İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Gol Anında Sahada Fazladan Oyuncu Varsa Gol İptal Edilir mi? Kanun 3 Rehberi

Fazladan oyuncu varsa gol iptal edilir mi? Golü atan takımdansa iptal, rakipten ya da santradan sonra fark edilirse geçerli. Senaryo tablosu ve çocuk maçı.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
14 dk
Gol Anında Sahada Fazladan Oyuncu Varsa Gol İptal Edilir mi? Kanun 3 Rehberi
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Gol anında sahada fazladan oyuncu varsa hakem golü iptal eder mi?

Duruma bağlı. Fazladan kişi golü atan takımdansa ve hakem bunu oyun yeniden başlamadan fark ederse golü iptal eder, rakip takım direkt serbest vuruşla oyunu başlatır. Kişi golü yiyen takımdansa gol geçerlidir. Oyun yeniden başladıysa hakem golü artık geri alamaz.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 14 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu cevabın içinde üç ayrı soru saklı. Fazladan kişi kimin adamı? Hakem durumu ne zaman fark etti? Kişi gerçekten bir oyuncu mu, yoksa takımla ilgisi olmayan biri mi? Yazının geri kalanı bu üç soruyu tek tek açıyor ve her birine kural kitapçığından bir dayanak gösteriyor.

Bu yazı hangi soruya odaklanıyor?

Konu dar görünse de kural ailesi geniştir. Bu yüzden komşu soruları başka yazılara bıraktık ve burada tekrar etmiyoruz. Yedek oyuncu sayısı, değişiklik hakkı ve geri dönüşlü değişiklik gibi konular için oyuncu değişikliği kuralları yazısına bakabilirsiniz. Değiştirilen oyuncunun maça dönüp dönemeyeceğini oyundan çıkıp tekrar girme yazısı anlatıyor.

Reklamlar

Bu yazının kendi açısı şudur: gol atıldığı anda sahada olmaması gereken biri varsa golün kaderini ne belirler? Cevap üç unsurdan oluşur. Kişinin kimliği, hangi takıma bağlı olduğu ve hakemin durumu fark ettiği an. Bunları senaryo tablolarıyla, hakemin karar sırasıyla ve çocuk maçlarına uyarlamayla birlikte işliyoruz.

Kanun 3'e göre "fazladan kişi" kimdir?

Kural kitapçığı sahadaki kişileri takım listesine göre ayırır. Listede oyuncu olarak yazılanlar, yedek olarak yazılanlar ve takım görevlisi olarak yazılanlar vardır. Listede adı geçmeyen herkes ise dış etken olur. Bu tanım basittir ama sonucu çok değiştirir.

Sahada bulunması gereken oyuncu sayısı da önemlidir. Bir takım sahada en çok on bir oyuncuyla oynar ve bunlardan biri kalecidir. Bu sayının üstüne çıkan her kişi fazladan kişidir. Örneğin on iki kişi sahadaysa fazladan oyuncu vardır. Değiştirilen ama sahada kalan futbolcu da fazladan kişidir. Kırmızı kartla atılıp çizgi kenarına gitmeyen oyuncu ya da sahaya giren antrenör de bu gruba girer.

  • Oyuncu veya yedek: takım listesinde yazan, ama o anda sahada bulunmaması gereken futbolcu.
  • Değiştirilen veya atılan oyuncu: oyundan çıkmış ama sahaya geri dönen ya da hiç ayrılmayan futbolcu.
  • Takım görevlisi: listede görevli olarak yazan antrenör, yardımcı ya da sağlık personeli.
  • Dış etken: listede adı olmayan seyirci, fotoğrafçı veya başka biri.

Antrenör ve yardımcı kadro konusunu teknik alan kuralları yazısında ayrıca anlattık. Burada yalnızca golle ilişkisini ele alıyoruz.

Fazladan oyuncu golü atan takımdansa ne olur?

Bu, en sert hükümdür. Fazladan kişi golü atan takımın oyuncusu, yedeği, değiştirilmiş ya da atılmış oyuncusu veya takım görevlisiyse ve hakem bunu oyun yeniden başlamadan fark ederse golü iptal eder. Oyun, o kişinin bulunduğu yerden direkt serbest vuruşla başlar. Serbest vuruşu golü atan takımın rakibi kullanır.

