İçeriğe geç
Futbol Kuralları

Futbolda Sahaya Meşale Atılırsa Oyun Durur mu?

Meşale oyunu durdurur mu? Hakemin takdiri, yanık ve duman riski, oyuncu ve kaleci güvenliği, 6222 madde 12 ve çocuk maçı için notlar.

Yazan
İçerik Editörü
Bölüm
24
Okuma
14 dk
Futbolda Sahaya Meşale Atılırsa Oyun Durur mu?
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Kısa cevap 10 saniyede okunur

Futbolda meşale oyunu durdurur mu?

Duruma bağlı. Meşale oyunu etkiliyorsa ya da biri için tehlike yaratıyorsa hakem oyunu durdurur. Meşale uzakta kalıyor ve kimseyi tehdit etmiyorsa oyun sürebilir. Karar, kural kitabının sabit bir sayısına değil, hakemin güvenlik değerlendirmesine dayanır. Oyun durursa genellikle hakem atışıyla yeniden başlar.

Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 14 dk okuma
FutbolOkulu.Net İçerik Editörü Cevabı paylaş

Bu yazı yalnızca meşaleye odaklanır: hakem neyi tartar, yangın, yanık ve duman riski nedir, oyuncu ve kaleci güvenliği nasıl korunur ve çocuk maçında ne yapılır. Genel yabancı cisim kuralını sahaya yabancı cisim atılması yazısında, lazer ışığını ise tribünden lazer tutulması yazısında bulabilirsiniz; ikisini burada tekrar etmiyoruz.

Meşale tartışmalarında iki uç görüş dolaşır. Örneğin biri "meşale atılırsa maç hemen biter" der, diğeri "tribünde yanıyorsa oyun sürer" der. Ancak ikisi de kural metnine tam uymaz. Aşağıda resmî kaynakların söylediğini ve söylemediğini ayrı ayrı yazıyoruz.

Reklamlar

Meşale kural kitabında hangi başlık altında değerlendirilir?

IFAB Oyun Kuralları, Kanun 5, hakemin yetkilerini sayar. Metne göre hakem, ihlaller ya da dış müdahale yüzünden maçı durdurabilir, askıya alabilir veya yarıda bırakabilir. Kitapçıktaki örnekler arasında seyircinin attığı cisim de vardır.

Kitapçıkta "meşale" kelimesi ayrıca geçmez. Dolayısıyla meşale, kural düzeyinde ayrı bir madde değil, seyircinin attığı cisim ve dış müdahale başlığı altında değerlendirilen bir olaydır. Yani bu bir yorum değil, metnin okunuşudur.

Bu ayrım özellikle önemlidir. Çünkü kural kitabı meşaleye özel bir bekleme süresi, bir geri sayım ya da otomatik tatil hükmü vermez. Hakem her olayda aynı üç soruya bakar:

  • Cisim oyuna ya da oyuncunun hareketine müdahale etti mi?
  • Birine isabet etti ya da isabet etme ihtimali var mı?
  • Maça güvenli biçimde devam edilebilir mi?

Hakem oyunu hangi durumlarda hemen durdurur?

Önce şunu söyleyelim: kural metni iki kapı açar. Cisim oyuna müdahale ederse hakem oyunu durdurur. Cisim birine isabet ederse hakem olayın ağırlığına göre maçı sürdürebilir, durdurabilir, askıya alabilir ya da yarıda bırakabilir.

Meşalenin özel durumu şudur: yangın, yanık ve duman riski taşıdığı için "oyuna müdahale etmedi" ölçütü tek başına yeterli sayılmaz. Bu nedenle hakem, cismin yakınındaki herkesin güvenliğini de düşünür. Bu, kural kitabının doğrudan söylediği bir cümle değil, "hakem güvenlik riskini de tartar" ilkesinin meşaleye uygulanmasıdır.

DurumHakemin olası kararıDayanak
Meşale oyuncuya ya da hakeme isabet ettiOyun durur, sağlık ekibi çağrılırKanun 5, isabet halinde geniş takdir
Yanan meşale oyun alanına yakın düştüÇoğu zaman oyun durur, görevli kaldırırYorum, güvenlik ilkesi
Meşale uzağa düştü, kimse etkilenmediOyun sürebilir, cisim ilk fırsatta alınırKanun 5, oyuna müdahale ölçütü
Meşale tekrar tekrar atılıyorAskıya alma ya da yarıda bırakma gündeme gelirKanun 5, olayın ağırlığı

Meşale sahaya düştüğünde oyun nasıl yeniden başlar?

