Oyundan Çıkan Oyuncunun Sarı Kartı Silinir mi? Değişiklik ve Kart Kaydı
Oyundan çıkan oyuncunun sarı kartı silinir mi? IFAB Kural 3 ve 12, hakem raporu, kulübede ikinci sarı ve TFF dört sarı kart hesabı örneklerle anlatılıyor.
- Yazan
- İçerik Editörü
- Bölüm
- 23
- Okuma
- 15 dk
Bu Yazıda Neleri Anlattık?
Oyundan çıkan oyuncunun sarı kartı silinir mi?
Hayır, oyuncu değişikliği sarı kartı silmez. Hakem kartı maç raporuna yazar ve kart, o oyuncunun disiplin kaydında kalır. Oyundan çıkan oyuncu IFAB kurallarına göre hakemin yetkisi altında kalmaya devam eder; kulübede ikinci bir ihtar alırsa aynı maçta kırmızı kart görür.
Bu bir özet. Ayrıntılar, örnekler ve sık sorulan sorular yazının devamında.22 bölüm · 15 dk okumaBu soru özellikle sarı kartlı bir oyuncunun devre arasında ya da maçın sonlarına doğru değiştirildiği anlarda gündeme gelir. Taraftarlar bazen değişikliği "kartı temizleme" yolu olarak görür. Oysa değişikliğin tek etkisi, oyuncunun sahada ikinci bir sarı kart riskini azaltmasıdır.
Bu yazıda değişiklikten sonra kartın ne olduğunu, hakem raporunu, kulübede gelen ikinci sarıyı ve Türkiye'deki dört sarı kart hesabını ele alıyoruz. Genel kart ceza tablosunu ise sarı kart kaç maç ceza yazımızda bulabilirsiniz.
Değişiklikten sonra kart raporda kalır mı?
Kart raporda kalır. IFAB Oyun Kuralları Kural 5, hakemin maçın kaydını tuttuğunu ve yetkili mercilere maç öncesinde, sırasında ve sonrasında olan disiplin işlemlerini içeren bir rapor sunduğunu yazar. Gösterilen her sarı kart bu kayda girer.
Kayıtta yalnız kartın kendisi değil, genelde kartın dakikası ve sebebi de yer alır. Disiplin kurulları ve lig yönetimi daha sonra kart sayımlarını bu bilgiye dayanarak yapar.
Değişiklik bu kaydı değiştirmez. Oyuncu kenara geldiğinde kartı onunla birlikte gelir, çünkü kart bir pozisyona değil bir kişiye gösterilmiştir. Hakemin kart defterinde neler olduğunu merak edenler hakem kart defterine ne yazar yazımızı okuyabilir.
Kısacası değişiklik açısından cevap nettir: kart, maç bittiğinde de oradadır.
Oyundan çıkan oyuncu kurallara göre kimdir?
Kural 3, oyuncu değişikliğinin yedek oyuncu sahaya girdiği anda tamamlandığını yazar. O andan itibaren sahadan çıkan oyuncu "oyundan çıkmış oyuncu", giren oyuncu ise "oyuncu" olur. Kural aynı bölümde, oyundan çıkmış oyuncuların ve yedeklerin oynasın ya da oynamasın hakemin yetkisi altında olduğunu açıkça belirtir.
Bu tanımın iki sonucu vardır. İlki, oyundan çıkan oyuncu artık maça katılamaz; geri dönüşlü değişikliğe izin verilen alt yapı, veteran, engelli ve tabandan futbol karşılaşmaları bunun istisnasıdır. İkincisi, oyuncu sahayı terk etse de disiplin açısından maçın parçası olmayı sürdürür.
| Statü | Sahada mı? | Kart görebilir mi? |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| Oyuncu | Evet | Evet |
| Yedek oyuncu | Hayır | Evet |
| Oyundan çıkmış oyuncu | Hayır | Evet |
| Takım yetkilisi | Hayır | Evet |
| İhraç edilmiş oyuncu | Hayır | Yeni kart gösterilmez, olay rapora girer |
Tablodaki son satır için Kural 5'in yorum bölümü örnek verir: kırmızı kart gören oyuncu sahayı terk etmeden yeni bir ihraç ihlali yaparsa ikinci kırmızı kart gösterilmez, ama ihlal rapora yazılır.
