İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Rakip Sakatlanınca Dışarı Atılan Topu Geri Vermemek Kural Dışı mı?

Rakip sakatlanınca dışarı atılan topu geri vermemek kural dışı mı? Fair play geleneğini, hakem topu kuralını ve sportmenlik ayrımını örneklerle öğrenin.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
15 dk
Rakip Sakatlanınca Dışarı Atılan Topu Geri Vermemek Kural Dışı mı?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 15 saniyede okunur

Sakatlık sonrası topu geri vermemek kural dışı mı?

Hayır, sakatlık için dışarı atılan topu geri vermemek Oyun Kuralları'na göre tek başına bir ihlal değildir. Topu geri vermek kural değil, futbolun sportmenlik geleneğidir. Ancak bu davranış oyunun ruhuna aykırı görülür ve çoğu zaman sert tepki çeker. Hakem topu kuralı da bu tür tartışmaları azaltmak için yeniden düzenlenmiştir.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 15 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu sahne futbolun en tanıdık sahnelerinden biridir. Bir oyuncu yerde kalır. Rakip takımın oyuncusu topu bilerek taç çizgisinin dışına atar. Sakatlanan oyuncu tedavi edilir ve oyun yeniden başlar. Taç atan takım ise topu genellikle rakip kaleciye ya da rakip savunmaya geri gönderir.

Bazen bu beklenti boşa çıkar. Taç atan takım topu kendi oyuncusuna atar ve atağı sürdürür. Stat bir anda karışır, oyuncular birbirine girer. Peki bu davranışın kurallardaki karşılığı nedir? Bu rehber, gelenek ile kural arasındaki çizgiyi netleştiriyor.

Reklamlar

Topu geri vermek neden bir gelenek olarak doğdu?

Topu geri verme geleneği, oyuncuların sağlığını korumaya yönelik bir anlayıştan doğar. Bir oyuncu yerde kalınca takımlar oyunu durdurmak ister. Rakip takımın oyuncusu topu dışarı atarak bu fırsatı yaratır. Böylece sakatlanan oyuncu hızla tedavi edilebilir.

Bu davranışın karşılığında beklenen şey açıktır. Topu dışarı atan takım, topu kaybetmiş olur. Oysa topu dışarı atmasının nedeni rakibe yardım etmektir. Bu yüzden diğer takımın topu geri vermesi, adil bir karşılık olarak görülür. Böylece iki takım da sakatlık nedeniyle bir avantaj ya da dezavantaj yaşamaz.

Gelenek zamanla futbol kültürünün bir parçası oldu. Kural kitabında yazmasa da oyuncular, antrenörler ve izleyiciler bu davranışı bekler. Bu yüzden topu geri vermemek, kural ihlali olmasa bile futbol camiasında sert eleştiri alır. Sportmenlik anlayışının farklı yönlerini Türk futbolunda fair play sıralaması yazımızda da ele aldık.

Oyun Kuralları sakatlıkta ne der?

Kural 5, sakatlık durumlarında hakemin yetkilerini düzenler. Bir oyuncu hafif sakatsa hakem oyunu top oyun dışına çıkana kadar sürdürür. Oyuncu ağır sakatsa hakem oyunu durdurur ve oyuncunun sahadan çıkarılmasını sağlar.

Bu kural, oyunu durdurma yetkisini hakeme verir. Oyuncuların topu dışarı atmasına gerek bırakmamayı amaçlar. Ancak hakem her zaman sakatlığın ağırlığını hemen anlayamaz. Bu yüzden oyuncular bazen kendi inisiyatifleriyle topu dışarı atar.

Kural metni topu dışarı atmayı ya da geri vermeyi zorunlu kılmaz. Bu davranışların ikisi de oyuncuların kendi kararıdır. Kural 5 ayrıca sakatlanan oyuncunun sahada tedavi edilemeyeceğini söyler. Sakatlık nedeniyle oyun durursa ya da yeniden başlama gecikirse, oyuncu sahadan çıkmak zorundadır. Belirli istisnalar dışında, oyuncu ancak oyun yeniden başladıktan bir dakika sonra sahaya dönebilir. Güncel metni IFAB'ın Kural 5 sayfasında okuyabilirsiniz.