Hakem oyunu durdurduysa ve maç askıya alınmadıysa, genel yol hakem atışıdır. Bu yeniden başlatmayı Kanun 8 tanımlar. Ayrıntılı usulü hakem atışı yazımızda bulabilirsiniz; burada yalnızca meşale ile ilgili kısmı özetliyoruz.

Güncel kitapçıkta oyun durduğunda top ceza alanındaysa hakem topu savunan takımın kalecisine bırakır. Ancak top ceza alanı dışındaysa topa sahip olan takımdan bir oyuncuya bırakır. Peki hiçbir takım topa sahip değilse? O zaman topa en son dokunan takımın oyuncusuna verir.

Serbest vuruş, korner ya da taç atışı yoktur, çünkü bir oyuncu kuralı ihlal etmemiştir. Dışarıdan gelen bir tehlike oyunu bölmüştür ve hiçbir takım bundan kazanç sağlamamalıdır.

Pratikte yeniden başlama genellikle hemen olmaz. Önce görevli meşaleyi güvenle uzaklaştırır, zemin kontrol edilir ve hakem devam kararını verir. Bu bekleme süresinin sabit bir dakikası kuralda yazmaz.

Meşale yangın ve yanık açısından neden ayrı bir risktir?

Taş ya da plastik şişe yalnızca çarparak zarar verir. Meşale ise çarpmadan da zarar verebilir, çünkü yanar. Ayrıca duman çıkarır, kıvılcım saçar ve çevresindeki malzemeyi tutuşturabilir. Bu fark, hakemin meşaleyi sıradan bir cisimden daha ciddiye almasının mantıklı sebebidir.

Meşalenin sıcaklığı ya da yanma süresi resmî kaynaklarda bir ölçümle verilmiyor. Olası riskler şunlardır:

  • Doğrudan temas: yanık, özellikle yüz, eller ve boyun bölgesinde.
  • Kıvılcım: forma, file, bayrak, reklam panosu ya da koltuk gibi malzemelerin tutuşması.
  • Duman: görüşü kapatır, bazı kişilerde nefes yollarını rahatsız eder.
  • Panik: kalabalıkta kaçış ve izdiham riski.
  • Zemin hasarı: çim ya da suni zemin yüzeyinde iz ve erime.

Bu risklerin hangisinin ne ölçüde gerçekleştiğini olay belirler. Ancak hakem bunları ayrı ayrı ölçemez. Bu nedenle genellikle temkinli tarafta kalır.

Örneğin açık stadyumda rüzgâr duman ve kıvılcımı sahaya taşıyabilir. Kapalı ya da yarı kapalı yapıda ise duman daha uzun süre kalabilir. Bu iki durumun hangisinin daha tehlikeli olduğunu gösteren futbola özgü ölçüm sınırlıdır. Bu yüzden iki durumu da eşit derecede ciddiye almak mantıklı olur. Dolayısıyla hakemin temkinli davranması şaşırtıcı değildir.

Reklamlar

Duman tek başına oyunu durdurmak için yeterli midir?

Kural kitabında "şu kadar duman oyunu durdurur" diyen bir hüküm yoktur. Dolayısıyla karar yine hakemin takdirindedir. Hakem dumanın oyunu görmeyi ya da oyuncunun nefes almasını zorlaştırıp zorlaştırmadığına bakar.

Örneğin duman rüzgârla tribüne doğru gidiyor ve saha net görünüyorsa oyun sürebilir. Duman sahaya yayılıyor, kaleci topu göremiyor ya da oyuncular öksürüyorsa durum değişir. Bu ayrım kural metni değil, saha görüşüdür.

Ayrıca rüzgâr yönü, kapalı ya da açık stat yapısı ve meşale sayısı dumanın etkisini değiştirir. Üstelik hakem bunların hiçbirini ölçü aletiyle bilmez. Bu yüzden oyuncunun ve görevlinin hakeme sözlü bilgi vermesi önemlidir.