Oyundan çıkan oyuncu nereye gitmek zorundadır?
Kural 3, değiştirilen oyuncunun doğrudan teknik alana ya da soyunma odasına gitmesini ve geri dönüşlü değişiklik dışında maça bir daha katılmamasını ister. Bu hüküm, kart açısından da önemli bir çerçeve çizer.
Teknik alana giden oyuncu, maçın geri kalanını hakemin ve dördüncü hakemin gözü önünde geçirir. Bu yüzden kenarda yaptığı her itiraz ya da hareket kayda girebilir. Soyunma odasına giden oyuncu ise sahadan uzaklaştığı için kart riski azalır, ama disiplin yetkisi ortadan kalkmaz.
Kural ayrıca değiştirilen oyuncunun genelde sınır çizgisinin en yakın noktasından çıkmasını ister. Hakem güvenlik ya da sakatlık gibi bir sebeple başka bir noktayı gösterebilir.
Uygulamada bazı antrenörler sarı kartlı ve gergin bir oyuncuyu değiştirdikten sonra ısınma alanına ya da soyunma odasına gönderir. Bu karar oyuncuyu hem sakinleştirir hem de kulübede ikinci kart riskini düşürür. Kulübedeki kişi sayısı kurallarını yedek kulübesinde kaç oyuncu bulunur yazımızda bulabilirsiniz.
Kulübedeki oyuncu ikinci sarı kartı görürse ne olur?
Bu, sorunun en kritik kısmıdır. Kural 3'ün sık sorulan sorular bölümü tam bu durumu örnekler: ilk yarıda pervasızca bir müdahale yüzünden sarı kart gören oyuncuyu takımı devre arasında oyundan alır. İkinci yarıda bu oyuncu teknik alandan çıkıp yardımcı hakeme ofsayt kararına itiraz eder.
Kuralın cevabı açıktır. Hakem önce sarı, sonra kırmızı kart gösterir; çünkü aynı kişi aynı maçta biri oyuncu, biri oyundan çıkmış oyuncu olarak iki ihtar almıştır. Oyuncu kırmızı kartla ihraç olur ve oyun alanının ve teknik alanın çevresinden ayrılmak zorundadır.
Aynı mantık ters yönde de işler. Kural, ilk yarıda yedek olarak sarı kart gören bir oyuncunun ikinci yarıda oyuna girip ikinci bir ihtar alması hâlinde de ihraç edileceğini yazar.
Dolayısıyla değişiklik, sarı kartı sıfırlamaz. Sadece oyuncunun ikinci kartı nerede görebileceğini değiştirir: sahada değil, kulübede.
Oyundan çıkmış oyuncu hangi davranışlar için ihtar alır?
Kural 12, yedek oyuncu ve oyundan çıkmış oyuncu için ayrı bir ihtar listesi verir. Bu liste sahadaki oyuncunun listesinden kısadır, çünkü bazı ihlaller yalnız sahada yapılabilir.
- Oyunun yeniden başlamasını geciktirmek
- Sözle ya da hareketle itiraz etmek
- Hakemin izni olmadan oyun alanına girmek ya da yeniden girmek
- Sportmenlik dışı davranış
- Hakem inceleme alanına girmek
- "İnceleme" yani ekran işaretini aşırı kullanmak
Bu davranışlardan biri ilk sarı kartın üstüne gelirse sonuç ikinci ihtar ve kırmızı karttır. Uygulamada en sık görülen örnekler, kulübeden yapılan itiraz ve sahaya izinsiz girmektir.
Kural ayrıca teknik alandan gelen bir ihlalde suçlu belirlenemezse cezanın orada bulunan en kıdemli antrenöre verileceğini yazar. Bu nedenle kartlı bir oyuncu kulübede sakin kalmalıdır; aksi hâlde hem kendini hem antrenörünü riske atar.
Kulübedeki oyuncu doğrudan kırmızı kart görebilir mi?
Evet. Kural 12'nin ihraç listesi "oyuncu, yedek oyuncu ya da oyundan çıkmış oyuncu" ifadesiyle başlar. Yani hakaret içeren söz ya da hareket, şiddetli hareket, tükürme, ısırma ve video operasyon odasına girmek gibi ihlaller oyundan çıkmış oyuncu için de doğrudan kırmızı karttır.
