Maçta Kusan Oyuncuya Ne Yapılır? Oyuna Ne Zaman Dönebilir?

Maçta kusan oyuncu, saha kenarında herkesi tedirgin eden bir görüntüdür. Çoğu zaman neden basittir: yoğun efor, maçtan hemen önce yenen yemek ya da kısa sürede içilen fazla su. Ancak bazen kusma, daha ciddi bir durumun ilk işaretidir. Örneğin bir kafa darbesinden ya da sıcakta uzun süre koşmaktan sonra kusma, farklı bir yaklaşım gerektirir.

Bu yazı, sahada ilk dakikalarda ne yapmanız gerektiğini, hangi belirtilerin acil olduğunu ve oyuncunun oyuna ne zaman dönebileceğini adım adım anlatıyor. Bilgiler ilk yardım amaçlıdır; tanı ve tedavi için her zaman bir sağlık profesyoneline başvurun.

Maçta kusan oyuncu için ilk dakikada hangi adımlar atılır?

İlk dakika, sakin ve düzenli bir müdahale için en önemli zamandır. Aşağıdaki sıra, sahada en sık önerilen ilk yardım yaklaşımını özetler:

1. Oyuncuyu güvenli bir yere, mümkünse saha kenarına alın.
2. Oyuncuyu öne eğilerek oturtun ya da yan yatırın; sırtüstü yatırmayın.
3. Kusma bitene kadar yanında kalın ve sakin bir sesle konuşun.
4. Ağzını su ile çalkalamasını ve kusmuğu tükürmesini sağlayın.
5. Bilincini, nefesini ve konuşmasını kontrol edin.
6. Kafa darbesi, sıcakta uzun efor ya da karın darbesi olup olmadığını sorun.
7. Tehlike işareti varsa hemen 112'yi arayın.

Ayrıca oyuncunun etrafında kalabalık oluşmasını önleyin. Çünkü kalabalık hem oyuncuyu utandırır hem de nefes almasını ve sağlık ekibinin çalışmasını zorlaştırır. Bu yüzden yanında yalnız bir ya da iki kişinin kalması yeterlidir.

Bu adımların amacı iki şeydir. Birincisi, kusmuğun nefes yoluna kaçmasını önlemek. İkincisi, kusmanın arkasında ciddi bir neden olup olmadığını erken fark etmek.

Oyuncu kendine gelip konuşabiliyorsa panik yapmaya gerek yoktur. Çoğu zaman birkaç dakikalık dinlenme ve küçük yudumlarla su, oyuncunun toparlanmasını sağlar. Ancak bu aşamada oyuncuyu hemen oyuna geri göndermek doğru değildir.

Hangi belirtiler varsa 112 aranmalı?

Kusmanın kendisi çoğu zaman tehlikeli değildir; tehlikeli olan, kusmaya eşlik eden belirtilerdir. NHS'nin ishal ve kusma rehberi, acil yardım gerektiren durumları açıkça sıralar. Sahada şu belirtilerden biri varsa beklemeden 112'yi arayın:

• Kanlı ya da kahve telvesine benzeyen kusmuk
• Yeşil ya da sarı yeşil renkte kusmuk
• Ani ve şiddetli baş ağrısı
• Ense sertliği ve parlak ışığa bakınca ağrı
• Ani ve şiddetli karın ağrısı
• Ciddi nefes darlığı ya da çok hızlı, kısa nefesler
• Bilinç bulanıklığı ya da her zamanki gibi tepki vermeme
• Morumsu, gri, solgun ya da lekeli cilt, dudak veya dil

Sahaya özgü iki durum daha listeye eklenmelidir. Birincisi kafa darbesinden sonra ortaya çıkan kusmadır. İkincisi ise sıcak havada yoğun efordan sonra kusmanın yanında bilinç değişikliği, kafa karışıklığı ya da bayılmadır. Bu iki durum, aşağıda ayrıca anlatılan özel bir yaklaşım gerektirir.

