözlü uyarıyla geçebilir. Üçüncü neden de görüş açısıdır. Hakem, kendisine arkası dönükken yapılan bir işareti görmemiş olabilir.

Ancak bu hoşgörünün bir sınırı vardır. Aynı oyuncu hareketi tekrarlarsa ya da birkaç oyuncu birlikte hakemin üzerine yürürse, hakemin kart gösterme ihtimali hızla artar. Bu yüzden "geçen sefer kart görmedim" düşüncesi oyuncuyu yanıltır. Hakemin dünkü hoşgörüsü, bugünkü kararı bağlamaz.

Ayrıca hakemler çoğu zaman oyunu durdurmadan karar verir. Avantaj uyguladıkları bir anda kart isteyen oyuncuyu, top oyun dışına çıktığında cezalandırabilirler. IFAB'ın soru cevap bölümü, oyun devam ederken yapılan itirazda hakemin oyunu durdurmak zorunda olmadığını ve disiplin kararını topun bir sonraki oyun dışı anında verebileceğini söyler.

Reklamlar
Reklamlar

Kart istemenin sahada ne gibi bedelleri var?

Kart istemenin en görünür bedeli sarı karttır. Ancak sahada daha az fark edilen başka bedeller de vardır. Örneğin hakeme koşan oyuncu kendi pozisyonunu terk eder. Rakip takım hızlı bir serbest vuruşla kontra atağa çıkarsa, kart isteyen oyuncu savunmaya geç kalır.

Bir diğer bedel de oyuncunun psikolojisidir. Hakemle tartışmaya odaklanan oyuncu, bir sonraki pozisyona hazırlanamaz. Hatta öfkesini rakibine yöneltip pervasız bir müdahale yapabilir. Böylece tek bir itiraz zinciri, oyuncuyu kırmızı kart riskine kadar götürebilir.

Takım açısından da sonuçlar ağırdır. Erken sarı kart gören bir savunmacı maçın geri kalanında daha çekingen oynar; çünkü ikinci karttan korkar. Antrenör bu oyuncuyu oyundan almak zorunda kalabilir ve değişiklik planı bozulur. Kart birikimi ise bir sonraki maçta oyuncunun kadroda yer alamamasına yol açabilir.

Bu yüzden deneyimli oyuncular kart istemek yerine faulü yapan rakibin numarasını akıllarında tutar, kararı hakeme bırakır ve oyuna döner. Kural ihlalini cezalandırmak hakemin işidir; oyuncunun işi ise topu oynamaktır.

Kart istemek ile hakem kararına itiraz arasında fark var mı?

Aslında kart istemek, itirazın özel bir biçimidir. İtiraz genel bir kavramdır; kararı protesto etmek, hakemle tartışmak, alaycı alkış yapmak ya da topu yere vurmak gibi pek çok davranışı kapsar. Kart istemek ise bu genel davranışın, rakibin cezalandırılmasını talep eden somut hâlidir.

Yine de bu ayrım cezanın türünü değiştirmez; ikisi de aynı maddeye dayanır ve aynı sarı kartı getirir. Ancak sahadaki algıyı değiştirir. Hakemle sakin biçimde konuşmak itiraz değildir. Üstelik kaptanın kararın nedenini sorması da itiraz değildir. Buna karşılık kart işareti yapmak, karar değiştirme talebini açıkça gösterdiği için hakemin daha az hoşgörü göstereceği bir davranıştır.

Alaycı alkış örneği ilginçtir. Kural, teknik sorumlular için hakeme saygısızlık gösteren davranışlara örnek olarak alaycı alkışı sayar. Oyuncular için de aynı mantık geçerlidir: davranışın biçimi değil, hakeme yönelik saygısızlık içeriği belirleyicidir. Kart istemek de bu içeriği taşır.

Kart istemek ile VAR işareti aynı şey mi?

Hayır, benzer ama ayrı iki davranıştır. Kural, oyuncu ve teknik sorumlular için "televizyon ekranı" ya da inceleme işaretini aşırı kullanmayı ayrı bir ihtar nedeni olarak yazar. Yani elleriyle havada ekran çizen oyuncu da sarı kart görebilir. Çünkü bu işaret, hakemi görüntüleri izlemeye zorlama çabasıdır.