Meşale oyuncuya ya da hakeme isabet ederse ne olur?

İlk adım sağlıktır. Oyuncu ya da hakem yaralanmış olabilir, bu yüzden hakem oyunu durdurur ve sağlık ekibini sahaya çağırır. Kural kitabı yaralı oyuncunun değerlendirilmesi için oyunun durmasını açıkça öngörür.

Ardından Kanun 5 devreye girer: seyircinin attığı bir cisim bir hakeme, oyuncuya ya da takım yetkilisine isabet ederse hakem maçı sürdürebilir, durdurabilir, askıya alabilir ya da yarıda bırakabilir. Yani seçim olayın ağırlığına bağlıdır.

Meşale isabet ettiğinde çoğu zaman yaralanma ciddi olur, çünkü yanık ve kıvılcım söz konusudur. Yine de "isabet etti, maç biter" diye bir kural yoktur. Bir oyuncunun maça devam edip etmeyeceğine sağlık ekibi ve hakem birlikte karar verir.

Oyuncunun bilinci kapanırsa ya da ciddi bir yaralanma görülürse tıbbi öncelik başka bir yazının konusudur; oyuncu bilincini kaybettiğinde maçın durması yazımıza bakabilirsiniz.

Yanık olursa sahada ilk yardım nasıl olmalı?

Ancak bu bölüm ilk yardım eğitiminin yerine geçmez. Ciddi yanıkta 112'yi arayın ve sağlık personelinin talimatını izleyin. NHS yanık ilk yardımı için şu adımları verir: yanığı mümkün olan en kısa sürede akan serin suyun altında 20 dakika tutun, yanığa yapışmamış giysi ve takıyı çıkarın, ardından yanığı streç filmle gevşekçe örtün.

Aynı kaynağa göre kaçınılacaklar da bellidir: krem, yağ ya da tereyağı sürmeyin, yapışkanlı bandaj kullanmayın ve su toplamış kabarcığı patlatmayın. Yanık çok büyük ya da derinse, yüzde, cinsel bölgede ya da kalçada ise, kimyasal ya da elektrik kaynaklıysa acil yardım gerekir.

  1. Sağlık ekibini ve gerekirse 112'yi çağırın.
  2. Yanığı serin akan suyun altına tutun, 20 dakika.
  3. Yapışmamış giysi ve takıyı çıkarın.
  4. Streç filmle gevşekçe örtün.
  5. Kabarcığı patlatmayın, krem sürmeyin.

Yukarıdaki yanık ilk yardım adımları duman solunumunu ayrıca ele almaz; duman soluyan ya da öksüren kişiyi sağlık personeline gösterin. Çocuk söz konusuysa özellikle beklemeyin.

Kalecinin arkasına düşen meşale oyunu durdurur mu?

Kaleci, oyun alanında meşaleye en yakın kalabilen oyunculardandır. Kale arkası tribün çoğu zaman meşalenin düştüğü bölgedir. Bu nedenle kaleci güvenliği ayrı bir başlıktır.

Ayrıca kural kitabı kaleciye özel bir meşale hükmü vermez. Bu nedenle kaleci, tehlike hissettiğinde hakeme bildirir ve hakem oyunu durdurur. Kalecinin kendi başına meşaleyi alıp sahadan atması önerilmez, çünkü yanık riski taşır ve görevlinin işidir.

Çocuk kalecilere de aynı ilke öğretilir: meşaleye dokunma, hakeme işaret et, geri çekil. Kaleci gelişimi için genel bir bakış isterseniz kaleci eğitimi sayfasına göz atabilirsiniz.

Kural metni kalecinin ne yapacağını yazmaz; yazılı olan, hakemin güvenlik kararını verme yetkisidir.

Reklamlar

Oyuncu meşaleyi kendisi kaldırabilir mi?

Resmî kaynaklarda bunun yasak ya da serbest olduğunu bildiren bir madde yer almıyor. Ancak güvenlik açısından cevap bellidir: oyuncunun yanan bir meşaleyi eliyle tutmaması gerekir. Yanık riski vardır ve meşaleyi kaldırmak sahada görevli olanların işidir.

