Ofsayt Kelimesinin Türkçe Karşılığı Nedir? Futbol Terimlerinin Türkçeleri

Bu cevap ilk bakışta şaşırtıcı gelebilir, çünkü futbolun birçok terimi sözlükte Türkçe bir sözle eşleşir. Köşe vuruşu, taç atışı ve serbest vuruş bunların başında gelir. Üstelik ofsayt ise hem sözlükte hem kural kitabında olduğu gibi kalır. Yani soruya doğru cevap, "Türkçesi ofsaytın kendisidir" demektir.

Bu rehberde önce kelimenin sözlük kaydına, sonra kural kitabındaki kullanımına bakıyoruz. Ardından futbolun diğer terimlerini tablolarla Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriyoruz. Dahası ofsayt kuralının kendisini burada ayrıntılı anlatmıyoruz; bunun için ayrı yazılarımıza köprüler bıraktık.

Ofsayt Türkçe karşılığını arayanlar genelde ne öğrenmek ister?

Arama kutusuna bu soruyu yazan kişiler farklı amaçlarla gelir. Kimi okur sözcüğün anlamını merak eder. Ayrıca kimi okur doğru yazımı arar. Bir başkası ise futbol terimlerinin Türkçe eşleşmelerini öğrenmek ister. Bu yazı üç ihtiyacı birlikte karşılayacak biçimde kurulmuştur.

Anlam sorusunun cevabı, TDK tanımında ve kural kitabındadır. Yazım sorusunun cevabı sözlükteki "ofsayt" biçimidir. Üstelik eşleşme sorusunun cevabı ise sonraki bölümlerdeki tablolarda yer alır. İsterseniz doğrudan ilgili başlığa atlayabilirsiniz.

Bazı okurlar ofsayt Türkçe karşılığı olarak tek kelimelik bir öneri bekler. Böyle bir öneri sözlükte ya da kural metninde görünmediği için uydurma bir karşılık yazmıyoruz. Dahası bunun yerine sözcüğün ne anlattığını sade bir cümleyle açıklıyoruz.

Ofsayt kelimesi nereden geliyor?

Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük, ofsayt maddesinin kökenini İngilizce "off side" olarak gösterir. İngilizce ifade iki parçadan oluşur. "Off" uzakta ya da dışında anlamına, "side" taraf anlamına gelir. Sözlük bu iki parçanın Türkçedeki birleşik yazımını "ofsayt" biçiminde kaydeder.

Türkçe yazımın İngilizceden farkı dikkat çekicidir. Türkçe sözcüğü tek parça yazar ve okunduğu gibi yazarız. Bu yüzden "offside" ya da "off-side" yazımları Türkçe metinde hatalıdır. Sözlükteki doğru yazım "ofsayt" biçimidir.

Sözcüğün Türkçeye hangi yılda ve hangi yoldan girdiğini ise sözlük belirtmez. Bu nedenle kesin bir giriş tarihi vermek doğru olmaz. Ayrıca kaynakları kendiniz de karşılaştırmak isterseniz TDK Güncel Türkçe Sözlük sayfasından "ofsayt" maddesini sorgulayabilirsiniz.

Bu nedenle ofsayt Türkçe karşılığı sorusunda en güvenilir yol, sözlük ve kural kitabı kaydını yan yana okumaktır.

Ofsayt yazımında en sık hangi hatalar yapılır?

Yazım hatası, bu sözcükte en yaygın sorunlardır. Türkçe metinde sık görülen yanlış biçimler "offside", "off-side", "ofsaid" ve "ofsayd" yazımlarıdır. TDK sözlüğü yalnızca "ofsayt" yazımını kaydeder. Sözlükte "ofsayd" yazarak aradığınızda sonuç çıkmaz.

Sözcüğün çekimi de basit bir kurala bağlıdır. Ünsüzle biten bir sözcük olduğu için "ofsaytı", "ofsayta" ve "ofsaytta" gibi biçimlerde ek doğrudan gelir. Kesme işareti gerekmez, çünkü ofsayt özel ad değildir.