Hakem oyunu durdurursa oyun nasıl başlar?

Hakem bir sakatlık için oyunu durdurursa ve sakatlık bir faulden kaynaklanmıyorsa oyun hakem topuyla başlar. Kural 5 bunu açıkça söyler. Bu kural, topu geri verme tartışmasının büyük bölümünü ortadan kaldırır.

Hakem topunun nasıl uygulandığı ise Kural 8'de yazar. Top, oyun durduğunda ceza alanının içindeyse hakem topu savunan takımın kalecisine bırakır. Top ceza alanının dışındaysa hakem topu, topa sahip olan ya da sahip olacak takımın bir oyuncusuna bırakır. Hakem bunu belirleyemezse topa son dokunan takımın oyuncusuna bırakır.

Diğer bütün oyuncular toptan en az dört metre uzakta durmak zorundadır. Top yere değdiği anda oyuna girer. Bu yöntem, topun oyun durduğundaki sahibine dönmesini sağlar. Yani hakem oyunu kendisi durdurursa, topu geri verme sorunu çoğu zaman ortaya çıkmaz. Hakem topunun ayrıntılarını hakem topu ne zaman uygulanır yazımızda anlattık.

Hakem topu kuralı ne zaman değişti?

IFAB, hakem topu kuralını 2019'da önemli ölçüde değiştirdi. Bu değişiklik, sakatlık anlarındaki tartışmaları doğrudan etkiledi. IFAB'ın 1 Haziran 2019'da yürürlüğe giren değişikliklerinden önce hakem topu çekişmeli biçimde uygulanıyordu. Sınırsız sayıda oyuncu, kaleciler dahil, top için mücadele edebiliyordu.

Bu eski uygulama bazı sorunlar yaratıyordu. Hakem topundan sonra top bazen oyunu durduran takımın aleyhine sonuçlanıyordu. Oyuncular bu yüzden topu rakibe nezaket olarak geri veriyor ya da hakem topunda mücadeleden kaçınıyordu. Bu da yine sportmenlik beklentisine dayanan bir düzen yaratıyordu.

IFAB yeni kuralla daha adil bir yöntem hedefledi. Değişiklikten sonra hakem topu çekişmesiz hâle geldi. Top ceza alanı dışında topa son dokunan takımın bir oyuncusuna, ceza alanında ise kaleciye bırakılmaya başladı. Güncel metin bu ilkeyi geliştirerek, topa sahip olan ya da sahip olacak takımı da dikkate alır. Böylece hakemin durdurduğu sakatlık anlarında topu geri verme tartışması büyük ölçüde azaldı.

Reklamlar

Hakem topundan doğrudan gol olur mu?

Hakem topu kuralı, topun sahibine dönmesini sağlarken bir kötüye kullanımı da önler. Kural 8, hakem topu en az iki oyuncuya dokunmadan kaleye girerse ne olacağını düzenler. Top rakip kaleye girerse oyun kale vuruşuyla başlar. Top kendi kalesine girerse oyun kornerle başlar.

Bu kural önemli bir güvence sunar. Hakem topu alan oyuncu, topu doğrudan rakip kaleye gönderip gol atamaz. Böylece hakem topu, bir takıma haksız gol fırsatı vermez. Bu da kuralın amacının adalet olduğunu bir kez daha gösterir.

Bununla birlikte hakem topundan sonra top iki oyuncuya dokunduktan sonra kaleye girerse gol geçerlidir. Yani hakem topunu alan takım, normal bir atakla gol arayabilir. Kural yalnız doğrudan gol fırsatını engeller. Hakeme topun değmesiyle ilgili benzer bir düzenlemeyi hakem topa değerse oyun durur mu yazımızda anlattık.

Topu geri vermek hangi durumlarda hâlâ gündemde?