Oyuncu böyle bir durumda üç şey yapabilir:

  • Meşaleden uzaklaşır ve diğer oyuncuları uyarır.
  • Hakeme ve dördüncü hakeme işaret eder.
  • Görevli gelene kadar bekler.

Görevlilerin rolü için dördüncü hakemin görevleri yazımıza bakabilirsiniz. Yedek kulübesinden ya da teknik alandan biri sahaya girip meşaleyi kendisi alırsa, ayrı bir disiplin sorusu doğabilir. Bunun sonucu organizatör talimatına ve hakem raporuna bağlıdır.

Meşale yüzünden kaybolan süre uzatmaya eklenir mi?

Evet, ilke olarak eklenir. Kanun 7 hakemin her devrede kaybolan süreyi hesaba katmasını ister. Kitapçıktaki listede "oyunun yeniden başlamasındaki önemli gecikme, örneğin dış etken müdahalesi" ifadesi de yer alır.

Yani meşale yüzünden oyun dakikalarca durursa, hakem bu süreyi o devrenin uzatma süresine yansıtmalıdır. Dördüncü hakem uzatmanın asgari süresini devrenin son dakikasında gösterir. Hakem bu süreyi artırabilir ama azaltamaz.

Süre formülü yoktur. Bir dakikalık duraksamanın karşılığı için de bir tablo yazmıyoruz, çünkü kural bunu belirlemez. Hakem gerçek kayıp süreyi kendi tahminiyle hesaplar.

Çocuk maçlarında ise süre uzatması ve devre süresi organizasyon düzenlemesiyle değişir. Federasyon ya da lig talimatına bakın.

Meşale nedeniyle maç tatil edilir veya yarıda kalırsa ne olur?

Hakem güvenliği sağlayamayacağını düşünürse maçı askıya alabilir ya da yarıda bırakabilir. Bu yetki Kanun 5'te yazılıdır. Skorun, yeniden oynamanın ya da hükmen sonucun ne olacağı ise kural kitabının değil, organizasyonun talimatlarının konusudur. Genel çerçeve için maçın tatil edilmesi ve ertelenmesi yazısına bakın.

Hava koşulları gibi başka nedenlerle yarıda kalan maçta skor sorusunu hava şartları nedeniyle durdurulan maçın skoru yazımızda anlattık; burada tekrar etmiyoruz. Meşale kaynaklı yarıda kalmanın sonucunu ise tek bir cümleyle söyleyemeyiz, çünkü disiplin kurulu ve organizatör ayrı ayrı karar verir.

Güncel talimatlardaki hükmen sonuçları ya da tutarları burada yazmıyoruz. Bunlar sezona göre değişebilir ve elimizde güncel bir kesin metin yoktur. Ayrıntı için TFF'nin ilgili güncel talimatına başvurun.

Meşale yasal olarak neden yasaktır, 6222 sayılı Kanun ne söyler?

6222 sayılı Kanun'nın 12. maddesi, müsabaka ve seyir alanlarına bazı maddelerin sokulmasını yasaklar. Metne göre bunlar arasında patlayıcı, parlayıcı, yanıcı veya yakıcı maddeler vardır. Ruhsatlı bile olsa ateşli silahlar ve uyuşturucu maddeler de aynı maddededir.

Madde "meşale" kelimesini adıyla anmaz. Meşalenin hangi bende girdiğini mahkeme değerlendirir. Biz yalnızca metnin kapsamını aktarıyoruz; hukuki sonuç bu yazının konusu değildir.

Ayrıca aynı maddede güvenlik kontrolü yetkisi de yazılıdır: genel kolluk ve özel güvenlik görevlileri, mülki amirin yazılı emri üzerine giriş sırasında izleyicilerin üstünü ve eşyasını arayabilir. Yani yasak, yalnızca sahaya atılmasını değil, alana sokulmasını da kapsar.

Hukuki bir uyuşmazlığınız varsa bir avukata danışın. Bu yazı hukuki tavsiye değildir.

TFF ve UEFA disiplin süreci meşalede nasıl işler?

