Oyuncu Sahaya Telefon veya Akıllı Saatle Girebilir mi? Elektronik Cihaz Kuralı
Oyuncu sahaya akıllı saat veya telefonla girebilir mi? IFAB Kural 4 elektronik iletişim yasağı, EPTS istisnası, teknik ekip ve amatör maç kuralları.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 24
- Okuma
- 15 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Oyuncu sahaya akıllı saat veya telefonla girebilir mi?
Hayır. IFAB Kural 4'e göre oyuncular, yedekler, oyundan çıkmış ve oyundan atılmış oyuncular hiçbir elektronik ya da iletişim cihazını takamaz veya kullanamaz. Tek istisna, yarışmanın izin verdiği elektronik performans ve takip sistemleridir (EPTS). Telefon, akıllı saat ve kulaklık bu istisnanın dışında kalır.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.23 bölüm · 15 dk okumaGünümüzde birçok oyuncu antrenmanda adımlarını, kalp atışını ve koşu mesafesini akıllı saatle takip eder. Bu yüzden maç günü de saati çıkarmadan sahaya girmek isteyen oyuncular az değildir. Peki kurallar buna izin verir mi? Akıllı saat ile kol saati arasında fark var mı ve teknik ekip telefon kullanabilir mi?
Bu rehber, akıllı saat ve telefon konusundaki soruları IFAB Oyun Kuralları Kural 4 (Oyuncuların Ekipmanı) üzerinden açıyor. Amatör maçlar, çocuk turnuvaları ve antrenmanlar için pratik öneriler de yazının devamında yer alıyor.
Kural 4 elektronik cihazlar hakkında ne diyor?
Kural 4'ün "Elektronik iletişim" başlıklı bölümü, konunun temelini oluşturur. Metne göre oyuncular, elektronik ya da iletişim ekipmanının hiçbir türünü takamaz veya kullanamaz. Bu yasak yedekleri, oyundan çıkmış oyuncuları ve oyundan atılmış oyuncuları da kapsar.
Kuralın tek istisnası, elektronik performans ve takip sistemleridir. Kural metni bu sistemleri İngilizce kısaltmasıyla EPTS olarak anar. Yarışma bu sistemlere izin veriyorsa, oyuncular bu amaçla tasarlanmış giyilebilir cihazları kullanabilir.
Aynı bölüm, takım görevlileri için farklı bir kural koyar. Takım görevlileri, oyuncu sağlığı ve güvenliğiyle doğrudan ilgili ya da taktik ve antrenörlük amaçlı elektronik iletişim kullanabilir. Ancak kural yalnız küçük, taşınabilir ve elde tutulan cihazlara izin verir.
| Kişi | Elektronik cihaz kullanabilir mi? | İstisna |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| Sahadaki oyuncu | Hayır | Yarışmanın izin verdiği EPTS |
| Yedek oyuncu | Hayır | Yarışmanın izin verdiği EPTS |
| Oyundan çıkmış ya da atılmış oyuncu | Hayır | Yok |
| Takım görevlisi | Evet, sınırlı | Küçük, taşınabilir cihaz; sağlık, güvenlik, taktik amaç |
| Hakem ve sahadaki maç görevlileri | Hayır, sınırlı | İletişim sistemi, performans takibi, izinli vücut kamerası |
Akıllı saat neden elektronik cihaz sayılır?
Akıllı saat, telefonla bağlantı kurabilen, bildirim alabilen ve veri gönderebilen bir cihazdır. Bu özellikler, onu Kural 4'teki "elektronik ya da iletişim ekipmanı" tanımının içine sokar. Kural metni, takım görevlileri için izin verilen cihazları sayarken akıllı saati açıkça örnek olarak verir.
Bu ayrıntı önemlidir. Kural, takım görevlileri için mikrofon, kulaklık, telefon, akıllı saat, tablet ve dizüstü bilgisayarı izin verilen küçük cihazlar arasında sayar. Yani akıllı saat, kuralların gözünde bir iletişim cihazıdır. Oyuncular için ise bu cihazların hiçbiri izinli değildir.