Birleşik adları da ayrı yazarız. Sözlük "pasif ofsayt" adını iki sözcük olarak kaydeder. Üstelik aynı kalıbı "aktif ofsayt" ve "ofsayt tuzağı" gibi ifadelerde sürdürmek tutarlı olur. Bu yazım ayrıntıları kısa görünür, ancak ödev, haber ve antrenman notlarında kalıcı bir tutarlılık sağlar.

TDK sözlüğü ofsaytı nasıl tanımlıyor?

Sözlük tanımı kuralın özünü tek cümlede verir. TDK'ye göre ofsayt, hücuma geçen takımın en az bir oyuncusunun kafasının, vücudunun veya ayağının bir bölümünün, topla oynandığı anda rakip takımın kale çizgisine o takımın en yakın oyuncusundan daha yakın bulunması durumudur.

Bu tanım iki önemli noktayı vurgular. Birincisi, ölçü anı topla oynandığı andır. Dahası i̇kincisi, ölçü vücudun herhangi bir bölümüdür. Tanımda yalnızca "durum" kelimesi geçer; yani ofsayt bir cezanın adı değil, oyuncunun bulunduğu konumun adıdır.

Sözlük ayrıca "pasif ofsayt" birleşik adını kaydeder. Bu kayıt, ofsayt konumunda bulunan oyuncunun oyuna müdahale etmediği durumu gösterir. Konuyu pasif ofsayt ne demek yazımızda ayrıca açıkladık.

Sözlük tanımı ile kural kitabı arasında ince bir fark vardır. Kural kitabı, ofsayt konumunu "toptan ve sondan ikinci rakipten daha yakın" diye ölçer. Ayrıca bu ölçü, TDK tanımındaki "en yakın oyuncu" ifadesinden biraz daha teknik ve bağlamlıdır.

Ofsayt Türkçe karşılığı olarak sözlüğün sunduğu şey, bir eşanlamlı değil, bir tanımdır. Bu tanım okuru doğrudan konumun kendisine yönlendirir.

Ofsayt Türkçe karşılığı olarak kural kitabında ne geçiyor?

Oyun Kuralları'nın Türkçe metni 11. Kural'ı "Ofsayt" başlığıyla verir. Üstelik kural, başlığın altında üç kavramı birbirinden ayırır: ofsayt pozisyonu, ofsayt ihlali ve ihlalin olmadığı durumlar. Bu üç kavramın hepsinde "ofsayt" sözcüğü yer alır.

Kural kitabı bir noktayı özellikle vurgular: "Ofsayt pozisyonunda bulunmak bir ihlal değildir." Yani sözcük bir konumu anlatır, cezayı değil. Ceza ise oyuncu oyuna müdahale ettiğinde gelir ve hakem bunu endirekt serbest vuruşla verir.

Aynı kitap teknoloji için de "yarı otomatik ofsayt teknolojisi" adını kullanır. Kısaltması SAOT'tur. Dahası bu teknolojiyi yarı otomatik ofsayt sistemi yazısında anlattık.

Kural metni böylece tek bir sözcüğü hem başlıkta hem açıklamada tutarlı kullanır. Kural metni, Türkçe bir eşdeğer üretmek yerine yerleşik sözcüğü korur. Ayrıca bu tutum, hakem, antrenör ve oyuncunun aynı dili konuşmasını kolaylaştırır.

Türkçe metinde "ofsayt çizgisi" ifadesi geçmez; kural kitabı konumu sondan ikinci rakip üzerinden tanımlar. "Çizgi" kavramı daha çok yayın dilinde ve antrenman anlatımında doğmuştur.

Ofsayt Türkçe karşılığı olarak "oyun dışı" denir mi?

Hayır, kural kitabı "oyun dışı" ifadesini başka bir kavram için kullanır. Oyun Kuralları'nın 9. Üstelik kuralı "Topun Oyunda ve Oyun Dışı Olması" başlığını taşır ve topun saha dışına çıktığı ya da hakemin oyunu durdurduğu anı anlatır. Yani "oyun dışı" topun durumunu belirtir.