Burada dikkat çekici bir ayrıntı var. Kural metninin bu bölümü, fazladan kişinin oyuna karışmasını bir şart olarak koymuyor. Yani sahada fazladan oyuncu varsa ve kişi golü atan takımdansa, hakem karar verirken kişinin topa değip değmediğini aramıyor. Mantık açıktır. Bir takım sahada sayısal üstünlükle oynamamalı. Gol de bu üstünlük içinde doğmuş olur.

Eski bir kaynakta "yalnızca oyuna müdahale ettiyse iptal" diye okuyabilirsiniz. Güncel metinde böyle bir şart yoktur. Kuralın bu kısmını yorumlarken kural kitapçığının kendi cümlesine dayanın ve tartışmalı bir durumda hakemin raporunu bekleyin.

Fazladan oyuncu golü yiyen takımdansa gol neden geçerli?

Fazladan kişi golü yiyen takımdansa, hakem golü geçerli sayar. Kişi yedek, değiştirilmiş oyuncu, atılmış oyuncu ya da takım görevlisi olabilir. Yani savunan tarafın fazlalığı söz konusudur ve golü atan takım bundan avantaj sağlamamıştır.

Bu hüküm ilk bakışta tuhaf gelir. "Sahada kural dışı biri varken gol nasıl geçerli olur?" diye düşünürsünüz. Ancak adalet açısından bakınca mantık çıkar. Golü atan takım kural dışı bir şey yapmadı. Üstelik savunmada fazladan biri olması golü zorlaştırırdı. Golü iptal etmek, ihlali yapmayan takımı cezalandırmak olurdu.

Ancak gol geçerli sayılsa da kişi sahada kalmaz. Bu yüzden hakem fazladan kişiyi sahadan çıkarır ve gerekirse disiplin işlemi uygular. Fazladan kişi yedek oyuncuysa, izinsiz girmek ayrı bir ihlaldir. Bunu ilerleyen bölümde ele alıyoruz.

Reklamlar

Dış etken sahadaysa gol geçerli mi?

Dış etken, takım listesinde adı olmayan kişidir. Kural burada oyuna karışma ölçütünü kullanır. Dış etken oyuna karışmadıysa ve hakem durumu santradan önce fark ettiyse gol geçerlidir. Dış etken oyuna karıştıysa hakem golü iptal eder ve oyunu hakem topuyla başlatır.

Bir istisna vardır. Top zaten kaleye giderken dış etken araya girdi ama savunmacının topu oynamasını engellemediyse hakem golü verir. Bu, topa dış etkenin değmiş olması durumunda bile geçerlidir. Burada tek istisna, müdahalenin hücum eden takımdan gelmesidir. Hücum takımı sayılan biri araya girdiyse bu istisna işlemez.

Hakem topunun nasıl uygulandığını hakem topu yazısında adım adım anlattık. Burada yalnızca şunu bilmek yeterli: dış etken restartı serbest vuruş değil, hakem topudur.

Gol anında oyuna karışmak ne demektir ve neyi değiştirir?

Kural kitapçığı "oyuna karışmayı" tek bir cümleyle tanımlamaz. Hakemin takdirine bırakır. Ancak yaygın örnekleri mantıkla sıralayabiliriz. Bu liste sahadaki uygulamaya ve yoruma dayanır, kural metninden alıntı değildir.

  • Fazladan kişi topa dokunur ya da topun yönünü değiştirir; böylece oyunu etkiler.
  • Fazladan kişi bir savunmacının yolunu keser veya görüşünü kapatır.
  • Kalecinin ya da savunmacının dikkatini dağıtır.
  • Pas kanalında durarak oyunun akışını bozar.

Önemli nokta şudur: karışma ölçütü yalnızca bazı kategoriler için karar belirler. Takım listesindeki kişiler için sahne büyük ölçüde kimlik ve zaman üzerine kuruludur. Dış etken için ise müdahale kararı belirleyicidir. İki kategoriyi karıştırmak, yazının başındaki yanlış anlamaların en yaygın kaynağıdır.

Hakem oyun sırasında fazladan kişi görürse, oyunu yalnızca oyuna karışma varsa durdurur. Bunu bir sonraki başlıkta ayrıca anlatıyoruz.

Gol sayıldıktan sonra ama oyun başlamadan önce fark edilirse ne olur?

Hakem gol sonrası fark ederse, santra yapılmadan önce karar verebilir. Fazladan kişi golü atan takımdansa hakem golü iptal eder. Rakip takımdansa ya da oyuna karışmayan dış etkense gol geçerli kalır. Bu aşamada hakem kararı serbestçe düzeltebilir.