TFF Futbol Disiplin Talimatı, "saha olayları" başlığı altında stadyumda düzeni ve güvenliği ihlal edenler için bir aydan iki yıla kadar müsabakalardan men ya da süreli hak mahrumiyeti öngörür. Aynı madde, seyircisi nedeniyle olaylardan sorumlu kulüp için para cezası, saha kapatma ve seyircisiz oynama cezasını sayar.

Süper Lig statüsünün güvenlik maddesi de stadyumlarda patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve yakıcı maddelerin bulundurulamayacağını, satılamayacağını ve atılamayacağını yazar. Metinde meşale adı geçmez; yasak, bu tür maddeleri kapsayan genel bir çerçeve olarak durur.

Avrupa organizasyonlarında UEFA Disiplin Yönetmeliği'ne göre, piroteknik madde yakılması kulüplerin ihmalleri olmasa bile sorumlu tutulabileceği taraftar davranışları arasında sayılır. Yanan ve atılan piroteknik için ekteki bir not, bunu "tehlikeli nesne atma" kapsamında değerlendirir.

Tutarları, tablo ya da cezaları burada yazmıyoruz. Güncel miktarlar değişir ve resmî yayını kontrol etmek gerekir.

Reklamlar

Meşale atanın ve yakanın sorumluluğu kime aittir?

Bu sorunun üç katmanı vardır: kişi, kulüp ve organizatör. Disiplin talimatı bireysel ya da toplu olarak düzeni ihlal eden kişilerden bahseder. Kulüp ise seyircisi nedeniyle sorumlu olabilir. Organizatör ve güvenlik birimi de giriş kontrolü ve tribün güvenliğinden sorumludur.

Hakem ise kimin attığını tespit eden kişi değildir. Hakemin görevi oyunu ve güvenliği yönetmek, olayı raporuna yazmaktır. Tespit güvenlik görevlilerinin ve kamera kayıtlarının alanıdır. sahaya taraftar girmesi yazımızda hakemin ve oyuncunun saha dışından gelen müdahalede nasıl davranacağını anlattık.

Ev sahibi mi deplasman mı sorumlu olur sorusunun cevabı sabit değildir. Bunu olayın nerede ve nasıl yaşandığı belirler. Tribün yerleşimi için deplasman taraftarının ayrı tribüne alınması yazısı faydalıdır, taraftar kültürü için tribün grupları ve taraftar hareketleri.

Tribünde yanarken meşale oyunu durdurur mu?

Kural kitabı bu durumu da ayrıca saymaz. Meşale tribünde yanıyor ve sahaya atılmıyorsa Kanun 5 anlamında "cisim oyuna girdi" denmez. Ancak hakem dumanın ve alevin sahaya etkisine bakar.

Oyun sürerse bu, meşalenin serbest olduğu anlamına gelmez. Oyun hakem açısından devam eder, disiplin süreci ise ayrıca işleyebilir. Bu ayrım önemlidir: hakemin oyunu sürdürmesi ile organizatörün ve savcılığın sürece katılması birbirinden bağımsızdır.

Kutlama sırasında yakılan malzemeler için ayrı bir yazı var. kutlamada patlayıcı malzeme güvenliği yazısı kutlama senaryosunu anlatır. Burada yalnızca tribündeki meşalenin oyunu doğrudan durdurmadığı durumları vurguluyoruz.

Dolayısıyla "tribünde yaktılar, oyun durmadı, demek ki sorun yok" çıkarımı hatalıdır.

Çocuk maçında meşale oyunu durdurur mu, ne yapılır?

Çocuk maçında meşale beklenmez. Yine de bir olay olursa antrenör ve veli aynı sırayı izlemelidir. Önce çocukları meşaleden ve dumandan uzaklaştırın, sonra hakeme ve organizatöre haber verin, kendiniz müdahale etmeyin.

  1. Çocukları sahadan ve tribünden güvenli bir bölgeye alın.
  2. Meşaleye dokunmayın, söndürmeye çalışmayın.
  3. Görevli ve hakeme bildirin.
  4. Yanık, öksürük ya da panik varsa sağlık ekibini çağırın.
  5. Çocuğa neler olduğunu sakin ve kısa anlatın.