Bu iki kavramı karıştırmak kolaydır, çünkü "oyun dışı" sözü kulağa oyuncunun oyundan çıkmasını çağrıştırır. Oysa ofsayt konumundaki oyuncu oyundan çıkmış değildir. Dahası kural, o oyuncunun topla oynayabileceğini ya da rakibe müdahale edebileceğini kabul eder; ihlal olan yalnızca bu müdahaledir.

Başka bir benzer ifade "geçici oyun dışı bırakma"dır. Kural kitabı bu sözü, ihtar gerektiren bazı ihlaller için maçın bir bölümünde oyuncuyu geçici olarak sahadan çıkarmak anlamında kullanır. Ayrıca bunun ofsaytla bir ilgisi yoktur. Ofsayt anlamında "oyun dışı" demek, kural metniyle çelişir.

Çocuklara anlatırken de bu ayrımı net tutmak gerekir. "Ofsayt, topun dışarı çıkması demek değildir" cümlesi sık yapılan bir yanlışı önler. Topun dışarı çıkışını taç ne demek, aut ile aynı mı yazımızda ayrıca ele aldık.

Ofsayt Türkçe karşılığı yoksa sade dille ne söylersiniz?

Çocuğa ya da yeni izleyiciye kuralı anlatmak için Türkçe bir terim üretmeye gerek yoktur. Önemli olan, sözcüğün neyi gösterdiğini sade cümleyle söylemektir. Üstelik aşağıdaki üç anlatım, kural kitabındaki tanıma sadık kalır.

• Çocuk dili: "Arkadaşın topa vurduğu anda, senin ve kalenin arasında en az iki rakip olmalı; kaleci de bu sayıya girer."
• Veli dili: "Pas çıktığı anda oyuncu, rakip yarı sahada ve sondan ikinci rakipten daha ileride duruyorsa ofsayt konumundadır. Konumda durmak tek başına suç değildir."
• Antrenör dili: "Pas anında çizgiyi sondan ikinci savunmacıyla aynı hizada kapat; sonra koş."

Bu anlatımlar sözlük tanımıyla uyumludur. Üçü de ölçü anını, rakiplerin sayısını ve konumu vurgular. İlk cümle çocuklar için basitleştirilmiştir; kuralın tüm istisnalarını kapsamaz.

Kuralın ayrıntılı anlatımı için ofsayt nedir yazımıza göz atabilirsiniz. Bu rehber ise terimlerin dilini odak alır.

Futbol terimlerinin Türkçeleri nelerdir?

Futbolun dili iki katmanlıdır. Birinci katman, maç yayınında ve sokakta kullanılan günlük sözlerdir. Dahası i̇kinci katman, Oyun Kuralları'nın Türkçe metnindeki resmî terimlerdir. İki katman çoğu zaman örtüşür, ancak bazen birbirinden ayrışır.

Bu ayrılığa en iyi örnek korner sözcüğüdür. Günlük konuşmada herkes "korner" der. Ayrıca kural kitabı ise bu vuruşu "köşe vuruşu" diye adlandırır. TDK sözlüğü de iki biçimi eşleştirir ve korneri "köşe vuruşu" maddesine bağlar. Benzer eşleşmeler birçok terimde karşımıza çıkar.

Aşağıdaki bölümlerde terimleri gruplara ayırıyoruz. Önce oyunun yeniden başlama terimlerine, sonra disiplin terimlerine, en sonda mevki adlarına bakıyoruz. Üstelik tablolardaki "resmî Türkçe" sütunu Oyun Kuralları'nın güncel Türkçe metnine dayanır; "TDK" sütunu sözlük kaydını gösterir.

Yani bir terimi öğrenmek için iki adım atmak gerekir. Önce günlük sözü, sonra resmî karşılığı bulursunuz. Bu iki adım tamamlanınca maç yayınını da kural kitabını da rahatça okursunuz.

Oyunun yeniden başlama terimlerinin Türkçeleri nelerdir?

Top oyun dışına çıktığında ya da hakem oyunu durdurduğunda oyun belirli bir vuruşla yeniden başlar. Bu vuruşların her birinin hem günlük hem resmî bir adı vardır. Dahası tablo en sık geçen eşleşmeleri toplar.