Hakem topu kuralı tartışmaları azaltsa da topu geri verme geleneği bitmedi. Gelenek özellikle oyuncunun topu kendi inisiyatifiyle dışarı attığı durumlarda gündemde kalır. Bu durumda oyun taçla ya da kale vuruşuyla başlar, hakem topuyla değil.

Örneğin bir oyuncu, rakibin yerde kaldığını görür ve topu taça atar. Hakem oyunu durdurmamıştır. Top oyun dışına çıktığı için oyun, kurallara göre rakip takımın tacıyla başlar. İşte bu anda gelenek devreye girer. Taç atan takımdan topu, dışarı atan takıma geri vermesi beklenir.

Aşağıdaki tablo farklı durumları ve kurallara göre sonuçlarını özetler.

DurumOyunun yeniden başlamasıGelenek ne bekler?
Hakem sakatlık için oyunu durdurur, faul yokHakem topu, topa sahip takımaGeri verme gerekmez, top zaten sahibine döner
Oyuncu topu bilerek taça atarRakip takımın tacıTaç atan takımın topu geri vermesi beklenir
Oyuncu topu bilerek kale çizgisinin dışına atarKale vuruşu ya da kornerTopu kullanan takımın topu geri vermesi beklenir
Sakatlık bir faulden kaynaklanırFaule göre serbest vuruş ya da penaltıGeri verme gündeme gelmez
Top geri verilmez ve atak sürerOyun normal devam ederKural ihlali yok, ama sportmenlik tartışması doğar

Topu geri vermemek kural dışı değilse neden tepki çeker?

Kural ihlali olmayan her davranış, sportmenlik açısından kabul edilebilir değildir. Topu geri vermemek bu ayrımın en çarpıcı örneğidir. Rakip takım, sakatlanan oyuncuya yardım etmek için topu kendi isteğiyle bırakmıştır. Bu iyi niyetten yararlanmak, oyunun ruhuna aykırı görülür.

Kural 5, hakemin kararlarını oyunun kurallarına ve oyunun ruhuna göre verdiğini söyler. Oyunun ruhu kavramı, kural metninin ötesinde bir adalet anlayışına işaret eder. Topu geri vermemek, bu anlayışla çelişir. Bu yüzden oyuncular, antrenörler ve izleyiciler davranışa sert tepki gösterir.

Ayrıca bu davranış, futbolun güven ilişkisini zedeler. Oyuncular bir sonraki sakatlıkta topu dışarı atmaktan kaçınabilir. Bu da sakatlanan oyuncuların tedavisini geciktirebilir. Dolayısıyla topu geri vermemek, kısa vadeli bir avantaj sağlasa da uzun vadede futbolun güvenlik anlayışına zarar verebilir.

Hakem topu geri vermeyen takımı cezalandırabilir mi?

Kural metninde topu geri vermemeyi tek başına ihlal sayan bir madde yoktur. Bu yüzden hakem, yalnız topu geri vermediği için bir oyuncuya kart göstermez. Oyun normal biçimde sürer ve atılan gol geçerlidir.

Ancak bu davranışın ardından yaşanan olaylar farklıdır. Topu geri vermeyen takıma karşı öfkelenen oyuncular, hakeme itiraz edebilir ya da rakiple sürtüşmeye girebilir. Kural 12, söz ya da hareketle itirazı, sportmenlik dışı davranışı ve şiddetli hareketi ayrı ayrı düzenler. Hakem bu davranışları kendi kurallarına göre cezalandırır.

Yani topu geri vermemenin kendisi değil, ardından gelen tepkiler disiplin konusu olur. Bu durum ilginç bir sonuç doğurur. Haksızlığa uğradığını düşünen takım, öfkesini kontrol edemezse kart görebilir. Bu yüzden oyuncuların böyle bir anda sakin kalması önemlidir.

Reklamlar

Topu geri vermeyen takım gol atarsa ne olur?

Gol geçerlidir. Kural metni bu golü iptal etmek için bir dayanak sunmaz. Top oyundadır, gol kurallara uygun biçimde atılmıştır. Hakem golü verir ve oyun santrayla başlar.

