İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Gol Çizgisi Teknolojisi Nasıl Çalışır? Kural, Sinyal ve Sınırları

Gol çizgisi teknolojisi topun çizgiyi tamamen geçtiğini bir saniyede hakem saatine bildirir. Kuralı, sistem tiplerini ve sınırlarını öğrenin.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
22
Okuma
14 dk
Gol Çizgisi Teknolojisi Nasıl Çalışır? Kural, Sinyal ve Sınırları
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Gol çizgisi teknolojisi nasıl çalışır?

Gol çizgisi teknolojisi, topun tamamı gol çizgisini geçti mi sorusuna kamerayla ya da toptaki sensörle cevap verir. Sistem sonucu bir saniye içinde yalnız hakem ekibine, saate gelen titreşim ve görsel sinyalle iletir. Kullanımı yarışma kurallarında yazılmalıdır.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.21 bölüm · 14 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu cevabın üç parçası var. Birincisi ölçüt: yalnız gol çizgisi ve yalnız gol var mı yok mu sorusu. İkincisi hız: sonuç anında ve otomatik olarak gelir. Üçüncüsü alıcı: bilgiyi taraftar ya da oyuncu değil, maçı yöneten ekip alır.

Yazının geri kalanında kuralın metnini, sistem tiplerini, sinyalin yolunu, sınırları ve çocuk futbolundaki karşılığını sırayla anlatıyoruz. Kural metni, güncel IFAB kural kitapçığındaki Kanun 1, 5, 9 ve 10 maddelerine dayanır.

Reklamlar

IFAB Kanun 1 gol çizgisi teknolojisi hakkında ne söylüyor?

Kanun 1, saha kanunudur ve 1.11 numaralı bölümü gol çizgisi teknolojisine ayırır. Bölüm üç şey söyler. Sistemler, golün olup olmadığını doğrulayarak hakemin kararını desteklemek için kullanılabilir. Kullanım yarışma kurallarında belirtilmelidir. Sistem yalnız gol çizgisine uygulanır.

Bölüm ayrıca bilgi akışını tanımlar. Golün olup olmadığı bilgisi anında gelmeli ve sistem tarafından bir saniye içinde otomatik olarak doğrulanmalıdır. Bu bilgi yalnız maç görevlilerine gider. Yolu hakemin saati, titreşim ve görsel sinyal ve/veya hakemin kulaklığıdır. Video operasyon odasına da gönderilebilir.

  • Kaynak: IFAB Kanun 1, bölüm 1.11 (güncel IFAB kural kitapçığı).
  • Sistem, FIFA'nın gol çizgisi teknolojisi için koyduğu test ve onay programının şartlarını karşılamalıdır.
  • Hakem maçtan önce sistemin çalıştığını test kılavuzundaki adımlarla denemelidir.

Türkçede bu bölümün resmî çevirisi için TFF'nin yayımladığı güncel kural metnine bakabilirsiniz. Biz kitapçığın İngilizce metnini okuyup kendi cümlelerimizle özetledik.

Gol sayılması için topun tamamının çizgiyi geçmesi neden şart?

Çünkü Kanun 10.1 golü şöyle tanımlar: topun tamamı, kale direkleri arasından ve üst direğin altından gol çizgisini geçmelidir. Ayrıca golü atan takım kural dışı davranmış olmamalıdır. Topun bir parçası çizgi üzerinde kalıyorsa gol yoktur.

Çizginin kendisi de sahanın bir parçasıdır. Kanun 1.2'ye göre çizgiler, sınırını çizdikleri alanın içindedir. Yani çizginin üzerindeki top hâlâ saha içindedir. Kanun 9.1 de topun ancak çizgiyi tamamen geçince oyun dışı olduğunu söyler. Bu iki madde birlikte okununca ölçüt netleşir.

Bu mantığın taç, korner ve kale vuruşu kararlarındaki karşılığı için topun tamamının çizgiyi geçmesi kuralı yazımıza bakabilirsiniz. Orada tekrar yazmıyoruz. Bu yazı, aynı ölçütü ölçen teknolojiye odaklanır.