Bu listeyi telefonunuza kaydetmek ya da saha kenarı çantasına basılı bir kopya koymak işe yarar. Çünkü kriz anında akılda kalan bilgi azalır ve yazılı bir liste karar vermeyi hızlandırır.

Şüphede kalırsanız aramak her zaman daha güvenlidir. 112 operatörü size telefonda ne yapmanız gerektiğini anlatır.

Kafa darbesinden sonra kusma neden tehlikelidir?

Bir oyuncu kafa topunda, çarpışmada ya da yere düşerken başını vurduktan sonra kusuyorsa, bu bir beyin sarsıntısı belirtisi olabilir. Sarsıntı tanılama araçlarında kusma, oyuncunun hemen oyundan alınmasını gerektiren işaretler arasında yer alır.

Bu durumda kural nettir: Oyuncu o gün oyuna dönmez. Tekrarlayan kusma, giderek artan baş ağrısı, bilinç değişikliği, nöbet, çift görme ya da kollarda bacaklarda güçsüzlük varsa 112 aranır. Bu belirtiler, beyinde daha ciddi bir yaralanmanın işareti olabilir.

Kafa darbesi almış ve kusan bir oyuncuyu yalnız bırakmayın. Eve gönderilecekse bir yetişkinin gözetiminde olmalıdır. Aile, sonraki saatlerde belirtilerin artıp artmadığını izlemelidir.

Sarsıntı sonrası sahaya dönüş aşamalı bir süreçtir ve bir sağlık profesyonelinin değerlendirmesini gerektirir. Bu sürecin ayrıntıları beyin sarsıntısı protokolü yazısında yer alıyor. Sahada şüphe anında ne yapılacağını ise komosyon şüphesi protokolü kısa adımlarla anlatıyor.

Sıcakta kusan oyuncuya ne yapılmalı?

Sıcak havada yoğun efordan sonra kusma, sıcağa bağlı bir hastalığın belirtisi olabilir. Bu durumda yalnız kusmaya değil, oyuncunun genel durumuna bakmak gerekir. Bilinç değişikliği, kafa karışıklığı, sendeleme ya da bayılma varsa durum acildir.

Sıcak çarpması şüphesinde temel kural şudur: Önce soğut, sonra nakil et. Yani 112'yi aradıktan sonra oyuncuyu gölgeye alın, fazla kıyafetini çıkarın ve vücudunu soğutmaya başlayın. Bilinci yerinde değilse ağzından sıvı vermeyin.

Bilinci yerinde olan ve yalnız mide bulantısı yaşayan oyuncuyu da gölgeye alın ve küçük yudumlarla su içirin. Bir anda büyük miktarda su içmek, mide bulantısını artırabilir.

Sıcakta bayılan ya da kendini kaybeden oyuncu için saha kenarındaki ayrıntılı adımlar aşırı ısınma ve bayılma yazısında anlatılıyor. Sıcak havada maç ve antrenman planlamasını ise sıcak havada performans rehberi ele alıyor.

Futbolcular maçta neden kusar?

Maçta kusan oyuncunun arkasında birkaç farklı neden olabilir. Bu nedenleri bilmek, panik yapmadan doğru yaklaşımı seçmeye yardım eder. Aşağıdaki tablo sahada en sık karşılaşılan durumları ve ilk yaklaşımı özetler. Tablo bir tanı aracı değildir.

Ancak sahada bu nedenler çoğu zaman iç içe geçer. Örneğin sıcak bir günde ağır bir öğle yemeğinden sonra yoğun koşan bir oyuncuda üç neden aynı anda rol oynayabilir. Bu yüzden tek bir nedene odaklanmak yerine oyuncunun bütün tablosuna bakmak gerekir.

Tablodaki ilk üç neden en sık karşılaşılan ve genellikle zararsız durumlardır. Buna karşılık kafa darbesi ve sıcağa bağlı hastalık, her zaman öncelikli olarak düşünülmelidir.

Yoğun efor kusmaya neden olur mu?