Bununla birlikte futbol tarihinde bazı takımların böyle bir golün ardından sportmenlik göstergesi olarak rakibe gol attırdığı bilinir. Bu davranış da kurallarda yer almaz. Tamamen takımların kendi kararıdır. Rakibin gol atmasına izin vermek, haksız biçimde kazanılan avantajı dengeleme çabasıdır.

Bu tür kararlar genellikle teknik direktörün inisiyatifiyle alınır. Teknik direktör, takımının kazandığı golün sportmenliğe aykırı olduğunu düşünürse oyuncularına rakibe gol attırmalarını söyleyebilir. Ancak bu bir zorunluluk değildir. Kural açısından gol geçerli kalır ve maç normal biçimde sürer.

Sakatlanan oyuncu hemen sahaya dönebilir mi?

Güncel kurallar bu konuda net bir düzenleme içerir. Kural 5'e göre sakatlık nedeniyle oyun durursa ya da yeniden başlama gecikirse, sakatlanan oyuncu sahadan çıkmalıdır. Oyuncu ancak oyun yeniden başladıktan bir dakika sonra ve hakemin işaretiyle sahaya dönebilir.

Bu kuralın bazı istisnaları vardır. Kalecinin sakatlanması, kaleci ile bir oyuncunun çarpışması, aynı takımdan oyuncuların çarpışması ve ağır sakatlık bunlardandır. Ayrıca sakatlık, rakibin ihtar ya da ihraç gerektiren fiziksel bir faulünden kaynaklanmışsa ve değerlendirme hızlı biterse oyuncu sahada kalabilir. Penaltı verildiyse ve penaltıyı sakatlanan oyuncu kullanacaksa da istisna uygulanır.

Bu düzenleme, sakatlık numarasıyla zaman kazanma girişimlerini de azaltır. Oyuncu sahadan çıkmak zorunda kaldığı için takımı kısa bir süre eksik oynar. Değişiklik hakkı biten bir takımda sakatlık yaşanırsa ne olacağını değişiklik hakkı biten takımı anlatan yazımızda ele aldık.

Sakatlık taklidi geleneği nasıl etkiler?

Topu geri verme geleneğinin bir de karanlık yüzü vardır. Bazı oyuncular sakatlık taklidi yaparak rakibi topu dışarı atmaya zorlayabilir. Bu da rakip takımın hücumunu keser. Böyle bir durumda gelenek, kötüye kullanılan bir araca dönüşür.

Kural 12 bu konuda açıktır. Sakatlık taklidi yaparak hakemi aldatmaya çalışmak, sportmenlik dışı davranış nedeniyle ihtar gerektirir. Kural bu davranışı simülasyon olarak adlandırır. Ancak hakem her zaman taklidi gerçek sakatlıktan ayırt edemeyebilir.

Güncel sakatlık kuralı bu kötüye kullanımı da sınırlar. Sakatlanan oyuncu sahadan çıkmak ve bir dakika beklemek zorundadır. Bu yüzden taklit yapan oyuncu, takımını kısa süre eksik bırakır. Bu düzenleme, sakatlık numarasını daha maliyetli hâle getirir. Böylece gerçek sakatlıklarda topu dışarı atma ve geri verme geleneği daha anlamlı kalır.

Kalecinin sakatlığında topu geri vermek nasıl işler?

Kaleci sakatlıkları özel bir durumdur. Kural 5'e göre kaleci sakatlandığında, sahadan çıkma zorunluluğu uygulanmaz. Kaleci sahada tedavi edilebilir ve oyuna devam edebilir.

Kalecinin sakatlığında oyun çoğu zaman ceza alanında durur. Hakem oyunu durdurursa ve top ceza alanındaysa hakem topu kaleciye bırakır. Bu durumda topu geri verme sorunu ortaya çıkmaz. Top zaten savunan takıma döner.