Ancak pencere dardır, çünkü santra için takımlar kendi yarı sahalarına döner ve top orta noktaya gider. Ayrıca yan hakem, dördüncü hakem ya da yedek kulübesindeki görevliler hakemi uyarabilir. Yine de son kararı hakem verir.

Pencere açıkken en pratik adım şudur: Hakem oyunu başlatmadan önce yardımcılarla konuşur, kişiyi tespit eder ve takım listesine bakar. Karar bu bilgiye göre netleşir. Takım sayılarını da kontrol edebilir. Bu kontrolün biçimi için kural kitapçığında ayrıntılı bir prosedür yer almıyor, bu yüzden uygulama maça göre değişebilir.

Oyun yeniden başladıktan sonra fark edilirse gol iptal edilebilir mi?

Hayır. Kural kitapçığı açık: hakem oyun yeniden başladıktan sonra fark ederse golü iptal edemez. Fazladan kişi hâlâ sahadaysa hakem oyunu durdurur, kişiyi çıkarır ve duruma uygun biçimde oyunu başlatır. Hakem olayı ilgili makamlara da bildirir.

Bu hükmün sonuçları ağırdır, çünkü hata oyun içinde düzelmez. Bir takım on iki kişiyle gol atmış olabilir ve santra yapıldıktan sonra bu fark edilirse gol geçerli kalır. Yani hata oyunun içinde düzeltilemez. Ceza sistemi raporlama ve disiplin süreciyle devam eder. Hakem raporu sonrası ne olacağı organizasyonun disiplin talimatına bağlıdır.

Türkiye'de profesyonel olmayan bir maçta ne olacağını önceden söylemek zordur. Bu yüzden amatör ve çocuk maçları için "federasyon ya da organizatör talimatına bakın" demek en dürüst yanıttır. Güncel duyurular için TFF resmî sitesine bakın.

Reklamlar

Santra neden kesin çizgi olur?

Kuralın arkasındaki fikir, kararların bir noktada kesinleşmesidir. Oyun yeniden başladıktan sonra geçmişe dönüp geri almak, maçın akışını bozar. Aynı mantık başka kararlarda da çalışır. Taç, korner ya da kale vuruşu verildikten ve oyun başladıktan sonra, hakem bu kararı geri çeviremez.

Bu sınır hem hakeme hem oyunculara netlik verir. Oyuncular, gol sonrası santra çizgisine döndüklerinde sonucun kesinleştiğini bilir. Hakem ise baskı altında "belki sonradan geri alırım" diye karar ertelemez. Bu, yani sınırı net tutmak, adaleti bir miktar feda eder ama düzeni korur.

Ayrıca bu bilgi, gol iptali üzerine daha geniş bir okuma için de yararlıdır. VAR sonrası kararın ne zaman kesinleştiğini VAR gol iptali yazısı ayrıca anlatıyor.

Hakem fazladan kişiyi oyun sürerken görürse ne yapar?

Gol yokken de fazladan kişi sorun yaratabilir. Kural kitapçığına göre hakem oyunu yalnızca oyuna karışma varsa durdurur. Karışma yoksa oyun sürer. Hakem kişiyi uygun bir anda sahadan çıkarır ve gerektiğinde disiplin işlemi yapar.

Oyun durdurulduysa yeniden başlatma biçimi kişinin kimliğine göre değişir. Takım görevlisi, yedek, değiştirilmiş ya da atılmış oyuncu oyuna karıştıysa hakem direkt serbest vuruş ya da penaltı verir. Dış etken karıştıysa hakem topu atar. Bu ayrım, gol anındaki hükümle aynı mantığı taşır.

Pratikte ise şuna dikkat edin: kişi ceza alanındaysa ve karışmışsa penaltı gündeme gelebilir. Bu, kural kitapçığının açık örneğidir. Serbest vuruşların çeşitlerini faul türleri yazısında karşılaştırdık.

VAR bu pozisyona bakar mı?

IFAB VAR protokolü bu soruya doğrudan bir cevap vermez. Protokol, VAR'ın gol/gol değil kararında hangi ihlallere bakabileceğini sıralar; fazladan kişi bu listede açıkça geçmez. Bu nedenle VAR'ın bu pozisyonda devreye gireceği kesin değildir.