Bu durumun ayrıntılarını ve takımın sahadaki oyuncu sayısına etkisini oyundan çıkmış oyuncu kırmızı kart görebilir mi yazımızda ayrıca ele aldık. Burada bilmeniz gereken nokta şudur: kırmızı kart, oyuncunun daha önce gördüğü sarı kartın sayımını da etkiler.
TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 93. maddesinin 4. fıkrası bu ayrıntıyı düzenler. Bir futbolcu bir maçta sarı karttan sonra doğrudan kırmızı ya da ikinci sarı nedeniyle kırmızı kart görürse, talimata göre o sarı kartlar hakem raporunda yer almaz ve dört sarı kart hesabına girmez.
Türkiye'de dört sarı kuralı oyundan çıkan oyuncuyu nasıl etkiler?
Türkiye'de profesyonel liglerde sarı kartların birikmesi ceza doğurur. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 93. maddesine göre bir sezonda aynı kategorideki maçlarda toplam dört sarı kart gören futbolcu, cezalı duruma düştüğü kategorinin ilk resmî maçında isim listesine yazılamaz. İlgili lig statüsü bu sayıyı dörtten farklı belirleyebilir.
Oyundan çıkan oyuncunun sarı kartı bu sayıma girer. Değişiklik kartın sayılmasını engellemez, çünkü kart maç raporundadır.
| Durum | Dört sarı hesabına girer mi? |
|---|---|
| --- | --- |
| Sarı kart, sonra değişiklikle oyundan çıkış | Evet |
| Sarı kart, sonra kulübede ikinci sarı ve kırmızı | Hayır (93/4) |
| Sarı kart, sonra aynı maçta doğrudan kırmızı | Hayır (93/4) |
| Yedekken görülen tek sarı kart | Kural metni oyuncu ayrımı yapmaz; ilgili kurulun uygulamasına bakmak gerekir |
Ayrıca maddenin 7. fıkrası bir sezonda görülen sarı kartların ve cezalarının sonraki sezona taşınmadığını yazar. Kartın sezon içinde ne zaman sıfırlandığına ilişkin diğer kuralları dört sarı kart sistemi yazımızda anlattık.
Lig ve kupa kartları birbirine karışır mı?
Evet. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 93. maddesinin 3. fıkrası, sarı kart uygulamasında profesyonel ligler, Türkiye Kupası, gelişim ligleri ve benzeri her lig ve kupa kategorisinin ayrı ayrı değerlendirileceğini yazar.
Bu nedenle ligde değiştirilerek oyundan çıkan oyuncunun sarı kartı lig hesabında kalır, kupa hesabına geçmez. Aynı oyuncu kupa maçında sarı kart görüp oyundan çıkarsa, bu kart da yalnız kupa hesabına girer.
Ayrıca 6. fıkra bir ayrıntı daha ekler. Çift devreli lig usulüyle oynanan bölümden sonra ayrıca kademe ya da kademeler varsa, talimat ilk bölümde görülen sarı kartların ve cezaların sonraki kademelere geçmeyeceğini yazar.
Bu kuralların uygulaması, ilgili lig statüsüne göre ayrıntı kazanabilir. Bu nedenle bir kulüp yöneticisinin ya da takım sorumlusunun her sezon başında ilgili statüyü okuması, kart takibinin ilk adımıdır. Kupa kartlarının ayrıntısı için sarı kart cezası kupa maçında geçerli mi yazımıza bakabilirsiniz.
Amatör liglerde oyundan çıkan oyuncunun kartı ne olur?
Amatör liglerde durum biraz farklıdır. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 93. maddesinin 5. fıkrası, ilgili lig statüsünde aksine bir düzenleme yoksa amatör liglerde dört sarı kart uygulaması yapılmayacağını yazar.
Bu, amatör maçta sarı kartın önemsiz olduğu anlamına gelmez. Kart yine hakem raporuna girer ve maç içindeki etkisi aynıdır: aynı maçta ikinci ihtar kırmızı kart demektir. Oyundan çıkan oyuncu kulübede ikinci bir ihtar alırsa, amatör maçta da kırmızı kart görür.