Üstelik kart istemek ile VAR işareti çoğu zaman aynı anda gelir. Oyuncu önce ekran işareti, ardından kart işareti yapar. Bu durumda hakem tek bir sarı kartla yetinebilir ya da davranışların ayrı ayrı yaşandığına karar verirse iki ayrı ihtarı düşünebilir. Kural, ayrı ihtar gerektiren iki ihlalin birbirine yakın zamanda yaşansa bile iki ihtara yol açacağını söyler.

VAR'ın sarı kart kararlarına nasıl yaklaştığı ise ayrı bir konudur. Bu ayrıntıyı merak edenler VAR'ın sarı karta müdahale edip edemeyeceğini anlatan yazıya bakabilir.

Hangi kart isteme davranışı hangi sonucu doğurur?

Kart isteme davranışları sahada farklı biçimlerde görülür. Aşağıdaki liste, kural metni ve IFAB örneklerinden yola çıkarak olası sonuçları özetler. Kesin kararı her zaman hakemin değerlendirmesi belirler.

  • Faulden sonra yerde bir anlık kol kaldırma: Genelde doğal tepki; çoğu zaman yaptırım yok.
  • Hakeme koşup havada kart çizmek: Hareketle itiraz; sarı kart ihtimali yüksek.
  • Hakem sarı gösterdikten sonra kırmızı istemek: IFAB örneğinde sarı kart.
  • Birkaç oyuncunun hakemi çevreleyip kart istemesi: En az bir oyuncuya sarı kart; sadece kaptan yönergesi uygulanıyorsa izinsiz yaklaşanlara da.
  • Kenardan antrenörün ısrarlı kart işareti: Adıyla yazılmış ihtar nedeni; sarı kart.
  • Kart işaretine hakaret eşlik etmesi: Doğrudan kırmızı kart.

Bu liste bir hakem talimatı değildir; kuralın genel mantığını gösterir. Aynı hareket farklı maçlarda farklı kararlarla karşılaşabilir. Yine de bir ilke hiç değişmez: kart istemek hiçbir zaman oyuncuya avantaj getirmez, yalnız risk getirir.

Reklamlar
Reklamlar

Kart istemek hakkında hangi yanlışlar yaygın?

  • "Kart istemek kural dışı değil, sadece ayıp." Yanlış. Kural bu hareketi itiraz kapsamında sarı kartla cezalandırabilir.
  • "Faule uğrayan takım kart isteyebilir." Yanlış. IFAB örneğinde kart isteyen oyuncu faule uğrayan takımdandır ve yine sarı kart görür.
  • "Hakem önce uyarmak zorundadır." Yanlış. Uyarı hakemin seçimidir; açık itiraz doğrudan karta gidebilir.
  • "Kaptan istediği kadar itiraz edebilir." Yanlış. Kaptanın özel bir ayrıcalığı yoktur; itiraz eden kaptan da sarı kart görür.
  • "Hakem kart verdiyse kırmızı istemek serbesttir." Yanlış. IFAB örneğinde sarı karttan sonra kırmızı isteyen oyuncu da ihtar alır.
  • "Antrenör kenardan kart isteyebilir." Yanlış. Teknik sorumlu için aşırı kart işareti açıkça yazılı bir ihtar nedenidir.

Sık duyulan "hakemler kart isteyene kart vermez, yoksa maç durur" bilgisi de eksiktir. Hakemler maçın akışını korumak için hoşgörü gösterebilir, ama kural yetkiyi açıkça hakeme verir.

Kaptanın bu konuda özel bir hakkı var mı?

Kural kaptana özel bir statü ya da ayrıcalık tanımaz; yalnız takımın davranışı için bir ölçüde sorumluluk yükler. IFAB'ın soru cevap bölümü bunu açıkça söyler: kaptan da hakemin kararına itiraz ederse diğer oyuncular gibi sarı kart görür.

Öte yandan "sadece kaptan" yönergesini uygulayan yarışmalarda kaptanın rolü belirginleşir. Hakemle konuşma hakkı fiilen kaptana geçer ve kaptanın görevi takım arkadaşlarını sakinleştirmektir. Bu, kaptanın kart isteyebileceği anlamına gelmez. Tersine, kaptan kararın nedenini saygılı biçimde soran ve takımı yatıştıran kişi olmalıdır.