Protokolde açık olan şudur: oyun yeniden başlayınca hakem yeniden başlatma kararlarını değiştiremez ve sınırlı birkaç durum dışında inceleme yapmaz. Bu, fazladan kişi hükmüyle uyumludur. İşin pratik tarafında hakemin yardımcıları ve takım listesi belirleyici olur.

Yarışma organizatörü ayrıca bir uygulama belirlemiş olabilir. Maçınızda VAR varsa, bu konuda organizatörün kılavuzuna bakın. Kesin bilgi için IFAB VAR protokolü sayfasını okuyun.

Hangi senaryoda karar ne olur?

Aşağıdaki tablo, kural kitapçığındaki hükümleri senaryolara dökmektedir. Tablodaki "santradan önce" ifadesi, oyun yeniden başlamadan önce anlamına gelir.

Fazladan kişi kim?Oyuna karıştı mı?Hakem ne zaman fark etti?Gol kararıYeniden başlama
Golü atan takımın oyuncusu veya yedeğiFark etmezSantradan önceİptalKişinin bulunduğu yerden direkt serbest vuruş
Golü atan takımın değiştirilmiş veya atılmış oyuncusuFark etmezSantradan önceİptalKişinin bulunduğu yerden direkt serbest vuruş
Golü atan takımın görevlisiFark etmezSantradan önceİptalKişinin bulunduğu yerden direkt serbest vuruş
Golü yiyen takımdan biriFark etmezSantradan önceGeçerliSantra
Dış etkenKarıştıSantradan önceİptal (3. kuraldaki istisna hariç)Hakem topu
Dış etkenKarışmadıSantradan önceGeçerliSantra
Herhangi biriFark etmezSantradan sonraGeçerli, iptal edilemezKişi çıkarılır, uygun biçimde devam

Tabloyu ezberlemek yerine üç soruyu sırayla sorun: kişi kimin adamı, oyun yeniden başladı mı, dış etkense karıştı mı? Çoğu pozisyon bu üç soruyla netleşir.

Yedek oyuncu izinsiz sahaya girerse hakem kart gösterir mi?

Gol hükmü ile disiplin hükmü ayrı çalışır. Gol iptal edilse de edilmese de izinsiz giren yedek için hakem ayrıca disiplin kararı verir. IFAB soru-cevap bölümünde, izinsiz giren ve rakibin dikkatini dağıtan yedeğin sarı kartla cezalandırıldığı bir örnek yer alır.

Hakemin takdiri burada önemlidir. Her giriş otomatik kart getirmez, çünkü hakem davranışın niteliğine bakar. Bu yüzden "yedek girerse kesin sarı" demek doğru olmaz. Kartın sebebi giriş biçimi, niyet ve oyuna etkidir.

Kırmızı kart durumlarını kırmızı kart yazısında topladık. Hakemin sinyallerini ise hakem işaretleri rehberinden izleyebilirsiniz.

Reklamlar

Bu konuda en sık yapılan yanlışlar neler?

Kural küçük görünür, ama taraftar tartışmalarında hep aynı yanılgılar döner. Aşağıdaki liste bunların başında gelenleri toplar ve her birini kural kitapçığıyla karşılaştırır.

  • "Fazladan kişi varsa gol hep iptal olur." Hayır. Kişi rakip takımdansa gol geçerlidir.
  • "Yalnızca topa değerse sayılır." Golü atan takımın fazladan kişisi için güncel metinde karışma şartı yoktur. Dış etken içinse karışma gerçekten belirleyicidir.
  • "Santradan sonra da VAR geri alır." Hayır. Oyun yeniden başladıktan sonra gol iptal edilemez.
  • "Dış etken de aynı sonucu doğurur." Hayır. Dış etkende oyun hakem topuyla başlar ve takım hükmü işlemez.
  • "Tek fazla kişi olması yeter, sayıya bakılmaz." Kural kişinin kimliğine bakar; sayı tek başına yetmez.

Her yanılgının kökü aynıdır. İnsanlar kuralı tek bir değişkene indirger. Oysa karar kimlik, zaman ve karışma ölçütlerinin birleşiminden çıkar.

Çocuk ve amatör maçlarında bu kural nasıl işler?

IFAB metni on bire on bir oynanan resmî maçlar için yazılmıştır. Yaş kategorilerinde saha ölçüsü, süre ve oyuncu sayısı değiştirilebilir. Bu yüzden çocuk futbolunda fazladan oyuncu sayısı organizasyona göre değişir. Dolayısıyla "kaç kişi sahada olmalı" sorusunun cevabı sizin ligin talimatındadır.