Çizgi genişliği de önemlidir. Kanun 1.2 çizgilerin aynı genişlikte olmasını ve 12 cm'yi aşmamasını ister. Gol çizgisi, direkler ve üst direkle aynı genişliktedir. Bu nedenle sistemin ölçtüğü sınır, kuralda tanımlı bir sınırdır.

Çizgi kararını gözle vermek neden bu kadar zordur?

Çünkü karar bir saniyenin çok küçük bir diliminde, çoğu zaman topun kale içinde ya da çizgi çevresinde hızla hareket ettiği bir anda verilir. FIFA'nın uygulama belgesi, topun çizgiyi geçip geri döndüğü durumlarda insan gözünün bunu net seçemeyebileceğini anlatır.

Bakış açısı da yanıltır. Aynı pozisyon farklı açılardan farklı görünür. FIFA belgesi, yayındaki farklı kamera açılarının bir topun çizgiyi geçip geçmediğini "kanıtlıyormuş" gibi gösterip izleyiciyi yanıltabileceğini belirtir. Bu nedenle yalnızca bu iş için kurulan teknoloji hakeme güvenilir destek sağlar.

  • Hız: top çizgi çevresinde çok kısa sürede yer değiştirir.
  • Engeller: kaleci, savunmacı ve direk görüşü kapatabilir.
  • Açı: yan hizadaki yardımcı hakem ile arkadaki izleyici farklı görür.
  • Baskı: kararın sonucu maçın skorunu değiştirebilir.

Yukarıdaki maddelerden ilk üçü FIFA belgesindeki gerekçelere yakındır; sonuncusu belgeye değil, sahadaki yoruma dayanır. Sistem bu yüzden kararı görüşten ölçüme taşır.

Reklamlar

Gol çizgisi teknolojisi sistemleri hangi tiplerde olur?

Kural kitapçığı sistemin türünü dayatmaz. FIFA'nın test programı da hangi teknolojiye dayandığına bakmaz, test ölçütlerini geçmesini ister. Uygulamada iki geniş aile karşımıza çıkar.

TipGenel çalışma mantığıTopta özel donanım gerekir mi?Dayanak
Kamera tabanlıKale çevresine yerleşen yüksek hızlı kameralar topun konumunu çok açıdan izler, yazılım üç boyutlu konumu hesaplarHayırFIFA test ve uygulama belgeleri
Manyetik alan tabanlıKale çevresinde zayıf bir manyetik alan oluşur, topun içindeki küçük elektronik parça çizgiyi geçince alanda değişim doğarEvet, toptaki parçaFIFA test ve uygulama belgeleri

Kamera sayısı ya da saniyedeki görüntü sayısı gibi rakamlar sağlayıcıya ve kuruluma göre değişir. Bu yüzden tek bir sayı vermiyoruz. Ayrıca marka adı da yazmıyoruz, çünkü yazının amacı kuralı anlatmak.

Toptaki çip konusu başka bir tartışmayla karıştırılmasın. Topun içindeki sensörün ofsayt tarafındaki rolünü çipli top yazımız anlatıyor. Gol çizgisi sisteminde ise toptaki parça yalnız çizgi geçişinin algılanmasına yardım eder.

Gol çizgisi teknolojisi hakeme sinyali nasıl gönderir?

Sistem çizgi geçişini algılayınca hakemin saatine iki tür sinyal gelir: titreşim ve ekrandaki görsel bildirim. Kural metni ayrıca hakemin kulaklığını da sayar. Bu, bildirimin sahada oyunu durdurmadan alınması içindir.

Kuralın istediği süre sınırı nettir. Bilgi anında gelmeli ve en geç bir saniye içinde otomatik olarak doğrulanmalıdır. Bu süre Kanun 1.11 ve FIFA'nın uygulama belgesinde yazılıdır. Saatte hangi sözcüğün göründüğü ise sağlayıcıya göre değişebilir. Bu ayrıntı güncel IFAB metninde belirtilmiyor.

  1. Top gol çizgisini tamamen geçer.
  2. Sistem geçişi algılar ve hesabı otomatik yapar.
  3. Sonuç bir saniye içinde hakem ekibine ulaşır.
  4. Hakem bildirimi alır ve golü verir.