Çocuk ve amatör maçlarında kural, saha süresi ve oyuncu sayısı organizasyona göre değişir. IFAB metni 11 kişilik resmî kuraldır. Bu nedenle "federasyon ya da organizasyon talimatına bakın" cümlesi burada gerçek bir tavsiyedir.

Çocuk güvenliği ilkesi basittir: ağrı, yanık ya da nefes sıkıntısında durun ve sağlık personeline götürün. Bu konuda "dayan" diyen bir yaklaşım yoktur.

Antrenör ve okul meşale riskine karşı hangi önlemleri alır?

Futbol okulunda meşale beklenmez, ancak turnuva, deplasman ve stadyum ziyaretlerinde karşılaşılabilir. Aşağıdaki liste kural değildir.

  • Turnuva ya da maç öncesinde tahliye noktasını ve 112 çağrısını kimin yapacağını belirleyin.
  • Velilere "meşaleye yaklaşma, çocuğu götür" kuralını önceden söyleyin.
  • Çocukları sahaya yakın tribünde değil, çıkışa yakın bölgede tutun.
  • İlk yardım çantası ve serin su kaynağını yakında bulundurun.
  • Olay sonrası çocuklarla kısa bir konuşma yapın, gerekirse veliye bilgi verin.

Bu önlemlerin hiçbiri hukuki bir zorunluluk olarak yazılmadı. Okulların yükümlülükleri TFF Futbol Okulları Talimatı'na bağlıdır ve güncel metni TFF'den okumak gerekir.

Bir okulda güvenlikle ilgili ciddi bir eksiklik görürseniz şikayet sayfası üzerinden bildirebilirsiniz.

Reklamlar

Meşale konusunda en sık yanlış bilinenler nelerdir?

Aşağıdaki tablo yaygın yanlışları kural kitabıyla karşılaştırır.

Yanlış inançKural kitabına göre durum
Meşale atılırsa maç otomatik biterYazılı bir otomatik sonuç yok, hakem takdiri
Meşale yalnızca tribünde yanarsa hakem oyunu durdurmak zorundadırKural metninde böyle bir zorunluluk yok
Uzatma süresi eklenmezÖnemli gecikmeler uzatmaya yansıtılır
Hakem atanı belirlerTespit güvenlik ve kayıtların işidir
Oyuncu meşaleyi hemen kaldırmalıdırGörevli işidir, oyuncu uzaklaşır ve bildirir
Meşale için ayrı bir kanun maddesi var6222 madde 12 genel yasak maddeleri sayar

Bu tablo, hukuki ya da disiplin hükmü değil, kural metninin okunuşudur.

Ayrıca bu listeye bakarak bir çıkarım daha yapabilirsiniz: bir tartışmada "kural kitabında yazıyor" diyen kişiden hangi kanunun hangi cümlesini kastettiğini sormak gerekir. Çünkü çoğu zaman yazan şey, söylenenden daha dardır ya da daha geniştir. Bu yüzden kaynağı okumak, hem velinin hem antrenörün işini kolaylaştırır.

Meşale, maytap, sis bombası ve konfeti birbirinden nasıl ayrılır?

Günlük dilde bu kelimeler birbirine karışır. Hukuk ve disiplin metinlerinde ise sayılan maddeler ayrı ayrı ya da genel bir tanımla yazılabilir.

MaddeKaynakta geçişiNot
MeşaleSüper Lig statüsünde ve 6222 madde 12'de adıyla geçmezGenel yasak maddeler kapsamında okunur
Sis bombası, ses bombası, maytapSüper Lig statüsünde örnek olarak sayılırPatlayıcı ve parlayıcı madde grubu
PiroteknikUEFA yönetmeliğinde adıyla geçerYakmak ve atmak ayrı sayılır
KonfetiBu yazıda ele alınmıyorKutlama yazısına bakın

Bu tablo, bir maddenin hangi kapıya girdiğini hukuki olarak belirlemez. Sadece kaynaklarda hangi kelimenin geçtiğini gösterir. Bu fark önemlidir, çünkü iddia edenin metinde gerçekten ne yazdığına bakması gerekir.

Ayrıca kutlama sırasında kullanılan malzemelerin güvenliği ayrı bir konudur. O konu için yukarıda bağladığımız yazıya bakın; burada tekrar etmiyoruz.