Küçük formatlarda sahada fazla oyuncu bulunması çok daha kolaydır. Sekiz kişilik oyunda bir çocuk yanlışlıkla dokuzuncu olarak sahaya girebilir. Takımların kaç kişiyle oynadığını futbol kaç kişiyle oynanır yazısında, halı saha farklarını ise halı saha kuralları yazısında okuyabilirsiniz.

Öte yandan bir kural noktası daha var: geri dönüşlü değişiklik. Bazı çocuk ve veteran organizasyonları bunu açar. Böyle bir ligde oyuncunun sahaya tekrar girmesi normaldir, ancak organizatör çoğu zaman hakem izni ister. Kesin kural için talimata bakın.

Bu bölümdeki okuma, organizasyon talimatını görmediğimiz için genel bir çerçevedir. Talimat farklıysa talimat geçerlidir.

Antrenör ve yedekler bu durumu nasıl önleyebilir?

Aşağıdaki öneriler kural metni değildir. Amaç, golün iptal edildiği ya da raporlandığı bir durumu baştan engellemektir.

  1. Maçtan önce kimin başlayacağını, kimin yedek olduğunu çocuklara açıkça söyleyin.
  2. Değişiklikte, çıkan oyuncunun sahadan çıktığını hakem izniyle teyit edin.
  3. Bir sorumlu belirleyin ve sahadaki oyuncu sayısını durak anlarında kontrol ettirin.
  4. Gol sevincinde yedeklerin ve görevlilerin saha çizgisini geçmemesini hatırlatın.
  5. Hakem fazladan kişi dediğinde itiraz yerine sakin kalın ve sayıyı birlikte sayın.

Üstelik çocuklarda bu kontrol aynı zamanda bir sorumluluk eğitimidir. Bir çocuğun sahadan neden çıkması gerektiğini anlatmak, kuralı öğretmenin en iyi yoludur. Cezalandırma yerine açıklama yapın. Çocuk sakatlandıysa ve sahadan çıkmak istiyorsa, onu zorla sahada tutmayın; ağrı varsa oyun durur ve sağlık görevlisi bakar.

Antrenörün kenardaki sınırlarını teknik alan yazımızda zaten anlattığımız için burada tekrarlamıyoruz.

Hakem bu durumu raporlarsa ne olur?

Kural kitapçığı, hakemin olayı ilgili makamlara bildirmesini ister. Ardından süreç, organizasyonun disiplin talimatına geçer. Türkiye'deki profesyonel ve amatör liglerde bu sürecin ayrıntısı, ilgili talimatta yer alır.

Kulüp yöneticisi ya da antrenör olarak ceza ihtimalini merak ediyorsanız, güncel TFF duyurularına bakmanızı öneririz.

Çocuk liglerinde süreci her organizasyon kendi talimatıyla yürütür. Bu yüzden örnek vermiyoruz.

Reklamlar

Kural neden bu şekilde kurulmuş?

Kuralın mantığı iki sorudan çıkar. Birincisi, fazladan oyuncu varsa kim avantaj sağladı? İkincisi, hakem hatayı ne zaman düzeltebilir? İlk soru tarafı belirler. İkinci soru zamanı belirler.

Önce tarafı belirleyen kısım adalet fikrine dayanır. Golü atan takımın adamı fazlaysa takım sayısal üstünlükle oynamış olur. Hakem bu üstünlüğün sonucunu silmek için golü iptal eder. Rakip takımın fazladan adamı ise golü atan takıma değil, tersine savunan takıma yük bindirir. Bu yüzden hakem golü geçerli sayar.

Zamanı belirleyen kısım düzen fikrine dayanır. Maç akarken hakem, oyunculara ve izleyiciye karar verir. Karar kesinleşmeden hata fark edilirse düzeltmek kolaydır. Oyun yeniden başlayınca düzeltme kapısı kapanır. Bu iki fikir, tablodaki tüm satırları açıklar.

Ancak bu bir yorumdur. Kural kitapçığı hükmü yazar ama gerekçesini ayrıca anlatmaz.

Değişiklik sırasında iki oyuncu birden sahadaysa ne olur?