Ancak rakip oyuncu kalecinin sakatlığını görüp topu dışarı atarsa durum farklıdır. Bu durumda oyun taç ya da korner ile başlar. Gelenek, topu kullanan takımın topu kaleciye ya da rakip savunmaya geri vermesini bekler. Kaleci sakatlığında diğer oyuncuların kenara gitmesiyle ilgili uygulamaları kaleci yerdeyken takım arkadaşlarının neden kenara gidemediğini anlatan yazımızda ele aldık.

Reklamlar

Topu geri vermemek hangi durumlarda tartışmaya dönüşür?

Topu geri vermemek her zaman aynı tepkiyi çekmez. Tepkinin şiddeti, durumun koşullarına bağlıdır. Bazı durumlar tartışmayı daha da büyütür. Aşağıdaki liste bu durumların başlıcalarını toplar.

  • Takım topu geri vermek yerine doğrudan atağa geçer ve gol atar.
  • Taç atan oyuncu topu geri verecekmiş gibi yapar, ama kendi arkadaşına atar.
  • Sakatlık ağırdır ve rakip takım topu dışarı atarak açık bir iyilik yapmıştır.
  • Maçın skoru ve dakikası kritik bir noktadadır.
  • Takım daha önce aynı maçta topu geri almış, ama karşılık vermemiştir.

Bu durumların ortak noktası, iyi niyetin istismar edilmiş gibi görünmesidir. Ancak her durumda hakem, kural metnine göre karar verir. Kural metni ise bu davranışı tek başına cezalandırmaz. Dolayısıyla tartışma sahada değil, sportmenlik anlayışı üzerinden yürür.

Bununla birlikte bu tür olaylar maç sonrasında da gündemde kalır. Kulüpler açıklama yapabilir, organizasyonlar fair play değerlendirmesi yapabilir. Ancak bu değerlendirmeler organizasyonun kendi kurallarına bağlıdır.

Topu geri vermemek ile oyunu soğutmak aynı şey mi?

Hayır, iki davranış farklıdır. Oyunu soğutmak, maçın temposunu bilinçli biçimde düşürmektir. Topu geri vermemek ise sakatlık sonrası oluşan bir sportmenlik beklentisine uymamaktır. Ancak iki davranış bazen iç içe geçebilir.

Örneğin bir takım sakatlık taklidiyle oyunu durdurur. Ardından rakip topu dışarı atar ve takım topu geri vermez. Bu durumda hem oyunu soğutma hem de geleneği istismar etme söz konusudur. Böyle bir durumda tepki daha da sert olur.

Kural açısından ise farklı maddeler devreye girer. Sakatlık taklidi Kural 12'de sportmenlik dışı davranış olarak ihtar gerektirir. Zaman harcama ise Kural 7'ye göre uzatmaya eklenir. Topu geri vermemek ise tek başına kural ihlali değildir. Oyunu soğutma taktiklerini oyunu soğutmak ne demek yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Profesyonel ve amatör maçlarda topu geri vermemek farklı mı değerlendirilir?

Kural açısından fark yoktur. TFF'nin amatör müsabakaları da IFAB Oyun Kuralları'nı temel alır. Hakem topu, sakatlık prosedürü ve oyunun yeniden başlaması amatör maçlarda da aynı kurallarla işler.

Ancak uygulamada bazı farklar vardır. Amatör maçlarda sağlık ekibi her zaman sahada olmayabilir. Hakem sakatlığın ağırlığını belirlemekte daha fazla zorlanabilir. Bu yüzden oyuncuların topu dışarı atma ihtiyacı daha sık ortaya çıkabilir.

Ayrıca amatör maçlarda geleneğe uyma beklentisi daha da önemlidir. Oyuncular çoğu zaman birbirini tanır. Aynı ligde sık sık karşılaşırlar. Bu yüzden sportmenlik dışı bir davranış, uzun süre hatırlanabilir. Oyuncuların ve antrenörlerin bu geleneğe saygı göstermesi, amatör futbolun dostluk havasını korur.

Topu geri verirken nasıl bir yol izlenir?

Topu geri vermenin yazılı bir kuralı yoktur, ama uygulamada yerleşik bir biçimi vardır. Taç atan oyuncu genellikle topu rakip kaleciye ya da rakip savunmanın derinliğine uzun bir atışla gönderir. Böylece top, dışarı atan takıma güvenle döner.