Meşale olayından sonra çocuğa ne anlatılır?

Çocuklar duman, ateş ve kalabalık paniğini yetişkinlerden farklı yaşar. Bu nedenle olay sonrası kısa ve sakin bir konuşma işe yarar. Bu öneriler kanıta dayalı bir protokol değildir.

  • Ne olduğunu kısa anlatın: "Biri tehlikeli bir şey yaktı, görevliler uzaklaştırdı."
  • Korkusunu normal sayın, "korkma" demek yerine "güvendesin" deyin.
  • Meşaleye dokunmamasını net ve basit söyleyin.
  • Dumandan sonra öksürük, göz yanması ya da baş ağrısı olursa sağlık personeline gösterin.
  • Uykusu, iştahı ya da maça gelme isteği günlerce bozulursa bir uzmana danışın.

Çocuğa "kimin attığını bul" ya da "o taraftarlar kötü" gibi suçlayıcı cümleler kurmayın. Güvenlik öğrenmek, öfke öğrenmekten daha önemlidir. Antrenör olarak sakin davranışınız çocuğun tepkisini doğrudan etkiler.

Meşale varken atılan gol geçerli sayılır mı?

Bu soru için meşaleye özel bir hüküm yoktur. Kural kitabı yalnızca ek top, başka bir cisim ya da hayvan sahaya girdiğinde genel bir çerçeve çizer. Meşale buna uyuyorsa aynı çerçeve geçerlidir; bu bir yorumdur ve hakemin takdirine bağlıdır.

Metne göre cisim oyuna müdahale ederse hakem oyunu durdurur. Ancak top kaleye gidiyorsa ve müdahale savunan oyuncunun topu oynamasını engellemiyorsa, top kaleye girerse gol verilir. Müdahale saldıran takımdan geliyorsa bu istisna uygulanmaz.

Yani cisim sahaya girdi diye her gol otomatik olarak iptal olmaz. Hakem, cismin gerçekten ne yaptığına bakar. Örneğin kaleci meşaleden kaçtığı için topa gidemediyse hakemin bu pozisyonu nasıl yorumlayacağı kuralda yazmaz.

Örneğin saha içindeki bir tartışma, çocuk oyuncuların hakeme itiraz etmesine ve oyunun uzamasına yol açabilir. Bu nedenle antrenörler ve oyuncular "bu gol sayılır mı" tartışmasını hakem kararına bırakmalıdır. Ayrıca çocuklara bu davranışı önceden öğretmek, maç içindeki gerilimi azaltır. Kural kitabı, hakemin bu tür kararlarının sonuçlarından kendisini sorumlu tutmaz; yine de karar hakemindir.

Stadyumda meşale görürseniz veli olarak ne yaparsınız?

Çocuğunuzla bir maçı izlemeye gittiyseniz ve yakınlarda meşale yanıyorsa ilk iş uzaklaşmaktır. Panik yaratmadan çocuğun elini tutun ve en yakın güvenli çıkışa doğru ilerleyin.

  • Meşaleye ya da yakınındaki kişilere yaklaşmayın.
  • Çocuğun yüzünü dumandan uzak tutun ve kapalı bir bölgeye geçmeyin.
  • Güvenlik görevlisinin yönlendirmesini izleyin.
  • Başka taraftarlarla tartışmaya girmeyin.
  • Yanık ya da nefes sıkıntısı varsa görevliye haber verin ve 112'yi arayın.

Ayrıca çocuğunuzu telefona çekim yapmak için dumanlı alana sokmayın. Üstelik kalabalıkta küçük bir çocuğu kaybetmek de ayrı bir risktir. Önceden buluşma noktası belirlemek bu yüzden işe yarar.

Meşale konusunda hangi ayrıntılar kural metinlerinde açık değil?

Şu konular kaynak metinlerde açıkça düzenlenmiyor:

  • Resmî bir bekleme süresi ve her organizasyon için ortak bir tahliye prosedürü.
  • VAR'ın meşale isabetinde hangi hallerde devreye girdiği.
  • Gol iptali ya da gol sayılması durumunu açıkça yazan bir hüküm.
  • Duman sağlık etkisi için ölçülebilir bir eşik.
  • Amatör ve çocuk liglerinde geçerli ayrı bir talimat.