Bildirim gelmezse top çizgiyi tamamen geçmemiştir. Sistem sessiz kaldığında hakem oyunu normal akışında sürdürür.

Sinyal neden yalnız hakem ekibine gider?

Çünkü IFAB, teknolojinin oyunu bozmamasını şart koşar. FIFA'nın sayfasında da gol çizgisi teknolojisinin oyuna karışmaması için sinyalin yalnız maç görevlilerine gönderildiği yazar. Tribüne, kulübeye ya da oyunculara otomatik bildirim yoktur.

Bunun pratik sonucu şudur: stadyumda dev ekranda gördüğünüz animasyon resmî karar değildir. Yayıncı grafiği ya da organizatörün gösterdiği tekrar, hakemin aldığı sinyalle aynı şey sayılmaz. Karar sahada hakemden çıkar.

  • Sinyal hakem ekibine gider, taraftara değil.
  • Ekrandaki grafik yayıncı ya da organizatör tercihidir.
  • Hakemin kararı, saatindeki bilgiye dayanır.
  • Oyuncular tepkiyi hakemin işaretinden okur.

Hakem işaretlerini ve düdük dilini merak edenler hakem el işaretleri ve düdük anlamları yazımıza göz atabilir. Gol işaretinin nasıl verildiğini orada bulursunuz.

Hakem maçtan önce gol çizgisi teknolojisini nasıl test eder?

Kanun 1.11'e göre sistem kullanılacaksa hakem, işlevselliğini maçtan önce test kılavuzundaki yöntemle sınamalıdır. Test başarısız olursa hakem sistemi kullanmaz ve durumu yetkili makamlara bildirir. Yani teknoloji, hakemin onayından geçmeden sahada görev yapmaz.

FIFA'nın uygulama belgesi bu kontrolün kapsamını da açıklar. Belgeye göre hakem ekibi her maçtan önce basit işlev testleri yapar. Testler başarısız olursa hakem sistemi o maç için kullanmamaya karar verir. Maçtan sonra da organizatöre sistemin tüm maç boyunca kullanılıp kullanılmadığını bildirir.

Bu süreç bir güvenlik katmanıdır. Sistem sahada kurulu olduğu için değil, o gün çalıştığı kanıtlandığı için güvenilir sayılır. Ayrıca kurulumun kendisi de ayrı bir onay sürecinden geçer.

  • Kurulum onayı, sistemin sağlayıcısı ve test kurumu arasındaki süreçtir.
  • Maç öncesi test, hakem ekibinin görevidir.
  • Test başarısızsa sistem o maçta kullanılmaz.
Reklamlar

Gol çizgisi teknolojisi arızalanırsa ne olur?

Hakem maçtan önce arızayı fark ederse sistemi kullanmaz. Maç sırasında arıza çıkarsa hakem ekibi büyük olasılıkla saha içindeki görüşüne döner. Yani yardımcı hakem ve hakem, teknolojinin olmadığı maçlardaki gibi karar verir. Arıza durumunu da yetkili makama raporlar.

FIFA'nın uygulama belgesi bu noktada açık bir ifade kullanır: saat ya da sistem düzgün çalışmıyorsa hakem sinyali yok sayabilir. Kararın son sahibi hakemdir. Belge ayrıca arızayı yetkili makama bildirmesini ister.

Peki arıza maçı geçersiz kılar mı? IFAB'ın VAR protokolü bir ilke söyler: VAR teknolojisindeki arıza, ilke olarak maçı geçersiz kılmaz ve bu durum gol çizgisi teknolojisi için de aynıdır. Protokolün bu cümlesi IFAB VAR protokolü metninde yer alır. Yarışma kuralları yine de ayrıntıyı farklı düzenleyebilir.

Gol çizgisi teknolojisi VAR ile aynı şey midir?

Hayır. Bu sistem yalnız bir soruya bakar: top çizgiyi tamamen geçti mi? VAR ise video görüntüsüyle hakeme yardım eden bir görevli ekibidir ve yalnızca açık ve net hata ya da ciddi kaçırılan pozisyon varsa devreye girer.