Kaptanlık kol bandının maç içinde değişebildiğini de hatırlatalım. Kural, yeni kaptanın kol bandını takması şartıyla kaptanın oyun sırasında değişmesine izin verir. Yönerge uygulanıyorsa ve kaptan kaleciyse, takım hakeme yaklaşacak saha oyuncusunu ayrıca bildirir. Böylece hakemle iletişim her zaman tek bir kişi üzerinden yürür.

Çocuğa kart istememeyi nasıl öğretmeli?

Genelde kart isteme alışkanlığı taklitle başlar. Çocuk ekranda gördüğü hareketi sahaya taşır ve bunun bir oyun parçası olduğunu sanar. Bu yüzden erken yaşta yapılacak kısa ve tutarlı açıklamalar, ilerideki kartların önüne geçer.

  1. Neden-sonuç anlatın: "Kart istersen hakem sana kart gösterebilir" cümlesi, soyut bir sportmenlik nutkundan daha anlaşılırdır.
  2. Alternatif davranış verin: Faulden sonra çocuktan topa dönmesini, yerine geçmesini ya da arkadaşına yardım etmesini isteyin.
  3. Kaptan rolünü öğretin: Hakemle yalnız kaptanın konuşacağını antrenmanda bile uygulayın.
  4. Örnek olun: Kenardaki antrenör ve veli kart istemiyorsa çocuk da istemez.

Çocuk maçlarında amaç cezalandırmak değil, öğretmektir. Bu nedenle hakem ya da antrenör ilk denemede çocuğu sakin bir dille uyarabilir. Ancak resmî liglerde kural geçerlidir ve tekrarlayan davranış karta dönüşebilir.

Veliler tribünden kart isteyince ne olur?

Öncelikle seyirci ve veliler oyuncu ya da teknik sorumlu değildir; bu yüzden hakem onlara kart göstermez. Kural, kartların yalnız oyuncu, yedek, oyundan çıkmış oyuncu ve takım görevlisine gösterilebileceğini yazar. Ancak bu, tribündeki davranışın sonuçsuz kaldığı anlamına gelmez.

Bununla birlikte hakem maç raporuna seyirci davranışlarını yazabilir. Yarışma düzenleyicileri ve disiplin kurulları da kendi kurallarına göre kulübe yaptırım uygulayabilir. Ayrıca tribünden sürekli kart isteyen bir veli, çocuğunun üzerinde ağır bir baskı kurar. Çocuk sahada hem rakibe hem hakeme karşı gergin bir tavır geliştirir.

  • Maç sırasında hakem kararlarını yorumlamak yerine çocuğunuzun çabasını alkışlayın.
  • Kural konusunda şüpheniz varsa maçtan sonra antrenöre sorun.
  • Kendi bilginizi tazelemek için futbol kuralları testini çözmeyi deneyin.
  • Hakemle ilgili ciddi bir şikâyetiniz varsa bunu kulüp yetkilisi aracılığıyla resmî yoldan iletin.
Reklamlar
Reklamlar

Amatör oyuncular gereksiz kartı nasıl önler?

Amatör maçlarda itiraz kartları, oyunun en önlenebilir cezalarıdır. Çünkü oyuncu bu kartları topa değil, hakeme yönelik davranışı yüzünden görür. Birkaç basit alışkanlık bu riski büyük ölçüde azaltır.

İlk alışkanlık, faulden sonra hakeme değil topa bakmaktır. Takım hızlı serbest vuruş kullanmak isterken kart isteyen oyuncu, kendi takımını da yavaşlatır. İkinci alışkanlık, kararı kaptana bırakmaktır. Kaptan saygılı bir dille kararın nedenini sorabilir; diğer oyuncular kendi pozisyonuna döner. Üçüncü alışkanlık ise maç sonrası değerlendirmedir: takım hangi kartların gereksiz olduğunu konuşursa aynı hata bir daha yaşanmaz.

Hakem hatası olduğunu düşünseniz bile tepkinizi kontrol etmek önemlidir. Hakem hatası sonrası oyuncuların psikolojisini nasıl toparladığını anlatan yazı, bu anlarda zihni sakinleştirmek için pratik yollar sunar.