Tabloda dikkat çeken nokta, "aut" sözcüğünün kural kitabında vuruş adı olarak yer almamasıdır. Aut günlük dilde hem topun çıkışını hem çıkışın sonucu olan vuruşu anlatır. Ayrıca kural kitabı ise çıkış yerine göre ayrı adlar kullanır.

Korner Türkçede ne demek?

Korner, kural kitabındaki adıyla köşe vuruşudur. Top, savunma yapan takımın oyuncusuna değdikten sonra kale çizgisinden dışarı çıkarsa, hücum eden takım köşe vuruşu kullanır. Üstelik oyuncu vuruşu topun çıktığı tarafın köşe yayından yapar.

TDK sözlüğü korner maddesinin kökenini İngilizce "corner" olarak gösterir ve iki yönlendirme yazar: "köşe" ve "köşe vuruşu". Sözlük ayrıca "korner atışı", "korner bayrağı", "korner çizgisi", "korner direği" ve "korner vuruşu" birleşiklerini kaydeder. Yani korner kelimesi Türkçede yerleşmiş ve sözlüğe girmiştir.

Kural kitabı ise köşe bayrağı, köşe yayı ve köşe vuruşu terimlerini kullanır. İkisini aynı cümlede kullanmak da yanlış değildir. Örneğin "köşe vuruşu kullanılırken kaleci kendi alanında kalır" ve "kornerde kaleci kendi alanında kalır" aynı şeyi anlatır. Korner konusundaki sorular için duran top analizi yazısına bakabilirsiniz.

Taç, aut ve yan çizginin Türkçesi nedir?

Taç sözcüğü, TDK sözlüğünde Arapça kökenli "taç" (başlık) maddesinden ayrı bir kayıttır. Futbol anlamlı taç maddesi İngilizce "touch" kökenlidir ve oyun alanının yan taraflarında çizgiyle ayrılan kısmı anlatır. Dahası birleşik adları "taç atışı" ve "taç çizgisi"dir.

Kural kitabı yan çizgiye "taç çizgisi" der. Kısa kenarlardaki çizgiye ise "kale çizgisi" adını verir. Yani maç anlatıcılarının "yan çizgi" demesi günlük bir kısaltmadır; kural metnindeki ad "taç çizgisi"dir.

Aut sözcüğü TDK sözlüğünde İngilizce "out" kökenlidir ve topun oyun alanı dışına çıkması anlamına gelir. Sözlük aynı zamanda "aut çizgisi" ve "blok aut" birleşiklerini kaydeder. Ayrıca kural kitabında ise topun çıkışı "oyun dışı" kavramıyla anlatılır ve yeniden başlatma yöntemini çizgi belirler. Ayrıntıyı taç ve aut yazımızda bulabilirsiniz.

Penaltı ve frikik Türkçede ne demek?

Penaltı, TDK sözlüğünde İngilizce "penalty" kökenli bir maddedir. Sözlük bunu ceza alanı içinde yapılan kural dışı bir hareket sebebiyle yalnız kalecinin koruduğu kaleye ortadan ve tam karşıdan yapılan atış diye tanımlar. Üstelik eş anlamlıları "ceza atışı" ve "ceza vuruşu"dur. Kural kitabı ise 14. Kural'a "Penaltı Vuruşu" başlığını verir.

Frikik İngilizce "free-kick" kökenlidir ve sözlükte "serbest vuruş" maddesine yönlendirir. Serbest vuruş maddesi de tanımın sonunda "frikik" eş anlamlısını yazar. Dahası kural kitabı frikik sözcüğünü hiç kullanmaz; 13. Kural'da "serbest vuruş" terimi ile "direkt" ve "endirekt" ayrımı geçer.

Bu terimleri ayrı yazılarımızda ayrıntılı işledik. Penaltı ne demek yazısı penaltının köken ve kural boyutunu, frikik ne demek yazısı ise frikik ile serbest vuruş arasındaki ilişkiyi anlatıyor.

Faul, ihtar ve ihraç Türkçede ne demek?

Faul, TDK sözlüğünde karşılaşmalarda rakip oyuncuya yapılan kural dışı harekettir. Kural kitabı 12. Ayrıca kural'a "Faul ve Fena Hareketler" adını verir. Yani faul sözcüğü sözlükte de kural kitabında da yerleşiktir.