Bir akıllı saat yalnız adım sayıyor ve hiçbir bağlantı kurmuyor olsa bile durum değişmez. Kural, cihazın o anki kullanım biçimine değil, türüne bakar. Ayrıca hakem sahada bir saatin hangi özelliklerinin açık olduğunu kontrol edemez. Bu yüzden akıllı saat, bağlantısı kapalı olsa da elektronik bir cihazdır.
Oyuncu akıllı saatle sahaya girerse hakem ne yapar?
Kural 4, ekipman ihlallerinde hakemin izleyeceği yolu ayrıntılı olarak yazar. Hakem oyunu hemen durdurmak zorunda değildir. Oyuncuyu ekipmanını düzeltmesi için sahadan çıkmaya yönlendirir. Oyuncu, ekipmanını o arada düzeltmediyse oyun durduğunda sahadan çıkar.
Sahadan çıkan oyuncu, akıllı saati çıkarır. Ardından bir maç görevlisi ekipmanını kontrol eder. Oyuncu yalnız hakemin izniyle sahaya döner ve bu izin oyun akarken de verilebilir.
Kural 4'ün güvenlik bölümü ise bir yaptırım daha içerir. İzinsiz ya da tehlikeli bir ekipmanı çıkarmayı reddeden ya da yeniden takan oyuncu sarı kart görür. Ayrıca izin almadan sahaya dönen oyuncu da sarı kart görür.
- Hakem ihlali fark eder.
- Oyuncuyu sahadan çıkmaya yönlendirir.
- Oyuncu akıllı saati çıkarır.
- Bir maç görevlisi ekipmanı kontrol eder.
- Oyuncu hakemin izniyle sahaya döner.
Maç öncesi ekipman kontrolünde akıllı saat nasıl fark edilir?
Kural 4'e göre oyuncular maç başlamadan önce, yedekler ise sahaya girmeden önce kontrolden geçer. Bu kontrolde hakem ya da yardımcı hakemler oyuncuların ekipmanına bakar. Akıllı saat, bu kontrolde en kolay fark edilen eşyalardan biridir.
Uygulamada hakemler bu kontrolü soyunma odası koridorunda ya da sahaya çıkış öncesinde yapar. Oyuncuların kollarına, boyunlarına ve kulaklarına bakarlar. Bileğinde akıllı saat olan bir oyuncudan saati çıkarmasını isterler.
Bu kontrol, oyuncular için de bir fırsattır. Saati soyunma odasında unutan bir oyuncu, kontrol sırasında hatırlatma alır ve sorunu maç başlamadan çözer. Böylece maç sırasında sahadan çıkmak zorunda kalmaz ve takımı eksik kalmaz.
Yedek oyuncular için de aynı kural geçerlidir. Oyuna girecek yedek de değişiklik öncesinde kontrolden geçer. Yedek kulübesinde akıllı saat takan bir oyuncu, oyuna girmeden önce saati çıkarmalıdır.
Telefonla sahaya girmek kural dışı mı?
Evet. Telefon, akıllı saat gibi açık bir iletişim cihazıdır ve Kural 4'teki yasak kapsamındadır. Oyuncunun cebinde telefonla sahaya girmesi bir kural ihlalidir.
Pratikte futbol şortlarında telefon taşıyacak bir cep çoğu zaman yoktur. Ancak amatör maçlarda bazı oyuncular telefonu çorabın içine ya da şortun belinde taşımayı deneyebilir. Bu, hem kurallara aykırıdır hem de güvenlik açısından risklidir. Çünkü bir çarpışmada telefon hem oyuncuyu hem de rakibi yaralayabilir.
Telefonun yedek kulübesinde kullanılması da oyuncular için yasaktır. Kural, yedekleri ve oyundan çıkmış oyuncuları da kapsar. Yani maç sırasında yedek kulübesinde oturan bir oyuncu telefonuna bakamaz. Bu kural, maç içinde dışarıdan bilgi akışını ve dikkat dağınıklığını önlemeyi amaçlar.
Bir başka risk de kayıptır. Maç sırasında yere düşen bir telefon kırılabilir ya da kaybolabilir. Ayrıca bir oyuncunun ayağına takılarak sakatlığa yol açabilir. Bu yüzden telefonu maç boyunca soyunma odasında ya da takım sorumlusunun çantasında tutmak, hem kurala uymanın hem de eşyayı korumanın en kolay yoludur.