Evet, olabilir. Çok yoğun bir eforda vücut kanı kaslara yönlendirir ve sindirim sistemine giden kan akışı azalır. Bu durum bazı kişilerde mide bulantısına ve kusmaya yol açabilir. Özellikle uzun sprintler, tekrarlı koşular ve kondisyon testlerinden sonra bu tabloyla sık karşılaşırız.

Efora bağlı kusma genellikle kısa sürer. Oyuncu birkaç dakika dinlendikten sonra kendini daha iyi hisseder. Ancak bu durumun tekrar etmesi, antrenman yükünün ya da beslenme zamanlamasının gözden geçirilmesi gerektiğini gösterebilir.

Antrenörler için önemli bir uyarı var: Çocuk ve genç oyuncularda kusmayı bir "çalışkanlık işareti" gibi görmek yanlıştır. "Kusana kadar koşmak" bir antrenman hedefi değildir. Yaşa uygun bir yük planı, çocukların sağlıklı biçimde gelişmesini sağlar.

Oyuncu kendini iyi hissetse bile efora bağlı kusmadan sonra o gün yükü azaltmak akıllıca bir yaklaşımdır. Ertesi gün tekrar eden bir bulantı ya da halsizlik varsa, bir hekime danışmak gerekir.

Maç öncesi beslenme kusmayı nasıl etkiler?

Maçta kusan oyuncuların önemli bir kısmında neden, yemeğin zamanlamasıdır. Midenin dolu olduğu bir anda yoğun efor başladığında bulantı riski artar. Bu yüzden maç öncesi beslenmede miktar kadar zaman da önemlidir.

Spor beslenmesi kaynakları, maç öncesi ana öğünün genellikle maçtan üç dört saat önce yenmesini önerir. Maça daha yakın saatlerde ise hafif ve kolay sindirilen atıştırmalıklar daha uygundur. Yağlı, ağır ve çok baharatlı yiyecekler maç öncesinde bulantı riskini artırabilir.

Sıvı için de benzer bir kural geçerlidir. Isınmadan hemen önce büyük miktarda su içmek yerine, maçtan önceki saatlere yayılmış düzenli küçük yudumlar daha iyi sonuç verir. Su içme planını hidrasyon rehberi ayrıntılı olarak anlatıyor.

Maç günü ne yenebileceğine dair öneriler için maç günü beslenme programı yazısına bakabilirsiniz. Çocuklar için beslenme planı ise her zaman çocuğun iştahına ve aile düzenine göre uyarlanmalıdır.

Kusan oyuncuya su ve içecek nasıl verilir?

Kusmadan sonra vücut sıvı kaybeder, ama mide de hassastır. Bu yüzden sıvıyı bir anda değil, azar azar vermek gerekir. NHS de bulantı varken sıvının küçük yudumlarla alınmasını önerir.

Sahada uygulanabilecek pratik bir yöntem şöyledir:

• Önce ağzını su ile çalkalatın ve tükürtün.
• Birkaç dakika bekleyin, ardından küçük bir yudum su verin.
• Bulantı geçerse yudumları kısa aralarla sürdürün.
• Oyuncu tekrar kusarsa bir süre bekleyin ve yeniden küçük yudumlarla başlayın.
• Gazlı içecekleri ve meyve sularını bu aşamada tercih etmeyin.

Bilinci yerinde olmayan, uykuya meyilli ya da konuşamayan bir oyuncuya ağızdan hiçbir şey vermeyin. Bu durumda 112'yi arayın.

Sahada antrenör ya da veli tarafından ilaç verilmesi doğru değildir. Mide bulantısı için ilaç kullanımı, doz ve alerji gibi bilgiler gerektirir. Bu konuda karar her zaman hekime ya da eczacıya aittir.

Bilinci kapalı ve kusan oyuncuya ne yapılır?

Bu, sahada karşılaşılabilecek en acil durumlardan biridir. Bilinci kapalı bir kişi kusarsa, kusmuk nefes yoluna kaçabilir. Bu yüzden hızlı ve doğru hareket etmek hayati önem taşır.