ÖzellikGol çizgisi teknolojisiVAR
KapsamYalnız gol çizgisi, gol var mı yok muGol, penaltı, doğrudan kırmızı kart, yanlış oyuncuya kart
YöntemSensör ya da kamera, otomatik hesapVideo tekrarı, insan değerlendirmesi
HızBir saniye içinde sinyalİnceleme gerektirir, süre pozisyona göre değişir
Kim karar verir?Sinyal bilgidir, karar hakeminHakem karar verir, VAR yardım eder
Kural dayanağıKanun 1.11Kanun 5.4 ve VAR protokolü

VAR'ın hangi pozisyonlara baktığını ayrıntılı olarak VAR hangi pozisyonlara müdahale eder rehberi yazımızda anlattık. Burada yalnız şunu not edelim: iki sistem birbirini tamamlar, birbirinin yerine geçmez. Hakemlikte teknolojinin genel sınırlarını ise hakemlikte teknoloji ve yapay zekâ yazısı yazımızda bulabilirsiniz.

Kısaca, çizgi geçişi sistem tarafından ölçülür. Çizgiye gelmeden önceki faul ya da ofsayt ise başka bir inceleme konusudur.

Gol çizgisi teknolojisi ofsayt ya da faul kararına karışır mı?

Karışmaz. Kanun 1.11, teknolojinin yalnız gol çizgisine uygulandığını ve yalnızca golün olup olmadığını belirlemek için kullanıldığını yazar. Topun çizgiyi geçmesi ile golün geçerli olması aynı şey değildir. Geçerlilik, golü atan takımın kural dışı davranıp davranmadığına bağlıdır.

Örneğin top çizgiyi tamamen geçmiş olabilir, ama golden önce bir faul ya da ofsayt bulunabilir. Bu durumda sinyal yalnız çizgi geçişini haber verir, öncesindeki ihlali değerlendirmez. Bu değerlendirmeyi hakem ya da VAR yapar.

Ofsayt tarafında kullanılan yarı otomatik sistem ise ayrı bir teknolojidir. Çalışma mantığını yarı otomatik ofsayt yazımız içinde anlatıyoruz. Ofsayt kuralının kendisi için ofsayt kuralı sayfasına bakabilirsiniz.

  • Çizgi sistemi çizgiyi ölçer.
  • Yarı otomatik ofsayt sistemi oyuncuların konumunu ölçer.
  • VAR video üzerinden pozisyonu inceler.
  • Faul ve el kararı hakemin yorumuna bağlıdır.

Gol çizgisi teknolojisinin doğruluğu için yüzde verebilir miyiz?

Hayır, çünkü güncel IFAB metni ve FIFA'nın ilgili sayfaları tek bir yüzde ya da kesin milimetre değeri vermiyor. Kaynaksız rakam yazmak okuru yanıltır.

Bulduğumuz şey şudur: kural, sistemin doğru olmasını şart koşar. FIFA'nın uygulama belgesine göre lisanslı sistemler sıkı bir test düzeninden geçer. Bu düzen laboratuvar, saha ve kurulum sonrası testlerini kapsar. Ayrıca bağımsız ve FIFA tarafından onaylı bir test kurumu işin içindedir.

SoruCevapDayanak
Doğruluk şartı var mı?Evet, sistem doğru olmalıIFAB kuralı
Kesin hata payı biliniyor mu?Birincil kaynakta tek rakam verilmiyorResmî dayanağı yok
Sistem sürekli test edilir mi?Maç öncesi hakem testi ve onay süreci vardırFIFA ve IFAB belgeleri
Hiç hata olmaz mı?Kaynaklarda böyle bir ifade yer almıyorResmî dayanağı yok

Yani teknolojiyi sıfır hata ile eş tutmak mantıksal olarak bir atlamadır. Kanıtlanabilir olan, sistemin onay ve test sürecinden geçtiği ve hakemin her maç öncesi denediğidir.

Reklamlar

Gol çizgisi teknolojisi neden her maçta yoktur?