EPTS nedir ve hangi cihazlara izin verir?
EPTS, elektronik performans ve takip sistemlerinin kısaltmasıdır. Bu sistemler, oyuncuların koşu mesafesini, hızını, ivmelenmesini ve benzeri fiziksel verilerini ölçer. Genellikle oyuncuların sırtına, forma altındaki özel bir yeleğe yerleştirilen küçük bir cihazla çalışır.
Kural 4'e göre FIFA, konfederasyonlar ya da ulusal federasyonlar çatısı altında düzenlenen resmî bir yarışmada giyilebilir EPTS teknolojisi kullanılıyorsa, organizatör bu teknolojinin tehlikeli olmadığından emin olmalıdır. Ayrıca cihaz, FIFA'nın EPTS için belirlediği kalite programının şartlarını karşılamalıdır.
Organizatör EPTS sağlıyorsa, sistemden teknik alana aktarılan verilerin güvenilir ve doğru olmasından da organizatör sorumludur. Bu yüzden EPTS, oyuncunun kendi getirdiği bir akıllı saatle aynı şey değildir. EPTS, organizatörün onayından geçen ve belirli kalite şartlarını karşılayan bir sistemdir.
Futbolda kullanılan performans takip yelekleri hakkında daha fazla bilgiyi GPS yelek ve performans takip teknolojileri rehberimizde bulabilirsiniz.
| Cihaz | Oyuncu maçta kullanabilir mi? | Not |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| Kişisel akıllı saat | Hayır | İletişim cihazı |
| Telefon | Hayır | İletişim cihazı |
| Kulaklık | Hayır | İletişim cihazı |
| Yarışmanın izin verdiği EPTS yeleği | Evet | Organizatörün onayı ve kalite şartları gerekir |
Teknik ekip telefon ve tablet kullanabilir mi?
Evet, ama sınırlı biçimde. Kural 4'e göre takım görevlileri, oyuncu sağlığı ve güvenliğiyle doğrudan ilgili ya da taktik ve antrenörlük amaçlı elektronik iletişim kullanabilir. Ancak kural yalnız küçük, taşınabilir ve elde tutulan cihazlara izin verir.
Kural metni bu cihazları örnekleriyle sayar: mikrofon, kulaklık, telefon, akıllı saat, tablet ve dizüstü bilgisayar. Yani teknik direktör tablette maç görüntülerine bakabilir, yardımcı antrenör kulaklıkla tribündeki analistle konuşabilir.
Bu iznin bir sınırı da vardır. Kural metnine göre izin verilmeyen bir ekipman kullanan ya da elektronik veya iletişim ekipmanını kullanırken uygunsuz davranan takım görevlisi oyundan atılır. Örneğin tabletteki görüntüyü hakeme göstererek itiraz eden bir antrenör, bu kapsama girebilir.
Teknik alanın genel kurallarını teknik alan kuralları rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Hakem akıllı saat takabilir mi?
Kural 5, hakemler için ayrı bir düzen kurar. Hakemin zorunlu ekipmanları arasında saat ya da saatler yer alır. Ayrıca hakem, diğer maç görevlileriyle iletişim için bip sinyalli bayrak ve kulaklık gibi araçlar kullanabilir. Kural, performans takip ya da benzeri fitness takip cihazlarını da izin verilen ekipman arasında sayar.
Öte yandan aynı kural, hakemlerin ve sahadaki diğer maç görevlilerinin, izin verilen vücut kameraları dışında başka elektronik ekipman kullanmasını yasaklar. Yani hakemin kullandığı her cihazın kuralda açıkça tanımlı bir amacı vardır.
Uygulamada hakemlerin taktığı saatler, süre tutma ve gol çizgisi teknolojisinin bildirimlerini alma gibi işlevler taşıyabilir. Ancak bu cihazlar, organizatörün izin verdiği sistemlerin parçasıdır. Hakemlerin neden iki saat taktığını hakemler neden iki saat takar başlıklı yazımızda açıkladık.
Klasik kol saatiyle oynanır mı?