1. Hemen 112'yi arayın ya da birine aratın.
2. Oyuncunun nefes alıp almadığını kontrol edin.
3. Nefes alıyorsa onu yan yatırarak derlenme pozisyonuna getirin; böylece kusmuk ağızdan dışarı akar.
4. Kafa ya da boyun darbesi şüphesi varsa, mümkün olduğunca başı ve boynu bir hizada tutarak çevirin.
5. Nefes almıyorsa temel yaşam desteğine başlayın ve 112 operatörünün talimatlarını izleyin.

Derlenme pozisyonu ve temel yaşam desteği, ilk yardım kurslarında uygulamalı olarak öğretilen becerilerdir. Antrenörlerin ve takım sorumlularının bu kursları almasını öneririz. Türk Kızılay bu eğitimleri sunan kuruluşlardan biridir.

Saha içinde bayılan oyuncu için genel adımlar bayılan oyuncuya ilk müdahale yazısında ayrıca anlatılıyor.

Hakem kusan oyuncu için oyunu durdurur mu?

Oyun Kuralları kusma için ayrı bir hüküm içermez. Hakem burada sakatlık hükümlerini uygular. Kurala göre hakem, oyuncu hafif sakatsa oyunu top oyun dışına çıkana kadar sürdürür. Oyuncu ciddi biçimde sakatlanmışsa ya da sağlık durumu acilse oyunu durdurur.

Uygulamada saha ortasında kusan bir oyuncu için hakemler çoğu zaman oyunu durdurur. Çünkü oyuncunun durumu belirsizdir ve sahada kusmuk, diğer oyuncular için de kayma ve hijyen sorunu yaratır.

Hakem sağlık ekibini sahaya çağırabilir. Sağlık ekibinin hakemin izni olmadan sahaya girip giremeyeceği konusunu bu yazı ayrıntılı olarak ele alıyor. Kurala göre müdahale gerektiren oyuncu genellikle sahadan çıkar ve hakemin işaretiyle geri döner.

Oyun sağlık nedeniyle durduysa ve bir faul söz konusu değilse oyun, hakem atışıyla yeniden başlar. Oyuncunun forması kirlendiyse uygulamada oyuncu formasını değiştirir. Yeni formanın numarası ve rengi, kurallara ve organizatörün talimatına uygun olmalıdır.

Kusan oyuncu oyuna ne zaman dönebilir?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur ve kararı sağlık ekibi verir. Ancak sağlık ekibi karar verirken genellikle şu sorulara bakar:

• Kusmanın nedeni belli mi ve zararsız bir nedene mi bağlı?
• Oyuncu tek kez mi kustu, yoksa kusma tekrar ediyor mu?
• Oyuncu küçük yudumlarla aldığı sıvıyı midesinde tutabiliyor mu?
• Baş dönmesi, halsizlik ya da karın ağrısı var mı?
• Kafa darbesi ya da sıcak çarpması şüphesi tamamen dışlandı mı?

Efor ya da yemek zamanlamasına bağlı tek bir kusmadan sonra oyuncu tamamen toparlanmışsa, sağlık ekibi oyuna dönüşe izin verebilir. Buna karşılık kafa darbesi sonrası kusmada oyuncu o gün oyuna dönmez.

Tekrarlayan kusma, sıvıyı tutamama ya da ateş ve ishal gibi hastalık belirtileri varsa da oyuncu oyuna dönmemelidir. Bu durumda dinlenme ve gerekirse hekim değerlendirmesi önceliklidir.

Çocuklarda daha temkinli olmak gerekir. Çünkü çocuklar belirtilerini her zaman doğru anlatamaz ve oynamak için iyi olduklarını söyleyebilir. Kusan bir çocuğu, kendisi "iyiyim" dese bile o maçta kenarda tutmak çoğu zaman en güvenli seçimdir.

Karına darbe aldıktan sonra kusan oyuncuya ne yapılmalı?