Kart istemek hangi durumlarda kırmızı karta dönüşür?

Kural açısından kart istemek tek başına kırmızı kart nedeni değildir. Ancak iki durumda sonuç kırmızıya varabilir. Birincisi, oyuncunun maçta daha önce sarı kart görmüş olmasıdır. Kart istediği için ikinci sarıyı alan oyuncu kırmızı kartla oyundan çıkar.

İkinci durum ise hareketin hakaret içermesidir. Kural, saldırgan, hakaret içeren ya da küfürlü söz ve hareketleri doğrudan kırmızı kart nedeni sayar. Kart isteme sırasında hakeme ya da rakibe yönelik bir hakaret işareti yapılırsa hakem artık itirazı değil, bu daha ağır ihlali cezalandırır.

Bu yüzden oyuncunun öfke anında yaptığı küçük bir hareket bile maçın kaderini değiştirebilir. Kırmızı kartın hangi durumlarda verildiğini ayrıntısıyla görmek isteyenler kırmızı kartın verildiği durumları anlatan yazıya göz atabilir. Takımın on kişi kalması, tek bir el hareketinin bedelini herkese ödetir.

Özellikle maçın son dakikalarında gerginlik arttığında bu risk büyür. Oyuncunun kendi kart durumunu bilmesi ve sarı kartı varsa hakemle hiç tartışmaya girmemesi, takım için en akıllıca davranıştır.

Sıkça sorulan sorular

Kart istemek için el kaldırmak her zaman sarı kart mı?

Hayır, her zaman değil. Kural hakeme bu hareketi itiraz kapsamında cezalandırma yetkisi verir, ama hakem hareketin açıklığına, hedefine ve tekrarına bakar. IFAB, ilk ve abartısız tepkilerin genelde doğal karşılandığını belirtir. Hakeme doğru yapılan açık bir kart işareti ise sarı kartla sonuçlanabilir.

Faule uğrayan oyuncu kart isteyebilir mi?

Faule uğramak, kart isteme hakkı vermez. IFAB örneğinde kart işareti yapan oyuncu faule uğrayan takımdandır ve yine sarı kart görür. Hakem kararlarına saygı ilkesi iki takım için de geçerlidir. Faule uğrayan oyuncu acısını ifade edebilir, ama hakeme kart göstererek baskı kurmamalıdır.

Teknik direktör kart isterse ne olur?

Teknik sorumlular için aşırı ya da ısrarlı biçimde sarı veya kırmızı kart işareti yapmak, Oyun Kuralları’nda adıyla yazılmış bir ihtar nedenidir. Hakem bu durumda teknik sorumluya sarı kart gösterir. Aynı kişi ikinci sarı kartı görürse kırmızı kartla teknik alandan uzaklaştırılır ve maçı yedek kulübesinde izleyemez.

Kart istediği için sarı gören oyuncu ceza alır mı?

İtiraz için görülen sarı kart da kart birikimi hesabına girer. TFF Futbol Disiplin Talimatı’nın 93. maddesine göre aynı kategoride bir sezonda toplam dört sarı kart gören futbolcu, lig statüsü farklı bir sayı belirlemedikçe, o kategorinin ilk resmî maçında oynayamaz. Güncel metni TFF’den kontrol edin.

Sadece kaptan kuralı her maçta geçerli mi?

IFAB bu yönergeyi önce yarışmaların isteğine bırakmış, ardından zorunlu protokole dönüştürme kararı almıştır. Yürürlük tarihini ve bir yarışmanın yönergeyi uygulayıp uygulamadığını IFAB’ın güncel kural kitabından ve ilgili yarışmanın talimatından kontrol etmek gerekir. Çocuk ve tabandan futbol için ayrıca kaptan bölgesi seçeneği bulunur.

Seyirci kart isterse hakem ne yapar?

Hakem seyirciye kart göstermez; kartlar yalnız oyuncu, yedek, oyundan çıkmış oyuncu ve takım görevlisi için kullanılır. Ancak hakem seyirci davranışını maç raporuna yazabilir ve yarışma düzenleyicileri kendi kurallarına göre yaptırım uygulayabilir. Çocuk maçlarında velilerin kart istemesi, çocuk üzerinde de gereksiz bir baskı oluşturur.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.