Ayrıca ikinci sarı kart nedeniyle ihraç edilen futbolcu için talimatın 92. maddesi, takip eden ilk resmî maçta otomatik ceza öngörür. Bu hüküm resmî maçlar için genel bir kural olarak yazılmıştır.
Velilerin ve antrenörlerin dikkat etmesi gereken nokta şudur: amatör ve gelişim liglerinde hangi kart kuralının uygulandığı, statüden statüye değişebilir. Bu yüzden takımın bağlı olduğu lig yapısını amatör lig yapısı yazımızdan okuyup güncel statüyü il temsilciliğinden kontrol etmek en sağlıklı yoldur.
Sakatlık yüzünden oyundan çıkan oyuncu kartını korur mu?
Evet, korur. Sakatlık, değişikliğin sebebini değiştirir ama kartın geçerliliğini değiştirmez. Hakem bir oyuncuya kart göstermeye karar verdiyse ve oyuncu tedavi için sahadan çıkacaksa, Kural 5'in yorum bölümüne göre hakem kartı oyuncu çıkmadan önce gösterir. Oyuncu ciddi biçimde sakatsa, kural hakemden kartı gösterirken anlayışlı davranmasını ister.
Ardından oyuncu değişiklikle oyundan çıkarsa, kart onun raporundaki yerini korur. Takımın yerine soktuğu oyuncu ise temiz bir sayfayla başlar, çünkü kart kişiye aittir.
Kural ayrıca ilginç bir ayrıntı daha verir. Sağlık ekibi oyuncunun devam edemeyeceğine karar verdiğinde oyuncu sahadan çıkmayı reddederse ihtar alır ve sedyeyle ya da yürüyerek sahayı terk etmek zorundadır. Daha önce sarı kart görmüş bir oyuncu için bu, ikinci ihtar ve kırmızı kart demektir.
Bu nedenle sakatlanan oyuncunun sağlık ekibinin kararına uyması hem sağlığı hem de takımı için en doğru seçimdir. Kafa darbesi gibi durumlarda ise "şüphe varsa dışarı" ilkesi geçerlidir; bunu kafa sarsıntısı protokolü yazımızda anlattık.
Kaleci değiştirildiğinde kart durumu farklı mı?
Hayır, kaleci için de aynı kural geçerlidir. Sarı kart gören kaleci yedek kaleciyle değiştirilirse, kart onun kaydında kalır. Oyundan çıkan kaleci de kulübede ikinci bir ihtar alırsa ihraç olur.
Kalecilerle ilgili asıl farklı durum, oyuncu ile kalecinin yer değiştirmesidir. Kural 3'e göre bir oyuncu kaleciyle yer değiştirebilir; ancak bunun için hakemi önceden bilgilendirmek ve değişikliği oyun durmuşken yapmak gerekir. Bu şartlar yerine gelmezse hakem oyunu devam ettirir ve top oyun dışına çıktığında iki oyuncuya da ihtar verir.
Bu ayrıntı sarı kartlı oyuncular için önem taşır. Daha önce sarı kart görmüş bir oyuncu kurala aykırı yer değiştirmeye karışırsa, ikinci ihtarla oyundan çıkar.
Kural ayrıca bir istisna tanır: yer değiştirme devre arasında ya da maç sonu ile uzatma veya penaltı atışları arasındaki arada olduysa hakem ihtar vermez. Kaleci değişikliğinin değişiklik hakkıyla ilişkisini kaleci değişikliği yazımızda ele aldık.
Uzatmada ve penaltı atışlarında kart nasıl işler?
Uzatma devreleri, kural açısından maçın devamıdır. Normal sürede görülen sarı kart uzatmada da geçerlidir ve aynı oyuncunun uzatmada aldığı ikinci ihtar kırmızı kart getirir. Normal sürede değiştirilen oyuncu da uzatma boyunca oyundan çıkmış oyuncu olarak hakemin yetkisi altında kalır.
Penaltı atışlarında ise iki kural birlikte çalışır. İlki, Kural 5'e göre hakemin disiplin yetkisi penaltı atışlarını da kapsar. İkincisi, Kural 3'ün sık sorulan sorularına göre yalnız maç sonunda sahada olan ya da geçici olarak saha dışında bulunan oyuncular atışlara katılabilir; tek istisna devam edemeyen kalecinin yerine giren kalecidir.