Futbolda karın bölgesine darbe, bir diz ya da dirsek temasıyla, sert bir şutla veya kaleciyle çarpışmayla olabilir. Çoğu darbe yalnız birkaç dakikalık nefes kesilmesi ve ağrıyla geçer. Ancak darbeden sonra kusma başladıysa ve ağrı azalmak yerine artıyorsa, durum farklı bir dikkat ister.

NHS, ani ve şiddetli karın ağrısını acil yardım gerektiren belirtiler arasında sayar. Sahada bu belirtinin yanında solgunluk, terleme, baş dönmesi ya da karında sertlik varsa beklemeden 112'yi arayın. Oyuncuyu ayağa kaldırmaya ve yürütmeye zorlamayın.

Ağrı hafifse ve kusma tek seferlikse bile oyuncuyu o maçta kenarda tutmak daha güvenlidir. Eve döndükten sonra ağrının artması, idrarda kan görülmesi ya da halsizlik, hekime başvurmayı gerektirir.

Kasık bölgesine gelen darbelerde de kusma görülebilir. Bu durum için tehlike belirtilerini kasığa top gelen oyuncu yazısı ayrıntılı olarak ele alıyor.

Sahada hangi durumlarla karşılaşabilirsiniz?

Farklı durumları örneklerle görmek, kararın neden değiştiğini anlamayı kolaylaştırır. Aşağıdaki örnekler amatör ve gençler futbolunda sık yaşanan durumlardır.

Birinci örnek: On beş yaşındaki bir oyuncu, kondisyon koşusunun son turunda kenara gidip kusuyor. Kafa darbesi yok, hava serin, oyuncu konuşuyor ve birkaç dakika sonra rahatlıyor. Bu tablo efora bağlı kusmaya uyar. Antrenör o günkü yükü azaltır ve oyuncuyu izler.İkinci örnek: Bir stoper, hava topu mücadelesinde rakiple kafa kafaya çarpışıyor. Birkaç dakika sonra midesi bulanıyor ve kusuyor. Bu, beyin sarsıntısı şüphesidir. Oyuncu oyundan çıkar ve o gün geri dönmez. Belirtiler artarsa 112 aranır.Üçüncü örnek: Öğle sıcağında oynanan bir turnuva maçında bir oyuncu kusuyor, ardından ne söylediğini karıştırmaya başlıyor. Bilinç değişikliği acil bir işarettir. Ekip 112'yi arar ve oyuncuyu gölgede soğutmaya başlar.Dördüncü örnek: Bir çocuk, maçtan yarım saat önce ağır bir yemek yemiş. Isınmada midesi bulanıyor ve kusuyor. Çocuk kendini iyi hissetse de o maçta kenarda kalır. Aile, sonraki maçlarda yemek saatini öne alır.

Mide virüsü olan oyuncu takımı etkiler mi?

Kusma bir mide enfeksiyonuna bağlıysa, bulaşma riski de söz konusudur. Mide enfeksiyonları, eller, ortak kullanılan eşyalar ve yüzeyler aracılığıyla kolayca yayılabilir. Takım sporlarında ortak su şişeleri ve soyunma odaları bu riski artırır.

NHS, kusma ya da ishal geçtikten sonra en az iki gün okula ve işe gitmemeyi önerir. Bu öneri takım antrenmanları için de mantıklı bir yaklaşımdır. Hasta bir oyuncuyu antrenmana getirmek, takımın yarısının hasta olmasına yol açabilir.

Sahada kusmuk temizliğinde de dikkat gerekir:

• Temizliği mümkünse eldivenle yapın.
• Kirlenen kıyafetleri ayrı bir torbada saklayın ve ayrı yıkayın.
• Ellerinizi sabunla iyice yıkayın.
• Kusan oyuncunun su şişesini ve havlusunu kimseyle paylaştırmayın.

Bu basit önlemler, bir oyuncunun hastalığının bütün takıma yayılmasını büyük ölçüde engeller.

Maç öncesi kaygı kusturur mu?