Bu maddelerden birini kendi organizasyonunuz için öğrenmek istiyorsanız, ilgili federasyonun güncel talimatını okuyun ya da il temsilciliğine sorun.

Birincil kaynaklar: IFAB Oyun Kuralları (Kanun 5, 7 ve 8), 6222 sayılı Kanun, TFF Futbol Disiplin Talimatı, TFF Süper Lig Müsabakaları Statüsü, UEFA Disiplin Yönetmeliği ve NHS yanık ilk yardımı sayfası.

Sıkça sorulan sorular

Meşale sahaya atılırsa oyun mutlaka durur mu?

Hayır, mutlaka durmaz. Kural kitabına göre hakem cismin oyuna müdahale edip etmediğine ve birine isabet edip etmediğine bakar. Meşale yangın ve yanık riski taşıdığı için hakem çoğu zaman oyunu durdurur. Ancak sabit bir otomatik kural yoktur, karar hakemin takdirindedir. Çocuk maçlarında organizasyon talimatı da ayrıca geçerli olabilir.

Oyun durduktan sonra nasıl yeniden başlar?

Maç askıya alınmazsa genel yol hakem atışıdır. Top ceza alanındaysa kaleciye, dışındaysa topa sahip olan takımın bir oyuncusuna bırakılır. Serbest vuruş, korner ya da taç atışı verilmez, çünkü bir oyuncu kural ihlali yapmamıştır. Önce meşale sahadan güvenle uzaklaştırılır, ardından hakem oyunun devamına karar verir.

Meşale oyuncuya isabet ederse maç biter mi?

Otomatik olarak bitmez. Kanun 5'e göre hakem maçı sürdürebilir, durdurabilir, askıya alabilir ya da yarıda bırakabilir. Karar olayın ağırlığına bağlıdır. Her durumda önce oyuncunun sağlığı gelir ve sağlık ekibi sahaya çağrılır. Yaralı oyuncunun devamına hakem ve sağlık ekibi birlikte karar verir. Çocuk oyuncuda bu karar daha temkinli alınır.

Meşale yüzünden kaybolan süre uzatmaya eklenir mi?

Evet, ilke olarak eklenir. Kanun 7, her devrede kaybolan süre için hakemin uzatma vermesini ister ve dış etken müdahalesi kaynaklı önemli gecikmeyi de sayar. Dakikanın formülü yoktur, hakem gerçek kaybı tahmin eder. Çocuk maçlarında süreler organizasyona göre değişebilir. Bu nedenle ilgili federasyon talimatına bakmak gerekir.

Yanık olursa ilk yardım nasıl yapılır?

NHS'ye göre yanığı mümkün olan en kısa sürede akan serin suyun altında 20 dakika tutun, yapışmamış giysi ve takıyı çıkarın, ardından streç filmle gevşekçe örtün. Krem, yağ ya da tereyağı sürmeyin, kabarcığı patlatmayın. Ciddi yanıkta 112'yi arayın ve sağlık personelinin talimatını izleyin. Bu yanıt ilk yardım eğitiminin yerine geçmez.

Meşale yakmak yasal mıdır?

Hayır. 6222 sayılı Kanun'un 12. maddesi müsabaka ve seyir alanlarına patlayıcı, parlayıcı, yanıcı veya yakıcı maddelerin sokulmasını yasaklar. Madde meşaleyi adıyla anmaz; hangi bendin uygulanacağını mahkeme belirler. Bu bilgi hukuki tavsiye değildir, bir avukata danışın. Disiplin sonuçları ayrıca TFF ya da UEFA talimatlarına göre belirlenir.

Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin

Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.

Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.

Reklamlar
Paylaş WhatsApp X Facebook
İlgili yazılar

Bunları da okuyun

Tüm Futbol Kuralları yazıları
Reklamlar

Örneğin: Kadıköy, ofsayt, yaş grupları

İstanbulAnkaraİzmirBursaAntalyaKocaeli

Çerez tercihleri

Tercihinizi sayfanın altındaki "Çerez tercihleri" bağlantısından her an değiştirebilirsiniz. Ayrıntılar: KVKK aydınlatma metni.