Elektronik olmayan bir kol saati, Kural 4'teki elektronik iletişim yasağının kapsamına girmez. Ancak bu, kol saatiyle oynamanın serbest olduğu anlamına gelmez. Kural 4'ün güvenlik bölümü, oyuncunun tehlikeli olan hiçbir ekipmanı kullanamayacağını ve takamayacağını söyler.
Bir kol saatinin sert kasası, metal kayışı ya da camı, bir çarpışmada hem oyuncuyu hem de rakibi yaralayabilir. Bu yüzden hakem, kol saatini tehlikeli bulursa çıkarılmasını ister. Kural metnine göre tehlikeli eşyalar çıkarılmalıdır; bantla ya da başka bir şeyle örtülerek oynanamaz.
Güncel kural metni ayrıca tehlikeli olmayan aksesuarlar için bir yol açar: bu aksesuarlar güvenli ve sağlam biçimde örtülürse takılabilir. Ancak kararı her zaman hakem verir. Takı ve aksesuar kuralının ayrıntılarını futbolda takıyla oynanır mı başlıklı yazımızda inceledik.
Fitness bileklikleri ve uyku takip cihazları ne durumda?
Fitness bileklikleri, akıllı saate benzer biçimde çalışır. Kalp atışını ölçer, adım sayar ve veriyi telefona aktarır. Bu yüzden Kural 4'ün gözünde bu bileklikler de elektronik cihazdır ve maç sırasında oyuncunun kullanmasına izin yoktur.
Yüzük biçimindeki takip cihazları da aynı kapsamdadır. Bu cihazlar hem elektronik özellik taşır hem de yüzük biçimleri nedeniyle güvenlik riski oluşturabilir. Dolayısıyla maç öncesinde çıkarılması gerekir.
Bu cihazların antrenman ve toparlanma sürecinde kullanılması ise tamamen farklı bir konudur. Kural 4 yalnız maçı düzenler. Antrenmanda hangi cihazın kullanılacağı, kulübün ve antrenörün kararına kalır. Uyku takip cihazlarının performansa katkısını uyku takip teknolojisini anlatan yazımızda ele aldık.
Oyuncu tıbbi bir cihaz taşıyorsa ne olur?
Bazı oyuncular sağlık nedeniyle vücutlarında bir cihaz taşıyabilir. Örneğin şeker hastalığı olan bir oyuncu, kan şekerini ölçen bir sensör ya da insülin pompası kullanabilir. Bu cihazlar teknik olarak elektronik olabilir.
Kural metni, tıbbi cihazlar için ayrı bir madde içermez. Bununla birlikte IFAB, güncel kural değişikliklerine ilişkin açıklamasında aksesuar kuralını gerekçelendirirken eski takı yasağının kültürel, dinî, tıbbi ve kişisel nedenleri gözden kaçırdığını belirtir. Bu yaklaşım, tıbbi ihtiyaçların dikkate alınması gerektiğini gösterir.
Uygulamada oyuncu ya da takım, bu tür durumları maç öncesinde hakem ve organizatörle paylaşır. Cihazın güvenli biçimde örtülmesi, sabitlenmesi ve oyuncuya ya da rakibe zarar vermemesi önemlidir. Kesin karar hakeme ve yarışmanın kurallarına aittir. Böyle bir durumda oyuncunun hekimiyle konuşması ve gerekli belgeyi önceden hazırlaması en doğru yoldur.
Akıllı saat kuralı neden bu kadar katı?
Kuralın ilk amacı güvenliktir. Futbol, çarpışmaların yoğun olduğu bir oyundur. Bilekteki sert bir cihaz, bir hava topu mücadelesinde rakibin yüzüne ya da kendi başına çarpabilir. Kural, bu riski baştan ortadan kaldırmak ister.
İkinci amaç, oyunun adaletini korumaktır. İletişim cihazı taşıyan bir oyuncu, maç sırasında dışarıdan talimat ya da bilgi alabilir. Örneğin kenardaki bir analist, oyuncunun saatine rakibin taktik değişikliğiyle ilgili mesaj gönderebilir. Kural, sahadaki iletişimin yalnız oyuncular ve teknik alan arasındaki sözlü iletişimle sınırlı kalmasını ister.