Kural kitapçığına göre değişiklik, yedek sahaya girdiği anda tamamlanır. O ana kadar çıkan oyuncu sahadan ayrılmış olmalıdır. İki futbolcu birlikte sahadaysa ve gol bu sırada geliyorsa sahada fazladan kişi doğar. Bu durum yedek kulübesinde sık görülen bir karışıklıktır.

Sonuç, hangi takımın golü attığına bağlıdır. Fazladan kişi golü atan takımdansa hakem golü santradan önce fark ettiğinde iptal eder. Rakip takımdansa gol geçerlidir. Burada kişiyi tanımlamak da önemlidir: hakem hangisinin çıkan, hangisinin giren olduğunu takım listesinden ve değişiklik kaydından anlar.

Bu pozisyonun saha uygulaması şudur: hakem değişiklikleri bir kart ya da panoyla gösterir, yedek de ancak çıkan oyuncu çizgiyi geçince girer. Antrenör bu sırayı çocuklara önceden öğretebilir. Kural metnindeki ayrıntıyı değişiklik hakkı yazısında bulabilirsiniz; biz burada gol sonucuna bakıyoruz.

Gol sevinci sırasında sahaya girenler fark yaratır mı?

Hayır, çoğu durumda yaratmaz. Kural, fazladan kişinin gol atıldığı anda sahada olup olmadığına bakar. Gol sonrası sevinç için sahaya giren yedekler ve görevliler golü geriye dönük bozmaz. Bu, metindeki "gol atıldığında" ifadesinden çıkardığımız bir okumadır.

Yine de sevinç sırasında sahaya girmek kendi başına disiplin sorunu olabilir. Hakem uyarı ya da kart gösterebilir. Çocuk maçlarında bu uyarı genellikle yalnızca sözlü olur, ama organizasyon talimatı farklı olabilir. Bu yüzden antrenör sevinci kontrol etmelidir; gol sonrası kenardakilerin çizginin arkasında kalmasını istemek en güvenli yoldur.

Tartışmalı durumlarda hakemin raporu belirleyicidir. Siz bir veli ya da antrenör olarak itiraz etmek yerine hakemden sakin bir açıklama isteyin.

Beş kısa örnekle karar nasıl çıkar?

Örnekler kuralın nasıl okunacağını gösterir. Her biri santradan önce fark edilen bir durumu ele alır, aksi belirtilmedikçe.

  1. Takım A gol atar. Sonra hakem, takım A'nın bir yedeğinin sahada olduğunu görür. Hakem golü iptal eder ve takım B direkt serbest vuruş kullanır.
  2. Takım A gol atar. Hakem, takım B'nin değiştirilmiş oyuncusunun hâlâ sahada olduğunu fark eder. Gol geçerlidir.
  3. Takım A gol atar. Seyirci sahaya girmiştir ama topa ve oyunculara hiç karışmamıştır. Gol geçerlidir.
  4. Takım A'nın şutu kaleye gidiyorken seyirci araya girer ve savunmacının topu oynamasını engeller. Hakem golü iptal eder ve hakem topuyla oyun başlar.
  5. Takım A gol atar. Santra yapılır. Birkaç dakika sonra hakem, gol sırasında takım A'nın fazladan oyuncusu olduğunu anlar. Gol geçerli kalır ve hakem olayı raporlar.

Özellikle üçüncü ve dördüncü örnek dış etkenin iki yüzünü gösterir. Aynı kişi, oyuna karışmasına göre iki farklı sonuç doğurur. Birinci ve ikinci örnek ise takım listesindeki kişilerde tarafın ne kadar belirleyici olduğunu anlatır.

Hakem raporu ve kayıtlar neden önemlidir?

Fazladan kişi olayında hakemin elinde iki kaynak vardır. Biri takım listesidir, diğeri kendi gözlemidir. Takım listesi kişinin oyuncu, yedek, görevli ya da dış etken olduğunu gösterir. Gözlem ise kişinin sahadaki yerini ve oyuna etkisini anlatır. İkisi birleşince karar sağlam olur.

Maç sonrası rapor da aynı nedenle önemlidir. Kural kitapçığı hakemin olayı ilgili makamlara bildirmesini ister. Bildirimin biçimi organizasyona göre değişir. Yine de kulüp yöneticisi olarak şunu bilmek işinize yarar: sahadaki karar ile maç sonrası disiplin süreci ayrı işler.