Bu sırada dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Top rakip kaleye çok yakın atılırsa beklenmedik bir durum oluşabilir. Örneğin kaleci topu kaçırırsa top kaleye girebilir. Bu yüzden oyuncular topu kaleye değil, rakip oyuncuya doğru gönderir.

Ayrıca topu geri veren takımın oyuncuları, top rakibe ulaşana kadar baskı yapmaz. Bu da geleneğin bir parçasıdır. Top rakibe ulaştıktan sonra oyun normal biçimde sürer. Taç atışının teknik kurallarını taç ne demek yazımızda anlattık. Taç atışından doğrudan gol olup olmadığı ise taçtan gol olur mu yazımızda yer alıyor.

Reklamlar

Teknik direktör topu geri vermeme kararında nasıl bir rol oynar?

Teknik direktör, takımının sportmenlik anlayışını belirleyen en önemli kişidir. Oyuncular çoğu zaman topu geri verip vermemek konusunda kenara bakar. Teknik direktörün işareti, oyuncuların kararını etkiler.

Bu yüzden teknik direktörün tutumu önemlidir. Topu geri vermeyi destekleyen bir teknik direktör, takımında sportmen bir kültür oluşturur. Öte yandan topu geri vermemeyi teşvik eden bir yaklaşım, takımın itibarına zarar verebilir.

Ayrıca teknik direktör, topu geri vermeme durumunda sonradan düzeltici bir karar da alabilir. Örneğin takımı bu şekilde gol atarsa, rakibe gol attırma kararı verebilir. Bu kararlar kural metninde yer almaz, ama futbolun sportmenlik geleneğinin bir parçasıdır. Teknik direktörün kenardaki davranışlarına dair kuralları teknik alan kurallarını anlatan yazımızda ele aldık.

Topu geri vermemek sportmenlik dışı davranış olarak cezalandırılabilir mi?

Kural 12, sportmenlik dışı davranışları tek tek sayar. Bu liste arasında oyuna saygısızlık göstermek de yer alır. Ancak kural metni topu geri vermemeyi bu listenin bir örneği olarak açıkça göstermez. Bu yüzden hakemler bu davranışı genellikle kartla cezalandırmaz.

Hakemin takdir yetkisi geniştir. Kural 5, hakemin kararlarını kendi görüşüne ve oyunun ruhuna göre verdiğini söyler. Yine de kural metninde açık bir dayanak olmadan bu davranışı kartla cezalandırmak yaygın bir uygulama değildir.

Bu durum, kuralların her sportmenlik meselesini düzenlemediğini gösterir. Bazı konular, futbol kültürüne ve oyuncuların vicdanına bırakılır. Topu geri verme geleneği de bunlardan biridir. Bu yüzden gelenek, kurallardan çok oyuncuların karakterine ve takım kültürüne dayanır. Sportmenlik dışı hareketlerin kart gerektiren örneklerini sportmenlik dışı hareketleri anlatan yazımızda topladık.

Topu geri vermek hakkında en sık yanlışlar nelerdir?

Bu konuda birçok yanlış inanış yaygındır. Aşağıdaki liste en sık karşılaşılanları toplar ve kural metniyle karşılaştırır.

  • Sık duyulan "topu geri vermemek sarı karttır" bilgisi yanlıştır: kural metni bu davranışı tek başına ihlal saymaz.
  • "Geri verilmeyen topla atılan gol iptal edilir" düşüncesi hatalıdır: gol kurallara uygun atıldıysa geçerlidir.
  • "Hakem oyunu durdurduğunda da top geri verilmelidir" görüşü eksiktir: hakem topu zaten topu sahibine bırakır.
  • "Topu dışarı atmak zorunludur" inanışı da doğru değildir: oyunu durdurma yetkisi hakemindir.
  • "Sakatlanan oyuncu hemen oyuna döner" düşüncesi de yanlıştır: istisnalar dışında oyuncu sahadan çıkar ve bir dakika bekler.