Çünkü kural teknolojiyi zorunlu kılmaz, yalnız izin verir. Kanun 1.11 sistemlerin kullanılabileceğini ve kullanımın yarışma kurallarında belirtilmesi gerektiğini söyler. Yani her organizatör kendi yarışması için karar verir.

Kurulum için donanım, kalibrasyon, test ve bakım gerekir. FIFA'nın uygulama belgesi, bir ihale sürecine girmeden önce dikkatle düşünülmesi gerektiğini belirtir. Maliyet rakamı verilmiyor, çünkü güncel ve kaynaklı bir tutar kaynaklarda yer almıyor.

Türkiye'de hangi ligde ve hangi stadyumda kullanıldığı konusunda da dikkatli olmak gerekir. Haberlerde bu teknolojinin üst lig için planlandığı yazıyor, ancak bu bilgi birincil kaynak olan TFF duyurusuyla teyit edilmiş değil. Bu yüzden kesin bir liste yazmıyoruz. Güncel durum için TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

  • Organizatör kullanıp kullanmayacağına karar verir.
  • Kurulu sistem yoksa karar hakem ekibine aittir.
  • Kurulu olsa bile hakem maç öncesi test yapar.

Sistem olmayan maçlarda çizgi kararlarında yardımcı hakemin konumu ve görüşü belirleyici olur. Bu konuya çizgi üzerinde duran top yazısı yazımızda daha geniş yer veriyoruz.

Çocuk ve amatör maçlarda gol çizgisi teknolojisi var mı?

Hayır, çocuk ve amatör maçlarda gol çizgisi teknolojisi olağan bir uygulama değildir. Kural yalnızca yarışma kurallarında belirtilirse kullanılabileceğini söyler ve kurulum yüksek donanım gerektirir. Çocuk ligi organizasyonlarının bunu kural olarak yazdığı kaynaklarda belirtilmiyor.

Çocuk futbolunda kurallar zaten değişebilir. IFAB'ın genel düzenlemelerine göre gençlik ve temel seviye futbolda saha boyutu, top, kale ölçüsü, süre ve oyuncu sayısı ulusal federasyon ya da organizatör tarafından değiştirilebilir. Yani hangi kuralın geçerli olduğunu organizasyon talimatı belirler.

Bu yüzden velinin yapması gereken, kendi organizasyonunun talimatına bakmaktır. Top boyutunu yaşa göre top boyutu rehberi içinde, küçük kale seçimini ise bahçe ve halı saha kale rehberi içinde bulabilirsiniz.

  • Çocuk maçında çizgi kararı genellikle hakem ve yardımcı hakemde ya da gönüllü bir görevlide kalır.
  • Kale çizgisi net çizilmişse tartışma azalır.
  • Küçük sahada kale çizgisinin yeri maçtan önce gösterilirse yanlış anlaşılma azalır.

Türkiye'de çocuk ve amatör maçlar için organizasyon talimatına bakın.

Senaryo tablosunda sistem, hakem ve VAR ne yapar?

Aşağıdaki tablo, gol çizgisi çevresinde sık görülen durumları ve karar akışını gösterir. Tablodaki durumlar varsayımsaldır ve oyuncu, kulüp ya da maç adı içermez. Karar akışı IFAB metinlerine dayanır, saha yorumu ise bir yorumdur.

DurumTeknoloji varsaTeknoloji yoksaNot
Top çizgiyi tamamen geçip dönerSaat sinyal verir, hakem golü verirHakem ve yardımcı hakem görüşle karar verirKural: topun tamamı geçmeli
Top çizgi üzerinde kalırSinyal gelmez, oyun sürerOyun sürerÇizgi saha içindedir
Gol öncesi faul varSinyal gelir, ama faul ayrı incelenirHakem faulü değerlendirirSinyal ihlali ölçmez
Gol öncesi ofsayt varSinyal gelir, ofsayt ayrı kontrol edilirYardımcı hakem bayrak kaldırırOfsayt ayrı konu
Sistem arızalıHakem sistemi kullanmazZaten yokHakem raporlar
Hakem topun çizgiyi tamamen geçmesinden önce gol işaretlerAynı kural: oyun hakem topuyla yeniden başlarAynı kural: oyun hakem topuyla yeniden başlarKanun 10.1 hükmü

Son satır dikkat çekicidir. Kanun 10 bir hakem topun çizgiyi tamamen geçmesinden önce gol işaret ederse oyunun hakem topuyla yeniden başlayacağını söyler.