Üçüncü amaç ise eşitliktir. Her oyuncunun aynı imkâna sahip olmadığı bir teknolojiye izin vermek, takımlar arasında farklılık yaratabilir. EPTS'in organizatörün onayına ve kalite şartlarına bağlanması, bu eşitliği koruyan bir yöntemdir.
Bu üç amaç birlikte düşünüldüğünde kuralın mantığı netleşir. Kural, teknolojiye karşı değildir; teknolojinin sahadaki güvenliği ve adaleti bozmasına karşıdır. Bu yüzden organizatörün kontrolündeki sistemlere izin verir, kişisel cihazları ise saha dışında tutar. Böylece oyun, herkes için aynı koşullarda oynanır.
Sahadaki oyuncuya dışarıdan bilgi vermek neden yasak değil de cihaz yasak?
Bu soru ilk bakışta çelişkili görünebilir. Teknik direktör kenardan bağırarak oyuncusuna talimat verebilir. Ama aynı talimatı oyuncunun bileğine mesajla göndermek yasaktır. Peki aradaki fark nedir?
Fark, iletişimin görünürlüğü ve sınırıdır. Kenardan yapılan sözlü iletişim herkesin gözü önünde gerçekleşir ve teknik alanın kurallarına bağlıdır. Hakem bu iletişimi izleyebilir ve gerekirse müdahale eder. Elektronik iletişim ise görünmezdir ve sınırı yoktur. Bir oyuncu maç boyunca analistten, tribünden ya da başka bir yerden sürekli bilgi alabilir.
Bu yüzden kural, oyuncu ile teknik alan arasındaki iletişimi geleneksel yollarla sınırlar. Teknik ekip cihazlarını kendi aralarında ve oyuncu sağlığı için kullanabilir. Ancak bu bilgiyi oyuncuya iletmenin yolu, yine sözlü talimat ve el işaretleridir.
Kulaklık takarak oynamak mümkün mü?
Hayır. Kulaklık, Kural 4'teki elektronik iletişim yasağının en açık örneklerinden biridir. Oyuncunun kulağında kablosuz bir kulaklık bulunması, dışarıdan sesli talimat alma imkânı yaratır. Bu da kuralın önlemek istediği durumun ta kendisidir.
Ayrıca kulaklık, güvenlik açısından da risklidir. Bir hava topu mücadelesinde kulağa gelen darbe, kulaklığın kulak kanalına zarar vermesine yol açabilir. Bu yüzden hakem, ekipman kontrolünde kulakları da kontrol eder.
Isınma sırasında müzik dinlemek için kulaklık takan oyuncular için de basit bir kural işe yarar: sahaya çıkış koridoruna gelmeden kulaklığı çantaya bırakın. Böylece hem kontrol sırasında vakit kaybetmezsiniz hem de kulaklığı sahada unutma riskini ortadan kaldırırsınız.
Aynı kural, antrenörlerin oyuncuya maç içinde sesli talimat vermek için kullanacağı küçük alıcılar için de geçerlidir. Bu tür bir cihaz, oyuncunun bedeninde olduğu sürece yasak kapsamındadır.
Yedek oyuncu ısınırken cihaz kullanabilir mi?
Kural 4'teki yasak yedekleri de kapsar. Yedek oyuncular maç sırasında saha kenarında ısınırken de bu kurala bağlıdır. Yani ısınma alanında bileğinde takip cihazı olan ya da kulağında kulaklık bulunan bir yedek, kural ihlali yapar.
Bu kural, yedeklerin teknik alan ile oyuncular arasında bir "bilgi köprüsü" olmasını da engeller. Örneğin ısınan bir yedek, tribündeki analistten aldığı bilgiyi sahadaki oyunculara iletemez. Ayrıca yedek oyuncu oyuna girmeden önce ekipman kontrolünden geçer. Bu kontrolde cihaz fark edilirse, oyuncu cihazı çıkarmadan oyuna giremez.
Bu yüzden takımların ısınma rutinini de kurala göre planlaması gerekir. Yedekler ısınmaya başlamadan önce bütün cihazlarını teknik alandaki çantaya bırakmalıdır.