Bu yanlışların çoğu, gelenek ile kuralın birbirine karıştırılmasından doğar. Gelenek bir sportmenlik beklentisidir, kural ise hakemin uyguladığı metindir.

Çocuk futbolunda topu geri vermek nasıl öğretilir?

Çocuk futbolunda topu geri verme geleneği, sportmenliği öğretmek için harika bir fırsattır. Çocuklar bu davranışla rakibe saygıyı ve adil oyunu öğrenir. Ayrıca sakatlanan bir arkadaşa yardım etmenin önemini kavrar.

Antrenör bu konuyu antrenmanda somut biçimde anlatabilir. Örneğin bir oyunda bir çocuk yere düşer, diğer takım topu dışarı atar. Ardından top geri verilir. Bu küçük canlandırma, çocukların geleneği doğal bir davranış olarak benimsemesini sağlar.

Aşağıdaki adımlar çocuk futbolunda bu davranışı öğretmek için yararlıdır.

  1. Bir arkadaş yerde kalırsa oyunu durdurmak için antrenörü ya da hakemi uyarın.
  2. Hakem oyunu durdurmazsa topu güvenli biçimde dışarı atın.
  3. Topu kullanan takım, topu rakibe geri versin.
  4. Sakatlanan çocuğa yardım için yetişkinleri bekleyin, onu kendiniz kaldırmaya çalışmayın.
  5. Sportmen davranışları takım içinde takdir edin.

Çocuk futbolunda ayrıca hakemin ve antrenörün daha hızlı müdahale etmesi beklenir. Bir çocuk yerde kaldığında oyunu durdurmak, her zaman öncelik olmalıdır.

Reklamlar

Sakatlanan oyuncuya sahada nasıl yardım edilir?

Topu dışarı atmak, sakatlanan oyuncuya yardımın yalnız ilk adımıdır. Asıl önemli olan, oyuncuya doğru biçimde yardım edilmesidir. Bu konuda sağlık ekibinin ve ilk yardım ilkelerinin rolü belirleyicidir.

Sahadaki oyuncular sakatlanan arkadaşlarını kaldırmaya ya da hareket ettirmeye çalışmamalıdır. Özellikle baş, boyun ya da sırt yaralanması şüphesinde bu davranış tehlikeli olabilir. Doğru yaklaşım, sağlık ekibini hemen çağırmak ve oyuncuyu sakin tutmaktır. Ciddi bir durumda 112 aranmalıdır.

Bilinç kaybı gibi ağır durumlar ise ayrı bir dikkat gerektirir. Bu tür durumlarda hakemin oyunu hemen durdurması beklenir. Bu konuyu oyuncu bilincini kaybederse maçın ne zaman durdurulacağını anlatan yazımızda ele aldık. Sahada panik ataklar gibi farklı durumlarla ilgili rehberimiz de panik atak geçiren oyuncuya yardım yazımızda yer alıyor.

Veliler bu konuda neyi bilmeli?

Veliler, çocuklarının maçlarında topu geri verme sahnesine sık tanık olur. Bu sahne, çocuklarına sportmenliği anlatmak için iyi bir fırsattır. Veliler, bu davranışı takdir ederek çocuklarına olumlu bir mesaj verebilir.

Bazen top geri verilmez ve tribünde tepki doğar. Veliler bu durumda sakin kalmalıdır. Tribünden rakip takıma ya da hakeme bağırmak, çocuklara yanlış bir örnek olur. Ayrıca maçın havasını bozar. Velilerin tepkisi, çocukların sahadaki davranışını doğrudan etkiler.

Velilerin bilmesi gereken bir diğer nokta, topu geri vermenin bir kural değil, bir gelenek olduğudur. Hakem bu davranışı zorunlu kılamaz. Bu yüzden hakeme yönelik tepkiler yersizdir. Veliler, sportmenlik konusundaki düşüncelerini maçtan sonra antrenörle paylaşabilir. Türkiye'deki kural ve talimatlara TFF'nin resmî sitesinden ulaşabilirsiniz.