Bu yüzden saha kenarında tartışmak çoğu zaman boşunadır. Antrenörün işi, maçtan önce kadroyu ve yedekleri hakeme doğru bildirmektir. Ardından gelen itirazlar ise resmî yoldan ve organizasyonun belirlediği süre içinde yapılır. Süre ve yöntem için talimata bakın; biz süre ya da ücret gibi ayrıntıları yazmıyoruz.

Çocuk ve genç oyuncularda ise sakin tutum daha önemlidir. Çocuk, yetişkinin hakemle tartışmasını görür ve bunu normal sanabilir. Bu nedenle tartışma yerine soru sormak, hakemin açıklamasını dinlemek ve çocuğa kuralı sonra anlatmak daha öğreticidir. Örneğin maçtan sonra çocuklarla birlikte tablodaki senaryoları tek tek konuşabilirsiniz. Böylece kural bir ceza gibi değil, oyunun adil kalmasını sağlayan bir araç gibi öğrenilir. Ayrıca çocuk, bir hatanın kimseyi suçlu yapmadığını görür. Yedek kulübesindeki karışıklık bazen yalnızca heyecandan çıkar; bu nedenle sakin bir açıklama çoğu zaman yeterlidir.

Kanun 3'ün resmî metnine ve şikâyet yollarına nereden ulaşırsınız?

Sorunlu bir organizasyon ya da okul deneyimi yaşarsanız platformdaki futbol okulu şikâyet sayfasından bildirimde bulunabilirsiniz. Kuralın kaynağı için IFAB Kanun 3 sayfasını okuyun.

Sıkça sorulan sorular

Golü atan takımın yedeği sahaya girdiyse gol iptal edilir mi?

Hakem bunu oyun yeniden başlamadan fark ederse evet. Kural kitapçığı, golü atan takımın oyuncusu, yedeği, değiştirilmiş ya da atılmış oyuncusu veya görevlisi sahadaysa golün iptalini ister. Rakip takım, kişinin bulunduğu yerden direkt serbest vuruşla oyunu başlatır. Santradan sonra fark ederse hakem artık golü geri alamaz.

Rakip takımın fazla oyuncusu varsa gol geçerli olur mu?

Evet. Fazladan kişi golü yiyen takımdansa hakem golü geçerli sayar. Çünkü golü atan takım kural dışı bir şey yapmamıştır ve savunmadaki fazla kişi onun aleyhine olmuştur. Hakem kişiyi sahadan çıkarır ve gerekirse disiplin işlemi uygular. Oyun normal santra ile devam eder.

Seyirci sahaya girip gol anında oyuna karışırsa ne olur?

Seyirci takım listesinde olmadığı için dış etkendir. Oyuna karışmışsa ve hakem santradan önce fark ederse golü iptal eder, oyunu hakem topuyla başlatır. Karışmadıysa gol geçerlidir. Top zaten kaleye giderken savunmacının oynamasını engellemeyen bir temas gol kararını değiştirmeyebilir. Kesin karar hakemde olduğu için sahadaki hakemin açıklamasını bekleyin.

Oyun yeniden başladıktan sonra fazladan oyuncu fark edilirse ne yapılır?

Gol geçerli kalır, hakem iptal edemez. Kişi hâlâ sahadaysa hakem oyunu durdurur, kişiyi sahadan çıkarır ve duruma uygun biçimde oyunu başlatır. Ayrıca olayı ilgili makamlara raporlar. Sonraki disiplin süreci organizasyonun talimatına bağlıdır, bu yüzden ceza için federasyon ya da lig duyurularına bakın.

Çocuk maçlarında da aynı kural geçerli mi?

IFAB metni on bire on bir resmî maçlar içindir ve yaş kategorilerinde oyuncu sayısı, süre ve saha değiştirilebilir. Bu yüzden çocuk ve amatör liglerde sahadaki kişi sayısı ile fazladan oyuncunun sonucu organizasyon talimatına bağlıdır. Emin olmak için maçtan önce hakeme ya da organizatöre sorun ve cevabı yazılı alın.

Fazladan oyuncu hakemin gözünden nasıl anlaşılır?

Hakem takım listesine, sahadaki oyuncu sayısına ve yardımcılarının uyarılarına bakar. Kişi listedeyse takım oyuncusu ya da görevlisidir, değilse dış etkendir. Bu kontrolün resmî bir sırası kural kitapçığında yer almıyor. Pratikte hakem durumu çözmek için maçı kısa süre durdurabilir ve takımları sayabilir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.