Bazı oyuncular, özellikle önemli maçlardan önce yoğun bir gerginlik yaşar. Bu gerginlik, mide bulantısı ve bazen kusma biçiminde ortaya çıkabilir. Çocuk ve genç oyuncularda bu durum daha sık görülebilir.

Kaygıya bağlı bulantının ipucu, zamanlamasıdır. Bulantı genellikle maçtan önce ya da maçın ilk dakikalarında başlar ve oyun ilerledikçe azalır. Oyuncunun başka bir hastalık belirtisi yoktur.

Ayrıca kaygıya bağlı bulantıyı başka nedenlerden ayırmak için oyuncuyu dinlemek gerekir. Örneğin oyuncu yalnız önemli maçlardan önce bu durumu yaşıyorsa, kaygı güçlü bir aday olur. Yine de kafa darbesi ya da hastalık belirtisi varsa, kaygı açıklamasıyla yetinmek doğru değildir.

Bu durumda yapılabilecekler basittir: Oyuncuyu sakinleştirmek, maç öncesi rutini düzenlemek ve aşırı baskı kuran söylemlerden kaçınmak. "Bu maç her şey" türünden cümleler, özellikle çocuklarda kaygıyı artırır.

Kaygı sürekli tekrar ediyor ve oyuncunun futboldan aldığı keyfi bozuyorsa, bir spor psikoloğundan ya da çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanından destek almak doğru bir adımdır. Kaygının bir zayıflık değil, yönetilebilir bir durum olduğunu oyuncuya hissettirmek önemlidir.

Antrenör ve takım sorumlusu nasıl hazırlıklı olmalı?

Kusma çoğu zaman zararsızdır, ama hazırlıklı olmak her durumu daha kolay yönetmeyi sağlar. Saha kenarı çantasında şu malzemelerin bulunması işe yarar:

• Tek kullanımlık eldiven
• Kapaklı çöp torbası ve yedek torba
• Kâğıt havlu ve ıslak mendil
• Temiz su ve tek kullanımlık bardak
• Yedek forma ya da tişört
• Acil durum telefon numaraları ve oyuncuların sağlık bilgileri

Ayrıca bir acil durum planı hazırlamak gerekir. Kim 112'yi arayacak, kim oyuncunun yanında kalacak, kim aileye haber verecek? Bu roller önceden belirlenirse kriz anında zaman kaybolmaz.

Oyuncuların bilinen sağlık durumlarını, örneğin diyabet ya da sık migren atakları, aileden önceden öğrenmek de önemlidir. Bu bilgiler, kusmanın olası nedenini anlamayı kolaylaştırır. Sağlık bilgilerini toplarken çocuğun mahremiyetine ve kişisel verilerin korunmasına dikkat edin.

Eve döndükten sonra nelere dikkat edilmeli?

Maçta kusan oyuncunun durumu saha kenarında düzelmiş olabilir, ama sonraki saatler de önemlidir. Özellikle kafa darbesi, karın darbesi ya da sıcak havada yaşanan kusmalarda belirtiler sonradan ortaya çıkabilir.

Eve döndükten sonra şu noktaları izlemek yararlıdır:

• Kusma tekrar ediyor mu?
• Oyuncu sıvıyı midesinde tutabiliyor mu?
• İdrar rengi koyulaşıyor ya da idrar miktarı azalıyor mu?
• Baş ağrısı, uyku hâli ya da kafa karışıklığı artıyor mu?
• Ateş ya da ishal gibi yeni belirtiler ekleniyor mu?

NHS, iki günden uzun süren kusmada ya da sıvının midede kalmadığı durumlarda tıbbi destek alınmasını önerir. Sahada ya da evde, belirtiler ağırlaşırsa 112'yi aramaktan çekinmeyin.

Ertesi günkü antrenmana dönüş için de acele etmeyin. Oyuncunun iştahı, enerjisi ve uykusu normale döndüğünde, sağlık ekibinin onayıyla hafif bir antrenmanla başlamak en güvenli yoldur.

Veliler maçta kusan çocuk için ne yapmalı?