Hakem topunun nasıl uygulandığını hakem topu yazımızda bulabilirsiniz.

Reklamlar

Gol çizgisi teknolojisi hakkında en sık yanlış inançlar neler?

Bu başlıkta en çok duyulan yanlışları, kısa düzeltmeleriyle sıralıyoruz. Hepsi IFAB ve FIFA metinleriyle çelişir.

  • Yanlış inanç: Top çizgiye değerse gol olur. Doğrusu: topun tamamı çizgiyi geçmeli.
  • Yanlış inanç: Gol çizgisi teknolojisi VAR'dır. Doğrusu: ikisi ayrı sistemlerdir.
  • Yanlış inanç: Sinyal tribüne ve oyunculara da gider. Doğrusu: yalnız maç görevlilerine gider.
  • Yanlış inanç: Sistem ofsayt ve faulü de kontrol eder. Doğrusu: yalnız çizgi geçişine bakar.
  • Yanlış inanç: Bu teknoloji her maçta vardır. Doğrusu: organizatör karar verir.
  • Yanlış inanç: Sistem asla hata yapmaz. Doğrusu: kaynaklarda kesin bir doğruluk rakamı verilmiyor ve hakem maç öncesi test eder.

Bu konuda iki yaygın hata daha var. İlki, kaynaksız hata toleransı ve doğruluk yüzdesi rakamlarıdır. İkincisi, hakemin sinyali hiçbir koşulda yok sayamayacağı biçimindeki mutlak cümledir. Oysa sistem ya da saat arızalıysa hakem sinyali yok sayabilir.

Hakemin takdiri gol çizgisi sinyaliyle nasıl ilişkilenir?

Kanun 5.2'ye göre golün olup olmadığı dahil, oyunla ilgili olguya dair hakem kararları kesindir. Kanun 1.11 ise teknolojiyi bu kararı desteklemek için tarif eder. Yani teknoloji hakemin yerine geçmez, hakemin kararına bilgi verir.

Normal işleyişte sinyal gelirse hakem golü verir, çünkü sistem tam olarak bu iş için kurulmuştur. FIFA'nın uygulama belgesi hakemin, kararında yalnızca kurulu sisteme güvenmesi gerektiğini yazar. Aynı belge, saat ya da sistem düzgün çalışmıyorsa sinyalin yok sayılabileceğini de söyler.

Güncel kural kitapçığının değişiklik listesinde Kanun 5.2 için bir ek var. Yarışmalar, VAR protokolü, topun oyun içinde ya da dışında olması (gol çizgisi teknolojisi dahil) ve ofsayt (yarı otomatik ofsayt dahil) konularında hakeme yardım için teknolojiyi kullanabilir. IFAB'ın açıklaması, bunun maç görevlilerinin resmî olmayan teknoloji kullanımını önleyeceğini söyler.

  • Sistem sinyal verirse hakem bunu kararına yansıtır.
  • Sistem arızalıysa hakem sinyali yok sayabilir.
  • Resmî olmayan bir cihazla karar vermek kural dışıdır.

Antrenmanda gol çizgisi kuralı nasıl çalıştırılır?

Çocuklara bu kuralı anlatmanın en iyi yolu, onları hakem rolüne sokmaktır. Kural IFAB metnine, drill biçimi saha deneyimine dayanır.