Bu yüzden oyundan çıkan oyuncu penaltı atışı kullanamaz. Buna karşılık kulübede bekleyen bu oyuncu, atışlar sırasında itiraz ya da sahaya izinsiz girme gibi bir davranışta bulunursa kart görebilir. Daha önce sarı kartı varsa, ikinci ihtar yine kırmızı kart demektir.
Uzatmalarda kart sınırına ilişkin soruları uzatmalarda kart limiti yazımızda ayrıca cevapladık.
Antrenör sarı kartlı oyuncuyu neden değiştirir?
Sarı kartlı oyuncuyu değiştirmek futbolun en yaygın taktik kararlarından biridir. Bunun sebebi kartı silmek değil, riski azaltmaktır. Sarı kartlı bir oyuncu, özellikle savunmada, her ikili mücadelede ikinci bir ihtar tehlikesi taşır.
Antrenörün aklındaki sorular genelde şunlardır:
- Oyuncunun görevinde sık faul ihtimali var mı?
- Rakip, bu oyuncunun bölgesine hızlı oyuncularla mı geliyor?
- Oyuncu duygusal olarak gergin mi, hakemle tartışmaya açık mı?
- Takımın değişiklik hakkı ve maçın kalan süresi buna izin veriyor mu?
Bu kararın bir yan etkisi vardır. Oyuncu sahadan çıkınca sakinleşmek yerine kulübede tepki gösterirse, tam da kaçınılan sonuç ortaya çıkar. Bu yüzden değiştirilen oyuncuya kısa bir not vermek işe yarar: "Kartın duruyor, kenarda da dikkatli ol."
Değişiklik kurallarının genelini, kaç değişiklik hakkı olduğunu ve nasıl yapıldığını oyuncu değişikliği kuralları yazımızda anlattık.
Değişiklik sırasında oyuncu oyalanırsa kart görür mü?
Son kural değişiklikleri, değişiklik prosedürüne bir süre sınırı getirdi. Kural 3'e göre değiştirilen oyuncu, değişiklik tabelası gösterildikten ya da tabela yoksa hakemin işaretinden sonra on saniye içinde oyun alanını terk etmelidir. Güvenlik ya da sakatlık nedeniyle bu mümkün değilse kural bir istisna tanır.
Süre aşılırsa oyuncu yine sahadan çıkmak zorundadır. Ancak giren oyuncu hemen sahaya giremez; oyun yeniden başladıktan sonra bir dakika geçince, ilk duraksamada ve hakemin izniyle girebilir. Değişiklik iptal edilemez ve başka bir yedek kullanılamaz.
Peki kart var mı? Kural, değiştirilen oyuncunun yalnız oyunun yeniden başlamasını on saniyeden fazla aşırı biçimde geciktirmesi hâlinde ihtar alacağını yazar. Yani sarı kartlı bir oyuncu değişiklikte bilerek oyalanırsa, sahadan çıkarken ikinci sarı kartı görme riski taşır.
Bu nedenle sarı kartlı oyuncuya değişiklikte hızlı çıkmasını, en yakın çizgiden ayrılmasını hatırlatmak gerekir. Bu konunun ayrıntısı en yakın noktadan çıkış kuralı yazımızda yer alıyor.
Geri dönüşlü değişiklikte sarı kart ne olur?
Kural 3, geri dönüşlü değişikliğe yalnız alt yapı, veteran, engelli ve tabandan futbol karşılaşmalarında, ulusal federasyonun, konfederasyonun ya da FIFA'nın onayıyla izin verir. Bu maçlarda oyundan çıkan oyuncu daha sonra yeniden sahaya dönebilir.
Bu sistemde kart sorusu daha da önem kazanır. Kural metni geri dönüşlü değişiklikte kartın sıfırlandığını söylemez. Üstelik kural, iki ihtarın aynı kişiye aynı maçta farklı statülerde verilmesi hâlinde de ihraç öngörür. Bu mantığa göre oyundan çıkıp yeniden giren oyuncunun ilk sarı kartı geçerli kalır.