Takım görevlisi cihazını kurala aykırı kullanırsa ne olur?
Kural 4, takım görevlileri için sert bir yaptırım öngörür. İzin verilmeyen bir ekipmanı kullanan ya da elektronik veya iletişim ekipmanını kullanırken uygunsuz davranan takım görevlisi oyundan atılır.
Bu kural, cihazın kendisinden çok kullanım biçimine odaklanır. Örneğin teknik direktörün tabletinde maç görüntüsü izlemesi serbesttir. Ancak aynı görüntüyü dördüncü hakeme göstererek itiraz etmek, uygunsuz davranış kapsamına girebilir. Benzer biçimde bir görevlinin telefonla sahadaki oyuncuya mesaj göndermeye çalışması da kurala aykırıdır.
Kural 12, takım görevlilerinin hakem kararlarına itirazını da ayrıca düzenler. Teknik direktörün kart gördüğü durumların ayrıntılarını teknik direktör kart görürse ne olur başlıklı yazımızda bulabilirsiniz.
Sağlık ekibi elektronik cihazı nasıl kullanır?
Sağlık ekibi, takım listesinde yer alıyorsa takım görevlisi konumundadır. Bu yüzden Kural 4'ün takım görevlileri için tanıdığı izin, sağlık ekibi için de geçerlidir. Kural, oyuncu sağlığı ve güvenliğiyle doğrudan ilgili elektronik iletişimi açıkça izin verilen amaçlar arasında sayar.
Uygulamada bu izin çok işe yarar. Örneğin takım doktoru, tribündeki bir uzmana telefonla danışabilir. Fizyoterapist, sakatlanan oyuncunun durumu hakkında teknik direktörü kulaklıkla bilgilendirebilir. Bu iletişim, oyuncunun güvenliğini korumaya yöneliktir.
Bununla birlikte sağlık ekibinin de sahaya girişi hakemin iznine bağlıdır. Cihaz kullanma izni, sahaya izinsiz girme hakkı vermez. Bu konunun ayrıntılarını sağlık ekibinin hakem izni olmadan sahaya girip giremeyeceğini anlatan yazımızda ele aldık.
Akıllı saat kuralıyla ilgili sık yapılan yanlışlar nelerdir?
Teknoloji hayatımıza girdikçe bu konuda da yanlış bilgiler çoğalıyor. En sık karşılaşılanları şöyle düzeltebiliriz.
- Sık duyulan "akıllı saatin bağlantısı kapalıysa takılabilir" bilgisi yanlıştır. Kural, cihazın türüne bakar; bağlantı durumuna değil.
- Sık duyulan "bantla örtülürse sorun olmaz" bilgisi de yanlıştır. Elektronik cihaz yasağı örtmekle ortadan kalkmaz; tehlikeli eşyalar da örtülerek takılamaz.
- "Yedek kulübesinde telefon serbest" düşüncesi yanlıştır. Yasak yedekleri ve oyundan çıkmış oyuncuları da kapsar.
- "Teknik direktör de telefon kullanamaz" fikri de yanlıştır. Takım görevlileri belirli amaçlarla küçük cihazlar kullanabilir.
- "GPS yeleği her maçta serbest" düşüncesi de eksiktir. EPTS, yarışmanın izin vermesine ve kalite şartlarına bağlıdır.
Bu yanlışların çoğu, oyuncu ile takım görevlisi arasındaki farkın gözden kaçmasından doğar. Kural, iki grup için iki ayrı düzen kurar.
Halı saha ve amatör maçlarda akıllı saat takılır mı?
Halı saha için tek bir resmî kural kitabı yoktur; kurallar organizasyona göre değişir. Bu yüzden arkadaşlar arasında oynanan bir halı saha maçında akıllı saat takıp takmamak çoğu zaman oyuncuların kendi kararıdır.
Ancak güvenlik ilkesi her yerde geçerlidir. Bilekteki sert bir saat, bir çarpışmada hem sizi hem de rakibinizi yaralayabilir. Ayrıca saatin camı kırılırsa kesik riski doğar. Bu yüzden resmî bir kural olmasa bile, maç öncesinde saati çıkarmak en güvenli seçenektir.