Kartların resmî adları ise günlük dilden farklıdır. Kural kitabı sarı kartı "ihtar", kırmızı kartı "ihraç" diye anlatır. Üstelik hakem sarı kart gösterince oyuncuya ihtar verir; kırmızı kart gösterince oyuncuyu oyundan ihraç eder.

Kartların ayrıntılı işareti için hakem el işaretleri yazısına bakabilirsiniz. Avantaj kuralı için ise avantaj kuralı yazısı yeterlidir.

Defans, forvet, bek ve stoper Türkçede ne demek?

Mevki adları günlük dilde yabancı kökenli sözcüklerle yaşar. TDK sözlüğü bu sözcüklerin çoğunu Türkçe bir sözle eşleştirir. Eşleşmeler, kural kitabının dilinden çok sözlük diline bağlıdır; çünkü Oyun Kuralları mevkileri ayrıntılı tanımlamaz.

Mevki adlarının hiçbiri Oyun Kuralları'nda sahada oynama biçimini belirlemez. Kural, yalnızca kaleciyi ayrıca tanımlar. Dahası diğer oyuncular için ofsayt gibi kurallar herkese aynı biçimde işler.

Duvar mı baraj mı denir?

Serbest vuruşta savunmanın topun önünde oluşturduğu sıraya günlük dilde "duvar" denir. TDK sözlüğü bunu "baraj" maddesinde tanımlar: Futbol veya hentbolda serbest atışı yapacak oyuncunun önünde karşı takım oyuncularının yan yana dizilip oluşturdukları set. Ayrıca sözlükteki duvar maddesinin spor anlamı ise yalnız voleybola aittir.

Kural kitabı da "baraj" sözcüğünü kullanır. 13. Üstelik kural'da üç veya daha fazla savunma oyuncusu bir baraj oluşturduğunda hücum eden takım oyuncularının top oyuna girene kadar barajdan en az bir metre uzakta durması gerektiği yazar.

Yani "duvar" konuşma dilinde yaygın ve anlaşılırdır, ancak resmî terim "baraj"dır. Kural metni okuyacak bir antrenör ya da hakem adayı için iki sözcüğü eşleştirmek yeterlidir. Dahası duvar konusundaki sorulara hızlı serbest vuruş yazımızda değindik.

Kısacası konuşma dilinde "duvar" demek hatalı değildir. Ancak resmî bir metin yazıyorsanız "baraj" sözcüğünü seçmek daha doğrudur.

Hakem ve görevlilerin Türkçe adları nelerdir?

Hakem sözcüğü Arapça kökenlidir ve TDK sözlüğünde karşılaşmaları kurallara uygun ve yansız yöneten kimsedir. Sahada görev yapan ana hakeme "orta hakem" denir; sözlük bu birleşiği de kaydeder.

Yan çizgide bayrakla görev yapan hakem günlük dilde çoğunlukla "yan hakem" der. TDK bu kaydı "yardımcı hakem" maddesine yönlendirir. Ayrıca kural kitabı da "yardımcı hakem" terimini kullanır. Görevleri yardımcı hakem yazımızda ayrıntılı anlatıyoruz.

Sözlükte "dördüncü hakem", "hakem dörtlüsü", "çizgi hakemi" ve "çıkış hakemi" birleşikleri de yer alır. Kural kitabı ayrıca video hakem protokolünü "Video Yardımcı Hakem (VAR) Protokolü" başlığıyla verir. Bu nedenle VAR kısaltması hem günlük konuşmada hem resmî metinde kullanılabilir.

Resmî metin ile günlük dil neden ayrışır?

Günlük dil kısa ve hızlı olmak ister. Maç anlatıcısı "korner" demeyi "köşe vuruşu" demeye tercih eder, çünkü ilki daha kısadır. Kural kitabı ise tek anlamlı ve ciddi bir dil kurmak ister; bu yüzden terimleri tam adlarıyla yazar.