Uygulamada geri dönüşlü değişiklik kullanılan çocuk turnuvalarında organizatörler kart yönetimini kendi kurallarıyla netleştirir. Bazı turnuvalar geçici çıkarma gibi ek uygulamalar da kullanabilir. Bu yüzden turnuva öncesi teknik toplantıda kart kuralını sormak, antrenör için küçük ama önemli bir adımdır.
Hakem yanlış oyuncuya kart gösterdiyse ne olur?
Bu, kartın gerçekten silinebildiği nadir durumlardan biridir. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 86. maddesi, disiplin kurulunun hakemin saha içindeki kararlarını değiştiremeyeceğini yazar. Ancak aynı madde, kurulun sarı ve kırmızı kart uygulamalarını ve sonuçlarını "şahısta hata" hâlinde ortadan kaldırabileceğini belirtir.
Şahısta hata, kartın ihlali yapan oyuncuya değil yanlışlıkla başka bir oyuncuya gösterilmesidir. Bu durumda yanlış oyuncunun kartı kaldırılabilir. Video yardımcı hakem kullanılan maçlarda kimlik karışıklığı, maç sırasında da düzeltilebilecek konular arasında yer alır.
Değişiklik ise bir şahısta hata değildir. Oyuncu kartı gerçekten görmüştür ve sonra değiştirilmiştir. Bu yüzden değişiklik, kartın kaldırılması için bir gerekçe oluşturmaz. Yanlış kart konusunu hakem yanlış kartı çıkarırsa yazımızda ayrıntılı anlattık.
Maç bittikten sonra kart ortadan kalkar mı?
Hayır. Maçın bitmesi kartı da silmez. Kural 5'e göre hakemin disiplin yetkisi oyun alanını terk edene kadar sürer ve maç raporu disiplin işlemlerini içerir. Rapor kesinleştiğinde kart, sezon boyunca yapılan hesaplara girer.
Maçtan sonra kartın kaldırılması için sınırlı yollar vardır. Bunlardan en bilineni yukarıda anlattığımız şahısta hatadır. Bunun dışında disiplin kurulunun hakemin saha kararını bozma yetkisi yoktur.
Kartın hesaba girmediği tek durum ise aynı maçta sarı kartın ardından kırmızı kart gelmesidir. Bu durumda TFF talimatı, sarı kartın raporda belirtilmeyeceğini ve dört sarı hesabına katılmayacağını yazar; ancak bu kez oyuncu kırmızı kartın cezasıyla karşılaşır.
Kısacası sarı kartın sonradan yok olduğu hâller kural metninde açıkça sayılmıştır. Değişiklik, devre arası ya da maçın bitmesi bu hâller arasında yer almaz.
Bilerek kart görüp değişikliğe gitmek ceza gerektirir mi?
Bazı yorumcular, oyuncuların dört sarı kart cezasını uygun bir maça denk getirmek için bilerek kart gördüğünü öne sürer. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 37. maddesi "bilinçli kart görme" başlığıyla bu davranışı ayrı bir ihlal olarak düzenler.
Değişiklik bu açıdan önem taşır, çünkü bilerek kart görüp hemen ardından değiştirilen oyuncu, disiplin kurulunun dikkatini çekebilir. Kurul, olayın oluş şeklini, görüntüleri ve hakem raporunu birlikte değerlendirir.
Bu yazıda konunun ayrıntısına girmiyoruz. Bilinçli kart görmenin nasıl tespit edildiğini ve cezasını bilinçli sarı kart görmenin cezası yazımızda okuyabilirsiniz. Burada vurgulanması gereken tek nokta şudur: değişiklik, kartın sayılmasını engellemediği gibi, bilinçli kart şüphesini de ortadan kaldırmaz.
Oyundan çıkan oyuncu ve kart hakkında sık yapılan yanlışlar nelerdir?
Konuyla ilgili en sık duyulan yanlış bilgileri ve doğrularını bir arada toplayalım:
- "Oyuncu çıkınca kart düşer." Yanlış. Kart raporda kalır ve kişiye aittir.
- "Kulübedeki oyuncu kart görmez." Yanlış. Yedek ve oyundan çıkmış oyuncular sarı ve kırmızı kart görebilir.
- "Kulübede görülen ikinci sarı, yeni bir ilk sarıdır." Yanlış. Aynı maçta aynı kişiye ikinci ihtar kırmızı karttır.