Drill: Çizgi hakemi oyunu

  • Kurulum: Küçük bir kale (gerçek ya da koni ile işaretli), net bir kale çizgisi ve hafif bir top. Yaklaşık 10 metre mesafeden atış noktası işaretlenir. Kaleden en az iki metre yan tarafta güvenli bir hakem noktası seçilir.
  • Amaç: Çocuklar topun tamamının çizgiyi geçmesi ölçütünü görerek öğrenir. Hakem rolündeki oyuncu karar verir ve gerekçesini söyler.
  • Kural: Topu yerde yavaş yuvarlayarak atar. Hakem çizginin yan hizasında durur, kaleye girmez. Gol, çizgi üzerinde ya da tam geçmiş olarak üç kategoriye ayrılır. Hakem kararı sesli söyler, sonra grup birlikte kontrol eder.
  • İlerleme: Önce yavaş ve yerde toplarla başlanır, sonra hafif hızlı atışlar eklenir. İleri aşamada "sinyal oyunu" kurulur: koç sessiz bir işaretle "gol" der, hakem bunu kendi kararıyla karşılaştırır. Her tur rolleri değiştirir.
  • Hata: Hakem çizgiye çok yaklaşırsa top ona çarpabilir. Çözüm, hakemin güvenli noktada durması ve toplar yavaş tutulmasıdır. İkinci hata, çocukların "değdi, gol" demesidir. Çözüm, çizginin sahaya dahil olduğunu gösteren önce-sonra denemeleridir.

Rolleri üç dakikada bir değiştirin. Her çocuk bir turda en fazla yaklaşık altı atış yapsın. Bu sayı bir rehberdir ve yaşa göre koçun kararıyla değişir.

Reklamlar

Çocuklarla bu çalışmada güvenliği ve yaşa uygun ilerlemeyi nasıl sağlarız?

Hakem rolü oyunu düşük şiddetli bir çalışmadır, ama yine de güvenlik kuralları gerekir. Bu bölümdeki ölçüler saha uygulaması rehberidir, resmî bir kural değildir. Çocuk futbolunda güvenlik, yaşa uygun ilerleme ve ağrıda durma ilkeleri geçerlidir.

  • Küçük yaşlarda çocuklar hafif ve yumuşak topla, yerde ve yavaş atışla çalışır.
  • Daha büyük yaşlarda hız ve mesafe kademeli artar, ancak hakem noktası kale hattının dışında kalır.
  • Tekrar sayısını sınırlayın. Her çocuğun atış sayısı turda birkaçı geçmesin ve aralarda dinlenme olsun.
  • Çocuk ağrı hissederse çalışmayı hemen bırakır ve koça söyler. Zorlama yapılmaz.
  • Direk ve kale sabitlenir. Taşınabilir kale devrilebilir, bu nedenle kalenin sağlam durduğundan emin olun.

Çocukların hakem rolünden korkmaması için karar yanlış olursa da övgüyle ilerleyin. Amaç doğru ölçütü öğrenmek, kimseyi azarlamak değil. Ayrıca bu çalışmayı bir antrenmanın tamamı yapmayın; ısınma ve oyun bölümlerinden sonra kısa bir ek olarak kullanın.

Antrenör ve veli çizgi kararları karşısında nasıl davranmalı?

Kanun 5.2 hakem kararlarının saygıyla karşılanmasını ister. Bu ilke, çocuk maçında özellikle önemlidir. Çocuk büyükleri örnek alır. Yanlış karara tepki gösteren veli, çocuğa da aynı davranışı öğretir.

  • Karardan sonra sahaya girmeyin, hakemle tartışmayı çocukların önünde yapmayın.
  • Maçtan sonra sakin bir dille, çocuğa kuralı anlatın.
  • Çizgi ihtilafı çıkarsa, organizasyon sorumlusuna iletin.
  • Tekrarlanan sorunlar için kulübün ya da okulun iç yolunu kullanın.

Okulla ilgili kalıcı bir sorun yaşarsanız futbol okulu şikâyet sayfası yol gösterir. Yeni bir okul arıyorsanız İstanbul futbol okulları sayfasından başlayabilirsiniz.

Antrenör açısından bir öneri daha var: maç öncesi kale çizgisinin ve çizgi kalınlığının kontrolünü hakemle birlikte yapın. Çizginin silik olması, en büyük tartışma kaynaklarından biridir.

Hakem olmak isteyenler bu konuda nereden başlar?