Federasyona bağlı amatör liglerde ise durum farklıdır. Bu maçlarda IFAB kuralları geçerlidir ve hakem ekipman kontrolü yapar. Akıllı saatle sahaya çıkmak isteyen oyuncu, hakemin uyarısıyla karşılaşır. Halı saha maçında kalori takibini saatsiz yapmak isterseniz halı saha kalori hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Çocuklar ve veliler için akıllı saat kuralında neye dikkat edilmeli?
Birçok veli, çocuğuna güvenlik amacıyla konum takibi yapan bir akıllı saat takar. Bu saatler, çocuğun nerede olduğunu bilmek isteyen aileler için faydalı olabilir. Ancak maç ve antrenman sırasında bu saatin çıkarılması gerekir.
Çocuk maçlarında da Kural 4'ün temel ilkeleri geçerlidir. Elektronik cihaz ve tehlikeli eşya yasağı, çocukların güvenliğini korumak için vardır. Bir çocuğun bileğindeki saat, başka bir çocuğun yüzüne çarparsa ciddi bir yaralanmaya yol açabilir.
Veliler için birkaç pratik öneri işe yarar.
- Çocuğun akıllı saatini antrenman çantasında, güvenli bir bölmede tutun.
- Antrenörle iletişim için çocuğun saatine değil, antrenörün kendi telefonuna güvenin.
- Çocuğa maç öncesinde saati çıkarmayı bir alışkanlık olarak öğretin.
- Konum takibi gerekiyorsa, saati soyunma odasında ya da kenarda bırakmanın yeterli olduğunu bilin.
Çocuğun maç günü çantasında bulunması gereken diğer ekipmanlar için tekmelik seçimi rehberimiz de yol gösterir.
Antrenör ekipman kontrolünü nasıl alışkanlık hâline getirir?
Ekipman kontrolü, yalnız hakemin işi değildir. İyi bir antrenör, oyuncularının sahaya kurallara uygun biçimde çıkmasını sağlar. Bu, hem takımın gereksiz kart görmesini hem de oyuncuların sakatlanma riskini azaltır.
Uygulamada antrenörler maç öncesi toplantının sonunda kısa bir kontrol yapar. Oyuncular bileklerine, boyunlarına ve kulaklarına bakar. Oyuncular saat, bileklik, kolye ve küpe gibi eşyaları çıkarır ve güvenli bir yerde toplar.
- Maç öncesi toplantıda ekipman kuralını kısaca hatırlatın.
- Oyunculardan saat ve bileklikleri çıkarıp çantaya koymalarını isteyin.
- Yedek oyuncuların da aynı kontrolü yapmasını sağlayın.
- Değerli eşyalar için takım sorumlusunun yanında güvenli bir çanta bulundurun.
- Kontrolü her maçta tekrarlayarak alışkanlık hâline getirin.
Bu basit rutin, özellikle genç oyuncularda kurallara saygı alışkanlığını da güçlendirir.
Bu kontrolü eğlenceli hâle getirmek de mümkündür. Örneğin çocuk takımlarında kaptan, takım arkadaşlarının bileklerini kontrol edebilir. Böylece çocuklar hem kuralı öğrenir hem de birbirlerine karşı sorumluluk duygusu geliştirir. Ayrıca bu küçük ritüel, maç öncesi heyecanı azaltmaya da yardımcı olabilir.
Maç sırasında elektronik iletişim gelecekte değişebilir mi?
Futbolda teknoloji her yıl biraz daha yaygınlaşıyor. VAR, gol çizgisi teknolojisi ve yarı otomatik ofsayt teknolojisi, son yıllarda kurallara giren yeniliklerdir. Bu yüzden elektronik cihazlarla ilgili kuralların da zaman içinde değişmesi mümkündür.
Ancak bugünkü kural metni, oyuncuların elektronik iletişimini açıkça yasaklar. Değişiklikler ancak IFAB'ın onayıyla kurallara girer. Yeni bir kural yürürlüğe girmeden önce IFAB bunu duyurur ve kural metnini günceller.