Bu ayrılığın bir yararı da vardır. Hakem kararı yazılı olarak tartışıldığında herkesin aynı terimi aynı biçimde anlaması gerekir. Günlük dil bu kesinliği gerektirmez. Dolayısıyla iki dil birbirini dışlamaz; farklı ihtiyaçlara hizmet eder.

Bununla birlikte sınırlar bulanık olabilir. Bir terim günlük dilden resmî dile geçebilir ya da tam tersi olabilir. Sözlükler bu geçişi izler. Bu yüzden terimin resmî karşılığına bakmak istediğinizde hem TDK sözlüğüne hem Oyun Kuralları'nın güncel Türkçe metnine bakmanız gerekir.

Çocuk ve amatör futbolunda bu fark daha da azalır. Sahada antrenörler zaten günlük dili kullanır; resmî dil ise yalnızca turnuva talimatlarında ve hakem raporlarında yer alır.

Ofsayt kuralı kısaca nasıl işler?

Bu yazı ofsayt kelimesine odaklandığı için kuralı ayrıntılı anlatmıyoruz. Yine de özetlemek yararlıdır. Aşağıdaki üç madde Oyun Kuralları'nın 11. Kuralı'na dayanır.

1. Oyuncu, rakip yarı sahada olup toptan ve sondan ikinci rakipten daha ileride duruyorsa ofsayt konumundadır. Orta saha çizgisi bu hesaba girmez.
2. Ofsayt konumunda olmak ihlal değildir. Oyuncu ancak takım arkadaşı topa dokunduğu anda bu konumdaysa ve oyuna ya da rakibe müdahale ederse ihlal yapar.
3. Kale vuruşundan, taç atışından ve köşe vuruşundan doğrudan top alan oyuncu için ofsayt ihlali yoktur.

Bu maddelerin sahadaki sonuçlarını örnekli anlatan yazılarımız var. Direkten dönen top ofsayt olur mu, aynı pozisyonda hem ofsayt hem faul varsa hakem ne verir ve kornerden ofsayt olur mu yazıları bunların başında gelir.

Çocuklar için mini ofsayt sözlüğü nasıl olur?

Ofsayt ile birlikte öğrenilen kelimeleri tek bir listede toplamak antrenörün işini kolaylaştırır. Aşağıdaki liste, kural metnindeki terimleri çocuk diline çevirir. Hiçbir madde resmî tanımın yerine geçmez; yalnızca anlamayı kolaylaştırır.

• Ofsayt konumu: Pas anında rakip yarı sahada ve sondan ikinci rakipten daha ileride durmak.
• Ofsayt ihlali: Bu konumdayken topla ya da rakiple ilgilenerek oyuna karışmak.
• Yardımcı hakem: Yan çizgide bayrak taşıyan ve ofsaytı izleyen hakem.
• Endirekt serbest vuruş: Ofsayt cezasını anlatan vuruş; doğrudan golle sonuçlanamaz.
• Ofsayt çizgisi: Sondan ikinci rakibin bulunduğu hayali çizgi.
• Ofsayt tuzağı: Savunmanın birlikte öne çıkarak hücumcuyu çizginin ilerisinde bırakması.

Çocuk bu altı kelimeyi öğrendiğinde yayınlarda duyduğu ofsayt sözlerinin çoğunu anlar. Daha ileri terimleri bir sonraki yaş grubunda eklemek yeterlidir.

Yayında duyduğunuz ofsayt terimleri ne anlama gelir?

Maç yayınında ofsayt etrafında dönen birkaç özel ifade duyarsınız. Her biri bir kavramı kısaca anlatır. Aşağıdaki liste en sık geçenleri açıklıyor.

• Pasif ofsayt: Oyuncu ofsayt konumundadır, fakat oyuna müdahale etmez. Bu durumda hakem oyunu durdurmaz.
• Ofsayt tuzağı: Savunma hattı pas anında birlikte yukarı çıkarak hücumcuyu ofsayt konumunda bırakmaya çalışır. Ayrıntısı için ofsayt tuzağı rehberine bakabilirsiniz.
• Ofsayt çizgisi: Televizyon görüntüsünde çizilen sanal çizgidir. Çizim yöntemini ofsayt çizgisi yazısında anlattık.
• Yarı otomatik ofsayt: Sensörler ve kameralar karar sürecini hızlandırır. Topun içindeki sensörün rolünü Dünya Kupası topu yazısında ele aldık.