Kural bilginizi nasıl sınayabilirsiniz?

Gelenek ile kural arasındaki fark, futbolun en ilginç konularından biridir. Bu farkı anlamak, oyuncuların ve izleyicilerin maçları daha bilinçli izlemesini sağlar. Kendinizi bu konuda sınamak, bilginizi pekiştirir.

Sitemizdeki futbol kuralları testi bu konuda yararlı bir başlangıçtır. Testi çözerek hakem topu, sakatlık ve oyunun yeniden başlaması gibi konulardaki bilginizi ölçebilirsiniz. Ardından eksik kaldığınız konulara geri dönebilirsiniz.

Antrenörler bu konuyu takım toplantılarında da tartışabilir. Örneğin bir maç videosunda topu geri vermeme sahnesi izlenebilir. Ardından oyunculara bu durumda ne yapmaları gerektiği sorulabilir. Bu tür konuşmalar, takımın sportmenlik anlayışını güçlendirir.

Sıkça sorulan sorular

Topu geri vermeyen takıma sarı kart çıkar mı?

Hayır, Oyun Kuralları'nda topu geri vermemeyi tek başına ihlal sayan bir madde yoktur. Bu yüzden hakem yalnız bu davranış için kart göstermez. Ancak davranışın ardından yaşanan itirazlar, sürtüşmeler ya da şiddetli hareketler Kural 12'ye göre ayrı ayrı değerlendirilir. Topu geri vermek bir kural değil, futbolun sportmenlik geleneğidir.

Geri verilmeyen topla atılan gol geçerli mi?

Evet, gol kurallara uygun biçimde atıldıysa geçerlidir. Kural metni bu golü iptal etmek için bir dayanak sunmaz. Hakem golü verir ve oyun santrayla başlar. Futbol tarihinde bazı takımların böyle bir golün ardından sportmenlik göstergesi olarak rakibe gol attırdığı bilinir. Bu da kurallarda yer almayan, takımın kendi kararıdır.

Hakem sakatlık için oyunu durdurursa top kime verilir?

Sakatlık bir faulden kaynaklanmıyorsa oyun hakem topuyla başlar. Kural 8'e göre top ceza alanındaysa savunan takımın kalecisine, ceza alanı dışındaysa topa sahip olan ya da sahip olacak takımın bir oyuncusuna bırakılır. Diğer oyuncular en az dört metre uzakta durur. Bu yöntem topu sahibine döndürdüğü için geri verme gerekmez.

Sakatlanan oyuncu hemen sahaya dönebilir mi?

Kural 5'e göre sakatlık nedeniyle oyun durursa ya da yeniden başlama gecikirse, oyuncu sahadan çıkar ve oyun yeniden başladıktan bir dakika sonra hakemin işaretiyle dönebilir. Kaleci sakatlığı, takım arkadaşlarının çarpışması, ağır sakatlık ve ihtar ya da ihraç gerektiren fiziksel bir faul sonrası hızlı değerlendirme gibi istisnalar vardır.

Hakem topundan doğrudan gol atılabilir mi?

Hayır. Kural 8'e göre hakem topu en az iki oyuncuya dokunmadan kaleye girerse gol sayılmaz. Top rakip kaleye girerse oyun kale vuruşuyla, kendi kalesine girerse kornerle başlar. Bu düzenleme, hakem topunun bir takıma haksız gol fırsatı vermesini önler. Top iki oyuncuya dokunduktan sonra kaleye girerse gol geçerlidir.

Sakatlık taklidi yapan oyuncuya ne olur?

Kural 12'ye göre sakatlık taklidi yaparak hakemi aldatmaya çalışmak, sportmenlik dışı davranış nedeniyle ihtar gerektirir. Kural bu davranışı simülasyon olarak adlandırır. Ayrıca güncel sakatlık kuralı, oyunu durduran sakatlıklarda oyuncunun sahadan çıkıp bir dakika beklemesini öngörür. Bu düzenleme taklidi takım için daha maliyetli hâle getirir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.