Bu yüzden oyuncular ve antrenörler, sosyal medyada dolaşan "artık akıllı saat serbest" gibi haberlere değil, IFAB'ın güncel kural metnine bakmalıdır. Hakemle maç sırasında iletişimin nasıl işlediğini merak ediyorsanız VAR sesli iletişim yazımızı okuyabilirsiniz.
Akıllı saat ve ekipman bilginizi test edin
Kural 4'teki ekipman hükümleri, kural bilgisi testlerinde sık çıkan konular arasındadır. Kendinize şu soruları sorarak bilginizi deneyebilirsiniz.
- Yedek oyuncu kulübede telefon kullanabilir mi? Hayır.
- Teknik direktör tablet kullanabilir mi? Evet, taktik ve antrenörlük amacıyla küçük cihazlar serbesttir.
- Akıllı saatin üzerini bantla kapatmak yeterli mi? Hayır.
- EPTS yeleği her maçta takılabilir mi? Yalnız yarışma izin veriyorsa ve kalite şartlarını karşılıyorsa.
- Ekipmanını düzeltip izinsiz sahaya dönen oyuncu ne görür? Sarı kart.
Daha fazla soruyla bilginizi ölçmek isterseniz futbol kuralları testi aracımızı deneyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Kaleci elektronik bir cihazla oynayabilir mi?
Hayır. Kural 4'teki elektronik iletişim yasağı, kaleci dahil bütün oyunculara uygulanır. Kalecinin de akıllı saat, telefon ya da kulaklık takması kurallara aykırıdır. Yarışmanın izin verdiği EPTS sistemleri ise kaleciler için de kullanılabilir. Kalecinin eldiven gibi özel ekipmanları ise elektronik değildir ve ayrı kurallara bağlıdır.
Oyuncu sahada akıllı saatle gol atarsa gol geçerli mi?
Kural 4'e göre ekipman ihlalinde oyun durdurulmak zorunda değildir ve hakem oyuncuyu ilk duruşta sahadan çıkarır. Kural metni, bu ihlal nedeniyle golün iptal edileceğine dair bir hüküm koymaz. Ancak oyuncu daha önce uyarıldıysa ve ekipmanı yeniden taktıysa sarı kart görür. Golün durumu diğer kurallara göre değerlendirilir.
Teknik direktör oyuncuya akıllı saatten mesaj gönderebilir mi?
Hayır. Oyuncular hiçbir elektronik iletişim cihazı kullanamaz. Teknik direktörün kullanabildiği cihazlar, oyuncuyla elektronik iletişim kurmak için değildir. Teknik ekip, oyunculara talimatlarını teknik alandan sözlü olarak verir. İzin verilmeyen bir ekipmanı kullanan ya da uygunsuz davranan takım görevlisi ise kırmızı kartla oyundan atılır.
Devre arasında oyuncu telefonuna bakabilir mi?
Kural 4, maç sırasında oyuncuların elektronik cihaz kullanmasını yasaklar. Devre arasında soyunma odasında yaşananlar ise genellikle yarışmanın ve takımın kendi kurallarına bağlıdır. Bununla birlikte birçok takım, odaklanmayı korumak için devre arasında telefon kullanımını kendi iç kurallarıyla sınırlar. Kesin düzenlemeyi yarışma kurallarından öğrenmek gerekir.
Akıllı saatle antrenman yapmak sakıncalı mı?
Kural 4 yalnız maçları düzenler; antrenmanda akıllı saat kullanımı kulübün ve antrenörün kararına kalır. Ancak güvenlik ilkesi antrenmanda da geçerlidir. Temaslı çalışmalarda ve oyunlarda saatin çıkarılması, çarpışma ve kesik riskini azaltır. Koşu ya da bireysel kondisyon çalışmalarında ise saat veri takibi için faydalı olabilir.
Oyuncu kulağında işitme cihazıyla oynayabilir mi?
Kural metni, işitme cihazı gibi tıbbi cihazlar için ayrı bir madde içermez. Bu tür durumlarda oyuncunun maç öncesinde hakemi ve organizatörü bilgilendirmesi çok önemlidir. Cihazın güvenli biçimde sabitlenmesi ve oyuncuya ya da rakibe zarar vermemesi gerekir. Kesin karar hakeme ve yarışma kurallarına aittir; hekime danışmak da faydalıdır.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.