Bu kavramların hiçbiri için ayrı bir Türkçe terim yerleşmemiştir. Yayıncılar Türkçe cümle içinde yabancı kökenli sözcükleri olduğu gibi kullanır.

Yayıncıların bu terimleri nasıl seçtiği konusunda sabit bir kural yoktur. Her yayıncı kendi tarzını kurar. Bu yüzden aynı pozisyon için farklı kanallarda farklı sözler duyabilirsiniz.

Futbol terimlerini çocuğa nasıl öğretirsiniz?

Çocuklar yeni sözcükleri oyunla kavrar. Antrenman başında kısa bir "terim oyunu" kurmak yeterlidir. Antrenör bir kartta günlük sözü, öbüründe resmî sözü gösterir; çocuklar eşleştirme yapar. Örneğin "korner" kartı "köşe vuruşu" kartıyla buluşur.

Saha çalışması da işe yarar. Antrenör "köşe vuruşu!" diye bağırır; çocuklar en yakın köşe bayrağına koşar. "Taç atışı!" dediğinde yan çizgiye giderler. Böylece çocuk iki dili yan yana kavrar ve hakemin sözünü de anlamayı alışkanlık hâline getirir.

Ofsayt gibi karmaşık bir sözcük için ise kısa bir cümle yeterlidir. "Pas anında sondan ikinci rakibin gerisinde kal." Ardından çocuklarla koni oyunu oynayarak çizgiyi belirgin kılmak mümkündür. Yaş gruplarına göre antrenman yaklaşımlarını karşılaştırmak için minikler futbol okulları sayfasına bakabilirsiniz.

Antrenör ve veli hangi hatalara dikkat etmeli?

Terimler konusunda en sık hata, günlük sözü resmî söz sanmaktır. Aşağıdaki liste sık yapılan hatalara ve doğrularına işaret ediyor.

• "Ofsaytın Türkçesi oyun dışıdır." Hayır; kural kitabında oyun dışı, topun durumunu anlatır.
• "Frikik ile serbest vuruş farklı şeylerdir." Hayır; TDK frikiği serbest vuruşla eş anlamlı kaydeder.
• "Korner resmî bir terimdir." Kural kitabı köşe vuruşu der; korner günlük kullanımdır.
• "Sarı kart gösterince oyuncu ihraç olur." Hayır; sarı kart ihtardır, ihraç kırmızı karttır.
• "Aut her çizgiden çıkan top için kural adıdır." Hayır; kural kitabı çıkış yerine göre taç atışı, kale vuruşu ya da köşe vuruşu der.

Bu hataların çoğunu önlemek için kuralları kaynağında okumak gerekir. Terimlerin tam çevirisi için IFAB sitesi ve Türkiye'deki kural metni için TFF sitesi doğru yerlerdir. IFAB'ın görevini IFAB yazımızda anlattık.

Terimlerin doğruluğunu hangi kaynaklarda kontrol edersiniz?

Üç kaynak yeterlidir ve her biri farklı bir soruya cevap verir. Sözcüğün anlamı ve kökeni için TDK Güncel Türkçe Sözlük ilk adrestir. Kural terimleri için IFAB Oyun Kuralları ve Türkçe metin gerekir. Ulusal uygulama için de TFF'nin yayımladığı talimatlara bakmak gerekir.

Kural metni her yıl güncellenebilir. Bu yüzden bu yazıdaki Kural numaralarını ezberlemek yerine, ilgili kuralı güncel sürümden kontrol etmek en doğrusudur. Terimlerin kendisi uzun süre sabit kalsa da kural içeriği değişebilir.

Çocuk ve amatör futbolunda uygulama farkları da olabilir. Yaş gruplarına göre saha boyutu, oyuncu sayısı ve süre farklılaştığı için turnuva talimatını mutlaka okuyun. Platformdaki okulları ve program seçeneklerini ise İstanbul futbol okulu sayfasında inceleyebilirsiniz.