Çocuğunuz maçta kustuysa önce sakin kalın. Çocuk zaten korkmuş ya da utanmış olabilir. Sakin bir yaklaşım, çocuğun da rahatlamasına yardım eder.

1. Çocuğun yanına gidin ve ne olduğunu sakince sorun.
2. Kafa darbesi ya da karın ağrısı olup olmadığını öğrenin.
3. Antrenörle birlikte çocuğun oyuna dönüp dönmeyeceğine karar verin; şüphede kenarda kalsın.
4. Eve döndükten sonra çocuğun durumunu izleyin, sıvıyı küçük yudumlarla vermeyi sürdürün.
5. Belirtiler artarsa ya da yeni belirtiler eklenirse hekime başvurun.

Ayrıca çocuğa ne yediğini, ne zaman yediğini ve yeterince uyuyup uyumadığını sormak, nedeni anlamayı kolaylaştırır. Çünkü pek çok çocukta neden basit bir zamanlama hatasıdır. Çocuklar kusmadan sonra takım arkadaşlarının yanında mahcup olabilir. Bunun herkesin başına gelebilecek bir şey olduğunu anlatmak, çocuğun bir sonraki maça rahat dönmesini sağlar.

Kusma sık tekrarlıyorsa, örneğin her maçta ya da her yoğun antrenmanda oluyorsa, bunu bir çocuk hekimiyle konuşmak gerekir. Hekim, beslenme, uyku ve sağlık geçmişini birlikte değerlendirebilir.

Maçta kusan oyuncu konusunda en sık yapılan yanlışlar nelerdir?

Sahada iyi niyetle yapılan ama zarar verebilecek bazı davranışlar vardır:

• Oyuncuyu sırtüstü yatırmak. Kusmuk nefes yoluna kaçabilir; oturtmak ya da yan yatırmak daha güvenlidir.
• Bir anda bol su içirmek. Mide bulantısını artırır; küçük yudumlar daha iyidir.
• Kafa darbesinden sonraki kusmayı önemsememek. Bu, oyuncunun o gün oyuna dönmemesini gerektiren bir işarettir.
• Sahada ilaç vermek. Doz ve alerji bilgisi olmadan ilaç vermek risklidir; karar hekim ya da eczacınındır.
• "Kustu, rahatladı" deyip hemen oyuna sokmak. Oyuncunun tamamen toparlandığından emin olmak gerekir.
• Kusmayı bir sertlik ya da çalışkanlık göstergesi saymak. Antrenman hedefi kusmak değil, yaşa uygun gelişimdir.
• Hasta oyuncuyu antrenmana getirmek. Mide enfeksiyonu takıma yayılabilir.

Bu hataların çoğu, hızlı bir çözüm bulma isteğinden doğar. Oysa maçta kusan oyuncu için en iyi yaklaşım, acele etmeden durumu değerlendirmek ve şüphede güvenli olanı seçmektir.

Maçta kusan oyuncu için akılda kalacak kısa liste nedir?

Sahada her şeyi hatırlamak zordur. Bu yüzden maçta kusan oyuncu için dört adımlık kısa bir liste işe yarar:

1. Güvenli pozisyon: Oyuncuyu oturtun ya da yan yatırın, sırtüstü yatırmayın.
2. Tehlike işareti: Kafa darbesi, kanlı ya da yeşil kusmuk, şiddetli ağrı, bilinç değişikliği ya da nefes darlığında 112'yi arayın.
3. Küçük yudumlar: Bilinci yerindeyse ağzını çalkalatın ve suyu azar azar verin.
4. Dönüş kararı: Oyuna dönüşü sağlık ekibine bırakın; şüphede oyuncu kenarda kalır.

Bu liste, ilk yardım eğitiminin yerini tutmaz ama kriz anında doğru yönü gösterir. Antrenörler ve takım sorumluları için bir ilk yardım kursu, saha kenarındaki en değerli hazırlıktır.

Sakatlık sonrası oyuna dönüşün genel kuralları için sakatlanan oyuncunun oyuna dönüşü yazısına bakabilirsiniz.