Hakemlik eğitimi ve yaş şartları TFF'nin resmî duyurularına bağlıdır. Ücret, yaş ya da kurs süresi bu yazıda verilmiyor. TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

Genel bir çerçeve için futbol hakemi nasıl olunur rehberi yazımıza, görev dağılımı için dördüncü hakemin görevleri yazımıza bakabilirsiniz. İkisi de bu yazıdaki teknoloji konusunu tekrar etmez.

Gol çizgisi teknolojisi kuralını nereden kontrol edersiniz?

Kural bilgileri güncel IFAB kural kitapçığının çevrimiçi sürümüne dayanır: Kanun 1.2, 1.10, 1.11, 5.2, 9.1, 10.1, genel düzenlemeler ve VAR protokolü. Sistem tipleri, bir saniyelik süre ve sinyalin yalnız maç görevlilerine gitmesi için FIFA gol çizgisi teknolojisi sayfası ve FIFA'nın uygulama önerileri belgesi esas alınmıştır.

Sahadaki öneriler saha deneyimine ve yoruma dayanır. Tıbbi ya da hukuki tavsiye değildir.

Sıkça sorulan sorular

Gol çizgisi teknolojisi hakeme nasıl haber verir?

Sistem çizgi geçişini algılayınca hakemin saatine titreşim ve görsel bir bildirim gönderir. Kural metni hakemin kulaklığını da sayar. Bilgi yalnız maç görevlilerine gider ve bir saniye içinde otomatik olarak doğrulanmalıdır. Tribüne ya da oyunculara otomatik bir bildirim gitmez, yani karar sahada hakemden çıkar ve ekrandaki görüntü resmî karar sayılmaz.

Top çizgiye değerse gol sayılır mı?

Hayır. Kanun 10.1'e göre topun tamamı, direkler arasında ve üst direğin altında gol çizgisini geçmelidir. Çizgi sahanın bir parçasıdır, dolayısıyla çizgi üzerinde duran ya da çizgiye değen top henüz gol değildir. Gol çizgisi teknolojisi de aynı ölçütü uygular ve bu yüzden sinyali yalnız top çizgiyi tamamen geçtiğinde verir.

Gol çizgisi teknolojisi VAR'ın yerine geçer mi?

Hayır, ikisi ayrı sistemlerdir. Gol çizgisi teknolojisi yalnız çizgi geçişine bakar ve sonucu otomatik bildirir. VAR ise video tekrarıyla gol, penaltı, doğrudan kırmızı kart ve yanlış oyuncuya kart gibi sınırlı pozisyonlarda hakeme yardım eden bir görevli ekibidir. İkisi birbirini tamamlar ama birbirinin yerine geçmez.

Gol çizgisi teknolojisi her maçta kullanılır mı?

Hayır. Kural bu teknolojiyi zorunlu kılmaz, yalnız izin verir ve kullanımın yarışma kurallarında belirtilmesini ister. Kurulu sistem varsa hakem maçtan önce sistemi test eder ve onaylamazsa kullanmaz. Türkiye'deki ligler için kesin bir liste birincil kaynakla teyit edilmiş değil; TFF'nin güncel duyurusuna bakın.

Sistem arızalanırsa hakem ne yapar?

Hakem sistemi kullanmaz ve arızayı yetkili makama bildirir. Maç sırasında sorun çıkarsa hakem ekibi teknolojisiz maçlardaki gibi kendi görüşüyle karar verir. FIFA'nın uygulama belgesine göre saat ya da sistem düzgün çalışmıyorsa hakem sinyali yok sayabilir. Kararın son sahibi her durumda hakemdir ve arızayı yetkili makama bildirir.

Çocuk maçlarında gol çizgisi teknolojisi var mı?

Olağan bir uygulama olarak yok. Teknoloji yarışma kurallarında belirtilirse kullanılabilir ve kurulumu yüksek donanım gerektirir. Çocuk futbolunda saha, top, süre ve oyuncu sayısı organizatör tarafından değişebilir. Bu yüzden kendi organizasyonunuzun talimatına bakın ve kale çizgisini net çizmeye özen gösterin; böylece tartışma azalır.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.