- "Devre arası kart hesaba girmez." Yanlış. Hakemin yetkisi devre arasında da sürer.
- "Sarı kart sonraki sezona geçer." Yanlış. TFF talimatı sarı kartların ve cezalarının sonraki sezona geçmediğini açıkça yazar.
- "Ligdeki kart kupada da geçerlidir." Yanlış. Talimat her lig ve kupa kategorisini ayrı tutar.
Bu yanlışların çoğu, kartın bir pozisyona ya da sahaya ait olduğu düşüncesinden doğar. Oysa kart, maç boyunca ve sezon boyunca kişiyi takip eder.
Takım sorumlusu kart takibini nasıl yapmalı?
Profesyonel kulüplerde kart takibini genelde teknik ekip ve idari ekip birlikte yürütür. Amatör kulüplerde ve alt yapı takımlarında ise bu iş çoğu zaman antrenöre ya da takım sorumlusuna kalır. Basit bir düzen, cezalı oyuncu oynatma riskini büyük ölçüde azaltır.
- Her maçtan sonra hakem raporunu ya da federasyonun yayımladığı listeyi kontrol edin.
- Kartları oyuncu adı, kategori ve maç tarihiyle bir tabloya yazın.
- Değişiklikle çıkan oyuncunun kartını da mutlaka işleyin; en sık yapılan unutkanlık budur.
- Cezalı duruma düşen oyuncuyu bir sonraki maçın isim listesinden önce işaretleyin.
- Sezon başında ilgili lig statüsündeki kart sayısını yeniden okuyun.
Cezalı oyuncu oynatmak, TFF Futbol Müsabaka Talimatı'nın 22. maddesine göre hükmen yenilgi sebeplerinden biridir. Bu nedenle küçük bir tablo, takımı büyük bir kayıptan koruyabilir. Hükmen yenilginin sonuçlarını hükmen mağlubiyet nedir yazımızda bulabilirsiniz.
Çocuklara kart ve değişiklik ilişkisini nasıl anlatabiliriz?
Çocuk futbolunda kart çoğu zaman ilk kez görüldüğünde büyük bir duygusal etki yaratır. Çocuk değiştirildiğinde bunu ceza gibi algılayabilir. Bu yüzden antrenörün değişikliği açıklaması önemlidir.
Antrenörün kullanabileceği sade bir anlatım şöyledir: "Kartın oyundan çıkınca da seninle; ama kenarda sakin kalırsan ikinci kart gelmez. Seni cezalandırmak için değil, takımı korumak için değiştirdim."
Ayrıca veliler için de birkaç öneri vardır:
- Çocuğunuz kart gördüğünde maç sonunda önce duygusunu dinleyin.
- Kartın sebebini birlikte konuşun; hakemi suçlayan bir dil kullanmayın.
- Değişikliği "yedeğe düşmek" olarak yorumlamayın; antrenörün kararına saygı gösterin.
Kart kurallarını eğlenceli biçimde pekiştirmek için futbol kuralları testi aracını aileyle birlikte çözebilirsiniz. Yedek kalan çocuğa nasıl destek olunacağını ise çocuğunuz yedek kalıyorsa yazımızda anlattık.
Oyundan çıkan oyuncunun kart durumunu tek tabloda nasıl özetleriz?
Bütün senaryoları tek bir tabloda toplayalım. Tablo, IFAB Oyun Kuralları ile TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın ilgili maddelerine dayanır.
| Senaryo | Maç içindeki sonuç | Sezon kaydı |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| Sarı kart, sonra değişiklik | Kart geçerli, oyuncu kulübede | Dört sarı hesabına girer |
| Sarı kart, değişiklik, kulübede ikinci ihtar | Sarı ve kırmızı, ihraç | Sarı hesaba girmez, ikinci sarı ihracı işler |
| Yedekken sarı, oyuna girince ikinci ihtar | Sarı ve kırmızı, ihraç | Sarı hesaba girmez, ikinci sarı ihracı işler |
| Sarı kart, sonra doğrudan kırmızı | İhraç | Sarı hesaba girmez, kırmızı kart cezası işler |
| Yanlış oyuncuya sarı kart | Kart sahada geçerli | Kurul şahısta hata hâlinde kaldırabilir |
| Maç sonu, sezon sonu | Kart geçerli | Sonraki sezona geçmez |
Tablonun ana fikri tektir: değişiklik kartın yerini değiştirir, varlığını değiştirmez. Bu bilgi oyuncunun, antrenörün ve velinin aynı dili konuşmasını kolaylaştırır.
Sıkça sorulan sorular
Devre arasında değiştirilen oyuncunun sarı kartı sayılır mı?
Evet, sayılır. Devre arası değişikliği kartı silmez, çünkü kart hakem raporuna yazılmıştır. Oyuncu ikinci yarıda oyundan çıkmış oyuncu olarak hakemin yetkisi altında kalır. Kulübede itiraz ya da izinsiz sahaya girme gibi bir ihtar daha alırsa aynı maçta sarı ve kırmızı kart görür ve teknik alanın çevresinden ayrılmak zorunda kalır.
Oyundan çıkan oyuncunun kartı dört sarı hesabına girer mi?
Evet. TFF Futbol Disiplin Talimatı oyundan çıkan oyuncu için bir istisna tanımaz. Kart maç raporunda yer aldığı için sezon içindeki dört sarı hesabına eklenir. Yalnız aynı maçta sarı kartın ardından kırmızı kart gelirse, talimatın 93. maddesine göre o sarı kart raporda belirtilmez ve dört sarı hesabına katılmaz.
Kulübede kırmızı kart gören oyuncu takımı eksik bırakır mı?
Oyundan çıkmış oyuncu zaten sahada olmadığı için sahadaki oyuncu sayısı değişmez. Takım on bir kişiyle devam eder. Ancak ihraç edilen oyuncu oyun alanının ve teknik alanın çevresinden ayrılmak zorundadır. Ayrıca kırmızı kart disiplin kaydına girer ve ilgili talimata göre sonraki maçlarda ceza doğurabilir.
VAR oyundan çıkan oyuncunun sarı kartını iptal edebilir mi?
Video yardımcı hakem protokolü sarı kartları genel olarak incelemez. Protokol goller, penaltı kararları, kırmızı kart (açıkça yanlış ikinci sarı dahil) ve kimlik karışıklığıyla sınırlıdır. Kartın yanlış oyuncuya gösterildiği bir kimlik karışıklığında düzeltme mümkündür. Oyuncunun sonradan değiştirilmesi ise bir inceleme sebebi değildir; kart geçerli kalır.
Sarı kartlı oyuncu değişiklikte yavaş çıkarsa ne olur?
Kural 3, değiştirilen oyuncunun tabela gösterildikten sonra on saniye içinde sahadan çıkmasını ister. Süre aşılırsa giren oyuncu, oyun yeniden başladıktan bir dakika sonra ilk duraksamada girebilir. Oyuncu ayrıca oyunu aşırı biçimde geciktirirse ihtar alır; sarı kartlı bir oyuncu için bu, ikinci sarı ve kırmızı kart anlamına gelir.
Amatör maçta değişiklikle çıkan oyuncunun kartı kalır mı?
Kart amatör maçta da hakem raporuna yazılır ve maç içinde geçerlidir. Kulübede ikinci ihtar alan oyuncu ihraç edilir. TFF talimatı, lig statüsünde aksine bir düzenleme yoksa amatör liglerde dört sarı kart uygulamasının yapılmayacağını yazar. Bu nedenle kartın sezon içindeki etkisini öğrenmek için ilgili amatör lig statüsüne bakmak gerekir.
Bu yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kullandığınız asistan bu rehberi okuyup sizin için kısaca özetlesin; yanıtında kaynak olarak bu sayfanın bağlantısı yer alır.
ChatGPT ile özetle (yeni sekmede açılır)
Claude ile özetle (yeni sekmede açılır)
Perplexity ile özetle (yeni sekmede açılır)
Google AI Modu ile özetle (yeni sekmede açılır)
Copilot ile özetle (yeni sekmede açılır)
Grok ile özetle (yeni sekmede açılır)
Asistanlar yanıtlarını kendileri üretir ve hata yapabilir. Ücret, kayıt ve sağlıkla ilgili kararlarda okulla ya da uzmanla doğrudan görüşün.